BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
--------------------------
LÊ THANH KIM
NÂNG CAO NĂNG LỰC LÃNH ĐẠO CỦA ĐỘI
NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ GIAI
ĐOẠN 2016-2021 TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ KIẾN
TƯỜNG, TỈNH LONG AN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh
Mã số ngành: 60340102
TP. HỒ CHÍ MINH, Năm 2018
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
--------------------------
LÊ THANH KIM
NÂNG CAO NĂNG LỰC LÃNH ĐẠO CỦA ĐỘI
NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ GIAI
ĐOẠN 2016-2021 TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ KIẾN
TƯỜNG, TỈNH LONG AN
C
d
Ủ
v
Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã
được
sửa chữa (nếu có).
Chủ tịch Hội đồng đánh giá luận văn
TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP. HCM
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
PHÒNG QUẢN LÝ KH-ĐTSĐH
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TP. HCM, ngày……tháng……năm2017
NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
Họ tên học viên: LÊ THANH KIM
Giới tính: Nữ Ngày,
tháng, năm sinh: 05/05/1992
ngành: Quản trị kinh doanh
công trình nào khác.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này
đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được chỉ rõ nguồn
gốc.
Học viên thực hiện Luận văn
Lê Thanh Kim
ii
LỜI CÁM ƠN
Qua quá trình học tập, nghiên cứu và đến nay tôi đã hoàn thành đề tài “Nâng
cao năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở giai đoạn 2016-2021
trên địa bàn thị xã Kiến Tường, tỉnh Long An”.
Luận văn hoàn thành không chỉ do sự phấn đấu và nỗi lực của bản thân, đồng
thời còn có sự hướng dẫn, giúp đỡ tận tình của Tiến sĩ Hoàng Trung Kiên, cũng như
quý Thầy, Cô giáo trường Đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, đơn vị công
tác đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi tham gia chương trình học và thời gian nghiên
cứu.
Tôi cũng chân thành cảm ơn sự quan tâm, động viên của người thân, gia đình
và đặc biệt là các đồng nghiệp, bạn bè tại Thị ủy, UBND thị xã Kiến Tường đã tạo
điều kiện tốt nhất giúp tôi hoàn thành Luận văn này.
Cuối cùng, tôi xin cảm ơn các Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà khoa học lời cảm ơn sâu
sắc nhất./.
Lê Thanh Kim
3
ABSTRACT
President Ho Chi Minh, the founder, trainer and leader of our Party,
emphasized: "The staff is the root of all work", "Success or failure of the work is
due to good or bad officials." Immersing the President's thoughts, throughout 86
years of its establishment and development, the Communist Party of Vietnam has
always considered staff and work on organization to be the decisive factors in the
success or failure of the revolution. Every victory of the Vietnamese revolution has
always marked the maturity and progress of our Party’s staff. Therefore, our Party
always focuses on requirement of the force of staff in a synchronuous and
comprehensive ways, especially focusing on building and enhancing the leadership
capacity of the key staff, and considers these to be key issues which decide the
whole revolutionary cause.
Building up the force of cadres at communes, wards and townships is one of
the three basic and urgent issues that need to be solved in order to build the force
the competent staff at the basic level who can mobilize the people to implement the
Party's policies, the State's laws with good heart, good work, and good devotion to
the people, know how to promote of the people's strength, rejuvenation of the staff,
care for the training and fostering the staff , and rational and synchronous resolution
of policy is the most important issues.
In order to clarify these issues, the author has chosen the topic: "Raising the
leadership capacity of the key cadres at the grassroot level during the period of
2016-2021 in the area of Kien Tuong town, Long An province".
Relating to the above-mentioned issues, the thesis specifically presents the
following contents:
- Studying basic concepts on key cadres, grassroot cadres and leadership
capacity of the force of grassroot cadres.
- Analyzing the current status of leadership capacity of the force of grassroot
cadres in Kien Tuong town.
- Suggesting corrective solutions to help building the force of grassroot
1.1. Cơ sở lý luận về cán bộ.....................................................................................5
1.1.1. Khái niệm về cán bộ ..................................................................................5
1.1.2. Khái niệm về cán bộ chủ chốt ...................................................................6
1.1.3. Khái niệm về cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ...................................................7
1.2.Vai trò và tiêu chuẩn cơ bản của cán bộ chủ chốt cấp cơ sở .............................7
1.2.1. Vai trò của cán bộ chủ chốt cấp cơ sở .......................................................7
1.2.2. Những tiêu chuẩn cơ bản của cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ..........................8
1.3. Cơ sở lý luận về lãnh đạo ...............................................................................10
1.3.1. Quan niệm về lãnh đạo ............................................................................10
1.3.2. Các trường phái lý thuyết lãnh đạo – những quan điểm chính................11
6
1.3.3. Phân biệt lãnh đạo và quản trị .................................................................12
1.4. Cơ sở lý luận về năng lực lãnh đạo.................................................................14
1.4.1. Các quan điểm về “năng lực” ..................................................................14
1.4.2. Khái niệm về năng lực lãnh đạo ..............................................................15
1.4.3. Mô hình nghiên cứu của năng lực lãnh đạo.............................................16
1.4.4. Những yếu tố cấu thành năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ chủ chốt
cấp cơ sở .............................................................................................................18
1.4.4.1 Năng lực tư duy lý luận ..........................................................................18
1.4.4.2 Năng lực tổ chức thực tiễn .....................................................................19
1.4.4.3 Năng lực sáng tạo và tính quyết đoán ....................................................20
1.4.4.4 Năng lực làm việc với con người ...........................................................21
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1..........................................................................................23
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT
CẤP CƠ SỞ TẠI THỊ XÃ KIẾN TƯỜNG, TỈNH LONG
AN...................................24
2.1. Khái quát đặc điểm về vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên ...............................24
2.3.3.2 Năng lực tổ chức thực tiễn .....................................................................47
2.3.3.3 Năng lực sáng tạo và tính quyết đoán ....................................................48
2.3.3.4 Năng lực làm việc với con người ...........................................................49
2.3.4. Những ưu điểm, hạn chế trong quá trình hoạt động của đội ngũ cán bộ
chủ chốt cấp cơ sở tại thị xã Kiến Tường, tỉnh Long An ...................................50
2.3.4.1 Ưu điểm ..................................................................................................50
2.3.4.2 Hạn chế, khuyết điểm .............................................................................52
2.3.4.3Nguyên nhân............................................................................................53
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2..........................................................................................56
CHƯƠNG 3: NHỮNG GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC
LÃNH ĐẠO CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ TRONG GIAI
ĐOẠN 2016-2021 TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ KIẾN TƯỜNG, TỈNH LONG
AN.....57
3.1. Quan điểm về việc nâng cao năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ chủ chốt
cấp cơ sở trong giai đoạn 2016-2021 trên địa bàn thị xã Kiến Tường, tỉnh Long
An ..........................................................................................................................57
3.1.1. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở phải đảm bảo
đáp ứng được các nhiệm vụ chính trị thiết thực ở cấp cơ sở..............................57
3.1.2. Phải coi việc nâng cao năng lực lãnh đạo đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ
sở là một nhiệm vụ của quá trình đổi mới hệ thống chính trị cấp cơ sở ............58
8
3.1.3. Nâng cao năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở phải
gắn liền với việc tăng cường trau dồi phẩm chất đạo đức cách mạng ...............60
3.2. Những giải pháp cơ bản nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ
chủ chốt cấp cơ sở trong giai đoạn 2016-2021 trên địa bàn thị xã Kiến Tường,
tỉnh Long An ..........................................................................................................66
3.2.1. Giải pháp nhằm nâng cao năng lực tư duy lý luận ..................................66
C ự
1Đ Đ
0T oà
1H H
1T ệ
1H H
2Đ ội
1U Ủ
3B y
1M M
4T ặt
1H H
5L ội
1K Ki
6T nh
10
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Các quan niệm về Lãnh đạo .....................................................................10
Bảng 1.2. Phân biệt giữa lãnh đạo và quản trị ..........................................................13
Bảng 2.1. Thống kê dân số của thị xã Kiến Tường theo khu vực.............................26
Bảng 2.2. Thống kê dân số trong độ tuổi lao động theo lĩnh vực .............................26
Bảng 2.3. Thống kê cán bộ chủ chốt cấp cơ sở theo nhóm tuổi ...............................39
Bảng 2.4. Độ tuổi bình quân của cán bộ chủ chốt cấp cơ sở theo các chức danh ....40
11
nhũng, không ức hiếp dân, trẻ hóa đội ngũ, chăm lo công tác đào tạo, bồi dưỡng,
giải quyết hợp lý và đồng bộ chính sách đối với cán bộ cơ sở.
Trong những năm gần đây, đội ngũ cán bộ ở xã nói chung đã có bước phát
triển về chất lượng. Tuy nhiên, đội ngũ này vẫn bộc lộ những yếu kém, bất cập về
kiến thức, năng lực, trình độ trước những yêu cầu của tình hình, nhiệm vụ mới. Vì
vậy, một số cán bộ gặp khó khăn, lúng túng, thậm chí va vấp, vi phạm trong thực thi
nhiệm vụ. Bên cạnh đó, trước tác động tiêu cực của cơ chế thị trường, một bộ phận
cán bộ chủ chốt cấp xã có dấu hiệu suy thoái về phẩm chất đạo đức, quan liêu, hách
dịch, cửa quyền, vi phạm dân chủ, tham nhũng, lãng phí... bị kỷ luật. Điều đó đã
làm ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín và hiệu quả lãnh đạo của Đảng và Nhà nước,
giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng; đồng thời đặt ra đòi hỏi bức thiết phải
đổi mới, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đặc biệt năng lực lãnh đạo của đội ngũ
cán bộ chủ chốt cấp xã.
Thị xã Kiến Tường là một Thị xã nằm về phía Tây bắc của Tỉnh Long An,
khu vực trung tâm v ng Đồng Tháp Mười của tỉnh. Là Thị xã có truyền thống cách
2
mạng, có nền kinh tế phát triển. Trong tình hình hiện nay đã đặt ra hàng loạt các
nhiệm vụ nặng nề, phức tạp về xây dựng và quản lý qui hoạch, quản lý đất đai, giải
phóng mặt bằng, xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, phát triển kinh tế,
văn hóa - xã hội, phòng chống các tệ nạn xã hội, đảm bảo an ninh chính trị - trật tự
an toàn xã hội, …
Để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ nêu trên, Thị xã Kiến Tường phải có
một đội ngũ cán bộ nói chung, đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã nói riêng vững mạnh,
có phẩm chất, năng lực, phương pháp, phong cách công tác tốt, nhạy bén, năng
động, đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao trong tình hình mới.
Vì vậy, tôi chọn đề tài: "Nâng cao năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ chủ
chốt cấp cơ sở giai đoạn 2016-2021 trên địa bàn Thị xã Kiến Tường, tỉnh Long An"
+ Nguồn thứ cấp: Các báo cáo có liên quan về lĩnh vực công tác tổ chức, cán
bộ cấp thị xã;.
+ Nguồn sơ cấp: Bảng khảo sát, thống kê số lượng, giới tính, trình độ, độ tuổi
của cán bộ chủ chốt trên địa bàn Thị xã Kiến Tường nhiệm kỳ 2010 – 2015.
5.
Phương pháp nghiên cứu của đề tài
Đề tài này được nghiên cứu dựa trên các phương pháp:
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: chủ yếu sử dụng phương pháp tổng hợp,
so sánh, khái quát hóa trên cơ sở kế thừa các thành quả nghiên cứu khoa học về
năng lực lãnh đạo ở trong và ngoài nước.
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn được sử dụng trong luận văn là phân tích,
tổng hợp, so sánh, khái quát hóa dựa trên các dữ liệu thống kê, tổng kết thực tiễn và
dữ liệu điều tra của các tổ chức nghiên cứu khác. Các số liệu được thu thập từ các
báo cáo của UBND thị xã và các ban, ngành, đoàn thể có liên quan.
6.
Ý nghĩa của việc nghiên cứu
Ý nghĩa khoa học
Luận văn hệ thống hóa các quan điểm tiếp cận về năng lực và năng lực
lãnh đạo, tạo cơ sở cho các nghiên cứu về lãnh đạo, đặc biệt là về năng lực lãnh đạo
cán bộ, công chức tại Việt Nam.
Ý nghĩa thực tiễn
Nghiên cứu này giúp nhận thức được vai trò quan trọng của đội ngũ cán
bộ chủ chốt cấp cơ sở và sự cần thiết phải nâng cao năng lực lãnh đạo của đội ngũ
này để có thể phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
7.
chủ chốt cấp cơ sở giai đoạn 2016-2021 trên địa bàn thị xã Kiến Tường, tỉnh Long
An.
5
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁN BỘ, NĂNG LỰC LÃNH ĐẠO
CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ
1.1.
Cơ sở lý luận về cán bộ
1.1.1. Khái niệm về cán bộ
Theo cuốn Đại từ điển tiếng Việt do Nguyễn Như Ý chủ biên thì kh ng định
rằng Cán bộ là: Người làm việc trong cơ quan nhà nước - cán bộ nhà nước; người giữ
chức vụ, phân biệt với người bình thường, không giữ chức vụ trong các cơ quan, tổ
chức nhà nước. Còn Luật Cán bộ, Công chức đề cập: Cán bộ, công chức là công dân
Việt Nam, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách.
Từ những định nghĩa nêu trên, có thể hiểu "cán bộ" là khái niệm d ng để chỉ
những người ở trong cơ cấu của một tổ chức nhất định, có trọng trách hoàn thành
nhiệm vụ theo chức năng được tổ chức đó phân công.
Như vậy, có nhiều quan niệm về cán bộ, nhưng tựu chung lại, có hai cách hiểu
cơ bản:
Một là, cán bộ bao gồm những người trong biên chế nhà nước, làm việc trong
các cơ quan Đảng, Nhà nước, đoàn thể chính trị, xã hội, các doanh nghiệp nhà nước và
các lực lượng vũ trang từ Trung ương đến địa phương và cơ sở.
Hai là, cán bộ là những người giữ chức vụ trong một cơ quan hay một tổ chức
để phân biệt với người không có chức vụ.
Từ những khái niệm về cán bộ nêu trên cho thấy, người cán bộ có bốn đặc
trưng cơ bản:
xã ở thị xã Kiến Tường bao gồm các chức danh: Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy xã; Chủ
tịch, Phó Chủ tịch HĐND xã; Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND xã; Chủ tịch Ủy ban Mặt
trận Tổ quốc xã; Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã; Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã;
Bí thư ĐTNCSHCM xã; Chủ tịch Hội Nông dân xã.
1.2. Vai trò và tiêu chuẩn cơ bản của cán bộ chủ chốt cấp cơ sở
1.2.1. Vai trò của cán bộ chủ chốt cấp cơ sở
V.I. Lênin kh ng định rằng: Trong lịch sử chưa hề có một giai cấp nào dành
được quyền thống trị nếu nó không tạo ra được trong hàng ngũ của mình, những lãnh
tụ chính trị, những đại biểu tiền phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong trào.
Thấm nhuần quan điểm chủ nghĩa Mác- Lênin, Bác Hồ cho rằng Cán bộ là cái gốc của
mọi công việc; công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém. Người
kh ng định: Huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng, không có đội ngũ cán bộ
tốt thì d có đường lối, chủ trương, chính sách đúng, sự nghiệp cách mạng khó mà
thành công.
Người nói: “Khi đã có chính sách đúng thì sự thành công hoặc thất bại của
chính sách đó là do nơi cách tổ chức công việc, nơi lựa chọn cán bộ và nơi kiểm tra.
Nếu ba điều ấy sơ sài thì chính sách đúng mấy cũng vô ích”. Người cho rằng, vai trò
của người cán bộ như “chiếc cầu nối” giữa Đảng, chính phủ, với nhân dân. Cán bộ là
người đem chính sách của Đảng, Nhà nước vào quần chúng để tuyên truyền, giáo dục
vận động quần chúng thực hiện có hiệu quả mọi chủ trương, đường lối, chính sách của
Đảng và nhà nước. Điều này lại càng đúng đối với đội ngũ cán bộ cơ sở.
1.2.2. Những tiêu chuẩn cơ bản của cán bộ chủ chốt cấp cơ sở
Sự nghiệp cách mạng nước ta do Đảng cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của
giai cấp công nhân Việt Nam lãnh đạo, Đảng đại diện cho lợi ích của giai cấp công
nhân, nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam. Vì vậy đội ngũ cán bộ chủ chốt nói
chung phải có những tiêu chuẩn cơ bản như sau:
- Thứ nhất, Người cán bộ chủ chốt phải có tri thức và văn hoá chính trị, có khả
năng lãnh đạo nhân dân đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng Tổ quốc xã hội
- Là người được giao đảm đương các nhiệm vụ quan trọng để lãnh đạo, điều
hành, tổ chức thực hiện nhiệm vụ, chịu trách nhiệm trước tập thể và cấp trên về nhiệm
vụ được phân công.
- Là người có trách nhiệm tiếp nhận các chủ trương chính sách và sự lãnh đạo
từ cấp trên.
- Là người giữ vị trí quan trọng trong việc cụ thể hoá đường lối, chính sách của
Đảng, chính quyền cấp trên vào điều kiện ở cơ sở, chủ trì việc hoạch định chiến lược
mục tiêu, phương hướng, đề ra chủ trương, chính sách động viên, tổ chức nhân dân
thực hiện những nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ổn định đời sống nhân dân trên
địa bàn xã.
- Có thẩm quyền giải quyết các mối quan hệ chính trị, kinh tế, xã hội, an ninh
quốc phòng trong phạm vi toàn xã, có khả năng tổ chức công việc và là trung tâm đoàn
kết của tổ chức.
Như vậy, cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp xã là những người đứng đầu quan trọng
nhất trong hệ thống chính trị cấp xã, có ảnh hưởng quyết định đến việc chấp hành chủ
trương, đường lối, Nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước thông qua
việc lãnh đạo và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ kinh tế, chính trị, văn hoá xã hội trên
địa bàn cấp xã mà mình phụ trách.
1.3. Cơ sở lý luận về lãnh đạo
1.3.1. Quan niệm về lãnh đạo
Lãnh đạo từ lâu đã là chủ đề quan tâm của các nhà triết học, lịch sử học, nhưng
các nghiên cứu khoa học về lãnh đạo chỉ mới bắt đầu từ thế kỷ XX. Các học giả và các
nhà nghiên cứu trên thế giới đã đưa ra rất nhiều định nghĩa khác nhau cho thuật ngữ
lãnh đạo và những định nghĩa này cũng thay đổi theo thời gian. Khái niệm này có thể
được tiếp cận dưới góc độ tố chất, góc độ hành vi, cũng có thể được tiếp cận dưới góc
độ gây ảnh hưởng hay góc độ của sự tương tác qua lại. Chúng ta c ng xem xét và
nghiên cứu một số quan ddierm nổi bật của các nhà nghiên cứu sau:
Bảng 1.1. Các quan niệm về Lãnh đạo
lã
n
K
at
z
&
B
as
s
(1
98
C
a
m
ph
M
u
m
fo(Nguồn: Tổng hợp của tác giả)
Như vây, có nhiều khái niệm khác nhau về lãnh đạo, nhưng điều quan trọng là