Tiết 96 + 97
TIẾNG NÓI CỦA VĂN NGHỆ
--------
Nguyễn Đình Thi
A- Mục tiêu cần
đạt
- Kiến thức Giúp học sinh hiểu được nội dung của văn nghệ và
sức mạnh kỳ diệu của nó đối với đời sống con người.
Hiểu được cách viết bài nghị luận qua tác phẩm nghị
luận ngắn gọn, chặt chẽ, giàu hình ảnh của Nguyễn
Đình Thi.
- Kỹ năng : Rèn kỹ năng xác định, phân tích tìm hiểu luận điểm,
luận cứ và cách lập luận của bài viết.
- Thái độ : Có ý thức trình bày vấn đề có luận điểm, luận cứ rõ
ràng.
B- Chuẩn bị :
- Nâng cao ngữ văn
- Các câu hỏi trắc nghiệm.
C- Lên lớp :
1- Kiểm tra :
Đề bài :
Câu 1 : (1 điểm)
Theo Nguyên Hương trong “Trò chuyện với bạn trẻ” thì “Mấu chốt của sự thành
đạt là ở bản thân chủ quan mỗi người, ở tinh thần kiên trì phấn đấu, học tập
không mệt mỏi, lại phải trau dồi đạo đức cho tốt đẹp”. Đúng hay sai ?
A- Đúng B- Sai
Câu 2 : (2 điểm)
Bốn câu sau, câu có khởi ngữ là câu :
A- Đọc sách, món nợ cần trả đối với thành quả nhân loại trong quá khứ.
B- Đọc sách là muốn trả món nợ với thành quả nhân loại trong quá khứ.
C- Món nợ cần trả đối với thành quả nhân loại trong quá khứ là đọc sách.

chiến đấu, với sản xuất vô cùng gian khổ của dân tộc.
+ Văn nghệ có khả năng cảm hóa, sức mạnh lôi cuốn kỳ
diệu bởi nó là tiếng nói của tình cảm, tác động tới mỗi con
người qua những rung cảm sâu xa từ trái tim.
- Em có nhận xét gì về bố cục của bài viết. Căn cứ vào
phương thức biểu đạt ?
+ Bài viết có bố cục rõ ràng, đi vào những vấn đề cơ bản.
+ Hệ thống luận điểm rõ ràng, vừa có sự giải thích cho
nhau vừa nối tiếp một cách tự nhiên theo hướng càng lúc
càng phân tích sâu sức mạnh đặc trưng của văn nghệ.
* HOẠT ĐỘNG 2 :
- Đọc đoạn 1. Tìm các luận điểm chính ? Các ý được triển
khai như thế nào ?
+ Cùng phản ánh đời sống nhưng các bộ môn khác như
dân tộc học, xã hội học, địa lý, lịch sử ... khám phá, miêu tả
đúc kết thế giới theo các quy luật khách quan của nó, còn
văn nghệ tập trung khám phá, thể hiện chiều sâu tính cách,
số phận con người, thế giới bên trong của con người.
+ Tác phẩm văn nghệ lấy chất liệu thực tại đời sống
khách quan nhưng không sao chép giản đơn mà người nghệ
sĩ gửi vào tác phẩm cách nhìn, lời nhắn nhủ, tấm lòng của
mình vào trong đó.
- Tác giả dùng cách lập luận diễn dịch hay quy nạp ?
I- Đọc – Tìm hiểu
chung :
1- Tác giả :
- Nguyễn Đình Thi (1924-
2003)
- Tiểu luận “Tiếng nói văn
nghệ” 1948.

nhận vì sao ?
+ Là rung cảm, nhận thức của từng người tiếp nhận. Mỗi
người tiếp nhận là một cá thể tinh thần, mang đến cho tác
phẩm những ý nghĩa khác nhau. Cho nên nội dung tiếng
nói của văn nghệ sẽ được mở rộng, phát huy vô tận qua
từng thế hệ người đọc, người xem.
- GV nâng cao và kết luận :
Nội dung văn nghệ khác các bộ môn khoa học khác. Văn
nghệ tập trung khám phá, thể hiện chiều sâu tính cách, số
phận, tình cảm bên trong của con người.
(Minh hoạ Nhật ký trong tù – Hồ Chí Minh)
- Em hãy lấy một tác phẩm văn học để chứng minh cho nội
dung của văn nghệ mang tính cụ thể là đời sống tình cảm
của con người ...?
* Luận điểm 2 :
Văn nghệ chứa đựng
những say sưa, vui buồn,
yêu ghét, mang đến cho
người những rung động
ngỡ ngàng.
* Luận điểm 3 :
Nội dung văn nghệ còn là
rung cảm và nhận thức của
người tiếp nhận.
* Nội dung của văn nghệ
là hiện thực mang tính cụ
thể, sinh động, là đời sống
tình cảm con người qua
cách nhìn và tình cảm của
nghệ sĩ.

+ Văn nghệ nói nhiều nhất tới cảm xúc, nơi đụng chạm
của tâm hồn với cuộc sống hàng ngày.
- Nghệ thuật nói nhiều tới tư tưởng, không thể thiếu tư
tưởng, để khẳng định điều này nhà văn đã làm gì ?
+ Giải thích rõ tư tưởng trong văn nghệ là tư tưởng “náu
mình, yên lặng”.
+ Những nỗi niềm, câu chuyện, hình ảnh của tác phẩm sẽ
khơi trí óc ta những suy nghĩ.
- Nhận xét cách trình bày những tác dụng của văn nghệ với
đời sống con người ?(Lập luận diễn dịch).
* HOẠT ĐỘNG 2 :
- Đọc đoạn 3. Em hiểu câu văn sau như thế nào ? “Tác
phẩm vừa là kết tinh của tâm hồn người sáng tác, vừa là
sợi dây truyền cho mọi người sự sống mà nghệ sĩ mang
trong lòng”.
+ Nghệ thuật là tiếng nói của tình cảm. Tác phẩm nghệ
thuật đi từ trái tim dến tái tim. Tư tưởng của nghệ thuật
không khô khan mà hòa lắng vào trong những cảm xúc,
những nỗi niềm đi vài người đọc bẳng con đường tình vảm.
TP văn nghệ đưa con người vào những cảnh ngộ, những
tình huống khác nhau của đời sống để nếm trải bao nhiêu
nỗi niềm ....
- Đọc câu : Nghệ thuật không đứng ngoài trỏ vẽ .... đường
1- Sự cần thiết của văn
nghệ đối với con người:
- Văn nghệ giúp ta có đời
sống đầy đủ hơn, phong
phú hơn với cuộc đời và
chính mình.
- Văn nghệ tác động đến

* HOẠT ĐỘNG 3 :
(trình bày sơ đồ)
mình, tự xây dựng mình.
III- Tổng kết
Nhận xét nghệ thuật nghị luận
- Bố cục chặt chẽ, hợp lý, cách dẫn dắt tự nhiên
- Cách viết giàu hình ảnh, có nhiều dẫn chứng về thơ văn, về câu
chuyện thực tế để khẳng định những ý kiến, các nhận định, tăng thêm
sức hấp dẫn.
- Giọng văn chân thành, say sưa.
Giảng :
Luận điểm 2 Luận điểm 3
Luận điểm 1
Sự cần thiết của văn nghệ
đối với con người :
- Giúp con người được sống
đầy đủ hơn, phong phú hơn
với cuộc đời với chính mình.
- Những khi con người bị
ngăn cách VN là sợi dây
buộc chặt con người với
cuộc đời thường bên ngoài
với tất cả những sự sống,
những hoạt động, vui buồn
gần gũi.
- Làm tươi mát sinh hoạt
khắc khổ hàng ngày.
Sức mạnh cảm hóa kỳ diệu
của văn nghệ đối với con
người :