ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN THỊ PHƯƠNG THANH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC LÝ LUẬN CHÍNH
TRỊ Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM ĐIỆN BIÊN ĐÁP
ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2019
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN THỊ PHƯƠNG THANH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC LÝ LUẬN CHÍNH
TRỊ Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM ĐIỆN BIÊN ĐÁP
ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN THỊ NGỌC

đạo, cán bộ quản lý và các đồng nghiệp trường Cao đẳng Sư phạm Điện Biên đã giúp
đỡ, tạo điều kiện để tôi hoàn thành nhiệm vụ học tập, nghiên cứu.
Xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS Nguyễn Thị Ngọc, người đã tận tình
hướng dẫn, giúp đỡ, chỉ bảo, động viên tôi suốt thời gian nghiên cứu và hoàn thành
luận văn.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong học tập và nghiên cứu để hoàn thành luận
văn, song luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong các thầy cô, bạn
bè, đồng nghiệp và tất cả những ai quan tâm đến vấn đề nghiên cứu đóng góp ý kiến
để luận văn được hoàn thiện hơn.
Thái Nguyên, ngày tháng năm 2019
Tác giả

Trần Thị Phương Thanh

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................... ii
MỤC LỤC ................................................................................................................... iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT .......................................................................... iv
DANH MỤC CÁC BẢNG ........................................................................................... v
MỞ ĐẦU ...................................................................................................................... 1
1. Lí do chọn đề tài ....................................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu ................................................................................................ 2
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu .......................................................................... 2
4. Giả thuyết khoa học .................................................................................................. 3

Cao đẳng Sư phạm ...................................................................................................... 21
1.4. Định hướng dạy học lý luận chính trị ở trường Cao đẳng Sư phạm đáp ứng
yêu cầu đổi mới giáo dục ............................................................................................ 24
1.5. Quản lý HĐDH Lý luận chính trị ở trường Cao đẳng Sư phạm đáp ứng yêu
cầu đổi mới giáo dục................................................................................................... 30
1.5.1. Quản lý thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình dạy học Lý luận chính
trị ở trường Cao đẳng Sư phạm .................................................................................. 30
1.5.2. Quản lý hoạt động dạy Lý luận chính trị của giảng viên ở trường Cao đẳng
Sư phạm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục............................................................... 31
1.5.3. Quản lý hoạt động học Lý luận chính trị của sinh viên ở trường Cao đẳng
Sư phạm ...................................................................................................................... 35
1.5.4. Quản lý đổi mới KTĐG kết quả học tập của sinh viên trong học tập Lý luận
chính trị ở trường Cao đẳng Sư phạm......................................................................... 36
1.5.5. Quản lý việc khai thác, sử dụng CSVC, thiết bị dạy học của GV và SV
trong quá trình dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục........................................ 37
1.6. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý HĐDH Lý luận chính trị đáp ứng yêu
cầu đổi mới ở trường Cao đẳng Sư phạm ................................................................... 37
1.6.1. Các yếu tố thuộc về chủ thể quản lý ................................................................. 37
1.6.2. Các yếu tố thuộc về đối tượng quản lý ............................................................. 38
1.6.3. Các yếu tố thuộc về môi trường quản lý........................................................... 39
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DẠY HỌC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM ĐIỆN BIÊN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU
ĐỔI MỚI GIÁO DỤC .............................................................................................. 41
2.1. Khái quát về trường Cao đẳng Sư phạm Điện Biên và bộ môn Lý luận chính trị ........
41



3.2.2. Biện pháp 2: Tổ chức xây dựng kế hoạch dạy học khoa học, hợp lý nhằm
thực hiện mục tiêu và chương trình dạy học Lý luận chính trị ở trường CĐSP......... 81
3.2.3. Biện pháp 3: Tăng cường công tác bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho
cán bộ, GV, tập trung bồi dưỡng đổi mới PPDH, HTTC dạy học theo yêu cầu
đổi
mới giáo dục ............................................................................................................... 84
3.2.4. Biện pháp 4: Chỉ đạo tăng cường ứng dụng CNTT trong dạy Lý luận chính
trị cho GV nhà trường................................................................................................. 85
3.2.5. Biện pháp 5: Đổi mới KTĐG theo hướng phát triển năng lực người học ........ 87
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý HĐDH Lý luận chính trị ở trường
Cao đẳng Sư phạm Điện Biên..................................................................................... 90
3.4. Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của những biện pháp đề xuất...... 91
Kết luận chương 3....................................................................................................... 95
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ........................................................................... 96
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................... 98
PHỤ LỤC

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Cụm từ đầy đủ

Chữ viết tắt

Cán bộ quản lý


Kiểm tra đánh giá

KTĐG

Phương pháp

PP

Phương pháp dạy học

PPDH

Sinh viên

SV

Thiết bị dạy học

TBDH

Tổ chuyên môn

TCM

Tổ trưởng chuyên môn

TTCM

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN


Bảng 2.7.

Thực trạng phương pháp học tập của sinh viên ...................................... 55

Bảng 2.8.

Thực trạng KTĐG kết quả học tập ......................................................... 56

Bảng 2.9.

Thực trạng sử dụng, khai thác CSVC, TBDH ........................................ 57

Bảng 2.10. Thực trạng quản lý việc thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình
dạy học Lý luận chính trị ........................................................................ 58
Bảng 2.11. Thực trạng quản lý phân công giảng dạy Lý luận chính trị .................... 60
Bảng 2.12. Thực trạng quản lý thực hiện việc soạn bài khi lên lớp của GV Lý
luận chính trị ........................................................................................... 61
Bảng 2.13. Thực trạng quản lý giờ dạy trên lớp của GV Lý luận chính trị .............. 64
Bảng 2.14. Thực trạng quản lý việc đổi mới PPDH, HTTC dạy học Lý luận chính
trị ............................................................................................................. 65
Bảng 2.15. Thực trạng quản lý việc ứng dụng CNTT phục vụ cho HĐDH Lý
luận chính trị ........................................................................................... 68
Bảng 2.16. Thực trạng quản lý việc bồi dưỡng đội ngũ giảng viên Lý luận chính
trị, tự học, tự bồi dưỡng nâng cao năng lực dạy học .............................. 69
Bảng 2.17. Thực trạng quản lý động học tập Lý luận chính trị của sinh viên .......... 71
Bảng 2.18. Thực trạng quản lý đổi mới KTĐG kết quả học tập của sinh viên ......... 72
Bảng 2.19. Thực trạng quản lý việc khai thác, sử dụng CSVC, thiết bị dạy học...... 73
Bảng 3.1.


Lý luận chính trị ở trường Cao đẳng Sư phạm Điện Biên.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa,…các tài liệu khoa học về dạy
học, HĐDH, quản lý HĐDH ở trường Cao đẳng sư phạm, về đổi mới giáo dục để xây
dựng cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
Sử dụng phiếu hỏi để điều tra các đối tượng khảo sát như CBQL, giảng viên,
sinh viên về thực trạng HĐDH, thực trạng quản lý HĐDH theo yêu cầu đổi mới
giáo dục.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


7.2.2. Phương pháp quan sát thực tế
Quan sát HĐDH của giảng viên, cách thức quản lý HĐDH của CBQL.
7.2.3. Phương pháp phỏng vấn
Trao đổi, trò chuyện trực tiếp với các đối tượng nghiên cứu để thu thập ý kiến,
tìm hiểu sâu hơn về thực trạng dạy học, thực trạng quản lý HĐDH theo định hướng
đổi mới giáo dục của nhà trường.
7.2.4. Phương pháp chuyên gia
Lấy ý kiến từ các nhà giáo, nhà quản lý có nhiều kinh nghiệm về dạy học và
quản lý HĐDH đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục để xem xét, điều chỉnh các nhận
định, đề xuất các phương pháp trong quá trình xử lý thông tin, xử lý các kết quả điều
tra, kết quả khảo nghiệm.
7.2.5. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Tổng kết kinh nghiệm trong quá trình quản lý HĐDH của nhà trường theo định

1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
Dạy học và quản lý HĐDH là vấn đề được quan tâm từ rất sớm trong lịch sử
phát triển xã hội loài người. Ngay từ thời cổ đại, tư tưởng về dạy học và quản lý
HĐDH đã được thể hiện với những nội dung, phương diện khác nhau trong những
quan điểm
của nhiều nhà triết học, nhà khoa học.
Cuối thế kỷ thứ XVII, khi chủ nghĩa tư bản xuất hiện kéo theo sự thay đổi về
chính trị, văn hóa, xã hội, nhiều nhà giáo dục đã quan tâm đến HĐDH và quản lý
HĐDH. Có thể kể đến các công trình nghiên cứu của các nhà nghiên cứu giáo dục Xô
Viết

như

J.A.Cômenxki,

V.A.Xukhômlinxki,

P.V.Zimin,

M.I.Kônđakôp,

N.I.Xarerđatôp,...
J.A.Cômenxki là một nhà giáo dục vĩ đại người Séc (Tiệp Khắc) đã đánh dấu
một dấu mốc quan trọng trong lịch sử phát triển lý luận dạy học và hoạt động giáo
dục của nhân loại. Ông đã tổng hợp và khái quát toàn bộ những kinh nghiệm thực tế
và lí luận giáo dục thời kì Phục hưng thành hệ thống lí luận sư phạm, đặt nền móng
cho việc xây dựng nền giáo dục tiên tiến, hiện đại của chủ nghĩa tư bản sau này. J.A.
Cômenxki là người đầu tiên đưa ra các nguyên tắc dạy học như nguyên tắc trực quan,
nguyên tắc nhất quán, nguyên tắc đảm bảo tính khoa học và hệ thống, nguyên tắc phát
huy tính tích cực, tự giác của SV, nguyên tắc dạy theo khả năng tiếp thu của SV, dạy

Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, cả C.Mác. Ph.Ănghen và V.I.Lênin đều
khẳng định vai trò to lớn của GD&ĐT đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội và
sự tác động trở lại của phát triển kinh tế - xã hội đối với GD&ĐT, chỉ rõ ý nghĩa lớn
lao và vai trò quyết định của GD&ĐT đối với việc phát triển con người, nguồn lực
con nói chung và sự nghiệp CNH, HĐH của mỗi quốc gia nói riêng. C.Mác.
Ph.Ănghen đã đề xuất chiến lược giáo dục, nội dung giáo dục một cách toàn diện, bao
gồm: giáo dục thể lực, trí lực, khoa học kỹ thuật tổng hợp và giáo dục gắn liền với lao
động sản xuất, tức là nội dung giáo dục bao gồm các mặt: trí, đức, thể mỹ và giáo dục
nghề nghiệp [8, tr.263].
V.I.Lênin đã kế thừa, vận dụng và phát triển những tư tưởng của C.Mác và
Ph.Ăngghen về GD&ĐT trong thực tiễn cách mạng nước Nga. V.I.Lênin đã khẳng
định vai trò to lớn của công tác giáo dục, coi đó là một trong những điều kiện quan
trọng đảm bảo thắng lợi trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, ông cũng đưa ra
tư tưởng giáo dục tổng hợp và cùng các nhà giáo dục Nga xây nguyên lý giáo dục kết
hợp với lao động sản xuất do C.Mác và Ph.Ăngghen tổng kết thời kỳ đầu cách mạng
công nghiệp thành nguyên tắc cơ bản của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa ở nước Nga,
chỉ đạo việc tổ chức nhà trường và tiến hành hoạt động giáo dục, giảng dạy [40,
tr.9293].
Hệ thống lý luận về GD&ĐT của C.Mác. Ph.Ănghen và V.I.Lênin có ý nghĩa
lý luận và thực tiễn to lớn đối với sự nghiệp GD&ĐT của các nước xã hội chủ nghĩa,
góp phần xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội. Điều này, đặc biệt có ý nghĩa thiết

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


dụng đối với những nước thực hiện sự nghiệp CNH, HĐH đất nước theo định hướng
xã hội
chủ nghĩa như Việt Nam hiện nay.

Hệ thống lý luận về HĐDH và quản lý HĐDH còn được trình bày rất chi tiết,
rõ ràng trong giáo trình về quản lý giáo dục của Học viện Quản lý Giáo dục, trường
Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Thái Nguyên, Viện Chiến lược và Chương trình
giáo dục (Viện Khoa học giáo dục Việt Nam), Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí
Minh,
Đại học Giáo dục Hà Nội,...
Về quản lý HĐDH, có khá nhiều luận văn nghiên cứu nhưng chủ yếu tập trung
ở các trường phổ thông. Quản lý HĐDH ở các trường đại học, cao đẳng cũng có một
vài nghiên cứu như:
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


Phạm Hải Hà (2010), “Biện pháp quản lý hoạt động dạy và học của giáo dục ở
trường Đại học Sư phạm Hà Nội”.
Đặng Thụy Đan Thanh (2011), “Quản lý HĐDH của Hiệu trưởng trường Cao
đẳng Sư phạm Bà Rịa - Vũng Tàu”.
Phousinh Khounsylyheuang (2015), “Quản lý HĐDH môn Tiếng Anh ở trường
Cao đẳng Sư phạm Luông Nặm Tha - CHDCND Lào”.
Sengphachanh Sithilath (2017), “Quản lý HĐDH môn Tiếng Anh ở Trường
Cao đẳng Sư phạm Pakse nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào”.
1.1.2.2. Các nghiên cứu về HĐDH và quản lí dạy học Lý luận chính trị
Về HĐDH Lý luận chính trị, có khá nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này
trên các phương diện khác nhau:
Luận án tiến sỹ triết học “Phát huy vai trò đội ngũ giảng viên trong đổi mới
giáo dục các môn Lý luận chính trị ở các trường đại học, cao đẳng Việt Nam hiện
nay”, Đại học Quốc gia Hà Nội, trường Đại học khoa học xã hội và nhân văn, 2015
tập trung nghiên cứu về thực trạng đội ngũ giảng viên Lý luận chính trị ở các trường
đại học, cao đẳng và đề xuất một số biện pháp phát huy vai trò của đội ngũ đó trong

biệt, kỳ II, tháng 5/2018.
Nguyễn Thị Diễm Hằng (2017), “Một số phương pháp hướng dẫn sinh viên
tự học các môn Lý luận chính trị có hiệu quả” - Tạp chí giáo dục số đặc biệt, kỳ II
tháng 10/2017....
Về quản lý HĐDH Lý luận chính trị, theo tìm hiểu của tác giả, số lượng các
công trình nghiên cứu không nhiều, có thể kể đến một số công trình sau:
Luận án Tiến sỹ quản lý giáo dục “Quản lý đào tạo giảng viên Lý luận chính trị
đáp ứng yêu cầu thời kỳ đổi mới hiện nay”, Nguyễn Thị Thu Thủy, Đại học Giáo dục,
Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội 2012.
Luận văn Thạc sỹ quản lý giáo dục “Quản lý hoạt động bồi dưỡng Lý luận
chính trị cho học viên tại trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện Bình Gia, tỉnh Lạng
Sơn”, Hoàng Thị Hương, Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội 2014.
Mặc dù có khá nhiều nghiên cứu về HĐDH Lý luận chính trị, nhưng về và quản
lý HĐDH Lý luận chính trị thì các nghiên cứu còn hạn chế. Chưa có những nghiên
cứu
cụ thể về quản lý HĐDH Lý luận chính trị đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay
một cách có hệ thống và phù hợp với điều kiện thực tế của trường Cao đẳng Sư phạm
Điện Biên, tỉnh Điện Biên. Vì vậy, việc nghiên cứu cơ sở lý luận, điều tra thực trạng
nhằm đề xuất các biện pháp quản lý HĐDH Lý luận chính trị ở trường Cao đẳng Sư
phạm Điện Biên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục là cần thiết.
1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1. Quản lý
Trong lịch sử phát triển xã hội loài người, xuất hiện một dạng lao động đặc thù
là hoạt động của người đứng đầu một nhóm hoặc một tổ chức nhằm chỉ đạo, tổ chức,
điều khiển, điều hành những người khác với các hoạt động theo những yêu cầu nhất
định, dạng lao động đó được gọi là quản lý. C.Mác viết: “Tất cả mọi lao động trực tiếp
hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng đều cần
đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức
năng chung, phát sinh từ vận động của những cơ quan độc lập của nó. Một người độc
tấu vĩ cầm riêng lẻ tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có