ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

CHU CÔNG ĐIỂN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG MƢỜNG NHÀ
HUYỆN ĐIỆN BIÊN - TỈNH ĐIỆN BIÊN
ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

CHU CÔNG ĐIỂN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG MƢỜNG NHÀ
HUYỆN ĐIỆN BIÊN - TỈNH ĐIỆN BIÊN
ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60140114

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. TS Đặng Bá Lãm




DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BGH

Ban giám hiệu

CBQL

Cán bộ quản lý

CSTĐ

Chiến sĩ thi đua

CSVC

Cơ sở vật chất

CNH-HĐH

Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa

GD&ĐT

Giáo dục và Đào tạo

GV


4. Mục đích nghiên cứu:.................................................................................... 3
5. Khách thể và Đối tượng nghiên cứu: ............................................................ 3
6. Phạm vi nghiên cứu. ...................................................................................... 4
7. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................... 4
7.1. Xác định cơ sở lí luận, cơ sở pháp lý về quản lý hoạt động dạy học ở
trường trung học phổ thông. ............................................................................. 4
7.2. Phân tích thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ
thông Mường Nhà, Huyện Điện Biên, Tỉnh Điện Biên. .................................... 4
7.3. Đề xuất một số giải pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học
phổ thông Mường Nhà, Huyện Điện Biên, Tỉnh Điện Biên. ............................. 4
8. Phương pháp nghiên cứu............................................................................... 4
8.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận ............................................................... 4
8.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn ............................................................ 4
8.3. Phương pháp hỗ trợ ................................................................................... 5
9. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ...................................................... 5
9.1. Ý nghĩa lý luận ........................................................................................... 5
9.2. Ý nghĩa thực tiễn ........................................................................................ 5
10. Cấu trúc luận văn ........................................................................................ 5
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA CÔNG TÁC DẠY
HỌC CỦA TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG .................................. 6
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề .................................................................... 6
1.2. Những khái niệm cơ bản của đề tài ............................................................ 9
1.2.1. Quản lý .................................................................................................... 9
1.2.2. Quản lý giáo dục ................................................................................... 12
iii


1.2.3. Hoạt động dạy học ................................................................................ 13
1.2.4. Quản lý hoạt động dạy học ................................................................... 18
1.3. Quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông ...................... 19



2.3. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng trung học phổ thông
Mƣờng Nhà, huyện Điện Biên ...................................................................... 40
2.3.1. Thực trạng hoạt động dạy ..................................................................... 40
2.3.2. Thực trạng hoạt động học của học sinh................................................ 45
2.3.3. Đánh giá chung về thực trạng hoạt động dạy học ................................ 46
2.4. Thực trạng Quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng trung học phổ thông
Mƣờng Nhà, huyện Điện Biên ...................................................................... 47
2.4.1. Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên .............................. 47
2.4.2. Thực trạng quản lý hoạt động học tập của học sinh.......................... 61
2.4.3. Thực trạng quản lý, sử dụng cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học .. 63
2.4.4. Thực hiện mối liên hệ giữa gia đình, nhà trường và xã hội.............. 65
2.5. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng
trung học phổ thông Mƣờng Nhà, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên ....... 66
2.5.1. Ưu điểm................................................................................................. 66
2.5.2. Hạn chế ................................................................................................. 67
2.5.3. Nguyên nhân của những hạn chế ....................................................... 67
Tiểu kết chƣơng 2 .......................................................................................... 68
CHƢƠNG 3.................................................................................................... 69
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOAT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TRUNG
HỌC PHỔ THÔNG MƢỜNG NHÀ, HUYỆN ĐIỆN BIÊN, TỈNH ĐIỆN
BIÊN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC ................................. 69
3.1. Nguyên tắc xác định các biện pháp ...................................................... 69
3.1.1. Tính kế thừa .......................................................................................... 69
3.1.2. Tính thực tiễn ........................................................................................ 69
3.1.3. Tính đồng bộ ......................................................................................... 70
3.1.4. Tính hiệu quả......................................................................................... 70
3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng THPT Mƣờng
Nhà, huyện Điện Biên ................................................................................... 71

PHỤ LỤC ...................................................................................................... 117

vi


DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1: Đội ngũ giáo viên trường THPT Mường Nhà (5 năm) ..................36
Bảng 2.2: Kết quả đánh giá xếp loại giáo viên và các danh hiệu thi đua của giáo viên ...37
Bảng 2.3. Kết quả khảo sát thực trạng hoạt động dạy học của giáo viên .......38
Bảng 2.4. Kết quả xếp loại sáng kiến kinh nghiệm (SKKN) .........................40
Bảng 2.5: Tổng hợp kết quả xếp loại hạnh kiểm, học lực của học sinh của
trường THPT Mường Nhà (5 năm) ................................................................41
Bảng 2.6: Tổng hợp kết quả thi học sinh giỏi cấp tỉnh của trường THPT
Mường Nhà (5 năm) .......................................................................................41
Bảng 2.7: Tổng hợp kết quả thi đỗ vào Đại học của HS trường THPT Mường
Nhà (5 năm) ....................................................................................................41
Bảng 2.8: Đội ngũ cán bộ quản lý của trường THPT Mường Nhà ................43
Bảng 2.9: Đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trường THPT Mường Nhà ...........44
Bảng 2.10: Kết quả khảo sát mức độ nhận thức của CBQL ...........................45
Bảng 2.11: Thực trạng quản lý việc thực hiện chương trình giảng dạy .........47
Bảng 2.12: Thực trạng quản lý việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên ..49
Bảng 2.13: Thực trạng về quản lý chuyên môn của trường THPT Mường Nhà .....52
Bảng 2.14: Thực trạng kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh ........................ 54
Bảng 2.15: Thực trạng quản lý học tập của học sinh .....................................56
Bảng 2.16: Tổng hợp cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy học của trường
THPT Mường Nhà (Năm học 2014 - 2015) ...................................................59
Bảng 2.17: Thực trạng quản lý, sử dụng CSVC, trang thiết bị dạy học .........59
Bảng 2.16: Tổng hợp cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy học của trường
THPT Mường Nhà (Năm học 2014 - 2015) ...................................................98
Bảng 2.17: Thực trạng quản lý, sử dụng CSVC, trang thiết bị dạy học .......100

một mặt đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đẩy mạnh CNH - HĐH
đất nước, đảm bảo an ninh quốc phòng; mặt khác phải chú trọng thỏa mãn

-1-


nhu cầu phát triển của mỗi người học, những người có năng khiếu được phát
triển tài năng” [12, tr 25].
Trong những năm qua ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên nói
chung, trường THPT Mường Nhà nói riêng đã thu được những thành tích
đáng phấn khởi, đóng góp đáng kể cho việc phát triển văn hóa giáo dục của
địa phương cũng như góp phần làm chấn hưng văn hóa nói chung. Tuy nhiên,
cùng với những thành tích đã đạt được thì cũng còn nhiều hạn chế. Đó là chất
lượng, hiệu quả dạy học còn chưa cao. Một trong những nguyên nhân quan
trọng dẫn đến những điều đó là do công tác quản lý giáo dục nói chung, quản lý
hoạt động dạy học nói riêng còn có những bất cập, hạn chế.
Về góc độ quản lý trong nhà trường phổ thông thì quản lý hoạt động dạy
học là nhiệm vụ cơ bản. Những biện pháp quản lý hoạt động dạy học đóng vai
trò đặc biệt quan trọng. Nó tác động trực tiếp lên giáo viên và học sinh - các đối
tượng làm lên chất lượng giáo dục. Trong thực tế, trường THPT Mường Nhà
cũng đã rất quan tâm tới các hoạt động giáo dục, áp dụng nhiều biện pháp quản
lý hoạt động dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy và học. Nhưng với những
biện pháp quản lý hoạt động dạy học như hiện nay thì hiệu quả, chất lượng dạy
học chưa cao, chưa đáp ứng tốt được yêu cầu của của học sinh. Đó là do những
biện pháp được áp dụng chủ yếu là kinh nghiệm của bản thân hoặc do người đi
sau học tập cách làm của người đi trước hoặc do trao đổi học tập lẫn nhau giữa
các nhà quản lý ở các trường, lại thêm các khó khăn khách quan tác động vào
như thiếu phòng học, thiếu trang thiết bị, thiếu kinh phí .
Là Phó Hiệu trưởng phụ trách các hoạt động dạy học của nhà trường,
bản thân tôi nhận thức rõ tầm quan trọng của hoạt động dạy học của đội ngũ

và học sinh ở trường trung học phổ thông Mường Nhà, Huyện Điện Biên
trong giai đoạn hiện nay, góp phần thực hiện chủ trương đổi mới giáo dục,
nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục ở những vùng còn gặp nhiều khó khăn.
5. Khách thể và Đối tƣợng nghiên cứu:
Khách thể Nghiên cứu: Hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông.
Đối tượng Nghiên cứu: Quản lý hoạt động dạy học ở trường trường
trung học phổ thông.
-3-


6. Phạm vi nghiên cứu.
Ban giám hiệu trường trung học phổ thông
Đánh giá công tác quản lý dạy học của nhà trường từ năm học 2010 - 2014.
Đề xuất các biện pháp có thể áp dụng đến năm học 2019 - 2020.
7. Nhiệm vụ nghiên cứu
7.1. Xác định cơ sở lí luận, cơ sở pháp lý về quản lý hoạt động dạy học
ở trường trung học phổ thông.
7.2. Phân tích thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở trường trung
học phổ thông Mường Nhà, Huyện Điện Biên, Tỉnh Điện Biên.
7.3. Đề xuất một số giải pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường
trung học phổ thông Mường Nhà, Huyện Điện Biên, Tỉnh Điện Biên.
8. Phƣơng pháp nghiên cứu
8.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu, hồi cứu, tổng kết, hệ thống hóa lý luận các công trình nghiên cứu,
các tài liệu lý luận được chọn lọc liên quan đến đề tài nghiên cứu để làm luận cứ
khoa học cho các biện pháp, như: Nghiên cứu tài liệu quản lý và quản lý giáo dục,
lý luận dạy học. Nghiên cứu các văn bản quy phạm pháp luật về Giáo dục, Đào tạo.
Nghiên cứu kế thừa kết quả nghiên cứu của một số công trình khoa học…
8.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra: Sử dụng các mẫu phiếu điều tra đối với giáo

THPT Mường Nhà, Huyện Điện Biên, Tỉnh Điện Biên.
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Mường
Nhà, Huyện Điện Biên, Tỉnh Điện Biên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

-5-


CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường là những vấn đề được nhiều nhà
nghiên cứu trong và ngoài nước hết sức quan tâm. Việc chú trọng tới các biện
pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả Hoạt động giảng dạy trong nhà trường
luôn giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Từ thời xa xưa, các nhà triết học và giáo dục
học đã có những tích cực về quản lý dạy học. Ở phương Đông, các tư tưởng về
giáo dục có cách đây hơn 2500 năm, một triết gia nổi tiếng, một nhà giáo dục
lỗi lạc của Trung Quốc là Khổng Tử (551- 479 TCN) đã cho rằng: Đất nước
muốn phồn vinh, yên bình và thịnh vượng thì người quản lý cần chú trọng đến
ba yếu tố là Thứ (dân đông), Phú (dân giàu), Giáo (dân được giáo dục). Khổng
Tử cho rằng giáo dục là một thành tố không thể thiếu được của mỗi dân tộc,
của mỗi quốc gia. Ông cho rằng việc giáo dục là cần thiết cho mỗi người “Hữu
giáo vô loại”. Về phương pháp giáo dục ông coi trọng việc tự học, tự rèn luyện,
tu thân, phát huy mặt tích cực, sáng tạo, năng lực nội sinh, dạy học sát đối
tượng, cá biệt hoá đối tượng. Kết hợp học với thực hành, lý thuyết với thực
tiễn, phát triển động cơ học tập đúng đắn, tạo hứng thú và ý chí quyết tâm của
người học. Đến nay, phương pháp giáo dục của Khổng Tử vẫn còn nguyên giá
trị, là bài học lớn cho các nhà trường trong công tác giáo dục và đào tạo của
mình. Từ cuối thế kỷ XIV, khi mà chủ nghĩa tư bản bất đầu xuất hiện, vấn đề
dạy học và quản lý dạy học đã được nhiều nhà giáo dục thật sự quan tâm. Nổi

không chịu làm nô lệ”.[ 14, tr.719].
Trong sự chỉ đạo của Bác Hồ về tổ chức quản lý nhà trường, Người yêu
cầu trò phải gắng sức tự học “Lấy tự học làm cốt, có thảo luận và chỉ đạo giúp
vào”. [14, tr.736].
Tư tưởng trên gợi ý cho chủ thể quản lý dạy học vấn đề: quản lý dạy
học phải gắn liền với thể chế xã hội, nề nếp dạy học, trình độ người dạy, năng
lực tự học, tinh thần độc lập suy nghĩ và tính sáng tạo của người học. Những
tác phẩm, những bài báo về khoa học quản lý giáo dục, quản lý nhà trường
-7-


của các nhà nghiên cứu ở Việt Nam đã góp phần cải tiến, hoàn thiện hơn công
tác quản lý giáo dục như: Hà Thế Ngữ, Hồ Ngọc Đại, Đặng Vũ Hoạt, Trần
Kiều, Thái Duy Tuyên, Nguyễn Văn Lê. Các tác giả đã tiến hành nghiên cứu
một cách toàn diện các vấn đề về vị trí, vai trò của việc tổ chức quá trình dạy
học, ý nghĩa của việc nâng cao chất lượng dạy học, những ưu điểm và nhược
điểm của hình thức dạy học trên lớp, bản chất và mối quan hệ giữa hoạt động
dạy và hoạt động học, vai trò của người dạy và người học, việc đổi mới nội
dung cũng như cách thức tổ chức dạy học.
Gần đây, đứng trước nhiệm vụ đổi mới giáo dục đào tạo nói chung và
đổi mới nội dung, phương pháp dạy học nói riêng, nhiều nhà giáo dục học,
tâm lý học như Phạm Viết Vượng, Đặng Thành Hưng, Nguyễn Văn Đản... đã
đi sâu nghiên cứu các vấn đề về nội dung, phương pháp dạy học theo hướng
nâng cao tính hiện đại và gắn khoa học với thực tiễn đời sống sản xuất.
Những nghiên cứu công phu của tác giả Nguyễn Đức Chính, Đặng Quốc Bảo,
Nguyễn Thị Mỹ Lộc... đều tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt
động của GV và HS nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
Các công trình nghiên cứu trên thực sự có ý nghĩa về mặt lý luận và
nghiên cứu thực tiễn đối với hoạt động quản lý giáo dục trên địa phương,
đồng thời cũng đóng góp những viên gạch xây dựng nền tảng hệ thống các

khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng” [10, tr.34].
Như vậy, C.Mác đã chỉ ra bản chất quản lý là một hoạt động lao động để điều
khiển lao động, một hoạt động tất yếu và quan trọng trong quá trình phát triển
của xã hội loài người. Quản lý trở thành một hoạt động phổ biến mọi nơi, mọi
lúc, mọi lĩnh vực, mọi cấp độ và có liên quan đến mọi người. Đó là một hoạt
động xã hội bắt nguồn từ tính chất cộng đồng dựa trên sự phân công và hợp
tác để làm một công việc nhằm một mục tiêu chung. Xã hội ngày càng phát
triển, các loại hình lao động ngày càng phong phú, phức tạp thì hoạt động
quản lý càng có vai trò quan trọng. Quản lý đúng, dẫn đến thành công, tồn tại,
ổn định và phát triển bền vững; còn quản lý sai dẫn đến thất bại, suy thoái, lệ
thuộc, biến chất và đổ vỡ.
Người ta có thể tiếp cận khái niệm quản lý theo nhiều cách khác nhau
-9-


đó là: Theo dõi, cai quản, lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra theo góc độ tổ chức.
Điều khiển chỉnh lái theo góc độ điều khiển.
Theo cách tiếp cận hệ thống: quản lý là tác động của chủ thể quản lý
đến khách thể quản lý nhằm tổ chức, phối hợp hoạt động của con người trong
các quá trình sản xuất xã hội để đạt được mục đích nhất định.
Theo quan điểm điều khiển học: QL là chức năng của những hệ có tổ
chức với bản chất khác nhau (sinh học, xã hội, kỹ thuật) nó bảo toàn cấu trúc
các hệ, duy trì chế độ hoạt động.
Các nhà khoa học cũng đã đưa ra nhiều định nghĩa quản lý từ các góc
độ khác nhau.
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích, có
kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (nói chung là
khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [31, tr.35].
Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Hoạt động
quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người

Như vậy, quản lý phải bao gồm các yếu tố sau: phải có mục tiêu đặt ra
cho cả đối tượng và chủ thể làm căn cứ định hướng cho mọi hoạt động của tổ
chức, phải có nội dung, phương pháp, phương tiện, kế hoạch hành động và
một môi trường nhất định. Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích
của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đặt ra trong điều
kiện biến động của môi trường.
Chủ thể quản lý có thể là một cá nhân hay một nhóm có chức năng
quản lý hay điều khiển tổ chức, làm cho tổ chức vận hành và đạt tới mục tiêu.
Đối tượng chủ yếu của quản lý là những con người xã hội, vì con người sử
dụng tài nguyên, các trang thiết bị kỹ thuật (cũng là đối tượng quản lý) đồng
thời là chủ thể của xã hội loài người. Khách thể quản lý này bao gồm những
người thừa hành nhiệm vụ trong tổ chức, chịu sự tác động, chỉ đạo của chủ
thể quản lý nhằm đạt mục tiêu. Chủ thể quản lý làm nảy sinh các tác động
quản lý, còn khách thể quản lý sản sinh ra các sản phẩm vật chất và tinh thần
có giá trị sử dụng, trực tiếp đáp ứng nhu cầu của con người, đáp ứng mục đích
của chủ thể quản lý.
- 11 -


1.2.2. Quản lý giáo dục
Khoa học quản lý là một khoa học liên ngành sử dụng tri thức của
nhiều lĩnh vực: Tâm lý học, Xã hội học, Triết học v.v...
Khoa học quản lý giáo dục là một chuyên ngành của khoa học quản lý
nói chung đồng thời cũng là bộ phận của khoa học giáo dục, nhưng là một
khoa học tương đối độc lập.
Quản lý giáo dục là một loại hình của quản lý xã hội bởi lẽ giáo dục là
một hiện tượng xã hội, một chức năng của xã hội loài người được thực hiện
một cách tự giác, cũng giống như mọi hoạt động khác của xã hội loài người,
giáo dục cũng cần phải quản lý, dưới góc độ coi giáo dục là một hoạt động
chuyên biệt thì quản lý giáo dục là quản lý các hoạt động của một cơ sở giáo

1.2.3.1. Hoạt động giảng dạy
Hoạt động giảng dạy trong nhà trường được thể hiện chủ yếu bằng hình
thức dạy học trên lớp với những giờ lên lớp và hệ thống bài học. Giờ lên lớp
của giáo viên phản ánh toàn bộ những gì họ đã tích lũy được, đã nghiền ngẫm,
đã luyện tập đồng thời cũng là lúc thể hiện tinh thần trách nhiệm nơi họ. Trong
giờ dạy trên lớp, mỗi công việc, mỗi thái độ biểu thị trước HS của GV đều là
những chi tiết thể hiện Phương pháp dạy học, phương pháp đó còn được thể
hiện ở sự hài hòa giữa công việc của thầy và trò; ở sự cân đối giữa các khâu
công việc của thầy (giảng kiến thức mới và luyện tập kỹ năng; truyền thụ và
kiểm tra); ở sự đúng lúc, đúng mức độ của thái độ động viên khuyến khích
hoặc chê trách HS. Ngoài ra, GV còn có nhiệm vụ giáo dục HS, bởi vậy họ
phải học tập, rèn luyện, bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao trình độ về mọi
mặt nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục của mình.
Có thể nói, hoạt động giảng dạy chính là hoạt động giảng dạy của
người dạy và hoạt động học tập của người học trong mối quan hệ tương tác
không tách rời nhau của hai hoạt động. Mọi phương thức đào tạo đều lấy quá
trình dạy - học làm trọng tâm. Quá trình dạy học là một quá trình dưới sự lãnh
đạo, tổ chức, điều khiển của người giáo viên, người học tự giác, tích cực, chủ
động tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động nhận thức, học tập của mình nhằm
thực hiện những nhiệm vụ dạy học.
- 13 -


Như vậy người thầy là người tổ chức hướng dẫn quá trình giảng dạy
(xác định mục đích, lựa chọn nội dung, kích thích hứng thú, động cơ của
người học), tổ chức việc học, sử dụng phương pháp, phương tiện một cách
thích hợp. Người học có nhiệm vụ xác định mục tiêu, chủ động tích cực lĩnh
hội bài giảng, lựa chọn cách học thích hợp để tìm kiếm kiến thức, cấu trúc lại
vốn kiến thức của mình, vận dụng, kiểm tra đánh giá điều chỉnh việc học.
Trong quá trình giảng dạy, hoạt động dạy và hoạt động học liên hệ mật thiết

phần phát triển tích cực và tổ chức các hoạt động học tập của học viên.
Giảng là hoạt động của giáo viên, không chỉ là hoạt động truyền thụ
cho học sinh những nội dung đáp ứng được các mục tiêu đề ra, mà còn hơn
nữa là hoạt động giúp đỡ chỉ đạo và hướng dẫn học sinh trong quá trình lĩnh
hội. Chỉ khi nào nắm bắt đượccác điều kiện bên trong (hiểu biết, năng lực,
hứng thú,.) của học sinh thì giáo viên mới đưa ra được những tác động sư
phạm phù hợp để hoạt động học đạt được kết quả như mong muốn.
Hoạt động giảng dạy được thể hiện chủ yếu bằng hình thức dạy học
trên lớp với những giờ lên lớp và hệ thống bài học.
Nhiệm vụ hoạt động giảng dạy: Là điều khiển, tổ chức HS nắm vững
hệ thống tri thức khoa học phổ thông, cơ bản, hiện đại, phù hợp với thực tiễn
Việt Nam về tự nhiên xã hội - nhân văn, đồng thời rèn luyện cho các em hệ
thống kỹ năng, kỹ xảo tương ứng. Tổ chức, điều khiển HS hình thành phát
triển năng lực và những phẩm chất trí tuệ, đặc biệt là năng lực tư duy độc
lập, sáng tạo, hình thành cơ sở thế giới quan khoa học, những phẩm chất đạo
đức nói riêng và phát triển nhân cách nói chung.
2.1.3.2. Hoạt động học
Theo nghĩa rộng nhất, học được hiểu là quá trình cơ bản của sự phát
triển nhân cách trong hoạt động của con người, là sự lĩnh hội những “sức
mạnh bản chất người” đã được đối tượng hóa trong các sản phâm của hoạt
động con người. Đó là hoạt động phản ảnh những mặt nhất định của hiện thực
khách quan vào ý thức người học.Tuy nhiên nó chủ yếu hướng người học vào
lĩnh hội những chân lí đã được loài người phát hiện nhưng chúng là mới đối
với họ.
- 15 -


Hoạt động học là một hoạt động nhận thức độc đáo của người học,
thông qua đó người học chủ yếu thay đổi chính bản thân mình và ngày càng
có năng lực hơn trong hoạt động tích cực nhận thức và cải biến hiện thực