BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG
---------------------------------

ISO 9001-2015

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
NGÀNH: MÔI TRƯỜNG

Sinh viên

: Nguyễn Văn Việt

Giáo viên hướng dẫn: ThS.Nguyễn Thị Cẩm Thu

HẢI PHÒNG – 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG
---------------------------------

NGHIÊN CỨU, ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG NƯỚC
MẶT KÊNH THOÁT NƯỚC TÂY NAM THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC HỆ CHÍNH QUY
NGÀNH: MÔI TRƯỜNG

Sinh viên
: Nguyễn Văn Việt
Giáo viên phụ trách: ThS. Nguyễn Thị Cẩm Thu

- Tìm hiểu về kênh thoát nước Tây Nam thành phố Hải Phòng.
- Nghiên cứu tài liệu, đánh giá hiện trạng môi trường tại kênh thoát nước Tây Nam thành
phố Hải Phòng.
- Đề xuất biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường cho kênh thoát nước Tây Nam
thành phố Hải Phòng.
2. Phương pháp thực tập.
- Khảo sát thực tế.
- Thu thập, phân tích tài liệu.
3. Mục đích thực tập.
- Hoàn thành khóa luận tốt nghiệp
4. Địa điểm thực tập.
- Trung tâm Quan trắc môi trường – Sở Tài nguyên và Môi trường Hải Phòng.


CÁN BỘ HƯỚNG DẪN ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP
Người hướng dẫn thứ nhất:
Họ và tên: Nguyễn Thị Cẩm Thu
Học hàm, học vị: Thạc sĩ
Cơ quan công tác: Trường Đại học Dân lập Hải Phòng
Nội dung hướng dẫn: Toàn bộ khóa luận
Người hướng dẫn thứ hai:
Họ và tên: Lê Tiến Thành
Học hàm, học vị: Kỹ Sư
Cơ quan công tác: Trung tâm Quan trắc Môi trường Sở Tài nguyên và Môi trường
Hải Phòng.
Nội dung hướng dẫn: Toàn bộ khóa luận
Đề tài tốt nghiệp được giao ngày 11 tháng 6 năm 2018
Yêu cầu phải hoàn thành xong trước ngày 30 tháng 8 năm 2018
Đã nhận nhiệm vụ đề tài tốt nghiệp


3. Cho điểm của cán bộ hướng dẫn (ghi cả số và chữ):
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................

Hải Phòng, Ngày … tháng … năm 2018
Cán bộ hướng dẫn

ThS. Nguyễn Thị Cẩm Thu


PHIẾU NHẬN XÉT TÓM TẮT CỦA NGƯỜI CHẤM PHẢN BIỆN
1. Đánh giá chất lượng đề tài tốt nghiệp so với nội dung đã đề ra:
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
2. Cho điểm của cán bộ phản biện (ghi cả số và chữ):
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................

1.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên ............................................................................... 2
1.1.1. Vị trí địa lý ............................................................................................... 2
1.1.2. Địa hình .................................................................................................... 2
1.1.3. Khí hậu, khí tượng .................................................................................... 3
1.2. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội ................................................................... 8
1.2.1. Phát triển dân số ....................................................................................... 8
1.2.2. Tình hình phát triển kinh tế ...................................................................... 10
1.3. Hệ thống hồ điều hoà .......................................................................................... 11
1.4. Kênh dẫn nước ................................................................................................... 14
1.5. Kênh An Kim Hải............................................................................................... 15
1.6. Cống ngăn triều .................................................................................................. 17
CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG CHẤT LƯỢNG NƯỚC MẶT KÊNH
THOÁT NƯỚC TÂY NAM THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG ................................... 18
2.1. Hiện trạng thoát nước mưa ................................................................................. 18
2.1.1. Mạng lưới cống thoát nước hiện trạng...................................................... 18
2.1.2. Các tuyến kênh trục tiêu thoát nước chính và cống ngăn triều ................. 21
2.2. Hiện trạng nước thải ........................................................................................... 24
2.2.1. Hiện trạng hệ thống thoát nước thải ......................................................... 24
2.2.2. Lưu lượng nước thải hiện trạng ................................................................ 25
2.2.3. Nước thải của các nhà máy, xí nghiệp công nghiệp ................................. 25
2.3. Diễn biến chất lượng nước mặt kênh thoát nước Tây Nam năm 2016, 2017 .............. 29
2.3.1. pH ............................................................................................................. 30
2.3.2. Ôxy hoà tan (DO) ..................................................................................... 31
2.3.3. Nhu cầu oxy sinh hoá (BOD 5) (20oC) ...................................................... 32
2.3.4. Nhu cầu oxy hoá học (COD) .................................................................... 33
2.3.5. Tổng chất rắn lơ lửng (TSS) ..................................................................... 34


2.3.6. Amoni (NH4+) (tính theo N) ..................................................................... 35
2.3.7. Phosphat (PO 43-) (tính theo P) .................................................................. 36



DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1. Hồ An Biên ............................................................................................ 12
Hình 1.2. Hồ Phương Lưu ..................................................................................... 12
Hình 1.3. Hồ Tiên Nga .......................................................................................... 13
Hình 1.4. Hồ Dư Hàng .......................................................................................... 13
Hình 1.5. Hồ Sen ................................................................................................... 14
Hình 1.6. Kênh thoát nước Tây Nam..................................................................... 15
Hình 1.7. Kênh An Kim Hải .................................................................................. 16
Hình 2.1. Nước thải CNN Vĩnh Niệm xả ra môi trường........................................ 27
Hình 2.2; 2.3. Tổng thể Kênh thoát nước Tây Nam .............................................. 28


Đề tài tốt nghiệp “Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng môi trường nước mặt kênh thoát
nước Tây Nam thành phố Hải Phòng”.

MỞ ĐẦU
Hệ thống thoát nước nội thành Hải Phòng là một trong những công trình hạ
tầng cơ sở thiết yếu, hiện hầu hết các công trình đã xuống cấp do hoạt động
trong tình trạng quá tải và thiếu sự bảo dưỡng nhiều năm. Mạng lưới thoát nước
mưa và nước thải đã được xây dựng chủ yếu trước năm 1954. Theo các khảo sát
sơ bộ, hầu hết các cống có lớp bùn lắng đọng dày, một số tuyến cống hư hỏng
nặng. Năng lực thoát nước của từng tuyến rất khó xác định. Các tuyến cống
được xây dựng chắp vá, với mục đích cục bộ để giải quyết các vấn đề nhất thời,
thiếu quy hoạch tính toán phù hợp, các bước phát triển của thành phố, vì vậy
nhiều tuyến cống mới xây dựng nhưng hiệu quả chưa cao.
Mặt khác, trong thời gian gần đây cùng với tốc độ đô thị hoá cao, sự gia
tăng dân số và tăng trưởng kinh tế, dẫn đến lượng nước thải sinh hoạt tăng. Do
đặc trưng của thành phố có địa hình thấp, bằng phẳng, tình trạng ngập lụt

biển là 6.677.838 ha. Bờ biển Hải Phòng có chiều dài khoảng 125km với 5 cửa
sông chính là Lạch Huyện, Bạch Đằng, Lạch Tray, Văn Úc và Thái Bình. Hải
Phòng có trên 100.000 km2 thềm lục địa [4].
1.1.2. Địa hình
Địa hình thành phố Hải Phòng khá đa dạng: phía Bắc là vùng có đồi núi
thấp xen kẽ với đồng bằng và ngả thấp dần về phía Nam ra biển với các đảo và
bãi triều ven biển.
Địa hình đa dạng là điều kiện để Hải Phòng phát triển mạnh kinh tế biển với
các ngành cảng - hàng hải, du lịch biển, thủy sản, dầu khí và các dịch vụ kinh tế
biển song hành với công nghiệp, nông nghiệp theo hướng đa dạng hoá với nhiều
loại cây trồng, vật nuôi có giá trị sản phẩm cao, đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Sinh viên: Nguyễn Văn Việt

2


Đề tài tốt nghiệp “Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng môi trường nước mặt kênh thoát
nước Tây Nam thành phố Hải Phòng”.

1.1.3. Khí hậu, khí tượng:
a. Nhiệt độ không khí
Bảng 1.1. Nhiệt độ trung bình tháng tại Hải Phòng( oC)
Tháng

Năm

1

2


15,0 19,1 22,1 23,4 27,2 28,1 27,5 28,0 26,2 24,8 21,7 15,5

2015

17,3 18,5 21,4 24,0 28,9 29,7 28,9 28,7 27,2 25,6 23,6 17,7

2016

16,3 15,7 18,9 23,9 27,1 29,2 28,9 28,2 27,7 26,5 22,2 20,2
(Nguồn: Niên giám thống kê thành phố Hải Phòng năm 2016)
Nhiệt độ trung bình cả năm dao động trong khoảng 22oC-25oC. Nhiệt độ

cao nhất thường tập trung vào các tháng 6, 7, 8 (trung bình khoảng 27,5oC). Các
tháng 12, 1, 2 có nhiệt độ thất nhất trong năm (trung bình khoảng 16oC).
b. Độ ẩm không khí
Bảng 1.2. Độ ẩm tương đối trung bình tháng tại Hải Phòng (đơn vị: %)
Năm

Tháng
1

2

3

4

5


90

90

89

86

79

2013

96

95

93

91

89

86

88

88

85


74

2015

81

89

93

86

86

84

81

86

92

83

89

89

2016



Đề tài tốt nghiệp “Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng môi trường nước mặt kênh thoát
nước Tây Nam thành phố Hải Phòng”.

85-89%. Độ ẩm cao thường tập trung vào các tháng 2, 3, 4 (trung bình khoảng
92%). Các tháng 10, 11, 12 thường có độ ẩm thấp (trung bình khoảng 80%).
c. Chế độ mưa
Lượng mưa trung bình hàng năm dao động từ 1.600 - 1.800 mm, hàng năm
có từ 100 - 150 ngày có mưa. Lượng mưa phân bố theo 2 mùa:
- Mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10 chiếm khoảng 80 - 90% tổng
lượng mưa trung bình trong năm. Tháng mưa nhiều nhất là các tháng 7, 8 và 9
do mưa bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động mạnh.
- Mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, trung bình mỗi tháng có 8-10
ngày có mưa, nhưng chủ yếu mưa nhỏ, mưa phùn. Lượng mưa thấp nhất vào các
tháng 11 và tháng 12.
Bảng 1.3. Lượng mưa trung bình tháng tại Hải Phòng (mm)
Tháng

Năm
1

3

4

5

6

7


283,3 146,5 597,9 290,3 324,3 23,4

92,2

33,0

2015 33,7 39,3 34,1 25,4

85,5

58,6

44,6

43,6

1,4

2012

9,3

2

2016 179

7,6

24


2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

2012 103,6 40,4 44,2 102,5 158,8 144,3 124,7 160,1 151,2 158,5 96,3

12

CN

58,2 1342,8

2013 114,0 59,0 70,0 123,0 190,0 183,0 267,0 124,0 156,0 185,0 148,0 145,0 1764,0

3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Hải Phòng

2,4

2,7

2,5

Sinh viên: Nguyễn Văn Việt

3,2 3,5

3,3

3,4

2,7

2,5


6

7

8

9

10

11

12

CN

Tổng số
ngày có
sương mù

7

5

7

6

2


2–3
3–5
5–6
>6
Ghi chú :

Bức xạ mặt trời ban ngày

Độ mây ban đêm

Mạnh
Trung bình
Yếu
(độ cao mặt (độ cao mặt (độ cao mặt
trời >60)
trời 35-60) trời 15-35)
A
A–B
B
C
C

A–B
B
B–C
C–D
D

A – Rất không bền vững




Đề tài tốt nghiệp “Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng môi trường nước mặt kênh thoát
nước Tây Nam thành phố Hải Phòng”.

C – Không bền vững loại yếu

F – Bền vững

h. Lượng bốc hơi
Tổng lượng bốc hơi của Hải Phòng đạt 700-750 mm/năm, xấp xỉ 50% tổng
lượng mưa năm. Các tháng 10 và 11 lượng bốc hơi lớn nhất trong năm, đạt trên
80mm và các tháng 2 và tháng 3 lượng bốc hơi thấp, chỉ đạt 30mm.
i. Chế độ bão
Tại Hải Phòng, bão sớm có thể xuất hiện từ tháng 4 và kéo dài đến hết
tháng 10 nhưng tập trung nhiều vào các tháng 7, 8, 9. Tần suất của bão trong
năm thường không phân bố đều trong các tháng. Tháng 12 là thời gian thường
không có bão, tháng 1 đến tháng 5 chiếm 2,5%, tháng 7 đến tháng 9 tần suất lớn
nhất đạt 35 - 36%.
Hàng năm, Hải Phòng có thể bị tác động trực tiếp bởi 1 đến 2 cơn bão hoặc
áp thấp nhiệt đới tại Biển Đông và chịu ảnh hưởng gián tiếp của 3 đến 4 cơn bão
hoặc áp thấp nhiệt đới từ khu vực Thái Bình Dương đưa vào. Vào mùa mưa, gió
bão thường ở cấp 9 - 10, có khi lên cấp 12 hoặc trên cấp 12, kèm theo bão là
mưa lớn, lượng mưa trong bão chiếm tới 25 - 30% tổng lượng mưa của cả
mùa.Các cơn bão ảnh hưởng đến Hải Phòng gần đây được trình bày tại bảng
sau:
Bảng 1.8. Thống kê các cơn bão gần đây ảnh hưởng đến Hải Phòng
Năm

Thời gian

Quảng Ninh – Hải Phòng

8 (9-10)

Quảng Ninh – Nam Định

9 (10-11)

Quảng Ninh – Ninh Bình

10

7


Đề tài tốt nghiệp “Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng môi trường nước mặt kênh thoát
nước Tây Nam thành phố Hải Phòng”.

Năm

Thời gian
đổ bộ

2012

28/10
23 - 24/6

Tên bão hoặc áp
thấp nhiệt đới


Địa điểm đổ bộ

Cấp gió
(cấp gió giật)

Quảng Ninh- Hải Phòng

12 (>12)

Quảng Ninh – Hải Phòng

9-10

Quảng Ninh – Hải Phòng

10-11 (12)

Quảng Ninh – Hải Phòng

10-11 (12)

Quảng Ninh – Hải Phòng

8 (9-10)

Quảng Ninh – Nam Định

8 (9-10)


Nông Thôn

Biểu đồ 1.1. Dân số chia theo thành thị, nông thôn năm 2016
(Nguồn: Niên giám thống kê thành phố Hải Phòng năm 2016)
Hải Phòng bao gồm 7 quận nội thành, 6 huyện ngoại thành và 2 huyện đảo;
(223 đơn vị cấp xã gồm 70 phường, 10 thị trấn và 143 xã). Mật độ dân số năm
2016 là 1.268 người/km2 (cao gấp gần 4,7 lần mật độ bình quân chung cả nước)
nhưng dân số phân bố ở các huyện, quận không đều. Dân số tập trung sinh sống
tại khu vực nội thành với mật độ cao, là nơi có điều kiện kinh tế - văn hóa - xã
hội phát triển tốt, giao thông thuận lợi. Tại khu vực trung tâm thành phố như các
quận Hồng Bàng, Ngô Quyền, Lê Chân dân số các quận này chiếm 25,45% dân
số thành phố nhưng chỉ chiếm diện tích 2,47%. Một số huyện, quận có mật độ
dân số rất cao như quận Lê Chân có mật độ dân số 18.729 người/km2, quận Ngô
Quyền có mật độ dân số 15.314 người/km2. Trong khi đó nhiều nơi mật độ dân
số còn thấp như huyện Tiên Lãng với mật độ 787 người/km2, huyện Vĩnh Bảo là
979 người/km2. Dân số tập trung sinh sống tại khu vực trung tâm thành phố đã
gây sức ép đối với môi trường cũng như các vấn đề xã hội ở khu vực nội đô [4].

Sinh viên: Nguyễn Văn Việt

9


Đề tài tốt nghiệp “Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng môi trường nước mặt kênh thoát
nước Tây Nam thành phố Hải Phòng”.

Biểu đồ 1.2. Mật độ dân số chia theo huyện, quận, năm 2016
(Nguồn: Niên giám thống kê thành phố Hải Phòng năm 2016)
1.2.2. Tình hình phát triển kinh tế
Các chỉ tiêu kinh tế đều đạt và vượt kế hoạch với mức tăng trưởng cao so

trong hồ thông qua các cửa cống ngăn triều nên chất lượng nước tại các hồ đã
được cải thiện đáng kể. Tuy nhiên vẫn còn nhiều hồ hiện đang bị ô nhiễm do
nguồn nước thải sinh hoạt và nước thải công nghiệp không được tách riêng, chảy
lẫn với nguồn nước mưa tràn mặt.
1. Hồ An Biên: Thuộc địa phận quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng, hồ
có diện tích khoảng 1,8ha, độ sâu trung bình khoảng 3m, hồ An Biên là hồ lớn
nhất trong thành phố, giữ vị trí quan trọng về cảnh quan, môi sinh và kinh tế [2].

Hình 1.1. Hồ An Biên
Sinh viên: Nguyễn Văn Việt

11


Đề tài tốt nghiệp “Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng môi trường nước mặt kênh thoát
nước Tây Nam thành phố Hải Phòng”.

2. Hồ Phương Lưu: Đây là hồ nhân tạo lớn, đa chức năng có nhiệm vụ cải
thiện môi trường khí hậu, tiêu thoát nước mưa của thành phố. Hồ có diện tích
hơn 21ha nằm trên địa bàn phường Đông Khê (quận Ngô Quyền) và Đông Hải 1
(quận Hải An), do hồ có địa thế và cảnh quan đẹp, lại được kết nối với các hồ,
kênh thoát nước hình thành mạng lưới thoát nước khá hoàn chỉnh, tạo cảnh quan
thiên nhiên đẹp cho thành phố.

Hình 1.2. Hồ Phương Lưu
3. Hồ Tiên Nga: thuộc phường Gia Viên, quận Ngô Quyền, diện tích
khoảng 2,5ha, chỗ sâu nhất khoảng 2,5m. Cùng với hồ An Biên, hồ Tiên Nga
thông với lạch thoát triều đổ ra sông Cấm. Lạch này nay được nắn thẳng, chảy
qua cầu Đá, rẽ trái qua cầu Tre, đổ ra sông Cấm. Hồ Tiên Nga giữ vai trò điều
hoà nước cho một khu vực rộng lớn, góp phần tôn tạo cảnh quan kiến trúc và