SKKN – Giáo viên Nguyễn Thị Hương Trường TH Thiệu Đô
MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG PHONG TRÀO
“GIỮ VỞ SẠCH – VIẾT CHỮ ĐẸP” CHO HỌC SINH LỚP 1
A.ĐẶT VẤN ĐỀ
I/ LỜI MỞ ĐẦU
Phong trào “ Giữ vở sạch Viết chữ đẹp’’ là một trong những nhiệm vụ
quan trọng góp phần vào việc xây dựng mục tiêu giáo dục toàn diện cho học sinh
tiểu học đồng thời là một hoạt động nhằm tăng cường và đẩy mạnh hiệu quả các
hoạt động toàn diện trong nhà trường Tiểu học để nâng cao chất lượng dạy và
học.
Viết chữ đẹp là nguyện vọng, là mong muốn của giáo viên, học sinh, phụ
huynh và mọi tầng lớp nhân dân. Bởi vì một trong những hạnh phúc lớn nhất của
trẻ em là được đến trường, được học đọc, học viết. Khi biết đọc, biết viết là khi
đó cả thế giới mở ra trước mắt các em, đặc biệt là khi các em viết chữ .
Đọc thông viết thạo là hai kỹ năng không thể thiếu và cần phải đạt của
học sinh tiểu học, vì vậy nó có quan hệ mật thiết với nhau và không thể tách rời
nhau. Viết đúng, đẹp học sinh sẽ có điều kiện ghi chép bài học của tất cả các
môn học tốt hơn.
Ngoài ra viết chữ đẹp còn góp phần quan trọng vào việc rèn luyện cho học
sinh những phẩm chất đạo đức tốt như tính cẩn thận, tinh thần kỷ luật và óc
thẩm mĩ. Chúng ta thấu hiểu sâu sắc câu nói của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng
‘’Chữ viết cũng là một sự biểu hiện của nết người. Dạy cho học sinh viết
1
SKKN – Giáo viên Nguyễn Thị Hương Trường TH Thiệu Đô
đúng,viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, lòng
II/ THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:
Qua nhiều năm dạy học tôi thấy một thực trạng chung là:
1.Về phía học sinh
Trong những năm vừa qua học sinh học các môn học như Tiếng Việt, Toán
trong một buổi học, các em có vở bài tập in sẵn các bài tập trong sách nên trong
cách trình bày của học sinh không được rèn luyện.
Học sinh ngại viết, không có hứng thú và lòng say mê khi viết chữ mà chủ
yếu là chỉ dừng lại ở mức độ viết đúng.
Ở bậc tiểu học ngay từ những lớp đầu cấp như lớp 1 thì kĩ năng viết đúng
mẫu là rất quan trọng nhưng học sinh lại không nắm được cấu tạo các con chữ
và kĩ năng viết đúng dẫn đến sai ngay từ những giờ Tập Viết đầu tiên của cấp
học.
Bên cạnh đó phụ huynh không quan tâm đến sách vở cũng như các loại bút
viết của học sinh , có những em không đủ vở để viết hoặc bố mẹ không chọn cho
các em loại vở, bút để học sinh luyện chữ đẹp.
2. Về phía giáo viên
Chữ viết của một số giáo viên còn chưa đẹp nhưng không có ý thức rèn
luyện viết chữ dẫn đến không có sự mẫu mực trong chữ viết của giáo viên ở
bảng lớp cũng như chấm bài cho học sinh. Thậm chí có giáo viên viết ở bảng lớp
vẫn còn cẩu thả để sai chính tả, viết nguệch ngoạc, tuỳ tiện trong cách trình bày.
3
SKKN – Giáo viên Nguyễn Thị Hương Trường TH Thiệu Đô
Nhất là trong thời điểm mà toàn ngành đang thực hiện việc soạn bài trên máy vi
tính thì ý thức về phong trào rèn chữ đẹp bị hạn chế rất nhiều.
Chưa có mô hình , điển hình về rèn chữ viết của giáo viên trong các nhà
trường để cùng nhân rộng học tập.
Chúng ta biết rằng chữ viết có tầm quan trọng đặc biệt ở bậc tiểu học, học
sinh phải dùng chữ viết để học tập và giao tiếp. Vì vậy chữ viết không những có
quan hệ mật thiết tới chất lượng học tập ở các môn học khác mà còn góp phần
rèn luyện một trong những kĩ năng hàng đầu của việc học môn Tiếng Việt trong
trường tiểu học đó là kĩ năng viết chữ. Nếu học sinh viết đúng, đẹp, rõ ràng tốc
độ nhanh thì học sinh có điều kiện để ghi chép bài học tốt hơn nhờ vậy mà kết
quả học tập tốt hơn, ngược lại viết chữ xấu sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến chất
lượng học tập của các em.
Để học sinh viết chữ đẹp thì trước hết phải viết đúng qua các tiết tập viết
ở lớp. Bởi vì qua đó học sinh nắm được các khái niệm về đường kẻ, dòng kẻ, toạ
độ, tốc độ, tên gọi các nét, cấu tạo chữ cái, vị trí dấu thanh và liên kết các chữ cái
khi viết. Từ đó mới hình thành ở các em những biểu tựợng về hình dáng độ cao
và sự cân đối , tính thẩm mĩ của chữ viết. Ngoài ra học sinh còn rèn thao tác viết
chữ từ đơn giản đến phức tạp, xác định được khoảng cách để hình thành kĩ năng
viết đúng mẫu, rõ ràng và cao hơn là viết nhanh và viết đẹp.
Chữ viết mang tính thực hành cao, ngoài việc học sinh nắm được các kiến
thức cơ bản của việc viết chữ và kỉ thuật viết thì rèn viết chữ đẹp là một yêu cầu
cũng hết sức quan trọng và cần thiết vì vậy chúng ta cần chú ý rèn cho học sinh
tính cẩn thận, sự sáng tạo khi viết.
II/ CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
5
SKKN – Giáo viên Nguyễn Thị Hương Trường TH Thiệu Đô
Từ những nhận thức trên và qua những gì đã làm ở lớp dạy trong những
năm qua, bản thân tôi đã rút ra một số biện pháp nhằm nâng cao phong trào “Giữ
vở sạch Viết chữ đẹp’’cho học sinh lớp 1:
1. Cần làm tốt công tác tuyên truyền , phối hợp để nhận thức rõ tầm quan
sinh trong từng thể loại bài, cách kẻ vở khi hết bài, hết môn, hết ngày và hết tuần
như thế nào để thống nhất trong cả lớp .
Đối với những em có năng khiếu và viết chữ khá đẹp, tôi có định hướng
từ đầu là phải luôn chú ý theo dõi, kèm cặp nhắc nhở để học sinh luôn ghi nhớ cố
gắng thường xuyên bởi vì hơn ai hết giáo viên là người trực tiếp dạy dỗ, quan
tâm học sinh hàng ngày nên có điều kiện thúc dục, kiểm tra và có hướng khắc
phục , uốn nắn kịp thời.
Khảo sát phân loại học sinh ngay từ đầu năm để có hướng kèm cặp
những học sinh còn viết xấu và có kế hoạch bồi dưỡng những học sinh có năng
khiếu viết chữ đẹp.
Hàng tháng sau khi xếp loại Vở sạch, chữ đẹp tôi đã biểu dương và khen
ngợi những học sinh có nhiều cố gắng trong phong trào này.
Ngoài việc luyện viết ở lớp, tôi cũng không quên kiểm tra việc luyện viết
ở nhà của học sinh. Hàng tuần kiểm tra chấm và nhận xét, động viên học sinh để
các em cố gắng vào tuần tiếp theo.
3. Dạy tốt phân môn Tập viết, chính tả trong chương trình để nâng cao chất
lượng chữ viết cho học sinh
Chúng ta biết rằng muốn viết đẹp, trước tiên phải viết đúng mẫu chữ, kích
cỡ, độ cao, tốc độ viết đảm bảo. Vì thế trong các giờ Tập viết, Chính tả trên lớp
tôi đã cung cấp cho học sinh những khái niệm cơ bản về đường kẻ, toạ độ viết
7
SKKN – Giáo viên Nguyễn Thị Hương Trường TH Thiệu Đô
chữ, tên gọi các nét chữ, cấu tạo chữ cái, vị trí dấu thanh, dấu phụ, các khái niệm
liên kết nét chữ hoặc liên kết chữ cái , … Từ đó hình thành ở các em những biểu
tượng về hình dáng, độ cao, sự cân đối, tính thẩm mỹ của chữ viết. Bên cạnh đó
là dạy học sinh về thao tác viết chữ từ đơn giản đến phức tạp bao gồm các kĩ
và hướng dẫn thêm.
Đối với những em chưa nắm chắc cấu tạo con chữ hay kỉ thuật viết như:
Lia bút, rê bút hay viết liền mạch thì tôi đã cung cấp biểu tượng về con chữ đó
để học sinh nắm chắc hơn và hướng dẫn thêm về kỉ thuật viết cho các em.
4. Đề cao sự mẫu mực về chữ viết của giáo viên
Chúng ta thường nói rằng “Thầy nào trò ấy’’ quả thật chữ viết của giáo
viên là vấn đề có tính quyết định bởi giáo viên luôn là tấm gương đối với hoc sinh
về tất cả các mặt nhất là học sinh tiểu học và đặc biệt là các lớp dẫn đầu cấp
học sinh bắt đầu cầm bút viết những nét chữ đầu tiên thì chữ viết của giáo viên ở
bảng lớp, ở con chữ cô viết mẫu là rất quan trọng. Các em sẽ nhìn, quan sát và
bắt trước những nét chữ từ đơn giản đến phức tạp của cô giáo. Thực tế thấy
rằng nếu giáo viên viết chữ đẹp và có ý thức rèn chữ viết thì chất lượng chữ viết
của lớp đó sẽ cao và qua quan sát ta thấy rằng nét chữ của các lớp khác nhau
nhưng trong một lớp thì lại tương đối giống nhau và rất giống chữ của giáo viên.
Bên cạnh đó muốn cho học sinh viết đẹp, giữ gìn sách vở sạch sẽ tôi đã rất
công phu rèn luyện theo phương pháp khoa học, lâu dài, kiên trì và chịu khó.
Trước hết đó là tôi rất coi trọng chữ viết thường ngày của mình trên bảng
lớp, đây chính là trang viết mẫu mực đầu tiên của mình cho học sinh thấy.
9
SKKN – Giáo viên Nguyễn Thị Hương Trường TH Thiệu Đô
Cần phải viết đúng chính tả, đúng mẫu, rõ ràng và ngay ngắn, từ cách
trình bày lề bảng, dòng chữ ghi ngày tháng năm, tên môn, tên bài học tôi cũng viết
rất mẫu mực và tuyệt đối không sai chính tả. Bên cạnh đó là lời phê, lời nhận xét
của giáo viên trong bài làm của học sinh cũng vậy, kể cả khi tôi ghi sổ liên lạc.
Tuy nhiên, viết chữ đẹp cũng cần một chút nhỏ sự tài hoa và không phải ai
cũng viết được thật đẹp, cho nên tôi luôn phải luyện viết thường xuyên. Ngoài bộ
Sau mỗi học kỳ nhà trường tổ chức họp phụ huynh học sinh , ngoài việc
sơ kết kết quả học tập , rèn luyện , tôi cũng không quên báo cáo tình hình rèn
luyện chữ viết của học sinh trong từng tháng, từng kỳ, trong tuần để cho phụ
huynh biết .
Qua cuộc họp phụ huynh tôi đã đưa ra một số cá nhân học sinh điển hình
có ý thức trong việc giữ vở sạch, viết chữ đẹp để khen ngợi và khích lệ phong
trào.
Kết hợp các đợt sơ kết cuối kỳ I, tổng kết năm học hay các đợt thi đua để
tổ chức triễn lãm các thành qủa mà học sinh đã làm được như các bài thi viết chữ
đẹp, các bộ sách vở tiêu biểu để cho các em cùng các phụ huynh cùng xem và
thấy được những thành quả con em mình đã ý thức rèn luyện để học sinh có sự
thi đua học tập lẫn nhau.
Động viên khen thưởng đích đáng kịp thời đối với những cá nhân học sinh
và các nhóm trong phong trào ‘’Giữ vở sạch – viết chữ đẹp’’ sau các đợt thi đua.
C. KẾT LUẬN
1. Kết quả thu được
11
SKKN – Giáo viên Nguyễn Thị Hương Trường TH Thiệu Đô
Qua thực tế , tôi đã áp dụng những biện pháp trên trong phong trào vở sạch
chữ đẹp và thấy rằng:
Chất lượng chữ viết của học sinh nói chung được nâng lên rất nhiều,
đa số các em đã có ý thức trong việc luyện chữ ở lớp và ở nhà.
Học sinh viết đúng mẫu, viết đảm bảo tốc độ, kỉ thuật viết được các
em vận dụng và nhiều em đã có chữ viết đẹp và sáng tạo.
Tỷ lệ các bộ vở sạch sẽ, đẹp mắt và chuẩn mực được chọn để trưng
số tỉ lệ
số
lượn
lượng
tỉ lệ
số
tỉ lệ
lượng
lượn
g
4
15
số tỉ
lệ
g
16
60
11
Chúng ta cần phải có kế hoạch cụ thể ngay từ đầu năm học .
Đưa ra được các giải pháp phù hợp nhất, hiệu quả nhất để xây dựng tốt phong
trào này.
Dạy tốt các phân môn như Tập viết, Chính tả để học sinh nắm vững cấu tạo
cũng như nắm chắc kỉ thuật viết.
13
SKKN – Giáo viên Nguyễn Thị Hương Trường TH Thiệu Đô
Trong quá trình thực hiện giáo viên cần phải khéo léo, nhẹ nhàng và có hình
thức động viên cũng như cách thức thực hiện để học sinh được phát huy hết khả
năng sáng tạo của mình.
Phải tạo khí thế thi đua sôi nổi trong phong trào rèn chữ của học sinh .
Cần tổ chức được một số mô hình, điển hình tiêu biểu làm hạt nhân cho phong
trào “Vở sạch Chữ đẹp”.
Cần kết hợp tốt với gia đình trong việc rèn luyện chữ viết ở nhà cho các em.
3. Kiến nghị đề xuất
Để có phong trào tốt và cá nhân tiêu biểu về phong trào này, tôi nghĩ
rằng sự cố gắng chăm lo của giáo viên và sự cố gắng nổ lực của cá nhân học sinh
là vô cùng quan trọng trong việc xây dựng và làm tốt phong trào “Gĩư vở sạch
Viết chữ đẹp” cho học sinh lớp 1. Vì thế, tôi xin mạnh dạn đề xuất một số vấn
đề như sau:
1. Đây là vấn đề có thể áp dụng rộng rãi, rất mong sẽ được triển khai
trong toàn trường để nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh.
2. Cần coi trọng và thường xuyên tổ chức học tập các đơn vị thực hiện
tốt phong trào này.
3. Hàng năm nên tổ chức thi “Vở sạch chữ đẹp” ở các khối lớp để ghi
nhận sự cố gắng của cá nhân học sinh và giáo viên có nhiều thành tích trong lĩnh