z
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TÂN UYÊN
TRƯỜNG TIỂU HỌC SỐ 2 THỊ TRẤN TÂN UYÊN
THUYẾT MINH SÁNG KIẾN
"Một số biện pháp nâng cao chất lượng học sinh trong dạy học
buổi 2 ở trường Tiểu học số 2 thị trấn Tân Uyên".
Nhóm tác giả:
Vũ Thị Hoa Lý – Chức vụ: Giáo viên – Trình độ chuyên môn : ĐHTH
Tạ Thị Thúy – Chức vụ: Giáo viên – Trình độ chuyên môn : CĐTH
Hoàng Xuân Lưu Chức vụ: Giáo viên Trình độ chuyên môn : ĐHTH
Nơi công tác: Trường Tiểu học số 2 thị trấn Tân Uyên
1
Tân Uyên, ngày 20 tháng 02 năm 2015
I. THÔNG TIN CHUNG
1. Tên sáng kiến: Một số biện pháp nâng cao chất lượng học sinh trong dạy
học buổi 2 ở trường Tiểu học số 2 thị trấn Tân Uyên.
2. Đồng tác giả
Họ và tên: Vũ Thị Hoa Lý
Năm sinh: 25/10/1974
Nơi thường trú: Khu 3 thị trấn Tân Uyên – huyện Tân Uyên tỉnh Lai
Châu.
Trình độ chuyên môn: Đại học Tiểu học.
Chức vụ công tác: Giáo viên.
Nơi làm việc: Trường tiểu học số 2 thị trấn Tân Uyên.
1. Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến
Khái quát về lý luận: Chúng ta đều biết bậc Tiểu học là bậc học
nền móng của quá trình giáo dục hiện nay. Mục tiêu giáo dục tiểu học nhằm
giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và
lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản để học
sinh tiếp tục học tốt ở bậc học tiếp theo. Chương trình học hiện nay là
chương trình mở, điều đó cho phép người dạy học linh hoạt, có sự sáng tạo
trong việc thực hiện nội dung, phương pháp, hình thức dạy học để cung cấp,
củng cố kiến thức, rèn kỹ năng phù hợp với trình độ, khả năng, sở trường của
mỗi học sinh để giúp các em phát triển toàn diện. Để đáp ứng yêu cầu trên,
những người làm công tác sư phạm phải tìm hiểu hiểu và phát hiện những
giải pháp giáo dục sao cho phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi thiếu nhi thông
qua các hoạt động học mà chơi chơi mà học. Đó chính là sự băn khoăn
không phải chỉ của các thầy giáo, cô giáo mà còn là của các cấp lãnh đạo
3
chính quyền địa phương, ngành giáo dục, các bậc phụ huynh và của cả xã
hội.
Hiện nay tất cả các trường tiểu học trong cả nước đều đang dạy học theo
chương trình và sách giáo khoa mới. Thực tế dạy học rất đa dạng và phong phú ở
các vùng, miền, các đối tượng học sinh trong cả nước; những đánh giá của các nhà
giáo, nhà khoa học, đặc biệt của đông đảo giáo viên tiểu học đã xác nhận tính hiệu
quả và tính khả thi của dạy học theo chương trình và sách giáo khoa mới. Thực tế
giáo dục tiểu học ở nước ta cũng như ở nước ngoài đã khẳng định rằng: Mọi trẻ
em phát triển bình thường đều có thể thành công trong học tập ở cấp học.
Trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đã có những chủ
trương đúng đắn và thực hiện nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng
dạy học ở tiểu học, như : m ở r ộng các hình thức đào tạo, nâng cao trình độ
chuyên môn nghiệp vụ cho các nhà quản lí giáo dục và đội ngũ giáo viên;
2. Phạm vi triển khai thực hiện: Trường Tiểu học số 2 thị trấn Tân Uyên,
huyện Tân Uyên.
3. Mô tả sáng kiến
3.1. Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến
Trường Tiểu học số 2 thị trấn Tân Uyên là một đơn vị trường học đa
dạng về mô hình, chương trình dạy học như: Chương trình Công nghệ giáo
dục của khối lớp 1; dạy học theo mô hình trường học mới Việt Nam (VNEN)
của khối lớp 2, 3, 4, 5.
Hiện nay vấn đề dạy học buổi 2 chưa thực sự được nhiều giáo viên
quan tâm, còn có tình trạng đơn điệu cả về hình thức và nội dung, chưa đạt
hiệu quả cao, không ít giáo viên coi nhẹ hình thức dạy học buổi 2, đa số giáo
viên xem buổi 2 như là giờ tự học, tự làm bài tập, tự kiểm tra kiến thức, kỹ
năng của học sinh. Bên cạnh một số tiết dạy học buổi 2 thực sự có hiệu quả
thì có không ít những tiết dạy ở buổi 2 giáo viên giao cho một số bài tập đồng
loạt học sinh giải quyết hết các bài tập đó là hết nhiệm vụ của tiết học.
5
* Ví dụ minh họa
Môn : Toán lớp 1
LUYỆN TẬP
A Mục tiêu:
HS biết 8 thêm 1 được 9, viét được số 9
HS đọc, đếm được từ 1 đến 9, biết so sánh được các số trong phạm vi
9.
Biết được vị trí số 9 trong dãy số từ 1 đến 9.
B Đồ dùng dạy học:
Vở bài tập
C Các hoạt động dạy học chủ yếu
1 Kiểm tra bài cũ
tập
chéo
Gọi một số học sinh đọc bài của bạn lên Học sinh làm theo yêu cầu
23 học sinh đọc và nêu nhận
và nhận xét
6
GV nhận xét
xét
Nêu một số câu hỏi để học sinh nêu cấu
tạo số 9
Cho 1 số học sinh nhắc lại
9 gồm 1 và 8 gồm 8 và 1
9 gồm 6 và 3, gồm 3 và 6
Bài 3:
9 gồm 5 và 4, gồm 4 và 5
Cho 1 học sinh nêu yêu cầu của bài ?
9 gồm 2 và 7, gồm 7 và 2
Nhận xét chung giờ học
9 > 8; 8 > 7; 6
của Ngành về vấn đề linh hoạt và sáng tạo trong dạy học. Lựa chọn nội dung
phù hợp đối tượng và đảm bảo chuẩn kiến thức và kỹ năng của từng lớp.
Mỗi giáo viên phải hiểu về mục tiêu, nguyên tắc về dạy học buổi 2.
Từ đó định hướng cho những thiết kế bài dạy phù hợp. Giáo viên phải hiểu
được rằng mỗi học sinh Tiểu học có nhiều khả năng phát triển, song do chưa
có kinh nghiệm về cuộc sống nên các em tiếp thu còn hạn chế. Chính vì lẽ
đó, giáo viên Tiểu học có vai trò quyết định đến sự phát triển đúng hướng, là
nhân tố quyết định đối với chất lượng giáo dục của mỗi lớp, từng học sinh
tiểu học.
b) Biện pháp 2: Dạy theo đối tượng, theo nhu cầu của từng nhóm học sinh.
b1) Mục tiêu: Giúp học sinh nắm vững kiến thức, kĩ năng các môn học.
b2) Nội dung: Tìm hiểu, khảo sát, phân loại đối tượng học sinh. Chọn nội
dung cho phù hợp với từng nhóm đối tượng HS:
b3) Cách thực hiện: Muốn đạt được mục tiêu này giáo viên phải:
Tìm hiểu, khảo sát, phân loại đối tượng học sinh. Đó là việc làm rất
quan trọng, vì khi đã phân loại được đối tượng học sinh của lớp, giáo viên
mới có thể định hình ra mỗi nhóm học sinh thiếu nội dung nào, cần gì để có
9
kế hoạch giảng dạy. Vì vậy ngay buổi đầu nhận lớp, chúng tôi tổ chức cho
học sinh tự giới thiệu để tìm hiểu thêm thông tin của từng em về bản thân và
gia đình. Từ nhiều kênh thông tin như việc thể hiện năng lực giao tiếp của
học sinh; tìm hiểu từ giáo viên chủ nhiệm những năm học trước, qua gia đình,
bạn bè và khảo sát chất lượng đầu năm, chúng tôi phân loại đối tượng học
sinh theo một số hình thức sau: đối tượng cùng trình độ, đối tượng cùng sở
thích, ...
Chọn nội dung cho phù hợp với từng nhóm đối tượng học sinh: Cùng
với việc nắm bắt, phân loại học sinh, giáo viên phải quan tâm đến mục tiêu
cần đạt của từng bài, từng phần trong từng tiết học chính khóa ở buổi 1. Với
cách giải: Bài toán giải bằng hai phép tính (dạng một phép tính nhân và một phép
tính cộng).
(II.) Chuẩn bị:
* Học sinh: Bảng con; giấy nháp.
* Giáo viên: Phiếu bài tập. Xếp chỗ ngồi học sinh theo nhóm đối
tượng.
(III.) Thời lượng: 40 phút
(IV.) Các hoạt động dạy học:
(1). Hoạt động 1: Ôn kiến thức (Hoạt động chung cho tất cả các nhóm đối
tượng)
Bài 1: Viết (theo mẫu)
Mẫu: Gấp 3m lên 5 lần được: 3 x 5 = 15(m)
a) Gấp 6 kg lên 4 lần được: .............................
b) Gấp 5 giờ lên 5 lần được: ............................
c) Gấp 18 l lên 2 lần được: ..............................
* Mục tiêu: Rèn kỹ năng gấp 1 số lên nhiều lần.
* Tiến hành:
Bước 1: Cả lớp cùng thực hiện 1 bài tập mẫu:
Gấp 3m lên 5 lần được: 3 x 5 = 15(m)
11
Bước 2:
+ HS làm bài vào phiếu bài tập.
+ Giáo viên kiểm tra thẩm định kết quả của nhóm học sinh thuộc nhóm
đối tượng đã đạt chuẩn ở buổi 1.
+ Yêu cầu các học sinh đã được kiểm tra đi giúp đỡ các nhóm học sinh
còn lại.
+ Học sinh kiểm tra xong báo cáo kết quả.
+ Gọi 1 2 em nhắc lại quy tắc: Gấp một số lên nhiều lần.
* Tiến hành:
* Tiến hành:
Học sinh tự suy nghĩ cá nhân và tự Học sinh tự suy nghĩ cá nhân và tự
làm bài vào nháp.
làm bài vào nháp.
Học sinh trao đổi với bạn ngồi cùng Học sinh trao đổi với bạn ngồi cùng
bàn.
bàn.
Trao đổi với cả nhóm => báo cáo kết Trao đổi với cả nhóm.
quả.
Giáo viên cùng học sinh kiểm tra giúp
Giáo viên kiểm tra chốt kết quả.
đỡ.
(3.) Hoạt động 3: Tổ chức chơi trò chơi "Chiếc hộp bí mật"
* Mục tiêu: Củng cố và khắc sâu kiến thức về gấp một số lên nhiều
lần. Tạo hứng thú cho học sinh trong học tập.
* Tiến hành :
Mỗi nhóm được phát một chiếc hộp trong đó có các tờ phiếu nhỏ ghi
các yêu cầu như : Gấp 5 lên 9 lần ta được bao nhiêu ? Một số gấp lên 6 lần
thì bằng 42. Hỏi số đó là số mấy ? Năm nay con 7 tuổi, tuổi bố gấp 6 lần tuổi
Kế hoạch dạy buổi 2 như sau:
(I.) Mục tiêu :
Học sinh cả lớp :
+ Tìm được các từ chỉ đặc điểm của người hoặc vật.
+ Biết đặt câu theo mẫu Ai thế nào ? để miêu tả đối tượng.
+ Nhận biết được câu có sử dụng dấu phẩy đúng.
Học sinh Hoàn thành: Ngoài những mục tiêu chung, học sinh Hoàn
thành phải xác định được bộ phận trong câu trả lời cho câu hỏi Ai thế nào ?
để phát triển tư duy cho các em.
(II.) Chuẩn bị:
Học sinh: Ôn kiến thức đã học trên.
Giáo viên: Phiếu bài tập; bảng phụ, nội dung kiến thức cần ôn.
(III.) Thời lượng: 40 phút
(IV.) Tiến trình bài dạy:
14
(1.) Giới thiệu bài:
(2.) Hướng dẫn ôn luyện
a) Hoạt động 1: Hoạt động chung cả lớp
* Mục tiêu: Tìm được các từ ngữ thích hợp chỉ đặc điểm của nhân vật
trong các bài tập đọc đã học.
* Cách tiến hành:
+ Bước 1: GV gắn bảng phụ có ghi bài 1 lên bảng:
Bài 1: Hãy tìm những từ ngữ thích hợp để nói về đặc điểm của nhân
vật trong các bài tập đọc dưới đây :
Nhân vật
a) Chú bé Mến trong truyện Đôi bạn.
b) Anh Đom Đóm trong bài thơ Anh Đom Đóm.
c) Anh Mồ Côi trong truyện Mồ Côi xử kiện.
Yêu cầu các học sinh đã được kiểm tra đi giúp đỡ các nhóm học sinh
còn lại.
Học sinh kiểm tra xong báo cáo kết quả.
Giáo viên kiểm tra một số bài nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Giáo viên khắc sâu, mở rộng kiến thức: Em hãy tìm bộ phận trả lời
cho câu hỏi Ai thế nào ? trong câu em vừa đặt.
c) Hoạt động 3: Hoạt động cá nhân (Bài tập trắc nghiệm)
* Mục tiêu: Giúp học sinh xác định được vị trí đặt dấu phẩy để chọn
được ý đúng.
Bài 3 : Ghi dấu x vào ô trống trước câu sử dụng dấu phẩy đúng.
Giữa Hồ Gươm, là Tháp Rùa tường rêu cổ kính xây trên gò đất
cỏ mọc xanh um.
Giữa Hồ Gươm là Tháp Rùa, tường rêu cổ kính xây trên gò đất
cỏ mọc xanh um.
Giữa Hồ Gươm là Tháp Rùa tường rêu cổ kính, xây trên gò đất
cỏ mọc xanh um.
Giữa Hồ Gươm là Tháp Rùa tường rêu cổ kính xây trên gò đất,
cỏ mọc xanh um.
16
* Cách tiến hành:
+ Bước 1: Giáo viên phát phiếu bài tập.
+ Bước 2: Học sinh đọc thầm yêu cầu và xác định mục tiêu của bài.
+ Bước 3: Giáo viên hướng dẫn học sinh làm bài, giao nhiệm vụ cho học
sinh.
+ Bước 4: Học sinh thực hiện làm bài cá nhân.
+ Bước 5: Giáo viên giúp đỡ học sinh làm bài.
+ Bước 6: Giáo viên kiểm tra một số bài nhận xét, chốt kiến thức.
d) Biện pháp 4: Phối hợp với cộng đồng
Năm học 2014 2015, với quyết tâm nâng cao chất lượng học tập của
học sinh đặc biệt là dạy học buổi 2, nhóm tác giả chúng tôi là đội ngũ cốt cán
tổ khối trưởng chuyên môn, với trách nhiệm của mình đã cùng nhau nghiên
cứu, cùng với nhà trường triển khai và thực hiện các biện pháp một cách cụ
thể ngay từ đầu năm học, kết quả đạt được như sau:
Tính đến nay đã có 100% cán bộ giáo viên có nhận thức đúng đắn về
trách nhiệm của mình trong việc thực hiện nhiệm vụ dạy học ở buổi 2 trong
nhà trường. Các cán bộ, giáo viên đã thường xuyên cập nhật, ghi chép đầy đủ
nội dung các buổi sinh hoạt, hội thảo về nâng cao chất lượng dạy học buổi 2
và áp dụng vào thực tế đạt hiệu quả cao. Chính vì vậy hiện nay việc dạy học
buổi 2 đã thực sự là chủ đề được mọi người thường xuyên quan tâm trao đổi,
chia sẻ, tháo gỡ những khó khăn cho cán bộ, giáo viên trong quá trình dạy học,
góp phần nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, giáo viên cũng
như nâng cao chất lượng của học sinh trong nhà trường. Cụ thể :
Về cán bộ giáo viên :
Số giáo viên dạy giỏi cấp trường: 22/26 đ/c đạt 84,6%, cấp huyện:
15/26 đ/c đạt 57,7%, cấp tỉnh: 01/26 đạt 3,8%, đăng ký dự Hội thi GVDG cấp
tỉnh đợt 2: 01/26 đ/c.
Số giáo viên chủ nhiệm dạy học buổi 2: 17/17 đ/c. Số tiết dự giờ buổi
2 xếp loại Tốt: 10 tiết, Khá: 6 tiết; TB: 1 tiết.
18
Kết qủa xếp loại thi đua cuối HKI: Xuất sắc: 20/26 = 77%, Khá: 03/26
= 11,5%, TB: 03/26 = 11,5%.
Về học sinh :
Thời điểm
426
59
426
0
426
0
Số
lượng
Khảo sát đầu năm
Cam kết thực hiện
đến cuối năm
Kết quả thực hiện
đến cuối HKI
Tỷ lệ đạt
100%
86,2%
100%
100%
5. Đánh giá về phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến
Thị Thúy; Hoàng Xuân Lưu do chính chúng tôi thực hiện không sao chép
hoặc vi phạm bản quyền.
XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN ĐƠN VỊ
ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
Nhóm tác giả
Hoàng Xuân Lưu
Vũ Thị Hoa Lý
Tạ Thị Thúy
20
Copyright: Tài liệu đại học ©