TRUYỀN THÔNG TRONG CHĂM SÓC SỨC KHỎE RĂNG
MIỆNG NGƯỜI CAO TUỔI VIỆT NAM HIỆN NAY
Môn: Truyền thông trong công tác gia đình
GV: PGS: TS Phạm Ngọc Trung
SV: Nguyễn Hoàng Anh
MSV: 55DNN02005
1
MỞ ĐẦU
Lý do lựa chọn đề tài
Hàm răng giúp người cao tuổi ăn uống được bình thường nhằm cung cấp
năng lượng cho các hoạt động và tu bổ cho các cơ quan của cơ thể. Người cao
tuổi khi về già thì có rất nhiều vấn đề xảy ra đối với răng miệng như hao
mòn và suy yếu, bệnh nha chu, rụng răng,rối loạn chức năng vận động và cảm
giác vùng miệng… Cần có sự hiểu biết chế độ sinh hoạt, chăm sóc hợp lý,
cân đối để người cao tuổi có một hàm răng chắc khỏe. Tuy nhiên vấn đề
truyền thông trong sức khỏe răng miệng nói chung, sức khỏe răng miệng ở
người cao tuổi nói riêng cho người dân thì đã có nhiều bước tiến nhưng vẫn
còn hạn chế như.
Trong tình hình kinh tế hội nhập đời sống người dân Việt Năm ngày càng
cải thiện và nâng cao thì vấn đề chăm sóc sức nói chung và sức khỏe răng
miêng nói riêng được quan tâm. Người dân ngày càng có nhu cầu tìm hiểu
những kiến thức để bản thân có sức khỏe tốt, cũng như chăm sóc cho những
người thân trong gia đình. Từ nhu cầu đó tuyền thông về vấn chăm sóc sức
khỏe cũng được quan tâm, ngày càng có nhiều chương trình tuyền hình, báo
đài,… cung cấp nhiều thông tin đa dạng, bổ ích về sức khỏe đến người dân,
làm cho sức khỏe người dân ngày càng được quan tâm.
Bên cạnh những điểm tích cực đó thì truyền thông về chăm sóc sức khỏe,
chuyên sâu. Trên các phương tiện truyện thông có đề cập tới chỉ mang tính
chung chung không cụ thể.
Mục tiêu nghiên cứu
Truyền thông trong chăm sóc sức khỏe răng miệng người cao tuổi hiện
nay.
Phương pháp nghiên cứu
Thu thập và sử lí tài liệu
3
NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TRUYỀN THÔNG TRONG CHĂM SÓC
SỨC KHỎE RĂNG MIỆNG NGƯỜI CAO TUỔI VIỆT NAM HIỆN NAY
1.1
Một số khái niệm
1.1.1 Khái niệm truyền thông
Truyền thông là quá trình liên tục trao đổi thông tin, tư tưởng, tình cảm
chia sẻ kỹ năng và kinh nghiệm giữa hai hoặc nhiều người nhằm tăng cường
hiểu biết lẫn nhau, thay đổi nhận thức, tiến tới điều chỉnh hành vi và thái độ
phù hợp với nhu cầu phát triển của cá nhân, của nhóm, của cộng đồng và xã
hội. Khái niệm trên trích từ cuốn “Truyền thông lý thuyết và kĩ năng cơ bản”
do PGS, TS Nguyễn Văn Dững chủ biên. Khái niệm trên đã chỉ ra bản chất và
mục đích truyền thông. Về bản chất, truyền thông là quá trình chia sẻ, trao đổi
hai chiều, diễn ra liên tục giữa chủ thể truyền thông và đối tượng truyền
thông. Quá trình chia sẻ, trao đổi hai chiều ấy có thể được hình dung qua
nguyên tắc bình thông nhau. Khi có sự chênh lệch trong nhận thức, hiểu biết
giữa chủ thể và đối tượng truyền thông gắn với nhu cầu chia sẻ, trao đổi thì
hoạt động truyền thông diễn ra. Quá trình truyền thông vì vậy chỉ kết thúc khi
Chăm sóc sức khỏe răng miệng ở người cao tuổi là hoạt động giữ gìn
chăm sóc răng miệng của người cao tuổi để phòng ngừa và chữa trị những
bệnh thường răng miệng thường gặp ở người cao tuổi như như hao mòn và
suy yếu, bệnh nha chu, rụng răng,rối loạn chức năng vận động và cảm giác
vùng miệng… để đảm bảo cho người cao tuổi có một sức khỏe răng miệng
cách tốt nhất, góp phần vào chắm sóc sức khỏe toàn thân và tăng tuổi thọ cho
người cao tuổi. Do đó việc chăm sức khỏe răng miệng cho người cao tuổi là
việc vô cùng quan trong, cần được các thành viên trong gia đình và xã hội phối
hợp để người cao tuổi Việt Nam có một sức khỏe răng miêng tốt nhất.
1.1.5
Đặc điểm răng miệng ở người cao tuổi
Người ta thấy rằng khi tuổi càng cao, số lần mắc và chữa các bệnh toàn
thân càng nhiều thì sự ảnh hưởng đến răng miệng càng sâu sắc. Ngược lại,
những biến đổi suy thoái ở răng miệng càng nặng thì sự tác động đến sức
khỏe toàn thân và chất lượng cuộc sống ở người cao tuổi cũng không phải ít.
Những tổn thương răng miệng ở người cao tuổi
Hao mòn ở răng gồm: mòn, sứt mẻ ở mặt nhai, tủy răng bị xơ teo, dinh
dưỡng cho răng kém, mật độ tế bào thưa, răng giòn dễ bị mẻ gãy; tăng tạo xê
măng ở chân răng; dễ bị sâu ở chân răng; tụt nướu, giảm tiết nước bọt, khả
năng nhai giảm sút… Để phòng chữa những hao mòn ở răng cho người cao
tuổi, nên thực hiện khám chữa bệnh răng miệng định kỳ.
Bệnh nha chu ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng và sức khỏe toàn
thân của người cao tuổi như: gây hôi miệng, làm răng lung lay, mất răng, sức
nhai kém dẫn đến kém ăn, thiếu dinh dưỡng; ảnh hưởng đến các bệnh nhiễm
khuẩn, tim mạch, nội tiết, hô hấp…
5
Về điều trị: bệnh nha chu ở người cao tuổi vẫn điều trị lành bệnh. Có
tuổi tác ngày càng cao mà còn phản ánh những tình trạng bệnh tật tại chỗ đã
6
mắc trong quá trình cuộc sống trước đây. Do đó việc chăm sóc răng miệng lúc
còn trẻ là đảm bảo tốt nhất để có sức khỏe răng miệng tốt lúc cao tuổi.
Người cao tuổi thường dễ mắc các bệnh có ảnh hưởng đến răng miệng,
khi bị tổn thương răng miệng lại ảnh hưởng ngược lại do việc ăn uống kém
dẫn đến thiếu dinh dưỡng, làm giảm sức đề kháng và làm bệnh tật đang mắc
nặng lên hay chậm hồi phục.
Tuy tuổi cao không phải là yếu tố ảnh hưởng chính đến sức khỏe răng
miệng, nhưng là yếu tố làm cho cơ thể dễ mắc các bệnh răng miệng và toàn
thân. Chính các bệnh răng miệng như sâu răng, viêm nha chu, viêm niêm mạc
miệng, rối loạn tiết nước bọt và các bệnh toàn thân như đái tháo đường, tai
biến mạch máu não, xạ trị vùng đầu cổ điều trị ung thư… mới là những yếu
tố ảnh hưởng nặng đến răng miệng.
Dù còn hay mất răng, người cao tuổi cũng nên đi khám răng định kỳ 36
tháng một lần để phát hiện và điều trị sớm các bệnh lý nếu có. Răng miệng là
cửa ngõ của bộ máy tiêu hóa, nếu không được chăm sóc tốt sẽ ảnh hưởng đến
sức khỏe toàn thân. Đặc biệt, các bệnh về lợi ở người già có thể dẫn đến ung
thư niêm mạc miệng.
1.2
Những nhân tố tác động đến truyền thông sức khỏe răng miệng
Việt Nam hiện nay
1.2.1 Nguồn nhân lực
Nhân tố nguồn nhân lực có vai trò quan trọng trong công tác truyền thông
sức khỏe răng miệng người cao tuổi ở Việt Nam. Nguồn nhân lực đóng vai trò
tác động đến tác động các phương tiện truyền thông để truyền tải thông tin
đến người dân, như truyền thanh; truyền hình; báo đài; báo mạng; đặc tuyên
Những nơi địa hình thuận lợi như đồng bằng thì thông tin truyền thông
lan truyền nhanh, kịp thời, đảm bảo sự chính xác của thông tin. Địa thuận lợi
cũng tạo điều kiện cho việc xây dựng cơ sở vật trang thiết bị phục vụ cho
truyền thông.
Những nơi địa hình khó khắn như đồi núi, biên giới hải đảo, vùng sâu,
vùng xa gấy nhiều khó khăn cho truyền thông từ xây dựng cơ sở vật chất,
nâng cao nhận thức cho người dân,… dẫn đến thông tin truyền thông không
đến được hoặc rất ít, thông tin có đến được cũng không hoàn toàn đảm bảo là
chính xác và hiệu quả người dân áp dụng kiến thức là không cao.
1.2.4 Cơ sở vật chất
Cơ sở vật chất có vai trò quan trọng tạo điều kiện để các phương tiện
truyền thồng đến mọi nơi. Những nơi có cơ sở vật chất phát triển thì thông
tin truyền thông được lan truyền nhanh chóng đầy đủ, khả năng người dân
biết và áp dụng kiến thức truyền thông cao. Còn những nơi cơ sở vật chất còn
hạn chế thì những nơi đó thông tin truyền thông được truyền đến ít, không
8
đầy đủ và chậm hơn so với nơi cơ sở vật chất phát triển, khả năng kiến thức
thông tin đến với người dân không cao.
1.2.5 Nhận thức của người dân
Nhận thức đóng vai trò quan trọng đến việc liệu kiến thức truyền thông
đến những người dân liệu có thể tiếp thu và áp dụng hay không. Những nơi
có nhận thức cao như các khu đô thị, thành phố,…. thì việc được tiếp cận,
tiếp thu và áp dụng những kiến thức truyền thông là nhanh và cao. Còn những
nơi nhận thức, dân trí chưa cao thường vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo,
… thì kể cả có đầu
kinh phí nhiều như nào hay cơ sở vật chất tốt đến đâu mà nhân thức còn
hạn chế thì khả năng áp dụng kiến thức truyền thông cũng không thể cao
được.
bệnh lý răng càng cao. Vì vậy, chăm sóc răng cho người cao tuổi là điều rất
cần thiết. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe cũng như tinh thần của
người cao tuổi.
Những bệnh răng miệng thương gặp ỏe ngườ cao tuổi
Tuổi càng cao thì chức năng của các bộ phận cơ thể càng có xu hướng yếu
dần, răng miệng cũng dần giảm chức năng kháng khuẩn, răng suy yếu cộng
với việc vệ sinh răng miệng khó khăn…là những nguyên nhân khiến người
cao tuổi phải đối mặt với nguy cơ mắc bệnh răng miệng cao hơn những
người trẻ.
Sau đây là những bệnh lý thường gặp ở người cao tuổi:
Sâu răng
Với người lớn tuổi, việc vệ sinh răng miệng trở nên khó khăn nên việc làm
sạch răng miệng cũng thường thực hiện chưa triệt để. Đây là cơ hội cho
mảng bám và vi khuẩn phát triển, gây ra những tổn thương trên răng.
11
Người cao tuổi nguy cơ sâu răng rất cao
Viêm nướu
Vôi răng chính là nguyên nhân chính gây nên tình trạng viêm nướu ở tất cả
mọi người. Đặc biệt, đối với người già, nướu có xu hướng kém săn chắc hơn
so với thời trẻ nên dễ bị tổn thương bởi các tác nhân bên ngoài hay vôi răng.
Vì vậy, nướu rất dễ bị viêm nhiễm, kích ứng gây đau và dễ chảy máu cho
bệnh nhân.
Ở người cao tuổi tỉ lệ viêm nướu rất cao
Nha chu viêm
12
Lựa chọn chế độ dinh dưỡng hợp lý
Ưu tiên sử dụng rau xanh, trái cây tươi không chỉ cung cấp vitamin cho cơ thể
mà chúng còn có tác dụng làm sạch răng hiệu quả.
13
Nên hạn chế sử dụng những loại thức ăn cứng, dai, quá nóng hay quá lạnh..vì
chúng không chỉ gây khó khăn cho việc nhai cắn mà còn rất dễ khiến răng bị
nhạy cảm hay bị tổn thương (vỡ, mẻ…)
Người cao tuổi thường lựa chọn cách ăn ít với nhiều bữa ăn trong ngày. Vì
vậy phải đặc biệt lưu ý là sau mỗi bữa ăn cần làm sạch răng miệng ngay.
Đối với người cao tuổi rau củ rất tốt cho tim mạch và răng miệng
Chăm sóc răng miệng tốt
Mảng bám, vi khuẩn đều do việc vệ sinh răng miệng chưa triệt để gây ra. Vì
vậy, đánh răng đúng và đủ, sử dụng chỉ nha khoa và nước súc miệng là cách
hiệu quả trong việc bảo vệ răng và loại bỏ mảng bám.
Làm răng giả nếu mất răng
Dù bị mất răng do bất cứ lý do gì, người cao tuổi cũng nên đến nha sĩ để khám
và phục hình răng sau đó 1 tháng. Nếu để lâu ngày, răng sẽ bị xô lệch, làm mất
khoảng trống của răng đã mất, đồng thời gây xáo trộn khớp cắn, khó chải
sạch răng. Gây nên tình trạng tiêu xương, hóp má khiến xương hàm bị thoái
hóa và khuôn mặt sẽ bị già đi.
Khi sử dụng răng giả, bệnh nhân cần lưu ý chăm sóc răng miệng kỹ lưỡng
hơn bình thường. Việc vệ sinh răng bằng dụng cụ chuyên dụng thích hợp để
vừa làm sạch răng vừa bảo tồn chất lượng răng.
Vệ sinh và chăm sóc răng miệng ở người cao tuổi
Chăm sóc sức khỏe răng miệng cho cộng đồng người lớn tuổi là một thách
“ Nụ cười tuổi già hạnh phúc gia đình bền mãi”
“ Sức khỏe răng miệng
2.4 Kết quả
15
2.5 Đánh giá
Chương 3 Giải pháp khắc phục
3.1 Tuyên truyền giáo dục
3.2 Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ
3.3 Tài chính
3.4 Sử dụng
16