i
TÓM LƯỢC
Công ty cổ phần Thương mại và công nghệ Tân Long hoạt động trong lĩnh vực
phân phối, cung cấp giải pháp an ninh và giải pháp công nghệ thông tin, tuy công ty đã
tham gia vào hoạt động kinh doanh được một thời gian, nhưng với sự biến động và
tình hình kinh tế ngày càng cạnh tranh thì công ty không khỏi đứng trước những khó
khăn. Để nâng cao sức mạnh cạnh tranh và phát triển bền vững công ty cần phải xây
dựng cho mình một nền văn hóa doanh nghiệp mạnh. Từ những nhận định trên, và qua
thời gian thực tập tại công ty nhận thấy vấn đề phát triển văn hóa doanh nghiệp phải
được công ty quan tâm hàng đầu. Chính vì vậy, tôi đã lựa chọn đề tài khóa luận “phát
triển văn hóa doanh nghiệp của công ty cổ phần Thương mại và công nghệ Tân
Long”. Nội dung chính của đề tài gồm 3 chương:
Chương 1: Một số lý luận cơ bản về phát triển văn hóa doanh nghiệp: đưa ra các
quan niệm khác nhau về văn hóa và văn hóa doanh nghiệp, từ đó đưa ra khái niệm
tổng quát về văn hóa, văn hóa doanh nghiệp và phát triển văn hóa doanh nghiệp. Bên
cạnh đó, chương này cũng đề cập tới nội dung phát triển văn hóa doanh nghiệp và các
nhân tố ảnh hưởng đến phát triển văn hóa doanh nghiệp.
Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp của
Công ty cổ phần Thương mại và công nghệ Tân Long: chương này sẽ khái quát về
công ty; phân tích thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp của công ty. Từ đó, đánh
giá về thành công, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế.
Chương 3: Giải pháp phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần
Thương mại và công nghệ Tân Long: phương hướng hoạt động của công ty đến năm
2021; quan điểm phát triển văn hóa doanh nghiệp của công ty; đề xuất, kiến nghị phát
triển văn hóa doanh nghiệp Công ty cổ phần Thương mại và công nghệ Tân Long.


ii
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện bài luận, tác giả nhận được sự giúp đỡ,
hướng dẫn tận tình Ban lãnh đạo, tập thể nhân viên công ty CP Thương mại và công

+ Quyển sách “Văn hóa doanh nghiệp và sự lãnh đạo (Organizational Culture And
Leadership)”, tác giả Edgar H. Schein (2012), NXB Thời Đại. Cuốn sách trình bày
phương pháp tiếp cận để có được những kiến thức toàn diện về văn hóa doanh nghiệp
cùng với những hàm ý dành cho công tác lãnh đạo, được Giáo sư Edgar Schein phân
tích nghiên cứu và đúc kết từ những trải nghiệm thực tiễn của ông trong nhiều thập
niên................................................................................................................................ 4
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ..........................................7
PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DOANH NGHIỆP...............................................................7
1.1Các khái niệm có liên quan.......................................................................................7
1.1.1 Khái niệm văn hóa...............................................................................................7
1.1.2 Khái niệm văn hóa doanh nghiệp và phát triển văn hóa doanh nghiệp............8
1.1.3 Sự cần thiết của việc phát triển văn hóa doanh nghiệp...................................10
1.2.1 Các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp....................................................11
1.3Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển văn hóa doanh nghiệp.................................18
1.3.1Nhân tố bên ngoài doanh nghiệp.......................................................................18
1.3.2 Nhân tố bên trong doanh nghiệp......................................................................21
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN VĂN
HÓA DOANH NGHIỆP CỦA Công ty Cổ phần THƯƠNG MẠI VÀ CÔNG NGHỆ
TÂN LONG................................................................................................................. 23
2.1Khái quát về Công ty Cổ phần Thương mại và công nghệ Tân Long.....................23
2.1.1Quá trình hình thành và phát triển của Công ty...............................................23
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Công ty..........................................23
2.1.3 Đặc điểm và kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty.................................24
2.2Phân tích thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần Thương
mại và công nghệ Tân Long.........................................................................................26


iv
2.2.1Phân tích ảnh hưởng của các nhân tố đến phát triển VHDN của Công ty cổ
phần Thương mại và công nghệ Tân Long...............................................................26

công nghệ Tân Long
Bảng 2.2: Tình hình nguồn vốn kinh doanh của Công ty CP Thương mại
3
25
và công nghệ Tân Long
Bảng 2.3: Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty CP Thương mại và
4
26
công nghệ Tân Long từ năm 2013 - 2015
5 Bảng 2.4: Phong cách làm việc của Ban lãnh đạo Công ty
30
Bảng 2.5: Trình độ lao động trong công ty CP Thương mại và công nghệ
6
32
Tân Long năm 2015
7
Bảng 2.6: Cơ cấu lao động của công ty qua các năm 2013 - 2015
32
Bảng 2.7: Nhận thức của cán bộ nhân viên về biểu hiện các yếu tố hữu
8
36
hình của VHDN tại công ty
Bảng 2.8: Nhận thức của cán bộ nhân viên về biểu hiện các yêu tố vô
9
39
hình của VHDN tại công ty
TÓM LƯỢC................................................................................................................... i
+ Quyển sách “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp với triết lý Phương Đông”, tác giả
Dương Quốc Thắng (2010), NXB đại học Thái Nguyên. Cuốn sách đề cập tới những
nội dung cơ bản về văn hóa doanh nghiệp, xây dựng văn hóa doanh nghiệp dựa trên

1.3.1.7 Các đối thủ cạnh tranh.................................................................20
1.3.2 Nhân tố bên trong doanh nghiệp......................................................................21
1.3.2.1 Lịch sử hình thành và truyền thống văn hóa của doanh nghiệp. . .21
1.3.2.2 Nhà lãnh đạo và phong cách lãnh đạo..........................................21
1.3.2.3 Yếu tố về con người và đặc điểm lao động của doanh nghiệp.....21
1.3.2.4 Đặc điểm ngành nghề kinh doanh................................................22
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN VĂN
HÓA DOANH NGHIỆP CỦA Công ty Cổ phần THƯƠNG MẠI VÀ CÔNG NGHỆ
TÂN LONG................................................................................................................. 23
2.1Khái quát về Công ty Cổ phần Thương mại và công nghệ Tân Long.....................23
2.1.1Quá trình hình thành và phát triển của Công ty...............................................23
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Công ty..........................................23
2.1.2.1Chức năng của công ty.................................................................23
2.1.2.2Nhiệm vụ của công ty...................................................................24
2.1.2.3 Sơ đồ cơ cấu tổ chức....................................................................24
2.1.3 Đặc điểm và kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty.................................24
2.1.3.1Ngành nghề kinh doanh................................................................24


vii
2.2Phân tích thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần Thương
mại và công nghệ Tân Long.........................................................................................26
2.2.1Phân tích ảnh hưởng của các nhân tố đến phát triển VHDN của Công ty cổ
phần Thương mại và công nghệ Tân Long...............................................................26
2.2.1.1Nhân tố bên ngoài doanh nghiệp..................................................27
2.2.1.2Nhân tố bên trong doanh nghiệp...................................................29
2.2.2.1 Các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp của công ty.............33
a.Các yếu tố hữu hình..............................................................................33
Nghi lễ, nghi thức và các hoạt động tập thể.............................................34
2.2.2.2 Quy trình phát triển văn hóa doanh nghiệp của công ty CP Thương


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Cùng với sự phát triển không ngừng của nền kinh tế xã hội trong nước là sự hội
nhập, giao lưu hợp tác kinh tế giữa các khu vực, các quốc gia trên toàn thế giới. Trong
tình hình đó, để hòa nhập và phát triển thành công buộc các quốc gia nói chung và các
doanh nghiệp nói riêng phải tìm cho mình con đường và cách thức hội nhập đúng đắn.
Để làm được điều này, việc quan trọng là cần nắm bắt được những yếu tố cơ bản trong
hội nhập, để bắt kịp và phát triển theo xu thế chung của thời đại. Ở đó không chỉ là vấn
đề về thể chế chính trị, kinh tế hay sự thay đổi của khoa học kỹ thuật mà còn là vấn đề
về nhận thức, quan điểm, phong cách… Trong đó tựu trung lại là vấn đề văn hóa và sự
phát triển trong ý thức hệ của toàn xã hội. Xu thế phát triển chung hiện nay của nền
kinh tế thế giới là đang tiến dần đến tầm cao của nền kinh tế tri thức, ở đó văn hóa
được cọi trọng hơn bao giờ hết. Xu thế mới tạo ra một sân chơi mới, với những luật lệ
mới và những thành viên có thể đáp ứng được luật chơi. Đó là những tổ chức, doanh
nghiệp đã xây dựng văn hóa đủ mạnh để tự tin hòa nhập và phát triển bền vững.
Văn hóa doanh nghiệp là toàn bộ những giá trị tinh thần mà doanh nghiệp tạo ra
trong quá trình sản xuất kinh doanh, tác động tới tình cảm lý trí và hành vi của các
thành viên cũng như sự phát triển của doanh nghiệp. Mỗi doanh nghiệp đều có một nét
văn hóa riêng, giúp phân biệt giữa danh nghiệp này với doanh nghiệp khác. Trong
doanh nghiệp, văn hóa là tài sản vô hình, một vũ khí cạnh tranh sắc bén và có một vai
trò rất quan trọng ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như sự tồn tại và
phát triển của doanh nghiệp. Văn hóa doanh nghiệp tích cực sẽ giúp thu hút và gìn giữ
nhân tài, gắn kết các thành viên trong doanh nghiệp, khơi dậy niềm tin, niềm tự hào về
doanh nghiệp, tạo nên sức mạnh tinh thần phát huy khả năng sáng tạo của các nhân
viên, giúp cho các hoạt động trong doanh nghiệp ổn định, công việc diễn ra trôi chảy
và quá trình sản xuất kinh doanh cũng được thuận lợi. Văn hóa doanh nghiệp còn góp
phần tạo dựng hình ảnh tốt đẹp trong tâm trí khách hàng, tạo nên uy tín và thương hiệu
riêng cho doanh nghiệp…Tóm lại, văn hóa doanh nghiệp là chìa khóa cho sự phát triển
bền vững cho doanh nghiệp.Chính vì vậy, việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh

tượng, di sản và chuẩn mực. Đồng thời với đó là việc bảo tồn và phát huy hệ giá trị
truyền thống cho sự phát triển của doanh nghiệp.
- Thứ hai: Vũ Thị Ngọc (2009) “Phát triển một số giá trị văn hóa doanh nghiệp
điển hình của văn phòng công ty TNHH sản xuất và thương mại Hưng Phát” - Luận
văn tốt nghiệp trường Đại học Thương Mại. Luận văn cung cấp khá đầy đủ lý luận về
sự phát triển các giá trị văn hóa doanh nghiệp điển hình, chỉ ra biểu hiện của các giá trị
điển hình cấu thành nên văn hóa công ty Hưng phát, những ảnh hưởng của nhân tố môi
trường tới việc phát triển các giá trị văn hóa doanh nghiệp điển hình của Văn phòng
công ty Hưng phát. Khóa luận đã giải quyết một số mặt tồn tại cần khắc phục của công


3
ty Hưng Phát như: Chưa có nhiều sự đầu tư về thời gian và tiền bạc vào xây dựng và
phát triển văn hóa doanh nghiệp; Sự đầu tư cơ sở vật chất kĩ thuật cho quá trình xây
dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp chưa đồng bộ; Một số thành viên còn cầm
chừng, ngại phấn đấu ảnh hưởng tới không khí làm việc chung; Văn hóa ứng xử, hành
vi giao tiếp của một số nhân viên còn nhiều yếu kém; Quá trình xây dựng và phát triển
văn hóa doanh nghiệp chưa thực sự đồng bộ và toàn diện.
- Thứ ba: Phạm Thị Sen (2011) “Xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp
công ty cổ phần ô tô Hoàng Gia” - Luận văn tốt nghiệp trường Đại học Thương Mại.
Bên cạnh việc cung cấp khá đầy đủ những lý luận cơ bản về xây dựng và phát triển
văn hóa doanh nghiệp, luận văn đã tập trung giải quyết một số mặt tồn tại cần khắc
phục của công ty như: Chưa có nhiều sự đầu tư về thời gian và tiền bạc vào xây dựng
và phát triển văn hóa doanh nghiệp; Một số thành viên còn làm việc cầm chừng, ngại
phấn đấu gây ảnh hưởng tới không khí làm việc chung; Văn hóa ứng xử, hành vi giao
tiếp của một số nhân viên còn nhiều yếu kém, công tác truyền đạt thông tin giữa các
phòng ban còn kém; Sự đầu tư cơ sở vật chất kĩ thuật cho quá trình xây dựng và phát
triển văn hóa doanh nghiệp chưa đồng bộ; Quá trình xây dựng và phát triển văn hóa
doanh nghiệp chưa thực sự đồng bộ và toàn diện.
- Thứ tư: Mai Xuân Thảo (2011) “Xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp

+ Quyển sách “Văn hóa doanh nghiệp và sự lãnh đạo (Organizational Culture And
Leadership)”, tác giả Edgar H. Schein (2012), NXB Thời Đại. Cuốn sách trình bày
phương pháp tiếp cận để có được những kiến thức toàn diện về văn hóa doanh
nghiệp cùng với những hàm ý dành cho công tác lãnh đạo, được Giáo sư Edgar
Schein phân tích nghiên cứu và đúc kết từ những trải nghiệm thực tiễn của ông
trong nhiều thập niên.
Tôi nhận thấy đề tài phát triển văn hóa doanh nghiệp không hề mới, đã có những
cá nhân nghiên cứu, do vậy, tôi có thể tham khảo các đề tài,sách, giáo trình về mặt lý
luận và kế thừa các nghiên cứu trước nhằm giúp đề tài của mình hoàn thiện hơn.
3. Mục tiêu nghiên cứu
Thứ nhất: Hệ thống hóa lại một số lý luận cơ bản về văn hóa doanh nghiệp và
phát triển văn hóa doanh nghiệp.
Thứ hai: Phân tích và đánh giá thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp tại
Công ty cổ phần Thương mại và công nghệ Tân Long.
Thứ ba: Đề xuất một số giải pháp phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty cổ
phần Thương mại và công nghệ Tân Long. Để từ đó đạt được một môi trường văn hóa,
môi trường kinh doanh tốt, lành mạnh và phù hợp với tình hình hiện tại của công ty.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu là: Văn hoá doanh nghiệp; giải pháp phát triển văn hoá


5
doanh nghiệp tại Công ty cổ phần Thương mại và công nghệ Tân Long
4.2.Phạm vi nghiên cứu:
Phạm vi nghiên cứu về nội dung: Phát triển văn hóa doanh nghiệp của công ty cổ
phần Thương mại và công nghệ Tân Long theo các nội dung: nghiên cứu lý luận về
văn hóa, văn hóa kinh doanh, văn hóa doanh nghiệp, thực trạng công tác phát triển văn
hóa doanh nghiệp và các giải pháp nhằm phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty
CP Thương mại và công nghệ Tân Long trong thời gian tới.

Các thông tin sau khi được thu thập sẽ được tổng hợp và phân tích để phục vụ
cho quá trình nghiên cứu.
5.2. Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu thứ cấp
Dữ liệu thứ cấp là dữ liệu do người khác thu thập, sử dụng cho các mục đích có
thể là khác với mục đích nghiên cứu của chúng ta. Dữ liệu thứ cấp có thể là dữ liệu
chưa xử lý (còn gọi là dữ liệu thô) hoặc dữ liệu đã xử lý. Dữ liệu thứ cấp không phải
do người nghiên cứu trực tiếp thu thập. Nhằm mục đích điều tra, nghiên cứu cho việc
xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp của công ty trong quá trình nghiên cứu
hoàn thiện đề tài tôi tiến hành thu thập các thông tin từ: bản báo cáo tài chính hợp nhất
hàng năm của công ty, bản báo cáo thường niên của công ty, những bài viết trên
internet về văn hóa Tân Long, diễn đàn, giáo trình, ấn phẩm, tạp chí viết về văn hóa
doanh nghiệp,… Tiến hành xử lý những dữ liệu thứ cấp bằng: Phương pháp phân tích
thống kê và Phương pháp so sánh.
- Phương pháp phân tích thống kê là phương pháp thống kê các dữ liệu thứ cấp
thu thập được và tiến hành phân tích, đưa ra các nhận định cụ thể nhất về công tác phát
triển văn hóa doanh nghiệp của công ty CP Thương Mại và công nghệ Tân Long trong
thời gian qua.
- Phương pháp so sánh là phương pháp sử dụng các thông tin sơ cấp và thông tin
thứ cấp đã thu thập được so sánh chúng với nhau để từ đó rút ra các kết luận thông qua
chênh lệch của các số liệu, thông tin. Dựa vào những chênh lệch này để đánh giá các
thông tin và đưa ra các nhận định về việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp
của công ty CP Thương Mại và công nghệ Tân Long trong thời gian tới.
6. Kết cấu đề tài.
Ngoài các phần tóm lược, lời cảm ơn, mục lục, danh mục bảng biểu, sơ đồ, hình
vẽ, danh mục từ viết tắt, phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục,
kết cấu khóa luận bao gồm 3 chương:
Chương 1. Một số vấn đề lý luận cơ bản về phát triển văn hóa doanh nghiệp.
Chương 2. Phân tích và đánh giá thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp của
Công ty cổ phần Thương mại và công nghệ Tân Long.
Chương 3. Giải pháp đề xuất và kiến nghị nhằm phát triển văn hóa doanh nghiệp

có thể dễ dàng quên được.
Khái niệm văn hóa theo (GS.TS Trần Ngọc Thêm): “Văn hóa là một hệ thống
hữu cơ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá
trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên
và xã hội của mình.”
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống,
loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa


8
học, tôn giáo, văn họa, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về mặc, ăn
ở và các phương tiện, phương thức sinh hoạt. Toàn bộ những sáng tạo và phát minh
đó tức là văn hóa. Văn hóa là tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng biểu hiện
của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi
hỏi của sự sinh tồn.”. Theo khái niệm này văn hóa sẽ bao gồm toàn bộ những gì do
con người sáng tạo ra và phát minh ra.
Văn hóa là một trong những sản phẩm của loài người, nó được tạo ra và phát
triển trong quan hệ qua lại giữa con người với xã hội. Song, chính văn hóa lại tham gia
vào việc tạo nên con người, duy trì sự bền vững và trật tự xã hôi. Văn hóa là trình độ
phát triển của con người và của xã hội được biểu hiện trong các hình thức tổ chức đời
sống và hành động cũng như trong giá trị vật chất và tinh thần do con người tạo ra.
Trên cơ sở phân tích các quan niệm trên chúng ta có thể hiểu một cách khái quát
nhất: “Văn hóa là toàn bộ các giá trị vật chất và tinh thần do loài người đã sáng tạo
ra trong quá trình lao động ( từ lao động trí óc đến lao động chân tay), được chi phối
bở môi trường xung quanh ( môi trường tự nhiên và xã hội) và tính cách của từng tộc
người. Văn hóa ảnh hưởng tới tình cảm, ý nghĩ và hành vi của con người.”
1.1.2 Khái niệm văn hóa doanh nghiệp và phát triển văn hóa doanh nghiệp
1.1.2.1 Khái niệm văn hóa doanh nghiệp
Xã hội rộng lớn có một nền văn hóa lớn. Là một bộ phận của xã hội,mỗi doanh
nghiệp cũng có một nền VHDN của riêng mình. Cũng như văn hóa, VHDN có rất

doanh nghiệp, trở thành các giá trị, các quan niệm và tập quán, truyền thống ăn sâu
vào hoạt động của doanh nghiệp ấy và chi phối tình cảm, nếp suy nghĩ, hành vi ứng
của mọi thành viên của doanh nghiệp trong việc theo đuổi và thực hiện các mục
đích.”
1.1.2.2 Khái niệm phát triển văn hóa doanh nghiệp
Theo viện ngôn ngữ học Việt Nam định nghĩa:“Phát triển chỉ là sự biến đổi hoặc
làm cho biến đổi từ ít đến nhiều, hẹp đến rộng, thập đến cao, đơn giản đến phức tạp”
Theo từ điển tiếng việt thông dụng định nghĩa:“Phát triển là vận động, tiến triển
theo chiều hướng tăng lên.”
Phép biện chứng duy vật cho rằng: “Phát triển là sự vận động theo hướng đi lên,
từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện của sự
vật.”
Qua những quan điểm, khái niệm về phát triển và văn hóa doanh nghiệp, có thể
khái quát về phát triển văn hóa doanh nghiệp như sau: “Phát triển văn hóa doanh
nghiệp là quá trình thay đổi văn hóa theo xu thế tiến bộ, trong đó bao hàm việc giữ gìn
và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của doanh nghiệp nhằm đáp ứng ngày
càng tốt hơn những yêu cầu mới, cao hơn của tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế. Đồng


10
thời tạo dựng nên các giá trị văn hóa mới phù hợp với những biến đổi của thời đại.”
1.1.3 Sự cần thiết của việc phát triển văn hóa doanh nghiệp
Văn hóa doanh nghiệp tạo ra sự thống nhất về ý chí hành động của tất cả các
thành viên trong doanh nghiệp, nâng cao sức mạnh của doanh nghiệp
Các thành viên trong doanh nghiệp là những cá thể có những nhân cách, cá tính
khác nhau. Mặt khác do có những nhu cầu và mong muốn khác nhau, họ hành động vì
những động cơ khác nhau, nhằm vào những mục tiêu khác nhau. Sự thống nhất trong
suy nghĩ và hành động chỉ có thể đạt được khi mọi người thừa nhận và tôn trọng
những quan điểm và thang bậc giá trị chung. Văn hóa doanh nghiệp hướng cho mọi
thành viên trong doanh nghiệp mình hành động vì những mục tiêu chung, hành động

giá cả sản phẩm không còn là những “vũ khí đặc chủng” trong cạnh tranh nữa. Khách
hàng tìm đến và ở lại với doanh nghiệp nào biết tôn trọng họ, biết quý thời gian và tiền
bạc cũng như sức khỏe của họ như chính của mình.
- Làm phong phú dịch vụ cho khách hàng
Khách hàng bây giờ không chỉ quan tâm đến chất lượng và giá cả hàng hóa của
doanh nghiệp, mà họ quan tâm nhiều đến chất lượng và chi phí tiêu dùng sản phẩm
hàng hóa đó. Trong các doanh nghiệp có văn hóa doanh nghiệp sẽ nâng cao bởi chất
lượng các dịch vụ trong và sau bán hàng, và chính những dịch vụ đó góp phần làm cho
khách hàng tiêu dùng mua nhiều sản phẩm của doanh nghiệp về sử dụng có hiệu quả
hơn.
- Mang lại hình ảnh cho doanh nghiệp
Hình ảnh của doanh nghiệp ngày nay chủ yếu được phản ánh thông qua thương
hiệu sản phẩm. Thương hiệu sản phẩm là hình ảnh thu nhỏ của doanh nghiệp, nó chứa
đựng tất cả những điều mà khách hàng muốn được biết, được thấy, được hiểu về sản
phẩm, cách thức kinh doanh và chất lượng phục vụ của doanh nghiệp. Thương hiệu
vừa là sức mạnh hữu hình vừa là sức mạnh vô hình. Thương hiệu được coi là một yếu
tố hình thành nên văn hóa doanh nghiệp, bởi vì nó không chỉ phản ảnh chất lượng sản
phẩm, mà còn phản ánh triết lý kinh doanh, quan điểm phục vụ người tiêu dùng. Dẫn
chứng như: Viettel “Hãy nói theo cách của bạn”, TrungNguyen “Khơi nguồn sáng
tạo”…
Từ những phân tích trên cho thấy khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp được
tạo ra từ nhiều yếu tố khác nhau, nhưng đóng vai trò quan trọng nhất vẫn là văn hóa
doanh nghiệp. Vì vậy phát triển văn hóa doanh nghiệp là một vấn đề thiết yếu và có
tính lâu dài của bất kỳ doanh nghiệp muốn thành công trên lĩnh vực kinh doanh.
1.2 Nội dung nghiên cứu phát triển văn hóa doanh nghiệp
1.2.1 Các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp
1.2.1.1 Các yếu tố hữu hình
Kiến trúc đặc trưng: Bao gồm kiến trúc ngoại thất và thiết kế nội thất, đây là một
giá trị văn hóa rất quan trọng, vì tại mỗi doanh nghiệp điều đầu tiên mà khách hàng và
đối tác cảm nhận được khi đến làm việc là kiến trúc công ty, nó thể hiện hình ảnh và

hoặc hình tượng về doanh nghiệp trong tâm trí của khách hàng, nó gắn liền với chất
lượng hàng hoá và phong cách kinh doanh, phục vụ của doanh nghiệp. Như vậy,
thương hiệu về bản chất là uy tín, danh tiếng của sản phẩm hàng hoá, dịch vụ hoặc của
doanh nghiệp mà khách hàng nhận biết, nhớ đến thông qua nhãn hiệu hàng hoá và
những yếu tố ẩn chứa bên trong nhãn hiệu đó.


13
Biểu tương(logo): Một công cụ khác biểu thị đặc trưng của văn hóa doanh nghiệp
là biểu tượng. Biểu tượng được thiết kế để thể hiện hình tượng về một doanh nghiệp
bằng ngôn ngữ nghệ thuật phổ thông. Biểu tượng có tác dụng giúp mọi người nhận ra
hay hiểu được thứ mà nó biểu thị. Nói cách khác, biểu tượng là sự biểu trưng những
giá trị, những ý nghĩa tiềm ẩn bên trong của tổ chức thông qua các biểu tượng vật chất
cụ thể.
Ngôn ngữ, khẩu hiệu: Đây là cách diễn đạt cô đọng nhất triết lý hoạt động, kinh
doanh của một công ty, được coi như là một vũ khí quảng cáo, xây dựng thương hiệu
và cạnh tranh vô cùng quan trọng. Nhiều doanh nghiệp đã sử dụng những câu chữ đặc
biệt, khẩu hiệu, ví von, ẩn dụ hay một sắc thái ngôn từ để truyền tài một ý nghĩa cụ thể
đến nhân viên và những người liên quan. Vì vậy khẩu hiệu thường rất đơn giản dễ nhớ
và cũng có tác dụng khích lệ tinh thần lao động của các thành viên trong doanh nghiệp.
Ấn phẩm điển hình: Đây là những tư liệu chính thức có thể giúp mọi người có thể
nhận thấy rõ hơn về cấu trúc văn hóa của doanh nghiệp. Chúng có thể là bản tuyên bố
sứ mệnh, báo cáo thường niên, tài liệu giới thiệu về tổ chức, công ty, sổ vàng truyền
thống, ấn phẩm định kỳ hay đặc biệt, các tài liệu, hồ sơ hướng dẫn sử dụng, bảo
hành.... Thông qua những tài liệu này doanh nghiệp làm rõ được mục tiêu, phương
châm hành động, niềm tin và giá trị chủ đạo triết lý quản lý, thái độ đối với lao động,
công ty, người tiêu dùng, xã hội; Đối với khách hàng và những người liên quan, đây
chính là những căn cứ để xác định tính khả thi, hiệu lực của văn hóa doanh nghiệp
1.2.1.2 Các yếu tố vô hình
Lý tưởng/ Sứ mệnh của doanh nghiệp: Lý tưởng được định nghĩa là sự vận dụng

Biện pháp thứ hai là: Xây dựng các kênh thông tin, thu thập và xử lý thông tin,
xây dựng một hệ thống thông tin từ cấp cao nhất đến cấp thấp nhất đảm bảo cho thông
tin đến với các lãnh đạo chính xác và trong thời gian sớm nhất.
Biện pháp thứ ba là: Xây dựng các thể chế và thiết chế tập trung, dân chủ như:
Đa dạng hóa các loại hình đào tạo và phát triển nhân lực, tiêu chuẩn hóa các chức năng
nhiệm vụ, quyền hạn, xây dựng cơ chế kết hợp hài hòa các lợi ích để doanh nghiệp trở
thành ngôi nhà chung, là con thuyền vận mệnh của mọi người.
Để quá trình phát triển văn hóa doanh nghiệp vững mạnh có thể thực hiện một
số bước cơ bản sau:
Bước 1: Xây dựng các hạt nhân văn hóa doanh nghiệp
Đây là cơ sở để hình thành văn hóa doanh nghiệp, các hạt nhân văn hóa là kết quả
của sự tác động qua lại giữa các thành viên trong doanh nghiệp với nhau. Khi doanh
nghiệp bắt đầu hoạt động, nền văn hóa doanh nghiệp xuất hiện, phát triển và tự bảo vệ.
Văn hóa doanh nghiệp có tính đặc thù nên các hạt nhân văn hóa được hình thành cũng
có tính chất riêng biệt. Văn hóa của các tập đoàn đa quốc gia cũng khác với văn hóa của
các doanh nghiệp liên doanh hay văn hóa của các doanh nghiệp gia đình. Hạt nhân văn
hóa doanh nghiệp bao gồm: triết lý, niềm tin, các chuẩn mực làm việc và hệ giá trị.
Bước 2: Xây dựng các tiêu chuẩn về văn hóa
Để hình thành một nền văn hóa mạnh và có bản sắc riêng, hầu hết các doanh
nghiệp đều xây dựng cho mình các tiêu chuẩn về văn hóa và buộc mọi nguời khi vào


16
làm trong doanh nghiệp phải tuân theo. Các giá trị văn hóa trong doanh nghiệp sẽ được
xây dựng và phát triển theo những tiêu chuẩn này, và các tiêu chuẩn này cũng có thể
thay đổi nếu không còn phù hợp hoặc hiệu qủa thấp. Trong trường hợp như vậy việc
sáng tạo ra những tiêu chuẩn mới là cần thiết.
Bước 3: Phát triển văn hóa giao lưu giữa các doanh nghiệp
Các doanh nghiệp thường có xu hướng liên doanh, liên kết với nhau để tồn tại
trong môi trường kinh doanh phức tạp, đa văn hóa các doanh nghiệp không thể duy trì

nghiệp trong tương lai. Xem xét có yếu tố nào làm thay đổi chiến lược doanh nghiệp
trong tương lai.
Bước 2: Xác định đâu là giá trị cốt lõi làm cơ sở cho thành công. Đây là bước cơ
bản nhất để xây dựng văn hóa doanh nghiệp. Các giá trị cốt lõi phải là các giá trị
không phai nhòa theo thời gian và là trái tim và linh hồn của doanh nghiệp.
Bước 3: Xây dựng tầm nhìn mà doanh nghiệp sẽ vươn tới. Tầm nhìn chính là bức
tranh lý tưởng về doanh nghiệp trong tương lai. Tầm nhìn chính là định hướng để xây
dựng văn hóa doanh nghiệp. Có thể doanh nghiệp mà ta mong muốn xây dựng hoàn
khác biệt so với doanh nghiệp hiện mình đang có.
Bước 4: Đánh giá văn hóa hiện tại và xác định nhũng yếu tố văn hóa nào cần
thay đổi. Sự thay đổi hay xây dựng VHDN thường bắt đầu bằng việc đánh giá xem văn
hóa hiện tại như thế nào và kết hợp với chiến lược phát triển văn hóa doanh nghiệp.
đánh giá VHDN là một việc thực sự khó khăn vì VHDN thường khó thấy và dễ nhầm
lẫn về tiêu chí đánh giá. Những ngầm định không nói ra hay không viết ra thì càng khó
đánh giá. Thường thì con người hòa mình trong văn hóa và không thấy được sự tồn tại
khách quan của nó.
Bước 5: Khi chúng ta đã xác định được một văn hóa lý tưởng cho doanh nghiệp
mình và cũng đã có sự thấu hiểu về văn hóa đang tồn tại trong doanh nghiệp mình.
Lúc này sự tập trung tiếp theo là vào việc làm thế nào để thu hẹp khoảng cách giữa
những giá trị chúng ta hiện có và những giá trị chúng ta mong muốn. Các khoảng cách
nay nên đánh giá theo 4 tiêu chí: phong cách làm việc, ra quyết định, giao tiếp, đối xử.
Bước 6: Xác định vai trò của lãnh đạo trong việc dẫn dắt thay đổi VHDN. Lãnh
đạo đóng vai trò quan trọng cho việc xây dựng VHDN . Họ là người đề xướng và
hướng dẫn các nỗ lực thay đổi, chịu trách nhiệm xây dựng tầm nhìn, truyền bá cho
nhân viên hiểu đúng, tin tưởng và cũng nỗ lực để xây dựng. Lãnh đạo cũng đóng vai
trò quan trọng trong việc xua tan những mối lo sợ và thiếu an toàn của nhân viên.
Bước 7: Soạn thảo kế hoạch hành động bao gồm các mục tiêu, hoạt động, thời
gian, điểm mốc và trách nhiệm cụ thể. Cái gì là ưu tiên? Đâu là chỗ chúng ta cần tập