DIỄN ĐÀN XÂY DỰNG VÀ ĐÔ THỊ

Toàn cảnh Hội thảo “Phát triển Nhà ở Xã hội tại
Việt Nam - Giải pháp và kinh nghiệm quốc tế”

Lê Hảo

đó đã đề cập đến nhiều vấn đề như quy
hoạch, đất đai, tài chính, tiêu chuẩn, thuế

Sự ra đời của mô hình nhà ở xã hội vừa thể hiện sự quan tâm của Chính phủ

và đối tượng được hưởng chính sách

mỗi quốc gia với các đối tượng yếu thế trong xã hội, vừa góp phần giải quyết nhu

NƠXH. Bộ Xây dựng cũng đã ban hành

cầu về nhà ở với số lượng lớn cho nhóm đối tượng này. Tại Việt Nam, nhiều năm

Thông tư 20/2014/TT-BXD hướng dẫn

trở lại đây, lĩnh vực phát triển nhà ở đô thị nói chung, nhà ở xã hội nói riêng đã

chi tiết về nội dung thực hiện phát triển

mang lại diện mạo đô thị khang trang, tạo điều kiện cho nhiều người dân có các

NƠXH trong giai đoạn hiện nay. Trên cơ sở

mức thu nhập khác nhau đều tiếp cận và mua được nơi an cư.

thị, công nhân khu công nghiệp nhằm

và hỗ trợ đầu tư để thu hút sự tham gia của nhiều bên liên quan. Tạp chí Xây

đảm bảo an sinh giáo dục nói chung.

dựng và Đô thị trích đăng ý kiến từ một số chuyên gia, nhà quản lý đưa ra các

Trong thời gian vừa qua, Chính phủ đưa

giải pháp, định hướng cho các nhà quản lý, quy hoạch đất đai, phát triển bất

ra nhiều chính sách ưu đãi để phát triển

động sản và doanh nghiệp tư nhân phát triển nhà ở và các tổ chức xã hội nhằm

NƠXH, một trong những chính sách đó

thúc đẩy thị trường bất động sản phân khúc thấp như nhà ở xã hội, nhà ở giá

là ưu đãi về đất, cơ chế về đất, tạo nguồn

rẻ, có thể áp dụng các kinh nghiệm quốc tế tại Việt Nam.

quỹ đất, trong đó Chính phủ quy định:

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh:
Hướng tới việc cung cấp nhà ở xã hội và nhà ở giá rẻ cho người có thu nhập thấp
tại Việt Nam trên cơ sở vận hành một cách bền vững, vì lợi ích của người dân




DIỄN ĐÀN XÂY DỰNG VÀ ĐÔ THỊ

Trong thời gian qua các Bộ, Ngành cũng như địa phương đã vào cuộc và cùng nhau phát triển nhà ở xã hội

không thu tiền thuế để người dân có điều kiện tham gia NƠXH, đối với các

Tổ chức định cư con người Liên Hợp Quốc

nhà đầu tư trong việc thực hiện đầu tư xây dựng phát triển NƠXH có nhiều

tại Việt Nam đặc biệt là tập đoàn Compass

ưu đãi, ngoài miễn giảm thu thuế, còn có ưu đãi liên quan đến hỗ trợ giải

(Úc) đã tổ chức Hội thảo liên quan đến nội

pháp. Trước đây, Chính phủ có giải pháp thúc đẩy rất mạnh như gói hỗ trợ

dung Phát triển nhà ở xã hội tại Việt Nam

30.000 tỷ đồng, tạo ra nguồn cung nhà ở nói chung và NƠXH nói riêng. Đây

trên cơ sở chia sẻ kinh nghiệm quốc tế. Về

là tiền đề cho các doanh nghiệp tham gia giúp cho người thu nhập thấp có

phía cơ quan quản lý Nhà nước, chúng tôi


như vì cộng đồng, vì lợi ích của người dân.

và tiêu chuẩn chất lượng NƠXH; 5) Nghiên cứu các giải pháp nhà ở dành cho

Trên cơ sở đó, việc hợp tác, xây dựng mối

người thu nhập thấp và người lao động tại các KCN-KCX; 6) Nâng cao vai trò

quan hệ chặt chẽ giữa Chính quyền (TW,

của người dân trong quy trình triển khai, thiết kế NƠXH.

địa phương); các tổ chức phi Chính phủ,

Với chính sách như vậy, mặc dù địa phương, các Bộ Ngành thúc đẩy hoạt

khu vực tư nhân bao gồm doanh nghiệp,

động đầu tư phát triển nhà nói chung và NƠXH nói riêng. Tuy nhiên, kết quả

các thiết chế tài chính, Viện nghiên cứu,

sau một thời gian vẫn còn hạn chế và khiêm tốn, chưa đạt được như kỳ vọng

các trường Đại học trong nước quốc tế

đặt ra.

đóng vai trò rất quan trọng; đảm bảo thực


Việt Nam đang trong giai đoạn cơ cấu “dân số vàng”

Trong 17 mục tiêu phát triển bền vững đến năm

khi có 70% dân số trong đội tuổi lao động (từ 15-19 tuổi).

2030, mục tiêu thứ 11 là sự thúc đẩy phát triển bền vững,

Đây được xem là cơ hội thuận lợi để nâng cao hiệu quả lao

bao dung, thích ứng và an toàn của các thành phố, cộng

động góp phần vào sự tăng trưởng kinh tế của đất nước.

đồng. Tiêu chí 11.1 (tiêu chí đầu tiên) là tiếp cận nhà ở an

Tuy nhiên, đây cũng là một áp lực không hề nhỏ đối với

toàn, phù hợp với khả năng chi trả của mọi người trong

vấn đề về nhà ở. Nhu cầu về nhà ở xã hội ngày càng trở

đó bao gồm các tiếp cận những dịch vụ cơ bản. Quyền

nên bức thiết. Công tác phát triển nhà ở, đặc biệt là nhà

tiếp cận thể hiện trên nhiều góc độ, đó là sự phù hợp với

ở an sinh xã hội những năm vừa qua đã được Đảng, Nhà


ở phòng tránh bão lụt, Chương trình xây dựng cụm tuyến

các tiếp cận mới khác với cách tiếp cận cũ, con người và

dân cư nhà ở vùng ngập lũ Đồng bằng Sông Cửu Long,

quyền con người là trung tâm, người dân có tiếng nói,

đặc biệt Chính phủ và Quốc hội đã thực hiện quyết liệt

quyền sống chính đáng và tham gia trong quá trình phát

chương trình nhà ở cho người có công, cả nước đã hoàn

triển nhà ở của mình.

thành khoảng 5.800 căn hộ NƠXH với tổng diện tích sàn

Quá trình đổi mới của Việt Nam đã thay đổi diện mạo

là 290.000m2. Với mục tiêu thảo luận các giải pháp về vấn

dân tộc, đặc biệt trong quá trình đô thị hóa và lĩnh vực

đề nhà ở giá rẻ, hội thảo và khóa đào tạo với nội dung phát

phát triển nhà ở. Từ một quốc gia nghèo, thu nhập thấp,

triển nhà ở xã hội tại Việt Nam - giải pháp và kinh nghiệm


Chúng ta thấy được những khu đô thị mới có chất
lượng sống cao hơn đã được hình thành, sự đa dạng các
loại hình nhà ở. Đặc biệt, nhà ở đóng góp vào quá trình phát
triển kinh tế xã hội đã tạo ra công ăn việc làm, thay đổi môi
trường sống. Các chương trình NƠXH Chính phủ đã triển
khai về xóa đói giảm nghèo, phòng chống thiên tai, chống
bão lũ, nhà ở cho cán bộ, công nhân, sinh viện,…, (đã từng
có thời gian bị bỏ mặc do cơ chế thị trường), nhưng hiện
nay được Chính phủ rất quan tâm và được coi là trọng tâm.
Tuy nhiên, cũng như những quốc gia đang phát triển khác,
Việt Nam đang đối mặt với thách thức trong việc tiếp cận

GS. Dave Adamson – Công ty Compass Housing

nhà ở phù hợp (giá nhà ở quá cao). Thứ nhất, chúng ta nói

Services – Australia:

tới nhà ở phù hợp với khả năng chi trả, nhưng nhiều người

Người thu nhập thấp cần được quan tâm hơn nhằm đảm

dân, đặc biệt là với những người thu nhập thấp rất khó tiếp

bảo môi trường tốt nhất, cung cấp dịch vụ đầy đủ như: Y tế,

cận với nhà ở do giá nhà rất cao (có nhà giá cao gấp 8-10

giáo dục, mạng lưới hỗ trợ dịch vụ phù hợp để duy trì cuộc



trình phát triển lớn của Chính phủ. Chương trình xây dựng

xây dựng và đô thị Tập huấn cho các địa phương, xây dựng

nhà ở luôn được xem xét một số thuận lợi về môi trường,

các chiến lược phát triển đô thị trong đó vấn đề nhà ở luôn

dịch vụ cơ bản. Chương trình Nghị sự phát triển nhà ở là

là vấn đề trọng tâm.

mục tiêu phát triển quan trọng về kinh tế, phát triển đồng
bộ hạ tầng. Chính phủ đôi khi gặp phải nhiều khó khăn
trong vấn đề phát triển NƠXH. Bên cạnh đó còn có một số
vấn đề như biến đổi khí hậu ngày càng trở nên cực đoan.
Do vậy, phát triển NƠXH cần phải quan tâm đến giải pháp
môi trường trong tương lai trên toàn cầu, cần có sáng kiến
khả thi. Hiện nay, các nước phát triển có nhiều chính sách
trong vấn đề phát triển NƠXH. Ở Hoa Kỳ, kêu gọi nhà đầu
tư tư nhân, trách nhiệm thuộc về các hiệp hội, tạo mô hình
và đối tác đảm bảo cung ứng cho nhiều nhà đầu tư khác
nhau. Tại Úc, Chính phủ cam kết toàn bộ người dân phải có
nhà ở. Mô hình áp dụng là chính sách tạo lập đối tác công
tư PPP trong lĩnh vực nhà ở. Hiện nay ở Úc áp dụng mô
hình nhà cộng đồng, thu nhập thấp, nhà ở cho công nhân.
Điều này tạo dựng PPP giữa Chính phủ, công ty và hiệp hội
để phát triển xây dựng nhà ở cho cộng đồng người có thu
nhập thấp. Người thu nhập thấp cần được quan tâm hơn


giao thông, quy hoạch đô thị và đầu tư

trì cuộc sống bền vững. Cần phải có

sự tham gia, trao quyền, nâng cao

xây dựng, cập nhật và chia sẻ thông tin...

điện, nước, môi trường xung quanh

năng lực cho khách hàng/người thuê

Với nội dung của Hội thảo “Phát triển

đảm bảo theo yêu cầu tối thiểu. Mật

nhà/ cộng đồng; Xây dựng quan hệ đối

NƠXH ở Việt Nam - Giải pháp và kinh

độ nhà ở tại Úc khá cao và nhiều mô

tác giữa chính quyền và địa phương,

nghiệm quốc tế” sẽ cung cấp kiến thức,

hình khác nhau (Nhà nước sở hữu, tư

các tổ chức phi Chính phủ, khu vực


doanh nghiệp… nhằm tăng cường phối

tập trung vào đối tượng thuê nhà để

quả và chất lượng trong cung cấp

hợp và thúc đẩy hợp tác. Ngoài ra, đây là

có hợp đồng thuê nhà phù hợp. Điều

dịch vụ (cách quản lý tài sản và hoạt

cơ hội để giới thiệu các mô hình cung cấp

này có thể giúp người dân có thể sở

động cho thuê, quản lý giám sát nhà

NƠXH và nhà ở giá rẻ, trên cơ sở đó tìm

hữu nhà hoặc thuê nhà phù hợp với

thầu và nhà cung ứng sản phẩm/

kiếm các giải pháp tiềm năng cho Việt

khả năng của mình. Giữa Trung ương

dịch vụ), hy vọng sẽ là những gợi


khung pháp lý cũng như cơ hội hợp tác

nhà tốt nhất có thể. Chúng tôi với mục

Vận dụng phương thức PPP trong

phát triển đối với các doanh nghiệp phát

tiêu giới thiệu mô hình, chia sẻ kinh

phát triển NƠXH tại Việt Nam có thể là

triển nhà ở và các tổ chức xã hội thảo

nghiệm và giải pháp có thể chưa chắc

một bước đi mới trong quá trình phát

luận và tìm ra những biện pháp hữu hiệu

đã phù hợp nhưng với mục đích cùng

triển kinh tế xã hội của đất nước. Có

để thúc đẩy vấn đề NƠXH, nhà ở giá rẻ tại

tìm ra giải pháp phù hợp với Việt Nam,

nhiều vấn đề đặt ra trong vận dụng