Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 17 * Phụ bản của Số 4 * 2013 

Nghiên cứu Y học

KIẾN THỨC, THÁI ĐỘ CỦA NGƯỜI DÂN ĐỐI VỚI TRIỆU CHỨNG  
VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN BỆNH UNG THƯ DẠ DÀY  
TẠI HUYỆN LONG PHÚ TỈNH SÓC TRĂNG 
Trần Thiện Hải *, Jane Dimmitt Champion **, Trần Thiện Trung*** 

TÓM TẮT 
Mục tiêu: xác định được tỷ lệ người dân có kiến thức đúng, thái độ đúng đối với triệu chứng, các yếu tố liên 
quan đến bệnh ung thư dạ dày. Xác định được các mối liên quan giữa kiến thức, thái độ với các đặc điểm về nhân 
khẩu học. 
Đối tượng  và phương pháp  nghiên cứu: nghiên cứu cắt ngang 600 ngưới dân trong độ tuổi từ 20‐ 40 tại 
huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng trong thời gian từ tháng 02 đến tháng 05 năm 2013. Sử dụng bộ câu hỏi gồm 3 
phần: Kiến thức, thái độ và các nguồn thông tin để khảo sát kiến thức, thái độ và các yếu tố liên quan đến bệnh ung 
thư dạ dày. 
Kết quả: Tỷ lệ người dân có kiến thức đúng về bệnh ung thư dạ dày còn thấp 28,2% (169/600) trường hợp. Tỷ 
lệ người dân có thái độ đúng về bệnh ung thư dạ dày là 81,3% (488/600) trường hợp. Người dân có kiến thức đúng, 
thái độ đúng về bệnh ung thư dạ dày 30,1% (147/488) trường hợp, cao hơn người dân có kiến thức đúng, thái độ 
chưa đúng 19,6% (22/112) trường hợp; người dân có kiến thức chưa đúng và thái độ đúng về bệnh ung thư dạ dày 
69,9% (341/448) trường hợp, thấp hơn người dân có kiến thức chưa đúng và thái độ chưa đúng 80,4% (90/112) 
trường hợp, với p = 0,026; OR = 1,76 (KTC = 1,06‐ 2,92). 
Kết luận: Qua nghiên cứu trên 600 người dân về kiến thức, thái độ và các yếu tố liên quan đến bệnh ung thư 
dạ dày tại huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng, chúng tôi nhận thấy người dân có kiến thức và thái độ đúng về bệnh 
ung thư dạ dày còn thấp, điều này cho thấy cần đẩy mạnh công tác truyền thông giáo dục sức khỏe về bệnh ung thư 
dạ dày đến tận các xã trong huyện Long Phú, tỉnh Sóc trăng. 
Từ khóa: Kiến thức, Thái độ, Ung thư dạ dày 

ABSTRACT 
KNOWLEDGE, ATTITUDE OF THE RESIDENTS REGARDING TO SYMPTOMS AND RELATED 

Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 17 * Phụ bản của Số 4 * 2013

cancer is 81.3% (488/600) case. The population’s rate has wrong knowledge and right attitude is 69.9% (341/488) 
case  is  less  than  the  population’s  rate  has  wrong  knowledge  and  wrong  attitude  about  gastric  cancer  is  80.4% 
(90/112) case with p = 0,026; OR = 1,76 (Cl 95% = 1,06‐ 2,92).  
Conclusion: This study shows that the population’s knowledge and attitude about gastric cancer is low. Thus 
the improvement of communication and health education for population who live in Long Phu district, Soc Trang 
province is necessary.  
Keywords: Knowledge, Attitude, Gastric cancer. 

196

Chuyên Đề Điều Dưỡng Kỹ Thuật Y Học  


Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 17 * Phụ bản của Số 4 * 2013 
ĐẶT VẤN ĐỀ 
Ung thư dạ dày là bệnh ác tính thường gặp 
đứng  hàng  thứ  hai  trên  thế  giới,  có  tỷ  lệ  tử 
vong  cao(1,2,5,6,9,10),  tỉ  lệ  mắc  bệnh  khác  nhau  về 
giới  nam  /nữ  là  2/1  và  phân  bố  không  đồng 
đều ở các nước trên thế giới. Các nước có tỷ lệ 
mắc  bệnh  ung  thư  dạ  dày  cao  thuộc  vùng 
Đông  Á  (Nhật  Bản,  Trung  Quốc,  Hàn  Quốc), 
Liên  Xô  cũ,  Nam  Mỹ,  vùng  Caribê,  và  Nam 
Âu.  Các  nước  có  tỷ  lệ  mắc  bệnh  thấp  thuộc 
vùng Nam Á (Ấn Độ, Pakistan, Thái Lan), Bắc 
Mỹ, Úc, và châu Phi(10).  
Bệnh ung thư dạ dày nếu không được điều 
trị  phẫu  thuật  sớm  thì  khả  năng  dẫn  đến  tử 

Chuyên Đề Điều Dưỡng Kỹ Thuật Y Học

Nghiên cứu Y học

Sóc Trăng trong thời gian từ tháng 02 đến tháng 
05 năm 2013. 

Tiêu chuẩn chọn mẫu 
Tất  cả  người  dân  từ  20  đến  40  tuổi  đang 
sống  trong  huyện  Long  Phú,  tỉnh  Sóc  Trăng 
đồng ý tham gia nghiên cứu. 
Tiêu chuẩn loại trừ 
Có một trong các tiêu chuẩn sau: 
Những  người  không  phải  trong  độ  tuổi  từ 
20‐ 40. 
Những  người  không  thể  trả  lời  phỏng  vấn 
như: câm, điếc, bệnh tâm thần. 
Những  người  đang  sống  tại  địa  phương 
nhưng 2 lần đến nhà điều tra không gặp. 
Những  người  không  đồng  ý  tham  gia 
nghiên cứu. 

Tiến hành nghiên cứu 
Sử dụng bộ câu hỏi gồm 3 phần: Kiến thức, 
thái độ và các nguồn thông tin để khảo sát kiến 
thức,  thái  độ  và  các  yếu  tố  liên  quan  đến  bệnh 
ung thư dạ dày. 

Xử lý và phân tích số liệu 
Sau khi phỏng vấn người điều tra phải kiểm 

hoạch  truyền  thông  giáo  dục  sức  khỏe  cho 
người dân đạt được hiệu quả tốt nhất.  

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 
Tỷ  lệ  kiến  thức  đúng  về  bệnh  ung  thư  dạ 
dày 

Kiến thức
Đúng
Chưa đúng
Tổng cộng

Tần số
169
431
600

Tỷ lệ %
28,2
71,8
100

Nhận  xét:  Trong  tổng  số  600  người  được 
phòng vấn, số người có kiến thức đúng là 28,2% 
(169/600)  trường  hợp,  chưa  đúng  là  71,8% 
(431/600) trường hợp. 

Bảng 1: Tỷ lệ kiến thức đúng của người dân về bệnh 
ung thư dạ dày 



Có

64 (34,8)

120 (65,2)

Không

105 (25,2)

311 (74,8)

Nhận xét 
Người  dân  có  trình  độ  học  vấn  ≤  cấp  2  có 
kiến thức đúng 24,1% (105/435) trường hợp thấp 
hơn người dân có trình độ ≥ cấp 3 chiếm 38,8% 
(64/165) trường hợp, khác biệt có ý nghĩa thống 
kê  với  p 
(KTC 95%)


488
112
600

81,3
18,7
100

Nhận xét: Trong 600 người dân được phỏng 
vấn  có  81,3%  (488/600)  trường  hợp  có  thái  độ 
đúng, và 18,7% (112/600) trường hợp có thái độ 
chưa đúng về bệnh ung thư dạ dày. 

Tỷ lệ %

Thái độ về bệnh ung thư dạ dày theo từng nội dung câu hỏi 
Bảng 4: Thái độ về ung thư dạ dày của người dân theo từng nội dung câu hỏi 
STT
1
2
3
4
5

Trả lời phỏng vấn n = 600
Rất không
Không
Không ý
Đồng ý Rất đồng ý
đồng ý (%) đồng ý (%) kiến (%)

dạ dày có thể chữa được nếu phát hiện sớm. 

59 (9,8)

162 (27)

133 (22,2) 149 (24,8)

97 (16,2)

2 (0,3)

45 (7,5)

81 (13,5)

99 (16,5)

3 (0,5)

60 (10)

90 (15)

6 (1)

84 (14)

1 (0,2)


Tỷ số chênh
(KTC 95%)

0,026

1,76
(1,06 – 2,92)

341 (69,9)
90 (80,4)

56 (9,3)

Nhận xét: Người dân có kiến thức đúng, thái độ đúng 
là 30,1% (147/488) trường hợp cao hơn so với người 
dân có kiến thức đúng, thái độ chưa đúng 19,6% 
(22/112) trường hợp, khác biệt có ý nghĩa thống kê với p 
= 0,026; tỷ số chênh = 1,76 (KTC: 1,06‐ 2,92). 

Người dân có có kiến thức chưa đúng, thái độ 
chưa đúng là 80,4% (90/112) trường hợp cao hơn 
so  với  người  dân  có  kiến thức chưa đúng, thái độ 
đúng là 69,9% (341/488) trường hợp, sự khác biệt 
có ý nghĩa thống kê với p = 0,026; tỷ số chênh = 
1,76 (KTC: 1,06‐ 2,92). 

BÀN LUẬN 

Liên  quan  giữa  kiến  thức  và  thái  độ  về 
bệnh ung thư dạ dày 

Nghiên cứu Y học 

Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 17 * Phụ bản của Số 4 * 2013

(69/238) trường hợp, tuy nhiên yếu tố này khác 
biệt không có ý nghĩa thống kê. Điều này có thể 
nói người trên 30 tuổi có nhiều công việc nên họ 
ít  quan  tâm  đến  việc  học  tập,  ít  tìm  hiểu  kiến 
thức về bệnh ung thư dạ dày. 

cũng phù hợp với tâm lý những người trong gia 
đình  có  người  thân  mắc  bệnh  liên  quan.  Tuy 
nhiên với cỡ mẫu nhỏ (6 trường hợp) nên chưa 
đại diện cho quần thể nghiên cứu. 

Trình độ học vấn 
Tại thời  điểm  nghiên  cứu  những  người  có 
trình độ học vấn ≥ cấp 3 có kiến thức đúng về 
bệnh ung thư dạ dày là 38,8% (64/165) trường 
hợp cao hơn so với người có trình độ ≤ cấp hai 
4,1% (105/435) trường hợp, vớp p = 0,001; tỷ số 
chênh  =  0,51  (KTC  95%:  0,34‐  0,75).  Có  lẽ  do 
người dân có trình độ thấp, họ ít có thói quen 
đọc sách nên kiến thức đúng về bệnh ung thư 
dạ dày thấp hơn người có trình độ ≥ cấp 3. 

độ  học  vấn  thấp  ≤  cấp  2,  người  nghèo,  những 

Nghề nghiệp 
Người  làm  nghề  buôn  bán  79,1%  (102/192) 

người  nông  dân,  buôn  bán  là  những  người  có 
kiến thức chưa đúng chiếm tỷ lệ cao. Vì vậy cần 
quan tâm đến những người này trong việc cung 
cấp  thông  tin  về  triệu  chứng  và  các  yếu  tố  liên 
quan đến bệnh ung thư dạ dày.  
Để  người  dân  có  được  kiến  thức  đúng,  sự 
hiểu biết đúng về triệu chứng và các yếu tố liên 
quan đến bệnh ung thư dạ dày, chúng tôi nghĩ 
cần tập trung vào các công việc sau 
‐  Tuyên  truyền  giáo  dục  sâu,  rộng  trong 
cộng  đồng  về  các  triệu  chứng,  các  yếu  tố  nguy 
cơ  và  biện  pháp  phòng  ngừa  bệnh  ung  thư  dạ 
dày có hiệu quả. 
‐ Xây dựng đầy đủ mạng lưới y tế cơ sở đến 
tận các ấp trong huyện. 
‐ Đào tạo cán bộ y tế có đủ kiến thức về bệnh 
ung thư dạ dày để phục vụ tốt việc chăm sóc sức 
khoẻ nhân dân. 

Mối liên quan giữa thái độ về triệu chứng 
và các yếu tố liên quan đến bệnh ung thư 
dạ dày với các đặc điểm nhân khẩu học 
Qua  phân  tích  giữa  thái  độ  với  đặc  điểm 
nhân khẩu học về bệnh ung thư dạ dày cho thấy 
các  biến  số  như:  nhóm  tuổi,  trình  độ  học  vấn, 
nghề  nghiệp  có  liên  quan  với  thái  độ  về  triệu 
chứng và các yếu tố liên quan đến bệnh ung thư 
dạ dày có ý nghĩa thống kê. 

Liên quan đến tuổi 

người  dân  đối  với  bệnh  ung  thư  dạ  dày  cho 
thấy người dân vừa có kiến thức đúng và vừa có 
thái độ đúng  cao  hơn  so  với  người  dân  có  kiến 
thức  đúng  nhưng  thái  độ  chưa  đúng.  Bên  cạnh 
đó, người dân có có kiến thức chưa đúng, thái độ 
chưa đúng  nhiều  hơn  so  với  người  dân  có  kiến 
thức chưa đúng, thái độ đúng. Vì vậy việc tuyên 
truyền giáo dục về các kiến thức y học thường 
thức để người dân có thái độ đúng và biết cách 
tự  chăm  sóc  sức  khỏe  cho  chính  mình  của 
ngành y tế cùng với các phương tiện thông tin 
đại  chúng  trong  công  tác  bảo  vệ  và  nâng  cao 
sức  khoẻ  nhân  dân  là  hết  sức  quan  trọng  và 
cần thiết trong giai đoạn hiện nay. 

TÀI LIỆU THAM KHẢO 
1.

Liên quan đến nghề nghiệp 
Công chức nhà nước có thái độ đúng chiếm 
tỷ lệ 96,7% (29/30) trường hợp cao hơn các nhóm 
khác như: nông dân 83,4% (256/307) trường hợp; 
buôn bán 79,1% (102/129) trường hợp; học sinh, 
sinh  viên  77,3%  (17/22)  trường  hợp;  nghề  khác 
75%  (84/112)  trường  hợp,  khác  biệt  có  ý  nghĩa 
thống  kê  với  p  =  0,028.  Những  người  có  nghề 
nghiệp  là  công  chức  nhà  nước  có  thái  độ  đúng 
về triệu chứng và các yếu tố liên quan đến bệnh 
ung  thư  dạ  dày  cao  hơn  các  nhóm  nghề  khác. 
Điều  này  có  thể  họ  là  công  chức  nhà  nước  nên 


9.

10.

Crew KD, Neugut AI (2006). Epidemiology of gastric cancer. 
World J Gastroenterol, 12 (3): 354. 
Đái Duy Ban, Lữ Thị Cẩm Vân, Đái Thị Ngân Hà, Thái Thị 
Hằng Nga (2000). Phòng bệnh ung thư, Nhà xuất bản Y học, 
Hà Nội, 217‐ 219. 
Hiệp  hội  quốc  tế  chống  ung  thư  (1995),  Cẩm  nang  ung 
bướu học lâm sàng, Nhà xuất bản Y học, TP. Hồ Chí Minh, 
tr. 447‐ 463. 
Lê Minh Huy, Hứa Thị Ngọc Hà, Nguyễn Sào Trung (2007). 
Phân lọai chuyển sản ruột ở dạ dày. Tạp chí y học TP. Hồ Chí 
Minh, tập 13 (3): 132‐ 136. 
Lê Đình Roanh, Nguyễn Văn Chủ (2007). Những điều cần 
biết  về  ung  thư  dạ  dày  và  ruột,  Nhà  xuất  bản  Y  học, Hà 
Nội: 11‐ 27. 
Nguyễn Văn Cư (2003). Nghiên cứu tìm nguyên nhân quá tải 
ở khoa ngoại chẩn bệnh viện ung bướu. Tạp chí y học TP. Hồ 
Chí Minh, Tập 7 (3): 145. 
Nguyễn  Chấn  Hùng,  Lê  Hoàng  Minh,  Phạm  Xuân  Dũng, 
Đặng Huy Quốc Thịnh (2008). Giải quyết gánh nặng ung thư 
cho thành phố Hồ Chí Minh. Tạp chí y học TP. Hồ Chí Minh, 
Tập 12 (4). 
Phạm Quang Cử (2010). Bệnh các cơ quan tiêu hóa, Nhà xuất 
bản Y học, Hà Nội: 102‐ 119. 
Phan  Tấn  Thuận,  Vũ  Văn  Vũ,  Trần  Nguyên  Hà,  Võ  Ngọc 
Đức, Hoàng Thị Mai Hiền, Nguyễn Chấn Hùng (2009). Điều