Vì sao chúng ta cười?
Tiếng cười là một hình thức đặc biệt của sự nhận thức, một nhà
nghiên cứu Australia đã nhận định như vậy khi cố gắng tìm hiểu mô
hình đằng sau sự hài hước.
http://butnghien-fbweb.biz/uploadhinh/files/5rz1skx8vmr7v4icvc71.jp
g (http://butnghien-fbweb.biz/uploadhinh/)
139_1p513929.jpg
Ann Hale, nhà nhân chủng học y tế tại Đại học Sydney, tin rằng
những mẩu chuyện cười được tạo ra bằng cách đặt cạnh nhau 2
khái niệm không tương xứng.
Chẳng hạn, bà Hale kể câu chuyện về một tù nhân chơi bài với
người cai ngục. Vì người tù nhân đó chơi gian lận nên họ đã tổng cổ
anh ta ra khỏi tù. Hale nói: "Nhà tù giam giữ bạn. Nhưng nếu bạn
gian lận, bạn sẽ bị đuổi đi. Vì vậy bạn có 2 khái niệm đối lập ở đây".
Điều tương tự với những trò vui nhộn. Chúng ta cười khi thấy ai đó
ngã, nhưng không phải việc ngã khiến chúng ta buồn cười, mà là
chính những cố gắng để đứng thẳng được. "Điều khiến mọi người
cười khi xem hề xiếc không phải là việc ngã từ dây thừng xuống, mà
bạn làm gì để có thể đứng thẳng trên đó", Hale giải thích. "Nó cùng
thuộc về một phạm trù nhưng lại không phù hợp nhau".
Các nhà nghiên cứu cho thấy chúng ta có thể nhận ra một cách bản
năng những tình huống bất tương xứng ngay từ những năm đầu đời.
"Nếu một người mẹ bò về phía mép giường, đứa trẻ sẽ cười khanh
khách, bởi điều đó đi ngược lại quy luật truyền thống rằng trẻ em bò,
còn mẹ thì đi".
Điều này cho thấy chúng ta phản ứng tức thì với các tình huống bất
bình thường mà không nhất thiết phải nhận ra sự hài hước trong đó.
Quá trình xử lý suy nghĩ này cũng được so sánh với phản ứng của
những vận động viên thể thao nhà nghề, chẳng hạn như một người
đánh tennis đỡ trả một quả giao bóng trước khi bộ não vào cuộc.
Tiếng cười là rất cần thiết bởi nó mang lại sự giải lao về nhận thức.

Do đó, không thể nào nhầm lẫn được giữa một nụ cười ngượng
nghịu và một nụ cười hạnh phúc.
Vậy thì, trong cuộc sống sinh hoạt giao tiếp, mỗi ngày chúng ta cười
bao nhiêu lần? Không thể nói được, bởi điều này phụ thuộc vào mỗi
cá tính và từng hoàn cảnh. Nụ cười khi đó sẽ giúp bộc lộ ra những
trạng thái tình cảm mà con người chúng ta đang có lúc đó.
Thực tế, chúng ta không chỉ mỉm cười vì hài lòng mà còn vì nhiều
nguyên nhân tâm lý và tình cảm phức tạp khác. Thêm nữa, một câu
hỏi được đặt ra là con người biết cười từ khi nào? Lúc mới sinh?
Không phải vậy.
Ở trẻ em, nụ cười xuất hiện vào lúc bé được khoảng đầy tháng, hoặc
muộn nhất là khi bé được 3 tháng tuổi. Bé sẽ mỉm cười khi bắt gặp
một khuôn mặt quen thuộc, khi được nghe một âm thanh êm tai và
nhất là sau khi được ăn no.
Về sau, qua quá trình học hỏi, mỗi cá thể sẽ có được những nụ cười
khác nhau biểu thị nhiều ý nghĩa của nó. Nhà tâm lý học Paul Ekman
đã liệt kê ra 19 kiểu cười khác nhau, trong đó có những kiểu cười
mang dấu ấn của sự sợ hãi, những nụ cười của sự kinh thường hoặc
những kiểu cười nhếch mép, mỉa mai và những nụ cười gượng.
Nói tóm lại, cười là một dạng ngôn ngữ khác với lời nói, một phương
tiện để chúng ta bộc lộ ra những gì mà chúng ta "không nói ra bằng
lời". Nụ cười từ đó sẽ mở ra nhiều phạm vi giao tiếp rộng lớn. Chúng
tôi xin giải mã dưới đây 6 nụ cười được xem là cơ bản của con
người.
Nụ cười chào đón
Đây là một nụ cười "Tiếp thị". Nụ cười chào đón hay nụ cười lịch sự
mang một tính chất vừa gần gũi vừa tạo khoảng cách. Khi bắt gặp nụ
cười này, tự nhiên chúng ta sẽ cảm thấy vui sướng và tin cậy, ngay
cả khi người đối thoại không có quan hệ thân hữu gì với chúng ta.
Tính chất của nụ cười này là không cần biết chúng ta là ai, nhưng lại

dụng đến không gì khác hơn là một nụ cười.
Đây là một "con chủ bài" được tung ra nhằm vô hiệu hoá đối
phương, làm triệt tiêu đi những xung động tấn công mà người đối
diện có thể có khi chúng ta nhìn họ.
Đây được xem là một dấu hiệu hoà bình mà chúng ta chia sẻ với tất
cả mọi nền văn minh trên thế giới. Như Emmanuelle, 25 tuổi thú
nhận: "Khi tôi bước vào một căn phòng mà trong đó tôi không quen
với một người nào cả, tự nhiên tôi mỉm cười như để tự trấn an mình".
Nụ cười táo bạo
Đây là một nụ cười "Củng cố niềm tin". Việc học được cách nở một
nụ cười nhằm giữ cho chúng ta luôn có những thái độ và dáng vẻ
tích cực là bước đầu đưa chúng ta đến những thành công trong cuộc
sống. Bác sĩ tim mạch Elisabeth, 48 tuổi thổ lộ: "Tôi luôn phải tập
cười và tập nói trước đám đông. Điều đó sẽ khiến tôi có thêm nhiều
tự tin".
Một nụ cười như vậy sẽ giúp chúng ta kiểm soát được mình tốt hơn
khi bị stress, giúp chúng ta đối diện tốt hơn với những thay đổi trong
cuộc sống, để chúng ta có được một thái độ bình an và thanh thản
hơn.
Ludovic, 27 tuổi cho biết: "Có lần tôi băn khoăn không biết làm cách
nào để có thể xin ông giám đốc cho tôi nghỉ việc một tháng không
hưởng lương. Cuối cùng, tôi đã quyết định đi gặp giám đốc trước hết
với một nụ cười. Và mọi việc đã diễn ra suôn sẻ!". Một nụ cười như
vậy đã giúp tạo ra thêm được một nụ cười khác…
Nụ cười gượng
Đây là một nụ cười "Phạt". Không chỉ luôn dùng để chỉ sự thoả mãn,
một nụ cười gượng vẫn có thể nở trên môi chúng ta khi chúng ta vừa
mới phạm phải một hành động vụng về nào đó hoặc khi chúng ta
thẹn thùng hay xấu hổ về một điều gì đó. Đây là một nụ cười mang
tính phê phán, biểu thị một tâm lý rối loạn.