ĐỀ TÀI:

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP TRONG VIỆC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THEO QUAN ĐIỂM GIÁO DỤC
LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM ”
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. lý do chọn đề tài:
À ơi…Con ơi con ngủ cho ngoan
Ngày mai gánh vác giang sơn xây đời
Con ơi con ngủ cho muồi
Ngày mai khôn lớn nhớ lời mẹ ru.
Làm mẹ, ai cũng ao ước con thơ khỏe mạnh lớn lên thành những người có
hiếu đạo, có tài cao để giúp ích cho quê hương đất nước. Đó cũng chính là nhiệm
vụ hết sức quan trọng đối với bậc học mầm non.
Giáo dục màm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân. Giáo dục
mầm non thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em. Mục tiêu
của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm ngôn ngữ, tư duy,
thẫm mĩ hình thành những yếu tố đầu tiên nhân cách trẻ.
Không những thế, theo ý kiến các chuyên gia tại module mầm non thì các
nhà giáo dục đều phải thừa nhận “Cách tiếp cận tốt nhất để giáo dục trẻ đó là lấy
trẻ làm trung tâm và ứng dụng các phương pháp dạy học tích cực nhằm thúc đẩy sự
phát triển, tính chủ động, khả năng tư duy phản biện và giải quyết vấn đề của trẻ”.
“Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” là một quan điểm giáo dục tiến bộ về vị trí của
trẻ em và vai trò của giáo viên. Nó góp phần định hướng cho quá trình hoạt động
và xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non. Chương trình “Giáo dục
lấy trẻ làm trung tâm” được xây dựng dựa trên hứng thú, nhu cầu, kinh nghiệm và
khả năng của trẻ. Chương trình này sẽ tạo cơ hội cho trẻ được phát triển toàn diện,
không chỉ chú trọng tới sự phát triển trí tuệ mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, phát triển
thể chất và khả năng giao tiếp xã hội của trẻ. Chương trình không chỉ quan tâm tới
trẻ "Học được cái gì" mà còn chú trọng "Học như thế nào", tức là cho trẻ những
trải nghiệm học tập tích cực để phát triển đam mê ham học hỏi của trẻ và khả năng

theo hướng lấy trẻ làm trung tâm đã tạo ra một không gian mỡ cho trẻ, khuyến
khích trẻ phát triển tư duy và phương pháp giải quyết vấn đề.
Đề tài này có thể áp dụng cho các đơn vị khác ở trong huyện, trong tỉnh và
ngoại tỉnh.
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Thực trạng của nội dung cần nghiên cứu.
Hiện nay yêu cầu đặt ra là phải đổi mới giáo dục, trong đó đổi mới mục tiêu,
nội dung, phương pháp dạy học.“ Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích
cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; Bồi dưỡng cho người học
chính năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn
lên”. Phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của trẻ có nghĩa là phải thay đổi
cách dạy và cách học. Chuyển cách dạy thụ động, truyền thụ một chiều, giáo viên
làm trung tâm sang cách dạy lấy trẻ làm trung tâm. Nhưng thực tế việc dạy trẻ mẫu
giáo 5- 6 tuổi trong trường tôi hiện nay còn nhiều vấn đề cần khắc phục như: Sự
am hiểu tính cách độ tuổi từng trẻ, cách xây dựng kế hoạch, lựa chọn chỉ số, lối
dẫn dắt lôi cuốn trẻ đa số cô vẫn còn hướng dẫn nhiều, nói nhiều, trẻ chưa phát huy
hết khả năng, nhu cầu và hứng thú trong các hoạt động.
Phải xây dựng kế hoạch giảng dạy và lựa chọn hình thức hoạt động nhằm
“Lấy trẻ làm trung tâm” thì mới mang lại hiệu quả, sát với thực tế, phù hợp với
tình hình nhận thức của trẻ là việc làm hết sức cần thiết và quan trọng của mỗi một
giáo viên mầm non. Đòi hỏi giáo viên phải có trình độ chuyên môn cao, năng động
2


sáng tạo trong giảng dạy, nhằm hình thành và phát triển một cách toàn diện về mọi
mặt cho trẻ, đồng thời nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ phù hợp với tình
hình hiện nay.
Trong thời gian nghiên cứu thực hiện đề tài thì bản thân còn gặp một số thuận
lợi và khó khăn sau:
* Thuận lợi:

- Điều kiện kinh tế của gia đình trẻ đa số còn khó khăn nên chưa quan tâm
nhiều đến việc dạy dỗ trẻ toàn diện, trẻ ít được tiếp xúc với xã hội nên nhiều trẻ
nhút nhát, thiếu sự hoà đồng. Trẻ chưa tích cực tham gia hoạt động.
* Khảo sát thực trạng
Để nắm được cụ thể nề nếp thói quen, tính manh dạn tự tin, linh hoạt sáng
tạo ban đầu của từng trẻ, vào đầu năm học tôi đã phối hợp với giáo viên các lớp
tiến hành khảo sát đánh giá thực trạng trong mọi hoạt động trên trẻ ở trường .
3


Kết quả cụ thể như sau:
TT
1
2
3
4

Nội dung khảo sát
Dám làm điều mình nghĩ
Trẻ hứng thú tham gia vào giờ học
Kỹ năng vận dụng linh hoạt, sang tạo vào thực tế
Trẻ có kỹ năng sử dụng ngôn ngữ rõ rang mạch lạc

Tỷ lệ
% đạt
45
47
50
50


*Giải pháp 1: Chú trọng bồi dưỡng chuyên môn cho bản thân.
- Tham gia các buổi chuyên đề cấp cụm, cấp trường tổ chức.
- Tham gia học tập, tự học chuyên đề bồi dưỡng thường xuyên và đặc biệt là
học module mầm non trực tuyến.
- Bản thân được tham gia tiết dạy mẫu cấp cụm và được rút ra những kinh
nghiệm, bài học bổ ích vận dụng phù hợp cho lớp mình phụ trách.
4


- Tham gia các hội thi giáo viên dạy giỏi trường, huyện nhằm nâng cao trình
độ chuyên môn nghiệp vụ.
- Tự học và thiết kế giáo án điện tử trong phần mềm power point.
Ví dụ: Chúng ta thiết kế ô cửa bí mật với các nhân vật, chữ cái hay các
con số chuyển động giúp học sinh nãy sinh sự tò mò, thích khám phá và chú ý tốt
hơn.
- Tham khảo tài liệu sách báo, cùng trao đổi góp ý về chuyên đề với đồng
nghiệp để đưa ra những kết quả hay nhất về chuyên đề dạy học lấy trẻ làm trung
tâm.
*Giải pháp 2: Xây dựng kế hoạch lấy trẻ làm trung tâm.
Hoạt động chủ đạo của trẻ “ Chơi mà học, học mà chơi” thông qua các hoạt
động đa dạng phong phú mà trẻ lĩnh hội tri thức trong cuộc sống xung quanh trẻ,
chương trình giáo dục mầm non mới “Lấy trẻ làm trung tâm tạo” điều kiện cho
trẻ được hoạt động tích cực phù hợp với sự phát triển bản thân trẻ, đáp ứng được
tối đa nhu cầu và hứng thú dựa vào khả năng của mỗi trẻ.
Xây dựng kế hoạch là một biện pháp quan trọng trong quá trình thực hiện
những việc cần làm của người giáo viên. Việc lập kế hoạch giáo dục giúp cho giáo
viên thực hiện mục tiêu giáo dục đầy đủ, có hệ thống, giúp giáo viên dự kiến trước
nội dung, thời gian để tổ chức các hoạt động một cách hiệu quả.
Kế hoạch là cơ sở để thống nhất mọi hoạt động. Giáo viên phải hình dung
được rỏ ràng công việc sắp phải làm và hoàn toàn chủ động công việc trong nhóm,

từng trẻ trong lớp tôi phụ trách, để có được những kết quả trên tôi đã lựa chọn từ
việc theo dõi, quan sát trẻ hàng ngày, hằng tuần, hằng tháng…
+ Nội dung giáo dục cho từng độ tuổi (trong chương trình giáo dục mầm
non) Ngoài ra, tôi căn cứ vào khả năng, hứng thú của trẻ,; điều kiện nhóm lớp; nhu
cầu, mong muốn của cha mẹ trẻ muốn trẻ có những kiến thức, kỹ năng nào
để phù hợp với điều kiện sống của trẻ trong cộng đồng để xác định mục tiêu phù
hợp khả năng, kinh nghiệm sống của trẻ, đáp ứng được yêu cầu của chương trình,
phù hợp với vùng miền, với trường lớp của tôi.
- Việc viết mục tiêu tôi luôn hướng vào trẻ, nghĩa là trẻ sẽ làm được gì? sẽ
như thế nào? sau một năm học (kế hoạch năm), sau một tháng (kế hoạch tháng) và
sau một tuần, ngày (kế hoạch giáo dục tuần, ngày). Do đó mục tiêu giáo dục nhất
là mục tiêu cho một bài (một nội dung) giáo viên đặt ra cần cụ thể, đo được, đạt
được, thực tế và có giới hạn về thời gian để có thể dễ dàng xác định trong một
khoảng thời gian nhất định mục tiêu đã đạt được chưa.
* Lựa chọn nội dung giáo dục:
- Khi mục tiêu giáo dục đã được xác định tôi dựa vào mục tiêu để cụ thể hóa
nội dung của từng lĩnh vực cho từng độ tuổi quy định trong chương trình vì nội
dung giáo dục trong chương trình là những vấn đề cốt lõi, cơ bản.
Ví dụ: Nội dung trong lĩnh vực phát triển nhận thức - phần khám phá khoa
học: đặc điểm, công dụng và cách sử dụng đồ dùng, đồ chơi; so sánh sự khác nhau,
giống nhau của 2,3 đồ dùng, đồ chơi; đặc điểm công dụng một số phương tiện giao
thông ... dựa vào mục tiêu giáo viên cụ thể nội dung: đặc điểm, công dụng và cách
sử dụng đồ dùng hay đồ chơi nào? So sánh sự khác nhau và giống nhau thì phải
xác định so sánh đồ dùng/đồ chơi nào với nhau? Đặc điểm, công dụng của phương
tiện giao thông nào? xe máy hay ô tô.
- Những nội dung giáo dục trong kế hoạch là những nội dung cụ thể, trẻ
muốn biết, gẫn gũi với trẻ, phù hợp với vùng, miền.
- Mục tiêu và nội dung liên quan với nhau do đó có mục tiêu thì phải có nội
dung. Một mục tiêu có thể có 2 - 3 nội dung
* Lựa chọn hoạt động giáo dục.

hỏi để làm gì? Để hướng dẫn, gợi mở hay để kiểm tra, đánh giá mức độ hiểu, hỏi
cái gì? Câu hỏi phải phù hợp với trình độ, khả năng để trẻ có thể trả lời được và cố
gắng để trả lời. Câu hỏi từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp. Phân bổ câu hỏi
cho tất cả các đối tượng trẻ: trẻ nhút nhát đến trẻ tích cực.
- Đặt ít câu hỏi hơn, nhưng câu hỏi phải khiến trẻ suy nghĩ, không hỏi tràn
lan.
- Dành thời gian để trẻ suy nghĩ trả lời.
- Không nên vội đánh giá, hãy động viên, khuyến khích để nhận được câu
trả lời tốt hơn từ trẻ.
- Khuyến khích trẻ đặt câu hỏi.
- Trân trọng câu hỏi và câu trả lời của trẻ.
Ví dụ : Một số câu hỏi mở kích thích trẻ suy nghĩ:
+ Con nghĩ thể nào?
+ Làm sao con biết?
+Tại sao con lại nghĩ như vậy?
7


+ Nếu.. thì sao? Nếu không… thì sao?
+Theo con thì điều gì/cái gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Nói tóm lại khi xây dựng kế hoạch lấy trẻ làm trung tâm là việc tôi đặt ra các
câu hỏi và tìm lời giải đáp để có một kế hoạch hoàn chỉnh phù hợp với trẻ.
1. Hiện tại trình độ của trẻ như thế nào ? Khảo sát, tìm hiểu trẻ.
2. Trẻ cần học gì tiếp theo ? Chọn mục tiêu.
3. Trẻ cần làm gì để đạt những mục tiêu, yêu cầu này ? Dự kiến các công
việc, hoạt động cụ thể của trẻ cho trẻ trải nghiệm nhằm vào các mục tiêu đã
đặt ra.
4. Những học liệu nào được dùng để thực hiện kế hoạch này ? Chọn học
liệu, chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi cho trẻ và cô.
*Giải pháp 3: Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.

- Đặt tên các góc phải đơn giản, dễ hiểu và phù hợp với nội dung từng chủ
đề đang thực hiện, tên góc rõ ràng để tích hợp lồng ghép chữ cái.
Ví dụ: Khi thực hiện chủ đề “Gia đình” góc sách có thể đặt “ Thư viện của gia đình
bé” nhưng khi sang chủ đề “ thế giới thực vật” góc sách có thể đặt “ Thư viện của
các loại cây”..
- Trang trí góc trưng bày sản phẩm của trẻ: Tôi xắp xếp vị trí đủ rộng, dễ nhìn
để làm góc trưng bày sản phẩm của trẻ. Có hình ảnh minh hoạ ngộ nghĩnh, tên gọi
gần gũi, hấp dẫn trẻ. VD: Họa sỹ tý hon, hoặc Ai khéo tay ,bé thích bài nào.
Tôi bố trí giá sách chủ yếu là sách vẽ con vật, cây cối, hoa lá, quả hạt …
Tranh ảnh vừa tầm với của trẻ để trẻ có thể xem và đọc sách ( có que chỉ cho
việc đọc sách ) Đọc sách theo từng chữ, từng dòng, tôi sắp xếp các hộp đựng vỏ
cây khô hoa lá ép khô, các loại hạt … Có ngắn nhãn mác và hình ảnh rõ ràng để
trẻ dễ nhận thấy, trẻ được chơi và làm được những sản phẩm từ những dồ chơi
Điều quan trọng là giáo viên phải nắm được nhu cầu, hứng thú, khả năng của từng
trẻ để có cách giảng dạy phù hợp. Và cũng chính sự khác nhau đó, đòi hỏi giáo
viên mầm non là phải tạo cho trẻ có nhiều cơ hội để học thông qua môi trường cho
trẻ học tập. Môi trường ở đây không chỉ dừng lại ở trong lớp học mà tận dụng tất
cả không gian trong và ngoài lớp học nhằm tạo điều kiện cho trẻ được học, được
trải nghiệm, được khám phá mọi lúc, mọi nơi.
*Giải pháp 4: Tổ chức hoạt động vui chơi:
Đối với trẻ lứa tuổi này trẻ vui chơi là hoạt động chủ đạo trong giờ vui chơi
trẻ được thực hành trải nghiệm nhiều vai chơi khác nhau trong cuộc sống của
người lớn, qua đó trẻ được đối thoại, xưng hô, cách ứng xữ khi sắm vai vào các
nhân vật, nhiều tình huống bất ngờ, hấp dẫn thường xãy ra trong quá trình chơi,
qua đó giúp trẻ rèn luyện sự sang tạo, tự tin, mạnh dạn, đồng thời hình thành thói
quen hành vi văn minh giao tiếp của trẻ.
Ví dụ: Qua trò chơi đóng vai :
+ Ở nhóm chơi “y tá - bác sĩ”: Bác sĩ biết thăm hỏi bệnh nhân ân cần, xưng
hô, cô, chú, bác, cháu đau chỗ nào? Đau ra sao? Y tá phát thuốc dặn bệnh nhân
uống thuốc ngày mấy lần, bệnh nhân nhận thuốc, nhận đơn thuốc bằng hai tay và

nước. Để phòng tránh tai nạn đuối nước cho trẻ tôi thường giáo dục tránh xa song
ngồi, ao hồ, đồng thời sưu tầm tranh ảnh, ini bài viết về chs phòng tránh dán ở góc
tuyên truyền để phụ huynh được theo dõi và có cách phòng tránh cho con
mình.Hàng tháng tôi lên kế hoạch chủ điểm lễ giáo và thay tranh ảnh bài thơ có nội
dung phù hợp với chủ điểm từng tháng. Ngoài ra, tôi còn sưu tầm tranh truyện,
sách báo nhi đồng có hình ảnh và nội dung về lễ giáo làm một album có nội dung
và hình ảnh phù hợp với trẻ, để đến giờ hoạt động góc trẻ về góc học tập có thể mở
ra xem.
Từ đó việc áp dụng với biện pháp này trẻ lớp tôi trở nên ngoan, tự tin, nhanh
nhẹn hơn.
* Giải pháp 7: Phối hợp giữa nhà trường-giáo viên-phụ huynh trong tổ
chức hoạt động cho trẻ.
Nhận thức được tầm quan trọng của việc tổ chức hoạt động chung cho trẻ
Mẫu giáo là tạo tiền đề cho trẻ lĩnh hội kiến thức tốt. Ngay từ đầu năm học, giáo
viên cần phải lên kế hoạch phối hợp giữa gia đình, phụ huynh, nhà trường để xây
dựng cụ thể cho từng chủ đề. Cụ thể:
+ Tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục của Nhà trường, của lớp. Phối kết
hợp kiểm tra đánh giá công tác chăm sóc, giáo dục trẻ của nhà trường, của lớp.
+ Theo dõi và phát hiện những tiến bộ, thay đổi, những biểu hiện của trẻ
diễn ra hàng ngày, trao đổi kịp thời với giáo viên để điều chỉnh nội dung và
phương pháp giáo dục trẻ.
+ Tham gia xây dựng cơ sở vật chất: Tham gia lao động vệ sinh trường lớp,
trồng cây xanh, sưu tầm nguyên vật liệu thiên nhiên, làm đồ dùng đồ chơi phục vụ
trẻ chơi và học.
- Hình thức phối hợp:
+ Mỗi lớp xây dựng góc tuyên truyền, thông báo với phụ huynh các kiến
thức chăm sóc, giáo dục trẻ; những nội dung hoạt động của trẻ ở lớp, chế độ ăn của
trẻ hằng ngày; những yêu cầu của nhà trường đối với gia đình hoặc những nội dung
mà gia đình cần phối hợp với giáo viên.
10

- Bản thân nắm được mục tiêu của chuyên đề “Giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm” ở trong trường mầm non.
- Biết lựa chọn nội dung, xây dựng kế hoạch phù hợp với độ tuổi. Có khả
năng tự thiết kế, kế hoạch giảng dạy để dạy trẻ đạt kết quả tốt nhất. Căn cứ vào khả
năng, nhu cầu học tập, kinh nghiệm sống của trẻ để xác định mục tiêu, nội dung cụ
thể trong từng hoạt động và đảm bảo tốt mục tiêu giáo dục đề ra.
- Có nhiều sáng tạo trong việc đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức tổ
chức hoạt động nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ trong quá
trình tham gia các hoạt động giáo dục tại trường. Có nhiều sáng tạo trong việc làm
đồ dùng, đồ chơi phong phú, đa dạng mang tính giáo dục và thẩm mỹ cao.
- Biết đầu tư, bố trí, khai thác sử dụng có hiệu quả môi trường bên trong và
11


bên ngoài nhóm lớp. Đặc biệt sự sáng tạo trong việc thiết kế môi trường giáo dục
từ các nguyên vật liệu sẵn có của địa phương. Tạo cho trẻ có nhiều cơ hội học tập.
*Đối với trẻ:
-Trẻ tích cực, chủ động tham gia các hoạt động, làm việc theo nhóm để được
trải nghiệm, trao đổi, chia sẻ và trình bày ý kiến của mình; biết suy nghĩ và vận
dụng những điều đã học vào thực tế cuộc sống, giải quyết các tình huống mà trẻ
gặp phải… Từ đó, trẻ mạnh dạn, tự tin, tích cực, chủ động, tư duy, sáng tạo, thích
thú tìm tòi, khám phá trong quá trình tham gia các hoạt động giáo dục ở trường, ở
lớp.
- Những biện pháp trên đã mang lại kết quả tốt sau thời gian áp dụng tại lớp,
chất lượng của trẻ qua các hoạt động được nâng cao rõ rệt. Ý thức, sự hứng thú,
sáng tạo, tự tin, mạnh dan, ngôn ngữ của trẻ phát triển tốt.
Kết quả khảo sát chất lượng cuối năm thể hiện khác biệt so với kết quả đầu năm:
TT
1
2

- Tổ chức các đợt sinh hoạt chuyên môn giữa các cụm để giáo viên có điều
kiện trao đổi kinh nghiệm, học tập lẫn nhau.
* Đối với nhà trường:
- Quan tâm đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, đồ dùng
đồ chơi theo thông tư cho trẻ có cơ hội phát triển đầy đủ các lĩnh vực.
12


- Thường xuyên mỡ các đợt chuyên đề nhằm nâng cao trình độ chuyên môn
cho các giáo viên.
- Tạo điều kiện cho giáo viên giao lưu, học hỏi các trường bạn.
- Tổ chức hội thi hằng năm có sự tham gia của giáo viên, trẻ, và phụ huynh.
* Đối với giáo viên:
- Thực hiện nghiêm túc chương trình “ Giáo dục mầm non mới” và điều lệ
trường mầm non.
- Nắm vững phương pháp đổi mới truyền thụ cho trẻ, sáng tạo trong giảng
dạy, linh hoạt trong các hoạt động, tích cực tham khảo tài liệu, học hỏi chị em đồng
nghiệp, giáo viên cần phải tích cực hóa đứa trẻ, tạo hứng thú cho trẻ trong mọi hoạt
động.
- Thiết kế, lựa chọn chủ đề phải sát với đặc điểm nhận thức của trẻ lớp mình
giảng dạy. Qua đó hình thành các kỹ năng, tác phong nghiệp vụ, sáng tạo trong các
hình thức tổ chức các hoạt động cho trẻ.
- Tích cực học hỏi để nâng cao trình độ tay nghề ., tìm hiểu, sưu tầm các tài
liệu kiến thức về chuyên đề “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”.
Trên đây là một số bài học kinh nghiệm mà bản thân tôi đúc rút ra từ tình
hình thực tế giảng dạy. Tuy nhiên bài sáng kiến kinh nghiệm của tôi cũng không
tránh khỏi những hạn chế, kính mong sự góp ý, giúp đỡ của hội đồng sư phạm nhà
trường, bạn bè đồng nghiệp, phòng giáo dục đào tạo để tôi có nhiều kinh nghiệm
hơn trong công tác giảng dạy.
Tôi xin chân thành cảm ơn!