Một số kinh nghiệm trong việc tổ chức Hoạt động trải nghiệm sáng tạo – Sân khấu
hóa trong bộ môn Ngữ Văn 7 tại trường THCS Lê Đình Chinh
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KRÔNG ANA
TRƯỜNG THCS LÊ ĐÌNH CHINH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
“MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG VIỆC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO – SÂN KHẤU HÓA TRONG BỘ MÔN NGỮ
VĂN 7 TẠI TRƯỜNG THCS LÊ ĐÌNH CHINH”
Họ và tên tác giả: Nguyễn Thị Y Vân
Chức danh: Giáo viên
Trình độ chuyên môn cao nhất: Đại học
Chuyên ngành đào tạo: Ngữ văn
1
Giáo viên: Nguyễn Thị Y Vân – Trường THCS Lê Đình Chinh
Một số kinh nghiệm trong việc tổ chức Hoạt động trải nghiệm sáng tạo – Sân khấu
hóa trong bộ môn Ngữ Văn 7 tại trường THCS Lê Đình Chinh
Quảng Điền, tháng 5 năm 2019
PHẦN I. MỞ ĐẦU
I. Đặt vấn đề
Ngữ Văn là môn học mang đến cho các em học sinh nhiều kiến thức để
nuôi dưỡng tâm hồn; giúp các em biết yêu thương, trân trọng, thấu hiểu thêm
tình cảnh của các nhân vật trong từng tác phẩm. Nhưng làm thế nào để các
học sinh.Vì vậy việc đưa các hoạt động trải nghiệm sáng tạo vào nội dung
chương trình dạy học là việc làm cần thiết, thông qua các hoạt động trải
nghiệm bản thân học sinh sẽ rút ra được những kinh nghiệm, hình thành các
kĩ năng cần thiết để giúp các em có những ứng xử phù hợp trong cuộc sống
học tập và trong lao động.
Từ lý do trên cùng với những băn khoăn trăn trở làm thế nào để giúp các
em hứng thú học bộ môn Ngữ Văn. Với kinh nghiệm giảng dạy trong những
năm qua tôi đã mạnh dạn áp dụng việc đưa trải nghiệm sáng tạo – sân khấu
hóa trong bộ môn Ngữ Văn 7 vào việc truyền đạt kiến thức cho các em học
sinh khối 7 nói riêng và các em học sinh các khối khác của trường THCS Lê
Đình Chinh nói chung.
II. Mục đích nghiên cứu
Hiện nay học sinh càng ngày càng không thích học bộ môn Ngữ Văn rất
phổ biến. Mặc khác, xu hướng nghề nghiệp hiện nay thiên về các ngành khoa
học tự nhiên. Đó cũng chính là nguyên nhân khiến học sinh ngày càng thờ ơ
với môn Ngữ Văn. Đặc biệt hình thức dạy học truyền thống thuyết giảng là
chính đã gây nhàm chán, đơn điệu, không phù hợp với suy nghĩ hiện đại của
các em ngày nay nữa. Vì vậy, mục đích của tôi là thay đổi phương pháp dạy
học, các tác phẩm văn học sẽ được chuyển hóa thành các tác phẩm kịch hay
các chủ đề múa hát, trong quá trình chuẩn bị đó các em sẽ nhớ nội dung bài
3
Giáo viên: Nguyễn Thị Y Vân – Trường THCS Lê Đình Chinh
Một số kinh nghiệm trong việc tổ chức Hoạt động trải nghiệm sáng tạo – Sân khấu
hóa trong bộ môn Ngữ Văn 7 tại trường THCS Lê Đình Chinh
học và nắm được ý nghĩa của các tác phẩm văn học. Dạy học theo phương
pháp đổi mới này không chỉ giúp các em thay đổi được không gian học truyền
thống mà còn giúp các em linh động hơn trong cách tiếp cận nội dung bài học.
hóa trong bộ môn Ngữ Văn 7 tại trường THCS Lê Đình Chinh
hành trang cho những bậc học cao hơn. Đối với bộ môn Ngữ Văn thực hành
lại càng có vai trò quan trọng hơn, đây là một môn học giữ vị trí quan trọng,
dạy cho học sinh cái hay cái đẹp của ngôn ngữ văn chương, dạy cho các em kĩ
năng giao tiếp đúng cách trong xã hội. Cho nên để truyền đạt đầy đủ kiến
thức cũng như kĩ năng của bộ môn Ngữ Văn không phải là chuyện đơn giản
ngày một ngày hai.
Trải nghiệm sáng tạo – Sân khấu hóa bộ môn Ngữ Văn không phải là
công việc dễ dàng đối với các em học sinh. Khi thực hiện phương pháp này
đòi hỏi khả năng tư duy của các em rất cao để chuyển hóa các tác phẩm văn
học các em học thành những tiết mục mà khi thực hiện các em sẽ truyền đạt
đầy đủ nội dung yêu cầu đến cho mọi người. Do thực trạng cuộc sống hiện
nay ngày một phát triển nên các suy nghĩ trong giới trẻ không còn như ngày
xưa, các em đa số sống theo trào lưu của giới trẻ, của các trang điện tử thịnh
hành nên nhận thức về các tác phẩm nổi tiếng, truyền thống văn học của các
em ngày càng bị mai một. Các em đặt nhẹ giá trị nghệ thuật của văn học mà
không dễ gì chúng ta đạt được. Bởi vậy, tôi mạnh dạn chuyển hóa các tiết
học của bộ môn Ngữ Văn thành các chủ đề để từ đó hướng các em dựa vào
những chủ đề đó mà chuyển hóa thành các tác phẩm sân khấu đã vang bóng
một thời. Khi các em tự thực hiện các hoạt động Ngữ Văn đó các em sẽ chủ
động biết tìm tòi, nghiên cứu để thấy được giá trị văn học mà ông cha ta để
lại mang một giá trị to lớn như thế nào.
II. Thực trạng vấn đề
Từ trước đến nay, được sự chỉ đạo của Phòng giáo dục huyện nhà cùng
với Ban lãnh đạo nhà trường thì các môn học đã từng bước thay đổi phương
pháp dạy học tích cực hơn. Tuy nhiên do đặc thù của trường nằm ở vùng
nông thôn, đa số các em học sinh đều xuất phát từ nhà nông nên hướng các em
mạnh dạn trong việc thực hiện hoạt động trải nghiệm sáng tạo – sân khấu
5
+ Do đặc thù của bộ môn Ngữ Văn là hình thức dạy truyền thống là
chủ yếu, lấy thuyết giảng làm chính nên môn học trở nên đơn điệu.
+ Do thời gian một tiết học còn hạn hẹp trong 45phút/1tiết, nên không
thể tổ chức một tiết mục sân khấu hóa một cách hoàn chỉnh.
+ Do điệu kiện kinh phí của từng lớp, nhà trường không đủ khả năng
thực hiện quá nhiều tiết trải nghiệm sáng tạo – sân khấu hóa cho tất cả các
khối trong trường.
6
Giáo viên: Nguyễn Thị Y Vân – Trường THCS Lê Đình Chinh
Một số kinh nghiệm trong việc tổ chức Hoạt động trải nghiệm sáng tạo – Sân khấu
hóa trong bộ môn Ngữ Văn 7 tại trường THCS Lê Đình Chinh
Từ việc tìm hiểu nguyên nhân, tôi đã tìm ra “ Một số kinh nghiệm trong
việc tổ chức Hoạt động sáng tạo – Sân khấu hóa trong bộ môn Ngữ Văn 7 tại
trường THCS Lê Đình Chinh” và cũng đã thu được những kết quả đáng khả
quan.
Một tiết học truyền thống của bộ môn Ngữ Văn
III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
Dạy học bằng hình thức sân khấu hóa được sử dụng nhiều và phát huy
tác dụng tốt đối với bộ môn Ngữ văn. Đây là phương pháp được đánh giá là
một trong những phương pháp dạy học phát huy tối đa vai trò chủ động
chiếm lĩnh kiến thức của học sinh. Cho nên việc nghiên cứu của tôi dựa trên
quá trình theo dõi đổi mới phương pháp dạy học Ngữ Văn ở trường THCS
trong những năm gần đây. Tôi nhận thấy nội dung đổi mới chỉ xoay quanh
việc là cho các em hoạt động học nhiều hơn là hướng các em ra những tiết
ưu và nhược điểm của các phương pháp dạy học tích cực mà các giáo viên bộ
môn Ngữ Văn đã thực hiện. Tôi nắm bắt tình hình học tập bộ môn Ngữ văn
của khối học thông qua ban lãnh đạo nhà trường, tổ chuyên môn, hội cha mẹ
học sinh ở các lớp để tìm ra hướng đi mới cho giải pháp này. Sau khi đã cùng
mọi người tìm hiểu những hạn chế trước đây mắc phải và những mặt tích
cực đã làm được tôi tiếp tục phát huy những ưu điểm mà những phương pháp
dạy học tích cực mang lại cho bộ môn Ngữ Văn, phân tích vì sao phương
8
Giáo viên: Nguyễn Thị Y Vân – Trường THCS Lê Đình Chinh
Một số kinh nghiệm trong việc tổ chức Hoạt động trải nghiệm sáng tạo – Sân khấu
hóa trong bộ môn Ngữ Văn 7 tại trường THCS Lê Đình Chinh
pháp này trước đây khi thực hiện lại xảy ra những nhược điểm đó để rút kinh
nghiệm khi sau này thực hiện. Tiếp tục khảo sát tình hình về khả năng hiểu
biết của các em học sinh bốn lớp 7A1, 7A2, 7A3, 7A4. Qua việc tìm hiểu này
tôi cũng chủ động nắm bắt được những năng khiếu vốn tiềm ẩn của các em
mà các em chưa dám thể hiện, để từ đó tôi lên kế hoạch cho tiết học trải
nghiệm sáng tạo sân khấu hóa.
Giải pháp 2. Làm tốt công tác tham mưu, xây dựng kế hoạch thực
hiện
Hoạt động ngoại khóa văn học là một việc làm cần thiết, bổ ích và
không thể thiếu trong quá trình dạy học. Bởi lẽ, đây là dịp để học sinh khắc
sâu kiến thức, rèn kỹ năng cảm thụ tác phẩm, thể hiện sự tích cực, chủ động,
sáng tạo trong học tập. Qua đó, ngày càng yêu thích môn học vì hơn hết, đánh
thức trí tuệ và tâm hồn học sinh, đánh thức niềm say mê và hứng khởi với bộ
môn Ngữ Văn. Từ công tác tham mưu với ban lãnh đạo nhà trường, tổ chuyên
môn và các giáo viên bộ môn Ngữ Văn của nhà trường tôi đã tiến hành các
bước đầu tiên để chuẩn bị thực hiện tiết trải nghiệm sáng tạo – sân khấu hóa
nhóm để thực hiện tiết trải nghiệm như sau:
+ Nhóm 1: Sưu tầm phim tư liệu và phóng sự theo chủ đề.
+ Nhóm 2: Tiểu phẩm kịch.
+ Nhóm 3: Vẽ tranh và thuyết trình theo đề tài.
+ Nhóm 4: Thực hiện một số tiết mục hát – múa theo chủ đề.
Giải pháp 3. Tiến hành tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo –
sân khấu hóa trong bộ môn Ngữ văn 7
Sau khi đã phân công nhiệm vụ cụ thể những việc mà các nhóm phải
thực hiện, tôi tiến hành tìm chủ đề để các nhóm hướng đến chủ đề chung để
thực hiện nhiệm vụ. Để xác định chủ đề cho học sinh tôi dựa trên những yêu
cầu của sách tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học Ngữ Văn
THCS. Trong chường trình Ngữ Văn 7 có hai chủ đề mà yêu cầu học sinh
phải thực hiện đó là “Người thắp lên ngọn lửa tâm hồn” và “Nếu tôi là hiệu
trưởng”. Thời điểm khi tôi bắt tay vào thực hiện tiết trải nghiệm sáng tạo bộ
môn văn 7 là trong thời gian hưởng ứng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, cho
10
Giáo viên: Nguyễn Thị Y Vân – Trường THCS Lê Đình Chinh
Một số kinh nghiệm trong việc tổ chức Hoạt động trải nghiệm sáng tạo – Sân khấu
hóa trong bộ môn Ngữ Văn 7 tại trường THCS Lê Đình Chinh
nên tôi xác định cho học sinh thực hiện tiết trải nghiệm sáng tạo – sân khấu
hóa theo chủ đề “Người thắp lên ngọn lửa tâm hồn”. Ở chủ đề này các em
sẽ dễ hiểu hơn và hình dung được ý tưởng mà mình cần thực hiện vì người
thắp lên ngọn lửa tâm hồn đó chính là những người thầy người cô đã dạy dỗ
các em những kiến thức, tạo cho các em hành trang bước vào đời. Khi chủ đề
đã được xác định, tôi cùng các nhóm trưởng của các lớp họp lại và tìm hướng
đi cụ thể cho chủ đề đã chọn, sau khi thảo luận và hướng dẫn các em bám sát
chương trình học và chủ đề đã chọn thì các em đã đưa ra nhiệm vụ cụ thể
chuẩn bị.
Sau khi đã thống nhất với nhau và được sự hướng dẫn của giáo viên bộ
môn Ngữ văn các nhóm đã tiến hành nghiên cứu và tập luyện theo năng khiếu
của từng nhóm phân công. Sau khi tập luyện hoàn chỉnh thì các nhóm sẽ báo
cáo chủ đề mà nhóm đã chọn và thực hiện cho các bạn và thầy cô theo dõi cụ
thể như sau:
+ Nhóm 1 – Lớp 7A1: Sưu tầm phim tư liệu “Trường THCS Lê Đình
Chinh xưa và nay”. Và thực hiện phim tài liệu phỏng vấn cảm nhận của
học sinh và phụ huynh về ngày 20/11.
Phim tư liệu về trường THCS Lê Đình Chinh
12
Giáo viên: Nguyễn Thị Y Vân – Trường THCS Lê Đình Chinh
Một số kinh nghiệm trong việc tổ chức Hoạt động trải nghiệm sáng tạo – Sân khấu
hóa trong bộ môn Ngữ Văn 7 tại trường THCS Lê Đình Chinh
+ Nhóm 2 – Lớp 7A2: Tiểu phẩm kịch trích đoạn: “Cuộc chia tay của
những con búp bê” (Sách Ngữ văn 7).
+ Nhóm 3 – Lớp 7A3: Vẽ tranh và thuyết trình về đề tài người giáo
xưa và nay.
Thuyết trình tranh về người thầy
+ Nhóm 4 – Lớp 7A4: Thực hiện một số tiết mục văn nghệ hát múa
ca ngợi thầy cô.
13
Giáo viên: Nguyễn Thị Y Vân – Trường THCS Lê Đình Chinh
văn học mà còn hàm chứa trong đó những giá trị tốt đẹp đầy tính nhân văn.
Đây cũng chính là một trong những mong muốn lớn nhất của những người
thực hiện chương trình.
IV. Tính mới của giải pháp
Phương pháp dạy học tích cực trải nghiệm sáng tạo – Sân khấu hóa
đang từng bước được các các cấp học áp dụng vào từng môn học cụ thể. Tuy
nhiên vì chưa khai thác triệt để khả năng của các em cho nên phương pháp
dạy này còn có những mặt hạn chế. Tuy nhiên, nếu như sự sáng tạo của học
sinh không được kiểm soát và định hướng đúng đắn thì có thể gây ra những
tác động ngược đối với học sinh. Với kinh nghiệm trong giảng dạy của mình,
tôi nhận thấy bản thân đã đưa ra được một số giải pháp mới và thiết thực để
giải quyết vấn đề hoạt động trải nghiệm sáng tạo – sân khấu hóa trong môn
Ngữ Văn khối 7. Trong tiết học được sân khấu hóa, giáo viên sẽ không đóng
15
Giáo viên: Nguyễn Thị Y Vân – Trường THCS Lê Đình Chinh
Một số kinh nghiệm trong việc tổ chức Hoạt động trải nghiệm sáng tạo – Sân khấu
hóa trong bộ môn Ngữ Văn 7 tại trường THCS Lê Đình Chinh
vai trò truyền đạt kiến thức mà sẽ là ban giám khảo, đáng giá nhận xét kết
quả tìm hiểu nghiên cứu của các nhóm. Đồng thời giáo viên có thể bổ sung
thêm kiến thức và chỉnh sửa các phần còn thiếu sót giúp các em thu nạp tối đa
phần kiến thức cần thiết. Ngoài ra, tôi đã vận dụng ở mức có thể ở những
tiết ngoại khóa, những hoạt động mà có thể kết hợp trải nghiệm vào tiết học.
Không chỉ áp dụng những sáng kiến ở khối 7 thành công mà tôi sẽ áp dụng ở
những khối lớp mà tôi sẽ giảng dạy và trao đổi kinh nghiệm với các giáo viên
trong nhà trường để đổi mới phương pháp dạy học, giúp các em hứng thú hơn
với bộ môn Ngữ Văn.
V. Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm
Qua tiết hoạt động trải nghiệm sáng tạo – sân khấu hóa với chủ đề
“Người thắp lên ngọn lửa tâm hồn” chúng ta rất xúc động và tự hào trước
truyền thống tôn sư trọng đạo của các thế hệ học sinh. Hình tượng những
người thầy, người cô trong các tác phẩm đã để lại ấn tượng không thể phai
mờ trong lòng mọi người qua nhiều thế hệ. Là chủ nhân tương lai của đất
nước, tất cả chúng ta nhận thấy mình cần phải cố gắng học tập, hoàn thiện
bản thân để không phụ lòng công ơn dạy dỗ để góp một phần nhỏ để xây
dựng quê hương, đất nước giàu mạnh.
Thông qua việc phân chia các nhóm chuẩn bị các tư liệu cho hoạt động
báo cáo sản phẩm với chủ đề “Người thắp lên ngọn lửa tâm hồn”, tôi nhận
thấy các em làm việc rất nghiêm túc, hào hứng chuẩn bị tốt cho buổi báo cáo
sản phẩm. Qua đó có thể thấy được khi vận dụng các hoạt động trải nghiệm
sáng tạo trong quá trình dạy học sẽ xây dựng được không khí hào hứng trong
học tập cũng như giúp các em từng bước khẳng định được năng lực của bản
thân mình.
II. Kiến nghị
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo – sân khấu hóa không chỉ áp dụng tron
bộ môn Ngữ Văn và những môn khác cũng có thể sử dụng phương pháp dạy
học tích cực này để tạo hứng thú khi các em học tập. Vì vậy tôi thiết nghĩ các
17
Giáo viên: Nguyễn Thị Y Vân – Trường THCS Lê Đình Chinh
Một số kinh nghiệm trong việc tổ chức Hoạt động trải nghiệm sáng tạo – Sân khấu
hóa trong bộ môn Ngữ Văn 7 tại trường THCS Lê Đình Chinh
giáo viên bộ môn khác sẽ cùng phối hợp với nhau để đạt được những kết quả
khả quan hơn, tôi có một số kiến nghị sau:
1. Đối với PGD & ĐT
Nên đưa ra những yêu cầu cụ thể về chuyên đề trải nghiệm sáng tạo
thức để củng cố nâng cao về nội dung và kiến thức cho các em .
Trên đây la môt sô y kiên cua tôi rut ra t
̀ ̣ ́ ́ ́ ̉
́
ừ kinh nghiệm bản thân để hạn
chế tổ chức cho các em các buổi hoạt động trải nghiệm sáng tạo – sân khấu
hóa trong bộ môn Ngữ Văn. Bản thân tôi đã cố gắng nhưng do phạm vi
nghiên cứu chưa được rộng nên không tránh được những thiếu sót rất mong
được sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp và các cấp lãnh đạo để phương
pháp được hoàn thiện hơn và áp dụng có hiệu quả hơn.
18
Giáo viên: Nguyễn Thị Y Vân – Trường THCS Lê Đình Chinh
Một số kinh nghiệm trong việc tổ chức Hoạt động trải nghiệm sáng tạo – Sân khấu
hóa trong bộ môn Ngữ Văn 7 tại trường THCS Lê Đình Chinh
Xin chân thành cảm ơn!
Người viết
Nguyễn Thị Y Vân
MỤC LỤC
Trang
PHẦN I. MỞ ĐẦU..............................................................................................2
I. Đặt vấn đề :......................................................................................................2
II. Mục đích nghiên cứu :.....................................................................................3
PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ....................................................................3
I. Cơ sở lý luận của vấn đề: ..............................................................................3
II. Thực trạng vấn đề: .........................................................................................5
bản
20
Giáo viên: Nguyễn Thị Y Vân – Trường THCS Lê Đình Chinh
Một số kinh nghiệm trong việc tổ chức Hoạt động trải nghiệm sáng tạo – Sân khấu
hóa trong bộ môn Ngữ Văn 7 tại trường THCS Lê Đình Chinh
1999
01
Phương pháp dạy học
Phan Trong Luận Đại học
Văn
02
Văn học dân gian Việt
Quốc gia
Hoàng Tiến Tựu
Nam
03
2017
dục
dạy học Ngữ Văn
21
Giáo viên: Nguyễn Thị Y Vân – Trường THCS Lê Đình Chinh
Copyright: Tài liệu đại học ©