Tên sáng kiến:
Một số biện pháp nhằm phát huy tính tích cực chủ đạo
Khi tham gia hoạt động ngoài trời cho trẻ 5 – 6 tuổi
Lớp A2 – Trường Mầm Non Thanh Thùy
Lĩnh vực: Khác
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thùy
Lớp A2 – Trường Mầm Non Thanh Thùy

1/27


CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
********

Sáng kiến kinh nghiệm
Sơ yếu lý lịch
Họ và tên: Nguyễn Thị Thùy
Ngày sinh: 24.11.1991
Năm vào ngành: 2011
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mần Non Thanh Thùy
Trình độ chuyên môn: Trung cấp
Hệ đào tạo: Chính quy

2/27


Tr em hụm nay
Th gii ngy mai
Chc hn cỏc bn cng ng ý vi tụi mt iu: Tr em d thng

Sơ yếu lý lịch …………………………………………………………………...2
Lời cảm ơn ..……………………………………………………………………3
Mục lục………………………………………………………………………….4
Chương 1: Đặt vấn đề ………………………………………………………....5
Chương 2: Cơ sở lý luận ……………………………………………………....7
Chương 3: Các biện pháp giải quyết vấn đề ………………………………....9
3.1: Biện pháp 1: Tạo môi trường hợp lý và có tính phát triển cho trẻ hoạt
động ngoài trời ………………………………………………………...……….9
3.2: Biện pháp 2: Đa dạng các trò chơi ngoài trời cho trẻ …………………14
3.3: Biện pháp 3: Cách tổ chức trong các hoạt động liên ý để tạo hứng thú
cho trẻ, trẻ có thể trải ngiệm qua hoạt động được học trong lớp ……….....20
3.4: Biện pháp 4: Vai trò của giáo viên tong định hướng tổ chức cho trẻ .. 22
Chương 4: Thực nghiệm khoa học – kết quả thực nghiệm ………………..23
Kết luận và khuyến nghị ……………………………………………………..24
Tài liệu tham khảo ……………………………………………………………26
Đánh giá nhận xét …………………………………………………………….27

4/27


Chương 1: Đặt vấn đề
Trẻ mầm non “Học mà chơi – chơi mà học”. Hoạt động vui chơi là hoạt
động chủ đạo của lứa tuổi mầm non, mà trong đó hoạt động vui chơi ngoài trời
là một hoạt động không thể thiếu vì trẻ sẽ được hít thở không khí trong lành ,
được quan sát thế giới xung quanh, khám phá những điều mới lạ từ thiên nhiên
giúp trẻ tăng thêm vốn sống và nhất là trẻ được tự do hoạt động.
Hoạt động ngoài trời là một trong những hoạt động vui chơi mà trẻ hứng
thú nhất, mang lại cho trẻ nhiều niềm vui và kiến thức cần thiết về thế giới xung
quanh chúng. Trẻ nhận thức thế giới xung quanh bằng cách tiếp xúc , tìm hiểu,
khám phá và quan tâm đến những gì xảy ra ở cuộc sống xung quanh mình. Hoạt

môi trường xung quanh. Vì vậy, tôi chọn đề tài: “ Một số biện pháp nhằm phát
huy tính tích cực chủ động khi tham gia hoạt động ngoài trời của trẻ 5 -6 tuổi
Lớp A2 – Trường Mầm Non Thanh Thùy ” làm đề tài nghiên cứu với mục đích
giúp trẻ phát huy tính tích cực chủ động khám phá thiên nhiên, hiểu biết về thế
giới muôn loài xung quanh trẻ, giúp trẻ phát triển về mặt thể chất, vận động;
tăng cường kỹ năng giao tiếp của trẻ, trẻ tiếp xúc, làm quen, nói chuyện với các
bạn trong lớp từ đó giúp trẻ mạnh dạn và tự tin hơn trong giao tiếp; giúp giáo
viên đứng lớp có những biện pháp tổ chức hướng dẫn trẻ hoạt động ngoài trời
đạt hiệu quả cao.
 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài: Căn cứ vào yêu cầu của
đề tài, tôi chọn đối tượng khảo sát thực nghiệm trẻ mầm non 5 – 6 tuổi thuộc lớp
mẫu giáo lớn A2 - Trường Mầm Non Thanh Thùy. Năm học 2014 – 2015.
 Các phương pháp lựa chon để nghiên cứu đề tài: Trước hết bản thân tôi
nhận định được tình hình chung của đối tượng nghiên cứu, sau đó đọc, phân
tích, tổng hợp tài liệu tham khảo, để xây dựng đề cương sáng kiến, áp dụng và
hoàn thành sáng kiến. Tôi áp dụng trên trẻ thông qua các phương pháp: phương
pháp quan sát, phương pháp so sánh – phân loại, phương pháp giao tiếp, phương
pháp học tập trải nghiệm.
Sau đây là nội dung nghiên cứu đề tài: “ Một số biện pháp nhằm
phát huy tính tích cực chủ động khi tham gia hoạt động ngoài trời của trẻ 5
-6 tuổi Lớp A2 – Trường Mầm Non Thanh Thùy ” của tôi. Rất mong được
nhận sự ủng hộ, góp ý chân thành của các đồng chí lãnh đạo, các nhà nghiên cứu
và các bạn động nghiệp gần xa để tôi có thể tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động
ngoài trời ngày càng tốt, có chiều sâu và tạo điều kiện cho trẻ dễ dàng tiếp cận
với thế giới rộng lớn và đầy mới lạ.

6/27


Chng 2: C s lý lun

+ a s ph huynh lm nụng nghip v lm ngh ca a phng.
T thc t trờn tụi nhn thy mt s thun li v khú khn sau.
a)
Thuận lợi:
Ban giỏm hiu nh trng ó trang b cho chỳng tụi rt nhiu dựng
chi ngoi tri a dang v phong phỳ.

7/27


c ph huynh ng h cho nhiu nguyờn vt liu lm dựng chi
cho cỏc hot ng. V c bit tr rt hng thỳ, tớch cc tham gia vo cỏc hot
ng chi ngoi tri.
Bn thõn tụi luụn yờu ngh, mn tr, luụn cú tinh thn cu th, ham hc
hi chuyờn mụn. Thng xuyờn hc hi cỏc ng nghip qua cỏc bui d gi
hot ng v tỡm hiu qua sỏch bỏo, tp chớ, cỏc phng tin thụng tin i
chỳng. ng thi cú k hoch sp xp hot ng vui chi theo tng ch c
th, theo s hng thỳ ca tr.
Cú tinh thm trỏch nhim hon thnh mi nhim v c phõn cụng.
Luụn ch ng tỡm tũi v sỏng to trong vic lm dựng chi, tỡm trũ chi
phc v cho hot ng hc v vui chi ca tr.
b) Khó khăn:
Trng cú din tớch sõn rng nhng ớt nhng cõy to nờn khu vc sõn trng cũn
ớt búng mỏt cho tr chi cng nh quan sỏt
a s ph huynh ca lp u l lao ng nụng nghip cha nhận thức đúng
đắn vai trò của hoạt động vui chơi đối với trẻ, v nh li tp trung
lm ngh ca a phng nờn vic trũ chuyn vi tr v th gii xung quang cũn
hn ch, a phn l cụ cung cp kin thc cho tr.
Bng thng kờ s liu kt qu phõn loi s hng thỳ tớch cc tham gia vo
cỏc hot ng: Quan sỏt, vn ng ca tr u & u hc 2014 - 2015


Loi TB

4

Loi yu

Kt qu
S
lng

T l %

Loi tt

5

13,9%

22,2%

Loi khỏ

15

41,7%

18

50%

thời còn góp phần hình thành và nâng cao mối quan hệ thân thiện giữa giáo viên
với trẻ, giữa trẻ với các bạn... tạo cho trẻ sự mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp.
a)

Tæ chøc cho trÎ quan s¸t:
Một trong những hình thức cho trẻ làm quen với kiến thức tự nhiên và xã
hội xung quanh trẻ đạt hiệu quả cao đó là tổ chức cho trẻ quan sát.
Đây là một hình thức kích thích óc tìm tòi khám phá của trẻ rất tốt. Nôi
dung quan sát thường dựa vào khả năng của từng trẻ để có thể nâng cao hay hạ
thấp yêu cầu cho từng trường hợp quan sát.
Nhằm giúp trẻ quan sát một cách hiệu quả nhất, tôi hướng trẻ cùng tham
gia chuẩn bị nội dung trước khi quan sát. VD: Ở chủ đề Thực vật – Tết và mùa
xuân, tôi vận động phụ huynh dành nhiều thời gian trò chuyện với trẻ, cho trẻ đi
chơi vườn bách thảo, công viên… đồng thời yêu cầu trẻ về nhà tìm và mang đến
lớp một số loại cây & hoa để cả lóp cùng quan sát….. Ngoài ra tôi cũng chuẩn bị
các câu hỏi gợi ý nhằm phát triển tư duy của trẻ....... Với cách làm này tôi thấy
trẻ rất hứng thú và tích cực thực hiện, về phía phụ huynh tôi cũng nhận được sự
đồng tình và họ đã tham gia rất nhiệt tình.

9/27


Ảnh 2: Trẻ quan sát sự phát triển của cây

Ảnh 3: Trẻ tham quan khu trồng rau xanh của lớp mình và lớp A3

10/27


Ảnh4: Trẻ quan sát cây ở góc thiên nhiên khám phá sự phát triển của cây

Ví dụ: Trẻ xuống sấn trường thấy nhiều lá vàng rụng trên sân thi cô cho
trẻ thi nhau nhặt lá vàng và cùng nhau trò chuyện về những chiếc lá đó.
• Đố bạn đó là lá của cây gì? Tại sao bạn biết?
• Tại sao lá rụng? Quan sát trên cây xem lúc này như thế nào?
• Cây cần gì để sống? người ta trồng cây để làm gì?
• Theo bạn mình bảo vệ cây bằng cách nào?
• Quan sát xem trên sân trường có bao nhiêu cây giống với cây này?
Đồng thời để tạo hứng thú cho trẻ chơi với thiên nhiên cô gợi ý cho trẻ
đem nhiều nguyên vật liệu mở như các loại hạt đã luộc sẵn, cộng rau muống, cổ
và thay đổi nhiều hình thức cho phong phú.
Cô gợi ý cho trẻ chơi, giúp trẻ sáng tạo trong sản phẩm của mình.
Ví dụ : Tạo bức tranh bằng lá cây
• Đi nhặt nhiều loại lá cây khác nhau ( lá tròn , dài, răng cưa, to,
nhỏ….), phân loại lá theo đặc điểm.
• Sau đó tô màu một mặt với nhiều màu sắc khác nhau, rồi dán lên tờ
giấy A3 hoặc A4 tạo thành bức tranh đẹp.
• Xâu hạt bằng hạt đậu đã luộc sơ qua.
• Sỏ vòng bằng cộng rau muống.
• Xếp hình các con vặt bằng lá cây…

12/27


Ảnh 5: Tranh cá ngựa làm bằng lá cây khô

Ảnh 6: Tranh cá làm bằng lá cây khô

13/27



với cô như: Làm quả cầu từ dây nilon và nắp nhựa, hay nhặt những chiếc lá khô
rồi cùng đếm và so sánh với nhau xem đó là lá của loại cây nào…
Tôi cũng tận dụng tối đa những dụng cụ cho trẻ học trong giờ thể dục để
cho trẻ hoạt động ngoài trời đây cũng là một hình thức ôn luyện kỹ năng vận
động cho trẻ đạt hiệu quả cao và rất hứng thú đối với trẻ.

14/27


b, Nhóm trò chơi tăng cường nhận thức cho trẻ:
Ở nhóm trò chơi này tôi tổ chức cho trẻ được tham gia trồng cây và chăm
sóc vườn cây xung quanh khu vực trường nhằm phát triển óc tò mò ở trẻ: quan
sát sự thay đổi hàng ngày của cây xanh trong trường và phân loại chúng theo
nhóm: Nhóm cây có hoa, nhóm không có hoa, nhóm ăn quả, nhóm cây cho bóng
mát nhóm cây lấy gỗ….
Khi tham gia hoạt động ngoài trời, trẻ được chơi với cát, nước, sỏi, phấn
vẽ, đất đá…. như: Trẻ chơi đong nước, vật chìm vật nổi, chơi đồ hình bằng cát,
xây lâu đài cát,….. qua đó trẻ biết được tính chất của chúng. Lá cây cũng là
phương tiện chơi rất hấp dẫn trẻ. Trẻ dùng lá cây để xếp thành những hình dạng
khác nhau theo trí tưởng tượng của trẻ như hình bông hoa, căn nhà, con bướm,
con cá, ….

Ảnh 7: Trẻ tham gia chơi với cát nước
Thông qua những trò chơi này cũng giúp trẻ mở rộng hơn mối quan hệ với
thế giới xung quanh, trẻ biết cách chăm sóc cây xanh và bảo vệ cây xanh, đồng
thời rèn cho trẻ cách giao tiếp lịch sự với mọi người.

15/27



à? Trồng nụ trồng hoa;……

Ảnh 9 : Trẻ chơi “ Mèo đuổi chuột”
Ở các chủ đề về môi trường xã hội tôi sưu tầm và tổ chức cho trẻ một số trò
chơi: Đá bóng vào gôn; Tung bóng; Gia đình nhà gấu; Về đúng bến;…
Ví dụ : Trò chơi : “ Tung bóng ” – chơi tập thể theo nhóm 5-7 trẻ
* Luật chơi: Trẻ ném và bắt bóng bằng 2 tay. Ai bị rơi bóng 2 lần thì phải
ra ngoài 1 lần chơi.
* Cách chơi: 1 nhóm 5-7 trẻ đứng thành vòng tròn cùng chơi chung 1 quả
bóng. 1 trẻ cầm bóng tung cho bạn, bạn bắt bóng xong lại tung cho bạn khác
trong nhóm trẻ được tung bóng cho phải chú ý bắt bóng, nếu để bóng rơi sẽ bị ra
ngoài 1 lượt chơi. Trong quá trình chơi, cho trẻ kết hợp đọc đồng dao:
Quả bóng con con
Quả bóng tròn tròn

Quả bóng con con
Quả bóng tròn tròn

17/27


Em tung bn
Tung cao cao na
Bn bt rt ti
Cụ bo c hai
Chỳng em u gii

Bn tung em
Tung cao cao na
Em bt rt ti.

Chim mẹ chim con
Nhẩy bớc
Tìm đúng nhà.
Câu cá (Câu ếch)
Ai ném xa hơn.
Môi trờng xã hội
Lái máy bay.
Đá bòng trúng lỗ
Làm đoàn tàu.
Đẩy gậy
Phi công.
Chơi đồ
Ô tô và chim sẻ.
Thi vác củi chạy
Bác nông dân và đàn
bò.
Môi
trờng
tự Gà con tìm mồi.
Tập tầm vông
nhiên
Nắng và ma.
Thả đỉa ba ba
Thỏ con dạo chơi.
Mèo đuổi chuột
Cáo và thỏ.
Cớp lá
Gấu và ong.
Tỡm tũi, su tm v sỏng to thờm mt s bi vố, ng dao.. v ng dng
vo trũ chi nhm phỏt trin 5 mc tiờu giỏo dc.

Đây là trò chơi giống nh chạy tiếp sức, chỉ khác là ngời
chơi vừa chạy vừa phải vác thêm một bó củi. Những ngời vác củi
chạy đến một quãng nào đó, sau đó có ngời chờ sẵn ở đấy
nhận củi của bạn chơi nhờng cho rồi tiếp tục chạy, cứ nh thế
cho đến khi vác củi đợc về đích thì trò chơi kết thúc. Đội
chơi nào đến đích sớm nhất mà không bị rơi củi sẽ giành
chiến thắng.
3.3: Bin phỏp 3: Cỏch t chc trong cỏc hot ng liờn ý ờ to hng thỳ
cho tr, tr cú th tri nghim qua hot ng tr c hc trong lp.
õy l mt hỡnh thc cho tr lm quen vi nhng kin thc t nhiờn, xó
hi xung quanh tr, kớch thớch úc tỡm tũi khỏm phỏ ca tr. Ni dung quan sỏt

20/27


thường dựa vào khả năng của từng trẻ để có thể nâng cao hay hạ thấp yêu cầu
tùy từng trường hợp quan sát. Để cho trẻ quan sát được tốt hơn, tôi đã hướng trẻ
cùng chuẩn bị trước khi quan sát với tôi, chẳng hạn với chủ điểm thế giới thực
vật thì yêu cầu trẻ thực hiện ở nhà như tìm hiểu một số loại hoa và mang hoa
vào trong lớp cho cả lớp cùng xem, hay vận động sự hỗ trợ của phụ huynh trò
chuyện cùng trẻ hay dẫn trẻ tham quan vườn hoa ở công viên, ngoài ra tôi cũng
chuẩn bị những câu hỏi gợi ý nhằm phát triển tư duy của trẻ…. Với cách này tôi
nhận thấy trẻ hoạt động rất tích cực và không những thế cũng đã nhận được sự
tham gia rất nhiệt tình của phụ huynh học sinh.

Ảnh12: Trẻ quan sát, chăm sóc cây xanh ở góc thiên nhiên
Đồng thời với phương pháp mới luôn lấy trẻ làm trung tâm trong quá trình
quan sát chính vì thế tôi luôn tìm tòi học hỏi mở rộng kiến thức về thế giói xung
quanh để cung cấp cho trẻ.
Để có thể kết hợp liền ý giữa hoạt động chung với hoạt động ngoài trời tạo

- Làm cách nào để chăm sóc cây?
+ Không nên kéo dài thời gian quan sát bởi vì có thể làm phản tác dụng
trong giáo dục trẻ. Trẻ cần được hoạt động và kết thúc trong tâm trạng tích
cực….
+ Đối tượng , yêu cầu quan sát phải phù hợp và kích thích được tư duy
của trẻ.
3.4: Biện pháp 4: Vai trò của giáo viên trong định hướng tổ chức cho trẻ.
Là một giáo viên, tôi cần phải nâng cao trình độ chuyên môn, luôn học tập
qua sách báo, thường xuyên nắm bắt sự đổi mới của quá tình hoạt động để trẻ có
kiến thức sâu, đáp ứng được nhu cầu ham học hỏi khám phá của trẻ.
Luôn có ý thức tìm tòi và sưu tầm những trò chơi mới lạ, những đề tài
khám phá để hướng trẻ quan sát thực nghiệm.
Sáng tạo trong đồ dùng đồ chơi với các nguyên vật liệu đơn giản, gần gũi
xung quanh trẻ mà hiệu quả và nâng cao yêu cầu từ trò chơi đó.
Nắm bắt được ý trẻ, luôn tôn trộng ý kiến của trẻ dựa vào đó để giúp trẻ
phát triển theo mục tiêu chương trình chăm sóc giáo dục mầm non mới.
Luôn tạo cho trẻ có cơ hội được nói theo suy nghĩ của mình.

22/27


Chương 4: Thực nghiệm khoa học và kết quả thực
nghiệm
Qua một năm tiến hành và sửa đổi theo nhiều cách khác nhau để tìm ra
những hướng tốt nhất cho cháu khi hoạt động ngoài trời tôi nhận thấy:
Vốn từ của trẻ thêm phong phú hơn, sử dụng ngôn ngữ mạch lạc hơn, biết
diễn đạt câu và sử dụng đúng ngữ điệu giọng điệu… qua đó trẻ nhận thức thế
giới xung quanh dễ dàng hơn.
Trẻ rất hứng thú, tập trung chú ý hơn trong hoạt động, ghi nhớ chính xác
các kiến thức.

Đầu
vận động
năm
5
Loại SL

Cuối
năm
22

41,7%

tốt

Tỷ lệ

13,9%

61,1%

16

Loại
khá

SL

15

10


Tỷ lệ

11,1%

0%

2

Loại
khá

SL

Tỷ lệ 22,2%

44,4%

3

Loại
TB

SL

5

Tỷ lệ 50%

13,9%

cc v ch ng trong mi hot ng tỡm tũi v khỏm phỏ th gii xung quanh.
Tr ó bit suy ngh v t ra nhiu cõu hi suy lun lý thỳ cho c cụ v tr khỏc
cựng suy ngh tr li
Bờn cnh ú ngụn ng tr tr nờn mch lc hn, tr mnh dn v t tin hn
trong giao tip rt nhiu, thúi quen lao ng t phc v tr tt hn. Khụng
nhng th tr cũn hỡnh thnh nhng phm cht tt nh kh nng phi hp hot
ng tt vi cỏc bn, kh nng t km ch, nhng nhn bn, bit chi cựng bn
v giỳp bn. ú l nim vui khụng ch dnh cho cỏc bc cha m m cũn l
nin vui ln ca cụ giỏo mm non, ca nhng ngi lm cụng tỏc giỏo dc.
Nh vy thụng qua vic ỏp dng cỏc bin phỏp tụi la chn, kt qu ci
nm tng lờn rừ rt. iu ú cho thy bin phỏp m tụi a ra l rt hiu qu.
II. Khuyến nghị
- Ban giám hiệu nhà trờng cần tăng cờng cho giáo viên đi
bồi dỡng chuyên môn về cách tổ chức các hoạt động chơi cho
trẻ theo chơng trình đổi mới do phòng giáo dục và sở giáo dục
tổ chức. Cho giáo viên đợc tham quan thực tế các trờng thực
hành của sở để nâng cao trình độ chuyên môn trong việc tổ
chức hoạt động chơi của trẻ.
- Thờng xuyên họp chuyên môn, bồi dỡng chuyên môn cho
giáo viên về cách tổ chức hoạt động chơi theo hớng đổi mới
để giáo viên cùng trao đổi rút kinh nghiệm.
- Giáo viên luôn tìm tòi sáng tạo lựa chọn biện pháp tổ
chức hoạt động để phát huy tính tích cực sáng tạo của trẻ.

24/27


- Đầu t thêm nhiều đồ dùng đồ chơi theo chủ điểm cho
lớp và giáo viên phải linh hoạt sáng tạo làm đồ dùng đồ chơi
sáng tạo từ những nguyên vật liệu phù hợp với chủ điểm làm