ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGÔ THỊ THÚY ANH

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ÁI MỘ,
THEO HƯỚNG TÍCH HỢP

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Hà Nội, 2018


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGÔ THỊ THÚY ANH

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ÁI MỘ,
THEO HƯỚNG TÍCH HỢP

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. TRẦN THỊ HOÀI

Hà Nội, 2018


Ngô Thị Thúy Anh


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BGH

Ban Giám hiệu

CBQL

Cán bộ quản lý

DHTH

Dạy học tích hợp

CSVC

Cơ sở vật chất

GD&ĐT

Giáo dục và Đào tạo

HĐDH

Hoạt động dạy học

PPDH

5. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài ..................................................................... 4
6. Phạm vi nghiên cứu đề tài............................................................................... 4
7 Phương ph p nghiên cứu ................................................................................ 5
8. Cấu trúc luận văn ............................................................................................ 6
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ

UẬN V TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠ

HỌC

TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO ĐỊNH HƯỚNG TÍCH HỢP . 7
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề....................................................................... 7
1.1.1. Nghiên cứu ở nước ngoài ................................................................................. 7
12 C

h i niệm

ản .................................................................................... 7

1.2.1. Khái niệm dạy học ............................................................................................ 7
1.2.2. Khái niệm tích hợp ........................................................................................... 8
1.2.3. Dạy học theo hướng tích hợp ........................................................................... 9
1.2.4. Tổ chức hoạt động dạy học theo hướng tích hợp ............................................ 9
1 3 Ho t động

họ t i trường trung họ

sở th o hướng t h h p ....... 11

1 3 1 Vị trí, nhiệm vụ và quyền hạn của trường trung học cơ sở ........................... 11


1.4.9. Tổ chức sử dụng thiết bị dạy học ................................................................... 34
15 C
trung họ

u tố ảnh hưởng đ n

tổ chứ ho t động

họ t i trường

sở th o hướng d y học tích h p................................................... 35

1 5 1 Năng lực tổ chức các hoạt động dạy học theo hướng tích hợp của người
quản lý cơ sở giáo dục .............................................................................................. 35
1 5 2 Năng lực quản lý của tổ trưởng chuyên môn ................................................ 36
1 5 3 Năng lực của giáo viên ................................................................................... 36
1 5 4 Điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và c c điều kiện kinh tế xã hội
khác ........................................................................................................................... 37
Tiểu k t hư ng 1 ............................................................................................... 37
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

I MỘ QUẬN LONG BIÊN, THÀNH

PHỐ HÀ NỘI THEO HƯỚNG TÍCH HỢP.................................................... 39


2.1. Khái quát về tình hình kinh t - xã hội và giáo dục - đào t o t i phường
Ngọc Lâm, quận Long Biên, thành phố Hà Nội ............................................... 39

2.4.1. Thuận lợi ......................................................................................................... 54
2.4.2. Khó hăn ......................................................................................................... 55
2 4 3 Điểm mạnh...................................................................................................... 56
2 4 4 Điểm tồn tại..................................................................................................... 56


2.4.5. Nguyên nhân của nh ng tồn tại ..................................................................... 56
2 4 6 Giải ph p hắc phục tồn tại ............................................................................ 57
Tiểu k t hư ng 2 ............................................................................................... 58
CHƯƠNG 3 CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ÁI MỘ,QUẬN LONG BIÊN, THÀNH
PHỐ HÀ NỘI THEO HƯỚNG TÍCH HỢP.................................................... 59
3 1 Những ngu n tắ trong việ đề uất iện ph p ....................................... 59
3 1 1 Nguyên tắc về m t ph p lí .............................................................................. 59
3 1 2 Nguyên tắc đảm bảo tính ế thừa.................................................................... 59
3 1 3 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống ................................................................ 59
3 1 4 Nguyên tắc đảm bảo tính ph t triển ............................................................... 59
3 1 5 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả................................................................. 60
3 2 Một số iện ph p quản
321

ụ thể ................................................................. 60

iện ph p 1: Nâng cao nhận thức của c n bộ quản lí và gi o viên về sự cần

thiết và tầm quan trọng của việc tổ chức hoạt động dạy học theo hướng tích hợp.60
322

iện ph p 2: Gi m s t ch t chẽ việc thực hiện kế hoạch dạy học của giáo


ủ

iện ph p ................................................................................................ 76
341

ục đích ......................................................................................................... 76

3 4 2 Nội dung và phương ph p .............................................................................. 76
3 4 3 Kết quả đ nh gi tính cần thiết và hả thi của c c biện ph p đề xuất .......... 77
Tiểu k t hư ng 3 ............................................................................................... 81
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .................................................................... 82
1

t uận ........................................................................................................... 82


DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1. Kết quả khảo sát về việc dạy học trên lớp của gi o viên theo hướng tích
hợp tại THCS Ái Mộ, quận Long Biên, thành phố Hà Nội................................... 44
Bảng 2.2. Kết quả khảo sát về thực trạng xây dựng kế hoạch dạy học của giáo
viên ....................................................................................................................... 45
Bảng 2.3. Kết quả đ nh gi của CBQL, GV về kết quả dạy học tại trường THCS
Ái Mộ ................................................................................................................... 46
Bảng 2.4. Kết quả đ nh gi về tổ chức dạy tích hợp tại trường THCS Ái Mộ...... 47
Bảng 2.5. Kết quả khảo sát về việc kiểm tra, đ nh gi

ết quả học tập của học sinh

tại trường THCS Ái Mộ - quận Long Biên- thành phố Hà Nội ............................ 48
Bảng 2.6. Kết quả khảo sát về mức độ học sinh thực hiện các nội dung hoạt động

cách thức h u hiệu trong việc sử dụng kiến thức liên môn theo đ c trưng của
từng nhóm bộ môn mà không phải sử dụng quá nhiều đầu sách, nhiều bộ môn
khiến cho người học không phải chịu áp lực lớn về việc học mà vẫn phù hợp
với xu thế tinh lọc kiến thức trong giáo dục phổ thông hiện đại Đó là c ch tổng
hợp các kiến thức gần nhau, liên quan với nhau sẽ được tích hợp vào cùng một
môn học. (Ví dụ: Nhóm kiến thức Khoa học xã hội gồm các môn: Ng văn Lịch sử - Địa lý…) ự tích hợp này sẽ làm rõ được sự gắn kết gi a các kiến
thức, đồng thời tr nh được sự trùng l p không cần thiết về nội dung của các

1


“môn học” Nói c ch h c, dạy học tích hợp giúp giảm tải được kiến thức
không thực sự phù hợp với mục đích gi o dục, để có điều kiện tăng iến thức
phù hợp và giúp người học có khả năng tổng hợp kiến thức. Dạy học tích hợp
là một phương thức giáo dục tiên tiến góp phần đắc lực vào giáo dục toàn diện.
Đ c biệt kì diệu là khi mỗi sự vật, hiện tượng này được nhìn nhận trong mối
quan hệ h u cơ với các sự vật, hiện tượng khác thì sẽ hơi dậy được cảm hứng
tìm tòi, khám phá của người học và đem lại hiệu quả học tập cao hơn
Với việc x c định vai trò to lớn của dạy học theo định hướng tích hợp,
đòi hỏi người quản lý nhà trường phải chú trọng hơn đến việc tổ chức hoạt
động dạy học theo định hướng tích hợp. Và ngành giáo dục quận Long Biên
nói chung, trường trung học cơ sở Ái Mộ nói riêng đã và đang triển khai khá
hiệu quả việc tổ chức hoạt động dạy học tích cực trên.
Quận Long Biên là một đơn vị hành chính trẻ mới được thành lập năm
2006, trên cơ sở tách một phần đất tự nhiên và dân số của huyện Gia Lâm,
quận nằm gi a tả ngạn sông Hồng và h u ngạn sông Đuống Địa danh ong
iên còn là một v ng đất nổi tiếng, gắn với biết bao nhân vật và sự kiện lịch
sử từ thời hai à Trưng C ng với các truyền thống tốt đẹp ấy, giáo dục của
Quận ong iên cũng rất khởi sắc bởi với tư duy đổi mới của lãnh đạo Quận
và x c định tầm quan trọng của giáo dục, hệ thống giáo dục của Quận được

hợp của nhà trường là một vấn đề cấp thiết
Xuất phát từ nh ng lý do trên, tác giả lựa chọn nghiên cứu vấn đề: “Tổ
chức hoạt động dạy học tại trườn trun

ọ

s

i

ộ, Quận Long

Biên, Thành phố Hà Nội t eo ướng tích hợp ”
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về công tác quản lý của ban giám hiệu
đối với hoạt động dạy học theo hướng dạy học tích hợp và thực trạng quản lý
hoạt động dạy học ở trường THCS Ái Mộ theo hướng tích hợp, đề xuất một
số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hơn n a chất lượng hoạt động dạy học
theo hướng tích hợp cho học sinh trong nhà trường THCS Ái Mộ thuộc quận
Long Biên, thành phố Hà Nội.

3


3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu của đề tài
3.1. Khách thể nghiên cứu: CBQL, GV và học sinh trường THCS Ái
Mộ quận Long Biên, thành phố Hà Nội.
3 2 Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức hoạt động dạy học tại trường
THCS Ái Mộ theo hướng tích hợp.
4. Giả thuyết khoa học

sinh … Tuy nhiên đề tài tập trung nghiên cứu về biện pháp tổ chức của người
quản lý có trách nhiệm cao nhất đối với hoạt động dạy học của giáo viên theo
hướng tích hợp trong nhà trường Đề tài nghiên cứu theo hướng tiếp cận nội
dung quản lý, tức là nghiên cứu các nội dung tổ chức hoạt động dạy học theo
hướng tích hợp được tổ chức trong nhà trường Trung học cơ sở Ái Mộ.
6.3. K á

t ể k ảo sát

- Đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS Ái Mộ.
- Bốn tổ trưởng chuyên môn, gi o viên trường THCS Ái Mộ
- ố lượng hảo sát: 03 CBQL, 62 giáo viên, 434 học sinh.
6.4. Giới ạn t ời ian lấy số liệu
Đề tài sử dụng các số liệu thống kê về giáo dục của trường THCS Ái
Mộ từ năm học 2014 – 2015 đến năm học 2016 – 2017.
Thời gian khảo sát từ: th ng 8/2017 đến 5/2108
7. Phương pháp nghiên cứu
Phương ph p này được sử dụng nhằm phân tích, tổng hợp, hệ thống
hóa và h i qu t hóa c c vấn đề lý luận từ c c văn bản, tài liệu, Nghị quyết
của Đảng, Chính phủ,

ộ Gi o dục và Đào tạo, ở Gi o dục và Đào tạo và

Phòng giáo dục Quận

ong

iên về quản lý hoạt động dạy học theo định

hướng dạy học tích hợp.


hợp nhằm đưa ra nh ng kết luận về thực trạng của vấn đề.
7 3 Phư ng ph p ử lý số liệu bằng thống kê toán học:
Với cách sử dụng một số thuật to n của to n học thống ê được p dụng
trong hoạt động nghiên cứu gi o dục, việc sử dụng thuật toán này với mục đích
xử lý, tạo lập các bảng kết quả điều tra, phân tích ết quả nghiên cứu, đồng thời
để đ nh gi mức độ tin cậy của phương ph p điều tra với các con số là kết quả
giảng dạy thực tế, chính xác của c c năm học được nghiên cứu.
8. Cấu trúc luận văn
Chư ng 1: Cơ sở lý luận về tổ chức hoạt động dạy học tại trường
THC theo hướng tích hợp.
Chư ng 2: Thực trạng tổ chức hoạt động dạy học tại trường THCS Ái
Mộ, quận Long Biên, thành phố hà Nội theo hướng tích hợp.
Chư ng 3: C c biện ph p tổ chức hoạt động dạy học tại trường THC
Ái Mộ, quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng tích hợp.

6


CHƯƠNG 1
CƠ SỞ

UẬN V TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠ HỌC TẠI

TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO ĐỊNH HƯỚNG TÍCH HỢP
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1. Nghiên cứu ở nước ngoài
Nó cũng là xu hướng dạy học chung của nhiều quốc gia có trình độ dạy
học tiên tiến như Ph p, nh, Hoa Kỳ Trung uốc, Phillipines.

+ Gi a dạy với học.
* Bản chất của hoạt động học
Mọi hoạt động đều có ý thức.
- Quá trình dạy học là chuỗi liên tiếp các hoạt động dạy của giáo viên
và hoạt động học của học sinh. Hai hoạt động này đan xen, hỗ trợ nhau cùng
phát triển, luôn luôn tương t c với nhau, thâm nhập vào nhau, sinh thành ra
nhau, giáo viên thể hiện vai trò chủ đạo hướng học sinh vào nh ng hoạt động
có mục đích và nội dung cụ thể.
- Đây là hâu cơ bản để tiếp tục hoàn thiện tổ chức hoạt động học của
học sinh.[ 38; tr.30]

1.2.2. Khái niệm tích hợp
“ Tích hợp giáo dục là quá trình học sinh dưới sự chỉ đạo của giáo viên
thực hiện việc chuyển đổi liên tiếp các thông tin từ ngôn ng của một môn
học sang ngôn ng môn học khác mà nhờ qu trình đó học sinh nắm v ng
kiến thức, hình thành khái niệm, phát triển các phẩm chất c nhân” [8; tr 45]
“ Tích hợp là sự kết hợp một cách h u cơ, có hệ thống các kiến thức
(khái niệm) thuộc các môn học khác nhau thành một nội dung thống nhất, dựa
trên cơ sở các mối liên hệ về lí luận và thực tiễn được đề cập trong các môn
học đó” [6; tr 7]
Như vậy, tích hợp có thể hiểu là sự kết hợp, sự hợp nhất, sự hòa nhập
các bộ phận, các phần tử khác nhau thành một thể thống nhất thường được thể
hiện ở các khía cạnh sau:
- Tích hợp kiến thức lí thuyết và thực tiễn.
- Tích hợp nh ng kiến thức, ĩ năng, th i độ cần được dạy trong tất cả
các môn học, bao gồm khả năng sử dụng ngôn ng , tình cảm với gia đình, quê
hương, đất nước, nh ng hiểu biết cơ bản về môi trường, khoa học, năng lực
suy nghĩ và năng lực tìm tòi, nghiên cứu…

8


9


c c phương ph p tiếp cận mới mẻ cho người học. Từ đó, người học sẽ tiếp thu
được nh ng kiến thức, ĩ năng, th i độ mới sau khi tiếp thu bài học Điều này
giúp người học tiếp thu được một cách tự nhiên thay vì nhồi nhét, có thể phát
huy được tính chủ động sáng tạo trong vận dụng.
Phương ph p này người giáo viên không chỉ là người truyền đạt kiến
thức, cần là người xây dựng phương ph p tiếp thu cho học viên và phát huy
khả năng vận dụng kiến thức cho người học.
Phương ph p học tập tích cực còn chú trọng tới rèn luyện cho người
học khả năng tự học. Trong sự phát triển nhanh chóng của kỉ nguyên tri thức,
lượng thông tin tăng vượt trội. Việc tiếp thu các kiến thức mới chủ động là
nhu cầu tất yếu.
Ngày nay, việc tự học dễ dàng hơn với sự hỗ trợ của internet và thời đại
bùng nổ thông tin, việc lựa chọn thông tin học tập là vô cùng cần thiết để
tránh tiếp thu nh ng thông tin hông đúng Kỹ năng tự học cần được định
hướng phương ph p và sự chọn lọc thông tin Đồng thời, khả năng tổng hợp
và kết luận thông tin cũng cần được sự rèn luyện Đây là nh ng kỹ năng đ c
biệt cần thiết trong hỗ trợ việc tự học.
Trong một nhóm đào tạo, trình độ và kiến thức nền tảng của các cá
nhân khác nhau, việc phối hợp trong học tập là điều rất cần thiết. Các học sinh
hợp t c để trao đổi và hoàn thiện kiến thức theo nhóm kiến thức mà mình
đang học Để có được sự tương t c này, c c học sinh cần học cách phối hợp.
Tuy nhiên, trong thực tế, không phải mọi kiến thức, ĩ năng, th i độ
đều được tạo bởi nh ng hoạt động độc lập Trường học là môi trường giao
tiếp dạy - học, học - học , tạo nên mối quan hệ hợp tác gi a các cá thể tạo nên
môi trường học tập Thông qua qu trình trao đổi tương t c để hình thành tri
thức ở các cá nhân.

1.3.2.1. Mục tiêu của giáo dục trung học cơ sở
Để nền gi o dục Việt Nam ph t triển ngày càng mạnh mẽ hơn thì việc
phát huy nguồn lực con người là yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền
v ng. Ngoài ra các mục tiêu cụ thể nhằm x c định nhằm thực hiện phổ cập
giáo dục tiểu học trong cả nước năm 2000, phổ cập giáo dục THC

năm

2010, phổ cập bậc trung học năm 2020
Giáo dục THCS bảo đảm phần lớn thanh, thiếu niên trong độ tuổi phổ
cập giáo dục ở thành thị và v ng nông thôn có đủ kiến thức để học THPT,

11


trung cấp chuyên nghiệp ho c đào tạo nghề. Từ đó, tạo điều kiện cho mọi
người, ở mọi lứa tuổi được học tập thường xuyên, học tập suốt đời.
Để x c định mục tiêu dạy học cho từng bài học, từng tiết dạy cụ thể,
GV cần bám sát vào mục tiêu chung và theo quan điểm đổi mới, trong đó có
mục tiêu dạy học theo hướng tích hợp.
1.3.2.2. Nội dung giáo dục trung học cơ sở.
Khoản 1, Điều 24 Luật Giáo dục quy định: Nội dung GD phổ thông
phải đảm bảo tính phổ thông, cơ bản, toàn diện, hướng nghiệp và hệ thống:
Như vậy, nội dung của đổi mới giáo dục THCS phải mang tính chất
phổ thông, cơ bản, toàn diện và hướng nghiệp, gắn với thực tiễn cuộc sống,
phù hợp với sự phát triển về tâm sinh lý H

Do đó GV cần phải đưa vào mỗi

bài dạy các nội dung dạy tích hợp sao cho phù hợp.

chuyên môn góp ý, chỉnh sửa và thống nhất nội dung phân phối chương trình,
kế hoạch dạy học của từng môn, khối lớp trong năm học trình Hiệu trưởng
phê duyệt để triển khai thực hiện.
- Xây dựng các nội dung tích hợp của mỗi bài dạy, mỗi chủ đề dạy học
của từng môn dạy sao cho phù hợp thực tiễn và đảm bảo yêu cầu đề ra. Cần
đưa c c nội dung dạy học tích hợp về học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh, giáo dục pháp luật, giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống, giáo
dục trật tự an toàn giao thông, bảo vệ môi trường, giáo dục di sản, phòng
chống tham nhũng,… vào trong c c bài dạy.
1.3.3.2. Soạn giáo án giảng dạy theo hướng tích hợp ở trường THCS
- Trước hết, tổ chuyên môn hướng dẫn giáo viên cách soạn giáo án theo
hướng tích hợp, cách thiết kế và đưa c c nội dung dạy tích hợp vào trong giáo
án sao cho phù hợp với từng bài học.
- Gi o viên đưa c c nội dung cần dạy tích hợp của từng bài dạy đã được
xây dựng trong phân phối chương trình, ế hoạch dạy học vào soạn trong giáo
án lên lớp.
- Giám sát việc thực hiện dạy học tích hợp của thầy: Hoạt động dạy học
theo hướng tích hợp phải được thể hiện bằng kế hoạch dạy học của cá nhân
dựa trên kế hoạch chung của tổ nhóm chuyên môn Hằng tuần, hằng th ng, tổ
trưởng, tổ phó chuyên môn và ban giám hiệu phải có kế hoạch dự giờ, thăm
lớp nhằm kiểm tra việc thực hiện các giờ dạy tích hợp của GV theo kế hoạch
đã đề ra.
- Tổ chuyên môn, BGH tiến hành kiểm tra việc thực hiện kế hoạch dạy
học tích hợp của GV để tránh việc thực hiện mang tính hình thức. Có thể
kiểm tra định kỳ, kiểm tra đột xuất, kiểm tra thông qua kết quả học tập của
học sinh.

13



B. Chuẩn bị:
1. Giáo viên : -Soạn giáo án.
-Chuẩn bị bảng phụ ho c máy chiếu
-Chuẩn bị 1 số tranh ảnh, tư liệu minh hoạ được lấy từ ho tư liệu của
các môn học có lien quan.
2. Học sinh : -Soạn bài .
-Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm .

14