ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

HOÀNG THỊ MỸ LINH

GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CÔNG TÁC
ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN
HUYỆN VĂN BÀN, TỈNH LÀO CAI

LUẬN VĂN THẠC SĨ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

THÁI NGUYÊN - 2019


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

HOÀNG THỊ MỸ LINH

GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CÔNG TÁC
ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN
HUYỆN VĂN BÀN, TỈNH LÀO CAI
Ngành: Phát triển Nông thôn
Mã số ngành: 8.62.01.16

LUẬN VĂN THẠC SĨ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN HỮU THỌ

THÁI NGUYÊN - 2019


Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới Lãnh đạo Trung Tâm GDNN-GDTX và
tập thể cán bộ giáo viên, viên chức Trung Tâm GDNN-GDTX huyện Văn Bàn nơi tôi
đang công tác đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu.
Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã
giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn!
Thái Nguyên, ngày 20 tháng 5 năm 2019
Tác giả

Hoàng Thị Mỹ Linh


`

3

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ........................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN .............................................................................................................ii
MỤC LỤC................................................................................................................. iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT..................................................................................vi
DANH MỤC CÁC BẢNG........................................................................................vii
DANH MỤC CÁC BIỂU........................................................................................ viii MỞ
ĐẦU ....................................................................................................................1
1.
Tính
cấp
thiết
của
..........................................................................................1


thực

Chương 1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI.........................................................4
1.1.
Cơ
sở
lý
........................................................................................................4

luận

1.1.1.
Các
niệm....................................................................................................4

khái

1.1.2. Đặc điểm của
........................................6

đào

1.1.3. Vai trò, ý nghĩa
thôn..............................8

của

1.1.4.
Nội
dung

tạo

nghề

cho

lượng

đào

1.1.5. Một số yếu tố ảnh hưởng đến công tác đào tạo nghề cho lao động
nông
thôn............................................................................................................................1
2
1.2.
Cơ
sở
thực
...................................................................................................17

tiễn


4

`

1.2.1. Những chủ trương, chính sách của nước ta về đào tạo nghề cho lao động
nông
thôn............................................................................................................................1

2.1.6. Hệ thống chính trị và an ninh quốc phòng.....................................................31
2.2. Nội dung nghiên cứu ..........................................................................................32
2.3. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu và mẫu điều tra
........................................32
2.3.1. Chọn điểm nghiên cứu ....................................................................................32
2.3.2. Chọn mẫu điều tra ...........................................................................................32
2.3.3. Phương pháp thu thập thông tin
......................................................................32
2.3.4. Phương pháp phân
tích....................................................................................34
2.4. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu .............................................................................36
2.4.1. Nhóm chỉ tiêu đánh giá thực trạng hoạt động đào tạo nghề
..........................366
2.4.2. Nhóm chỉ tiêu đánh giá kết quả, hiệu quả hoạt động đào tạo nghề
...............366
2.4.3. Nhóm các chỉ tiêu về yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động đào tạo
nghề..............37
Chương 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN...................................37
3.1. Thực trạng hoạt động đào tạo nghề cho lao động nông thôn tại huyện Văn
Bàn tỉnh Lào
Cai...............................................................................................................38
3.1.1. Khái quát về tình hình đào tạo nghề tại huyện Văn Bàn tỉnh Lào Cai ...........37
3.1.2. Công tác tuyên truyền, tư vấn
.........................................................................43


6

`


nông thôn trên địa bàn huyện Văn
Bàn..............................................................................80
3.4.1. Các căn cứ xác định giải pháp.........................................................................80
3.4.2. Định hướng đào tạo nghề cho lao động nông thôn trong thời gian tới
...........82
3.4.3. Một số giải pháp phát triển công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn
huyện Văn Bàn thời gian tới .....................................................................................83
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...............................................................................90
TÀI LIỆU THAM KHẢO .....................................................................................92
PHỤ LỤC .................................................................Error! Bookmark not defined.


8

`

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt

Nghĩa đầy đủ

BQL

Ban quản lý

CSVC

Cơ sở vật chất



9

`

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1:

Kết quả hoạt động đào tạo trong phong trào Saemaul Udong .........244

Bảng 2.1.
Bảng 2.2.

Danh mục, nguồn cung cấp và phương pháp thu thập các thông tin
.......32
Số lượng mẫu, nội dung và phương pháp thu thập số liệu .................33

Bảng 3.1.
Bảng 3.2.

Số lượng lao động được đào tạo từ năm 2016 đến năm 2018.
...........41

Ý kiến của các học viên về hoạt động tuyên truyền công tác ĐTN tại
huyện Văn Bàn ...................................................................................44

Bảng 3.3.

Nhu cầu đào tạo của các ngành nghề tại huyện Văn Bàn, tỉnh Lào
Cai.......................................................................................................46

Bảng 3.10.

Kết quả điều tra cán bộ, giáo viên về công tác đào tạo nghề trên địa
bàn huyện năm
2018...........................................................................58

Bảng 3.11.

Đánh giá về hình thức, nội dung chương trình đào nghề ...................59

Bảng 3.12.

Đánh giá của người lao động về thời gian đào tạo nghề ....................60

Bảng 3.13.

Đánh giá của học viên về hoạt động đào tạo nghề .............................62

Bảng 3.14.
Bảng 3.15.

Đánh giá của người lao động về tác dụng của việc tham gia học
nghề..........63

Đánh giá của lãnh đạo đơn vị tiếp nhận lao động đã qua đào tạo về
tác dụng của việc tham gia học
nghề..................................................65

Bảng 3.16.


Hình 1.1.

Một số yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng đào tạo nghề
....................177

Sơ đồ 2.1.

Khung phân tích chất lượng đào tạo nghề........................................356

Hộp 3.1.

Nhận xét của học viên sau khi được đào tạo ......................................54

Hộp 3.2.

Thời gian đào tạo nghề cho người lao động .......................................60

Hộp 3.3.

Nguồn kinh phí đào tạo nghề thời gian qua .......................................76

Hộp 3.4.

Tác dụng của liên kết trong đào tạo nghề...........................................77


12

`


theo yêu cầu của thị trường lao


13

`

động. Đội ngũ giáo viên dạy nghề cho lao động nông thôn thiếu về số lượng; cán bộ
quản lý dạy nghề ở một số cơ sở dạy nghề chưa đạt chuẩn về trình độ chuyên
môn và thiếu kinh nghiệm quản lý dạy nghề. Chất lượng dạy nghề cho lao động
nông thôn chưa đáp ứng được thị trường lao động
Trong điều kiện huyện Văn Bàn tỉnh Lào Cai là một huyện miền núi phía tây
bắc còn nhiều khó khăn, trình độ dân trí còn rất hạn chế, chúng ta hy vọng rằng:
việc triển khai thực hiện tốt Đề án 1956 sẽ là cơ hội “vàng” giúp cho lao động nông
thôn chuyển đổi ngành nghề, phát triển kinh tế. Đề án 1956 của Chính phủ về đào
tạo nghề cho lao động nông thôn từ nay đến năm 2020 có thể khăn
̉ g định: đây là
cơ hội của người lao động nhưng đồng thời cũng là trọng trách lớn của toàn xã hội.
Với các mục tiêu: Nghiên cứu cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng kết quả đào tạo
nghề cho lao động nông thôn tại địa bàn huyện Văn Bàn tỉnh Lào Cai trong những
năm qua. Trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp giải pháp phát triển công tác đào
tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Văn Bàn tỉnh Lào Cai trong
thời gian tới.
Những năm qua, công tác đào tạo nghề của huyện Văn Bàn đã đạt được
những kết quả nhất định. Trong 3 năm 2016 - 2018 bình quân mỗi năm huyện đào
tạo nghề cho khoảng 636 lao động nông thôn. Tuy nhiên công tác đào tạo nghề
cho LĐNT cũng còn rất nhiều tồn tại, yếu kém cần sớm giải quyết. Hiện nay các cơ
sở dạy nghề và trung tâm dạy nghề; các ngành nghề đào tạo còn rất hạn chế,
do đó chưa đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động. Hình thức đào tạo
dài hạn huyện hiện nay mới bắt đầu được triển khai nên còn nhiều khó khăn, lao

1

`

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm gần đây, công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn
đã được Đảng và Nhà nước quan tâm, tạo mọi điều kiện cần thiết để người dân
được học nghề và có việc làm phù hợp đem lại thu nhập, góp phần vào việc xóa đói
giảm nghèo, nâng cao chất lượng cuộc sống của lao động nông thôn. Tuy nhiên,
đào tạo nghề cho lao động nông thôn trong thời gian qua trên cả nước vẫn chưa
đạt được kết quả như mong muốn, đó là: tỷ lệ lao động nông thôn qua đào tạo
nghề còn rất thấp so với bình quân chung của cả nước; số lao động chưa học
nghề để chuyển đổi ngành nghề còn rất lớn, đặc biệt là ở các tỉnh miền núi, đồng
bào dân tộc thiểu số. Mạng lưới cơ sở dạy nghề nói chung tuy đã phát triển
nhưng chủ yếu tập trung ở khu vực đô thị; trong khi đó ở các khu vực nông thôn,
miền núi, vùng sâu vùng xa số lượng cơ sở dạy nghề còn ít, quy mô dạy nghề nhỏ
chưa đáp ứng được nhu cầu học nghề của đông đảo lao động nông thôn; cơ cấu
trình độ, cơ cấu nghề đào tạo chưa phù hợp; chưa bổ sung kịp thời các nghề mới
theo yêu cầu của thị trường lao động. Đội ngũ giáo viên dạy nghề cho lao động
nông thôn thiếu về số lượng; cán bộ quản lý dạy nghề ở một số cơ sở dạy nghề
chưa đạt chuẩn về trình độ chuyên môn và thiếu kinh nghiệm quản lý dạy nghề.
Chất lượng dạy nghề cho lao động nông thôn chưa đáp ứng được thị trường lao
động (Báo cáo thực trạng công tác đào tạo nghề nông thôn năm 2008 của Bộ Nông
nghiệp và Phát triển nông thôn). Trước tình hình thực trạng nêu trên, ngày
5/8/2008 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa X đã ban hành Nghị quyết số
26/NQ-TW về nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Một trong những nhiệm vụ và
giải pháp quan trọng của Nghị quyết đặt ra là “Hình thành Chương trình mục tiêu
quốc gia về đào tạo nghề, phát triển nguồn nhân lực, đảm bảo hàng năm đào tạo
khoảng 1 triệu lao động nông thôn. Thực hiện tốt việc xã hội hóa công tác đào tạo

động nông thôn chuyển đổi ngành nghề, phát triển kinh tế. Đề án 1956 của Chính
phủ về đào tạo nghề cho lao động nông thôn từ nay đến năm 2020 có thể khẳng
định: đây là cơ hội của người lao động nhưng đồng thời cũng là trọng trách lớn của
toàn xã hội.
Để đạt được mục tiêu đặt ra trong Đề án đào tạo nghề cho lao động
nông thôn đến năm 2020 theo Quyết định số 1956/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính
phủ, rất cần sự vào cuộc tích cực của cả hệ thống chính trị và sự thay đổi nhận
thức của người dân đối với việc học nghề cũng như việc ứng dụng những kiến thức
khoa học kỹ thuật tiếp thu được vào thực tế lao động sản xuất để nâng cao năng
xuất, chất lượng, hiệu quả lao động, góp phần vào việc tăng trưởng kinh tế,
xóa đói giảm nghèo cho mỗi hộ dân. Xuất phát từ các lý do đó, tác giả chọn đề tài:
“Giải pháp phát triển công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện
Văn Bàn, tỉnh Lào Cai” làm luận văn thạc sĩ nhằm góp phần làm rõ hơn về mặt lý
thuyết và đáp ứng yêu cầu thực tế trong công tác đào tạo nghề tại huyện Văn Bàn,
tỉnh Lào Cai.
2. Mục têu nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng kết quả đào tạo nghề cho lao
động nông thôn tại địa bàn huyện Văn Bàn tỉnh Lào Cai trong những năm qua. Trên
cơ sở đó đề xuất một số giải pháp giải pháp phát triển công tác đào tạo nghề cho
lao động nông thôn trên địa bàn huyện Văn Bàn tỉnh Lào Cai trong thời gian tới.


4

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

`


5

cao chất lượng, hiệu quả và định hướng phát triển công tác đào tạo nghề là hết sức
quan trọng đối với sự phát triển kinh tế xã hội (KTXH) và cải thiện chất lượng
nguồn nhân lực của địa phương.
Đề xuất một số giải pháp mang tính thực tiễn cho việc phát triển công tác
đào tạo nghề tại các cơ sở dạy nghề của huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai.


6

`


7

`

Chương 1
CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
1.1. Cơ sở lý luận
1.1.1. Các khái niệm
1.1.1.1. Khái niệm đào tạo nghề.
Đào tạo nghề là hoạt động nhằm trang bị cho người lao động những
kiến thức, kĩ năng và ý thức lao động. Bao gồm hai quá trình có quan hệ hữu cơ với
nhau đó là dạy nghề và học nghề (Phan Văn Bình, 2012).
Như vậy, khái niệm này đã không chỉ dừng lại ở trang bị những kiến thức kĩ
năng cơ bản mà còn đề cập đến thái độ lao động cơ bản. Điều này thể hiện tính
nhân văn, tinh thần xã hội chủ nghĩa, đề cao người lao động ngay trong quan niệm
về lao động chứ không chỉ coi lao động là một nguồn “vốn nhân lực”. Nó cũng thể
hiện sự đầy đủ hơn về vấn đề tinh thần và kỉ luật lao động -một yêu cầu vô cùng
quan trọng trong hoạt động sản xuất với công nghệ và kĩ thuật tiên tiến hiện nay

động nông thôn và yêu cầu của thị trường lao động; gắn đào tạo nghề với chiến
lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, từng vùng, từng
ngành, từng địa phương. Đổi mới và phát triển đào tạo nghề cho lao động nông
thôn theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo và tạo điều kiện thuận lợi
để lao động nông thôn tham gia học nghề phù hợp với trình độ học vấn, điều kiện
kinh tế và nhu cầu học nghề của mình (Phan Văn Bình, 2012).
Đào tạo nghề cho LĐNT là hoạt động có mục đích, có tổ chức nhằm truyền
đạt những kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo của một nghề nào đó cho người lao động
ở khu vực nông thôn, từ đó tạo ra năng lực cho người lao động đó có thể thực hiện
thành công nghề đã được đào tạo.
1.1.1.4. Khái niệm phát triển đào tạo nghề
Phát triển đào tạo nghề là thể hiện sự thay đổi của công tác đào tạo nghề ở
giai đoạn sau so với giai đoạn trước đó và thường đạt ở mức cao hơn cả về
lượng và về chất.
Phát triển đào tạo nghề là việc mở rộng hơn, đa dạng hơn các hình thức,
phương pháp, mô hình đào tạo nghề, phù hợp với từng điều kiện cụ thể ở mỗi địa
phương, cơ quan, doanh nghiệp và nhằm mục đích nâng cao chất lượng nguồn
nhân lực, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của xã hội đối với lực lượng lao động