Một số giải pháp để phát triển công tác đào tạo nghề ở tỉnh Phú
Thọ
I. Quan điểm, phương hướng chung, mục tiêu công tác đào tạo nghề
1. Một số quan điểm chủ đạo:
1.1. Nâng cao vai trò đào tạo nghề.
- Phải thực sự coi đào tạo nghề là một nhiệm vụ trọng tâm trong việc
phát triển nguồn nhân lực, đồng thời coi đào tạo nghề cũng là nâng cao dân
trí, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước. Đào tạo nghề phải được tăng nhanh cả
về quy mô, chất lượng, hiệu quả và tạo ra cơ cấu lao động hợp lý hơn cho
thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Phát triển đào tạo nghề phải gắn với
chiến lược phát triển kinh tế xã hội của đất nước trong từng giai đoạn, gắn
với nhu cầu phát triển của các ngành kinh tế, các vùng kinh tế, vùng dân cư,
với từng địa phương, gắn với thị trường sức lao động theo quan hệ cung
cầu.
- Nhà nước thống nhất quản lý về mục tiêu, nội dung, chương trình
đào tạo nghề, quy hoạch, kế hoạch phát triển hệ thống trường và trung tâm
dạy nghề, cấp phát bằng, chứng chỉ, định hướng và hướng dẫn đối với các cơ
sở dạy nghề quy mô nhỏ.
1.2. Xã hội hoá đào tạo nghề.
- Thực hiện xã hội hoá đào tạo nghề nhằm thu hút mọi nguồn nhân lực
trong và ngoài tỉnh cho các hoạt động đào tạo nghề. Khuyến khích mọi thành
phần kinh tế tham gia đào tạo nghề và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho người
lao động có cơ hội học nghề, tìm kiếm việc làm. Đa dạng hoá các loại hình
đào tạo, loại hình trường lớp. Người học nghề và người sử dụng lao động
1
1
phải có trách nhiệm đóng góp theo phương châm Nhà nước và nhân dân
cùng làm.
- Bên cạnh việc thực hiện công bằng xã hội trong đào tạo nghề, đáp
ứng yêu cầu đào tạo cho đông đảo người lao động, cần đầu tư có trọng điểm
để tạo nên một bộ phận đào tạo nghề chất lượng cao làm chuẩn mực và đẻ
lâm ngư nghiệp, kinh tế trang trại phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá
nông thôn.
- Đào tạo nguồn nhân lực phải gắn với phát triển kinh tế xã hội và phù
hợp với sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế trên địa bàn tỉnh.
- Thực hiện phương châm không chỉ đào tạo nghề ở trong các trường
chuyên nghiệp, các cơ sở dạy nghề mà phải đào tạo trong suốt quá trình lao
động. Ngoài việc học giỏi lý thuyết , học viên phải giỏi thực hành và vận dụng
vào điều kiện thực tiễn của đời sống kinh tế xã hội. Không những hiểu biết
thành thạo một nghề mà người lao động còn biết nhiều nghề, am hiểu những
kiến thức khác như: luật pháp, ngoại ngữ, tin học.....
3. Mục tiêu đào tạo nghề :
Đào tạo phát triển nguồn nhân lực nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển
kinh tế xã hội, chuẩn bị điều kiện và tiền đề đảm bảo nguồn nhân lực phục vụ
cho sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá của tỉnh. Do đó phải mở rộng
quy mô và nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác đào tạo dạy nghề.
Phải hết sức coi trọng và bồi dưỡng lực lượng lao động giỏi, có trình độ kỹ
năng nghề nghiệp tạo sản phẩm có chất lượng cao, đủ sức quản lý và vận
hành nền kinh tế, thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế xã hội mà quy hoạch
tổng thể đến năm 2010 của tỉnh đề ra.
3.1 Mục tiêu tổng quát :
3
3
- Tạo môi trường thuận lợi để người lao động có cơ hội lựa chọn
ngành nghề, phát huy được năng lực sở trường của người lao động. Đào tạo
đội ngũ cán bộ, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ theo tinh thần Nghị
quyết 05/NQ-TW của Ban thường vụ tỉnh uỷ về đào tạo phát triển nguồn
nhân lực đến năm 2010.
- Công tác đào tạo dạy nghề phải tạo ra đội ngũ lao động có trình độ
chuyên môn kỹ thuật cho sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội nói chung, đặc
biệt là ở nông thôn và đáp ứng cho sự nghiệp công nghiệp hoá,hiện đại hoá
nghề so với nguồn lao động (%)
12 17,5 23,5
Trong giai đoạn 2001 - 2005 đào tạo mới là 49,5 ngàn người (trong
đó dạy nghề chính quy khoảng 26 ngàn người), bình quân mỗi năm đào tạo
nghề cho khoảng 10 ngàn lao động.
Trong giai đoạn 2006 - 2010 đào tạo mới là 59,5 ngàn lao động (trong
đó đào tạo chính quy khoảng 29 ngàn người) , bình quân mỗi năm đào tạo
nghề cho khoảng 11,9 ngàn lao động.
Để đạt được mục tiêu như trên, đòi hỏi tỉnh Phú Thọ phải có sự cố
gắng, nỗ lực rất lớn trong công tác đào tạo nghề. Do đó, Phú Thọ phải có
những chính sách, những giải pháp đúng đắn ngay từ bây giờ.
II. Một số giải pháp phát triển công tác đào tạo nghề ở tỉnh Phú Thọ
Để thực hiện chiến lược đào tạo vào từng bước nâng cao chất lượng
đội ngũ công nhân kỹ thuật, chúng ta phải giải quyết nhiều vấn đề có tính
chiến lược đối với các cơ sở đào tạo nghề của tỉnh. Tuy nhiên, trong những
năm trước mắt tỉnh cần tập trung giải quyết một số vấn đề chủ yếu sau:
1. Cần nhanh chóng sắp xếp, bố trí các cơ sở đào tạo nghề.
Để làm được việc này, trước hết cần tiến hành khẩn trương một số
công việc:
- Rà soát lại điều kiện và khả năng của từng trường (kể cả công lập và
dân lập) trên tất cả các phương tiện, trong đó đặc biệt chú trọng đến các vấn để:
+ Mặt bằng của nhà trường
+ Hệ thống phòng học và các thiết bị phục vụ cho giảng dạy và nghiên cứu.
+ Hệ thống các cơ sở làm việc của cán bộ giáo viên.
+ Số lượng và chất lượng đội ngũ giáo viên.
5
5
+ Hệ thống thư viện, thông tin tư liệu
+ Hệ thống giáo trình, tài liệu tham khảo phục vụ giảng dạy, nghiên
cứu học tập của giáo viên và học sinh...
như sau:
+ Trường dạy nghề Phú Thọ. Đây là trường trọng điểm đào tạo đa
ngành với quy mô thường xuyên từ 600 - 800 học sinh/năm. Trường cung
cấp công nhân kỹ thuật có chất lượng cao đạt chuẩn quốc gia để phục vụ
nhu cầu khu công nghiệp, khu chế xuất, các vùng kinh tế trọng điểm các
ngành kinh tế, kỹ thuật có thế mạnh của tỉnh.
+ Trường trung học Nông lâm: Là trường trọng điểm thực hiện
chương trình đào tạo nông dân, cần được nâng cao trình độ giáo viên, đổi
mới nội dung công ty, nhất là phương pháp tổ chức đào tạo để phù hợp với
lao động của nông dân.
+ Trường trung học kinh tế: Nghiên cứu để đào tạo một số nghề
thương mại, dịch vụ; dịch vụ ăn uống, quản lý nhà hàng, khách sạn, nhân
viên du lịch... Hàng năm trường tuyển sinh từ 80 - 100 học sinh vào học nghề
chính quy, tổ chức dạy nghề ngắn hạn, bồi dưỡng nhân viên nghiệp vụ kỹ
thuật, nâng dạy nghề hơn 300 lượt người.
+ Trường Trung học y tế: Củng cố và mở rộng nhóm nghề kỹ thuật
viên y, dược phục vụ chế biến dược phẩm, dược liệu, sản xuất thuốc y học cổ
truyền đáp ứng yêu cầu lao động kỹ thuật y tế cho hệ thống chăm sóc sức
khoẻ nhân dân.
7
7
- Xây dựng một số cơ sở dạy nghề lưu động đáp ứng nhu cầu học tập
nghề nghiệp của các vùng sâu, vùng xa và vùng núi cao đảm bảo sự công
bằng và bình đẳng tạo cơ hội cho mọi người có mong muốn học tập nghề.
2. Xây dựng đội ngũ giáo viên đào tạo nghề:
Giáo viên là nhân tố quyết định đến chất lượng đào tạo, việc xây dựng
đội ngũ giáo viên dạy nghề là quá trình liên tục, phải được tiến hành thường
xuyên.
2.1. Đáp ứng yêu cầu về số lượng giáo viên.
Phải có kế hoạch dự báo nhu cầu giáo viên ở từng huyện, từng vùng..
mục tiêu trong năm năm tới phải phấn đấu 100% giáo viên dạy nghề biết
ngoại ngữ trong đó 40% trình độ B, 5 - 10% thành thạo đẻ giao tiếp được.
Về tin học: Do sự phát triển của khoa học kỹ thuật, công nghệ thông
tin được sử dụng ngày càng rộng rãi trong giáo dục đào tạo, tin học sẽ được
đào tạo chính khoá trong các trường để người công nhân có thể sử dụng
thành thạo nó như là một phương tiện sản xuất. Muốn vậy, bồi dưỡng tin
học cho giáo viên phải đi trước một bước.
Tăng cường bồi dưỡng phấn đấu từ nay đến năm 2005 có 80% giáo
viên đạt trình độ chuẩn; 30% có tay nghề bậc 6/7 - 7/7 hoặc tươngđương
đối với giáo viên thực hành, 100% giáo viên dạy nghề được phổ cập tin học
trong đó 15 - 20% có khả năng sử dụng tin học vào bài giảng và quản lý. Các
hình thức bồi dưỡng giáo viên bao gồm:
- Bồi dưỡng dài hạn: thời gian kéo dài trên 1 năm, bồi dưỡng nâng cao
trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
9
9
- Bồi dưỡng ngắn hạn: là hình thức phổ biến, bồi dưỡng phương pháp
sư phạm công nghệ mới, ngoại ngữ, tin học.v.v... thường được tổ chức tại cơ
sở hoặc trong các đợt bồi dưỡng hè.
- Bồi dưỡng qua hội thảo, hội giảng: Hội giảng được tổ chức thường
xuyên hàng năm để giáo viên được thể hiện năng lực sư phạm, kỹ năng
giảng dạy, học tập kinh nghiệm của đồng nghiệp. Hội thảo nhằm bồi dưỡng
chuyên môn nghiệp vụ theo chuyên đề như phương pháp giảng dạy, phương
pháp giáo dục quản lý học sinh...
Ngoài ra còn có hình thức như tự bồi dưỡng, tham quan và thực tập
cả trong và ngoài nước.
Để có thể xây dựng được đội ngũ giáo viên dạy nghề đáp ứng đủ yêu
cầu về số lượng, bảo đảm chất lượng đòi hỏi Nhà nước phải đưa ra những
chính sách, chế độ đãi ngộ thoả đáng nhằm phát huy tiềm năng và nhiệt
huyết của đội ngũ này.