NGH
chung và các tr ng cao
ng k thu t nói
ri ng trong ào t o nhân l c k thu t & công
ngh ch t l ng cao ngày càng
c
cao
th c s tr thành
u tàu c a quá tr nh
phát tri n c a cu c cách m ng công nghi p l n
th 4 (4.0)
Tà l u tham kh o
1 . Anwin Tof er (1992). Làn sóng th
ba, NXB Thông tin l lu n, Hà n i.
2 . Rowan Gibson (2004-Bi n so n). T
duy l i t ng lai. NXB Tr .

N

T

3 . Peter Druker (2003). Nh ng thách
th c c a qu n l trong th k 2. NXB Tr .
4 . Tr n Khánh
c (2014). Giáo d c
và phát tri n ngu n nhân l c trong th k XXI.
NXB Giáo d c Vi t Nam, Hà N i.
5 . Dan senor&Saul Singer (2015).Qu c
gia kh i nghi p. NXB Th gi i, Hà n i.
6.
ng M ng Lân& L Minh Tri t

cao c a cá nhân hóa h c t p.
c
bi t, các phân tích
c t p trung vào các c tr ng
c cho là óng vai trò ch
o cho Giáo
d c 4.0, ó là xây d ng ch ng tr nh theo ti p c n xuy n ngành (transdisciplinary curriculum),
ti p c n vai trò nhà tr ng nh m t h sinh thái h c t p (learning ecosystem) và t ng c ng m c
tr i nghi m tr c ti p thông qua công ngh th c t o (virtual reality). Cu i c ng, bài báo
a
ra m t s khuy n cáo nh h ng cho giáo d c Vi t Nam trong th i gian s p t i.
T kh a giáo d c i h c, cách m ng c ng nghi p 4.0
Ngày nh n bài: 08/10/2018
Nguy n L c -

Ngày ph n bi n: 25/10/2018

Ngày

ng: Tháng 11/2018


NGH

N

T

B n ch t c a g áo d c
h c40

v mang tính cá nhân hóa... . Tr n c s này
có m t vài tác gi
c p n Giáo d c 4.0
nh là “h th ng d y và h c
c cá nhân hóa
m i n i (Rashid Mehmood et al, 2017). Hay
nói chính xác h n, b n ch t c a Giáo d c 4.0
là cá nhân hóa h c t p (personaliased learning)
t nm c
v t b c, tr n c s áp d ng
các công ngh
t phá. Cá nhân hóa vi c h c
t p nh là m c ti u cu i c ng c a quá tr nh phát
tri n c a các thuy t h c t p, các thuy t canh
tân v tài chính, qu n l và áp d ng công ngh
trong giáo d c Th c v y, d i m t góc
nh t nh có th coi s không hoàn h o c a d y
h c hi n nay là n m m c
cá nhân hóa
ch a cao và m i n l c
hoàn thi n vi c d y
h c th c ra u h ng vào vi c cá nhân hóa
d y h c, có th là vô hay h u .
Cá nhân hóa h c t p (personalisation
of learning)
c coi
c l n
u
c
c p n M và Anh trong nh ng n m 20. Cá

có th h c
c hi u qu nh t. Ra
i vào
nh ng n m
u th k 20, các thuy t h c
t p truy n th ng nh thuy t h c t p hành vi
(behavorial learning theory), thuy t h c t p
nh n th c (cognitive learning theory) và thuy t
h c t p ki n t o (constructivist learning theory)
b t u chú
n các i u ki n b n trong
c a ng i h c nh m t nhóm cá nhân gi ng
nhau. Ta có th nói m c
cá nhân hóa
m c
kh i i m khi ta cho r ng con ng i
có th h c t p theo nhi u ti p c n khác nhau.
n nh ng n m cu i th k 20 xu t hi n
nhi u thuy t h c t p làm m c
cá nhân
hóa nâng cao h n. Có th k
n ó là thuy t
Vòng tròn tr i nghi m (experimential cycle) hay
là Phong cách h c t p (learning styles) c a
David Kolb (1974), thuy t a trí tu (multiple
intelligences) c a Howard Gardner (1983)
Khi bàn
n cá nhân hóa h c t p, b n
c nh các thuy t h c t p, ta c n ph i nh c n
nh ng hi n t ng khác trong giáo d c, có th

i v i cá nhân
hóa h c t p là công ngh . L ch s phát tri n
công ngh trong giáo d c
t ng k t
c vô
s các công ngh
c áp d ng, b t d u t
phátminh c a sách b c s ng (hornbook) vào
nh ng n m 1600, t i gi y và bút ch (paper
and pencil) nh ng n m 1900, r i máy tính vào
nh ng n m 1980 (Dunn, J., 2011), Inernet vào
nh ng n m 1960 (Leiner, B.M., 1997) và cho
t i nay là Internet v n v t (IoT). V c b n có
th nói công ngh óng vai trò v t b c trong
vi c m ra m t chân tr i vô t n cho các i u
ki n c a cá nhân hóa h c t p v các m t th i
gian, không gian và m c
tr i nghi m.
Cho t i nay vi c cá nhân hóa d y h c
tt im tm c
cao g n nh t i a không
ch thông qua v c áp d ng các nhân t nh
các thuy t h c t p, các canh tân giáo d c và
các công ngh giáo d c mà còn nâng l n
c p
cao h n nh tr ng h c o vào gi a
các n m 1990 (Michael K.Barboura, M.K. and
Reeves, T.C., 2009) và sau ó phát tri n thành
các Ch ng tr nh
i chúng tr c tuy n m

c thành l p nh m t
kh i nghi p vào 2014 t i M v i tham v ng t o
ra m t mô h nh m i v cách tr i nghi m tr ng
h c trong th k 21. M c ti u c a AltSchool là
làm th nào
t o ra m t h nh th c giáo d c
cá nhân m i cho phép h c sinh làm vi c thông
qua các bài h c theo cách ri ng c a m nh, cho
phép giáo vi n giao nhi u d án cho h c sinh
có thành tích h c t p cao ho c dành nhi u th i
gian h n cho nh ng h c sinh c n nhi u s giúp
. V i tri t l giáo d c l y tr làm trung tâm
c ng v i s h tr b i n n t ng công ngh s
là giúp mô h nh tr ng h c có c t lõi là công
ngh này t o ra t phá trong giáo d c. Hi n
nay tr ng h c AltSchool bao g m h th ng
5 tr ng nh (mini-school), m i tr ng nh có
vài ch c h c t 5 tu i
n 10 tu i. Giáo vi n
t o ra ch ng tr nh gi ng d y
c cá nhân
hóa cao m i tu n,
c g i là Danh m c trò
ch i (Playlists), là m t b g m 10 m c ti u và
d án mà h c sinh ph i hoàn thành trong tu n.
M i
a tr
u
c t ng m t chi c iPad
mini. M i cu i tu n, giáo vi n c a AltSchool l p

T

ph i ào t o sinh vi n không ch
tr thành
nh ng nhà l nh o x h i, mà còn là nh ng
ng i gi i quy t v n
sáng t o, táo b o và
ki n c ng nh t
s n sàng b c vào m t
th gi i ngày càng m h (Cusick M., 2014).
D án cho r ng Tr ng i h c Stanford trong
t ng lai s khác h n và có 4 c tr ng, m i
c tr ng th hi n m c
cá nhân hóa h c
t p r t cao d i các góc
c th nh th i
gian, nh p , n ng l c, nhu c u cá nhân v.v :
1.
i h c có vòng th i gian m (Open
Loop University): Sinh vi n t i h c Tr ng
i h c theo m t lo t các “vòng th i gian
ho c các c h i giáo d c
c phân b trong
su t cu c
i và t ng c ng sáu n m, thay v
trong m t kho ng th i gian ri ng l , b n n m.
2. ào t o theo nh p
cá nhân (Paced
Education): H c sinh ti n b thông qua các giai
o n h c t p cá nhân có

mong
i phát huy v t b c vai trò c a m nh
i v i vi c cá nhân hóa h c t p trong giáo d c.
Nh ng
c tr ng c b n c a g áo
d c
h c40
và h c nh th nào ha là t p
c n ch ng tr nh xu n ngành/m n h c

D y và h c cái g và nh th nào, hay nói
ng n l i là ch ng tr nh giáo d c luôn là v n
tr ng tâm c a giáo d c, k c khi ta nói v
giáo d c trong b i c nh Công nghi p 4.0 hay
là Giáo d c 4.0. Mô h nh AltSchool có
c p
n ch ng tr nh giáo d c nh là “Danh m c
cáctrò ch i (Playlists) còn Stanford2025
xu t “Tr c
o ng c (Axis ip). N u d ng
thu t ng chuy n môn trong giáo d c th ây
là ti pc n ch ng tr nh xuy n ngành/môn h c.
Ngành
ây d ng cho b i c nh giáo d c i h c
còn môn d ng cho b i c nh giáo d c ph thông.
Có m t s th ng nh t chung là có 4
ti p c n ch ng tr nh hi n nay là
n ngành,
a ngành, li n ngành và xuy n ngành. Trong
khi ti p c n

- T p trung vào nh ng

án c a ng

i

- Nh n th c, thái
và các l nh v c x
h i là trung tâm c a quá tr nh
- D a vào tính ch t, nhu c u, s
c a ng i h c.

thích

- Phát tri n ch
ng, s t ng t ng,
s sáng t o, k n ng nghi n c u, kh n ng
t ng h p và c l p c a ng i h c
- Ng i h c t
t ra th i gian bi u
(Alberta Education, 2007)


NGH
Có hai ph ng pháp quan tr ng
th c
hi n ti p c n xuy n ngành, ó là H c t p theo
d án (Project - based learning). Trong h c t p
theo d án, h c sinh
c cho c h i gi i quy t

gi i v t l xác nh. C th nó bao g m các b n
li n quan tham gia vào toàn b chu i c a quá
tr nh h c t p, các ti n ích h c t p, môi tr ng
h c t p và trong ranh gi i c th - ranh gi i môi
tr ng h c t p.
H sinh thái h c t p
c coi là bao
g m (Nguy n M nh H ng, 2013):
ng

- H th ng ch th h c t p (cá nhân
i h c, th y giáo, nhóm ).

- H th ng tri th c h c t p (ch ng
tr nh, bài gi ng, sách giáo khoa, tài li u th
vi n, tri th c ng i h c, tri th c ng i d y, tri
th c nhóm, tri th c tr n m ng ).
- H th ng công ngh h c t p (m ng Internet, h th ng e-learning, các ph n m m h
tr h c t p, các công c t m ki m tra c u tr n
m ng Internet, các ph n m m mô ph ng, th c
t o...).

N

T

- H th ng b i c nh h c t p (h c l
thuy t, th c hành, h c t p khái ni m, h c t p
k n ng, bài t p tính hu ng, i th c t , bài t p
nhóm, se-mi-na, ti u lu n ).

khái quát cao (ch ng h n nh
các bi u
t ng b ng h nh nh/tr c quan hay các bi u
t ng b ng v n b n/l i nói) có v d dàng áp
d ng h n th các lo i tr i nghi m c th (Các
tr i nghi m tr c ti p – có m c ích, Các tr i
nghi m x p t, Các tr i nghi m k ch hóa) có
m c
áp d ng h n ch h n nhi u. H n ch
này b t u
c c i b b i s xu t hi n c a
các công ngh Th c t o (Virtual reality hay
vi t t t là VR), m t trong công ngh
c tr ng
nh t c a Công nghi p 4.0. VR có th
c nh
ngh a ng n g n là môi tr ng ba chi u
c
t o ra b i máy tính, có th
c khám phá và
t ng tác v i b i con ng i. Tr c ây VR
ch a phát tri n v s c x l c a máy tính ch a
m nh, c ng
ng ch a nhi u, chi phí
t
, và ch t l ng tr i nghi m ch a t t. VR
c phát tri n m nh trong vài n m g n ây
và
c k v ng là công ngh
t phá

v i các n ctrong khu v c ASEAN, ch s này
c a Vi t Nam h i th p h n so v i v trí trung
b nh c a khu v c, ch nh nh h n các n c nh
Cambodia và Myanmar mà thôi (WEF, 2016c).
H n n a n u xét v n ng l c công ngh
thông tin, m t i u ki n t i quan tr ng c a
Công nghi p 4.0, th Ch s phát tri n CNTT
(ICT Development Index
c vi t t t là IDI)
2016 c a Vi t Nam có th h ng là 105/175
gi m h n so v i n m 2008 là 86/175, có th
coi là d i m c trung b nh c a th gi i (ITU,
2016).
M t khác, hi n ang có m t s nghi n
c u bàn v vi c phân chia các giai o n phát
tri n c a giáo d c theo ti p c n c a Công nghi p
4.0. M t trong nh ng m c ích c a vi cphân
giai o n này nh m giúp chúng ta xác nh xem
giáo d c c a qu c gia m nh ang
ng giai
o n nào, t
ó có th
ra nh ng canh tân
c n thi t
a giáo d c t n cái g i là Giáo
d c 4.0, áp ng Cách m ng Công nghi p 4.0.
Ong J.C.B
t ng h p và phân các
giai o n giáo d c là Giáo d c 1.0, Giáo d c
2.0, Giáo d c 3.0 và Giáo d c 4.0 trong các

h c ta th y giáo d c Vi t Nam ang ch y u
ti p c n ch ng tr nh theo
n ngành và a
ngành, s d ng công ngh
m c
G y và
Bút ch và Máy tính bàn và Máy tính xách tay,
d y h c bao g m ch y u là M t chi u và Hai
chi u, mô h nh nhà tr ng là G ch V a và
G ch k t h p Nh p chu t.
Các phân tích tr n có th cho ta h nh
dung m t cách h t s c s l c r ng d ng
nh giáo d c Vi t Nam ang âu ó
giai
o nGiáo d c 2.0. Do v y, vi c ti n t i Giáo d c
3.0 và Giáo d c 4.0 t ra nhi u thách th c l n.
nh h ng phát tri n cho giáo d c Vi t Nam
trong b i c nh Cách m ng Công nghi p 4.0 có
th
c xem xét theo 3 n i dung l n nh sau:
- Th nh t c n phát tri n tr ng h c t
t i mô h nh c a h th ng sinh thái h c t p v i
i m nh n là h th ng công ngh ti n ti n v i
các n n t ng công ngh thông tin hi u qu
v n hành cái g i là h th ng qu n l h c t p
(Learning management system hay là LMS),
r i sau ó là s k t h p v i h tri th c m ,
m ng x h i, công c xu t b n, di n àn v.v
- Th hai là nhanh chóng áp d ng các
ti p c n ch ng tr nh giáo d c tích h p và

Employability
Kh n ng
c tuy n
d ng

Knowledge Creation
Sáng t o tri th c

Innovation and Value
creation
Sáng t o i m i và
giá tr


NGH
Curr culum
Ch ng tr nh g áo
d c

Single-Disciplinary
n ngành

Multy-Disciplinary

N

T

Inter-Disciplinary


Gi y và bút ch

D g tal L t rac

Digital refugees

Digital Immigrants

Digital Natives

Digital Citi ens

Tr nh

T n n k thu t s

Di d n k thu t s

C d n k thu t s

C ng d n k thu t s

One-way

Two-way

Multi-way

Everywhere



M in i

Rules-based QA

Principle-based QA

m b o ch t l ng
d a tr n quy t c

m b o ch t l ng
d a tr n nguy n t c

School
Tr ng h c

Brick and Mortal
G ch và v a

Brick and Click
G ch và nh p chu t

Network
M ng l i

Ecosystem
H sinh thái

Output
u ra

Drucker
cho r ng 30 n m sau tr ng
i
h c s tr thành di tích. N m 2010, Bill Gates
nói r ng: “N m n m sau ây, tr n web mi n
phí, b n s có th t m th y nh ng bài gi ng
hay nh t tr n th gi i. Nó s t t h n b t k
tr ng
i h c nào . L ch s phát tri n giáo
d c
và s có nh ng câu tr l i i v i nh ng
l i ti n oán nh v y. M t khác, d có nh ng
nh n nh l c quan v giáo d c r ng n 1520
có 85 th ch thành l p
ph ng Tây, nay
còn nhà th , qu c h i và 70 tr ng
i h c
v n t n t i trong th d ng h u nh không i
(Kerr C., 2001), rõ ràng giáo d c th c s c n
nh ng thay
i có tính cách m ng trong b i
c nh Công nghi p 4.0 p
Tà l u tham kh o
1 . Alberta Education, (2007), Primary
Programs Framework – Curriculum Integration: Making Connections. Alberta, Canada.

2 . AlDahdouh, A. A., Osório, A. J. and
Caires, S. (2015), Understanding Knowledge
Network, Learning and Connectivism.
International Journal of Instructional


8 . Friedman, M. (1980). “Free to
Choose, Episode 6, “What s Wrong with Our
Schools
(Television). Public Broadcasting
Service.3.
9 .Heffernan,J.M.(1973),TheCredibilty
of the Credit Hour: The History, Use, and Shor
comings of the Credit System. The Journal of
Higher Education, Vol. 44, No. 1 (Jan., 1973),
pp. 61-72, pulished by: Taylor & Francis, Ltd
10 . Jordan, A., Carlile, O. and Stack,
A. (2008), Approaches to Learning. New York:
McGraw-Hill.
11 . ITU (2016), Measuring the Information
Society Report 2016,
2016 ITU International
Telecommunication Union, Geneva Swit erland.
12 . Kagermann, H., Wahlster, W.,
and Helbig, J. (2013), Recommendations
for implementing the strategic initiative
INDUSTRIE 4.0. Report, Industry 4.0
Working Group. 13 Kerr C. (2001), Các
công d ng c a
i h c (The Uses of the
University. Nhà xu t b n Trí th c (2013).
14 . Kovalchick, A. and Dawson,
K. (2004), Education and Technology: An
Encyclopedia. ABC-CLIO. p. 161. ISBN
1576073513. Retrieved 21 January 2017.

Distance Learning, Vol. 2 No. 1, Jan 2005.
22 Tait, A. (2003), Reflections on
Student Support in Open and Distance
Learning. Vol 4, No 1, The International
Review of Research in Open and Distributed
Learning.
23 WEF, (2016a), The Future of Jobs:
Employment, Skills and Workforce Strategy
for the Fourth Industrial Revolution. World
Economic Forum.
24 WEF, (2016b), The Human Capital
Report 2016. World Economic Forum.
25 WEF, (2016c), Human Capital
Outlook: Association of Southeast Asian Nations (ASEAN). World Economic Forum.

Ngu n Loc
Email:[email protected]

Abstract
The term Industry 4.0 was rst brie y introduced in the list 10 future projects under Action
program of the New high-tech Strategy set out by German Government (Kagermann, H., Wahlster, W., and Helbig, J., 2013). This revolution did create a strong impact on all social aspects
including education sector (WEF, 2016a). This article aims to give a comprehensive analysis on
the necessary education reform under the new contetxt. Within the purview of the article, the
nature of education under Industry 4.0 is mentioned as learning personali ation at high level. Especially, the analyses focus on the main features that play the key role in shaping Education 4.0
like transdisciplinary curriculum, learning ecosystem, and virtual reality. Finally, the article gives
some recommendations for Vietnamese education pathways in the coming time.
K words higher education, Industry 4.0