ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN THỊ HƯƠNG

TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ
THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN
PHƯỜNG GIA SÀNG, THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SỸ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

Thái Nguyên - 2019


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN THỊ HƯƠNG

TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ
THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN
PHƯỜNG GIA SÀNG, THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN

NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
Mã số: 8.31.01.10

LUẬN VĂN THẠC SỸ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS HOÀNG THỊ THU

Thái Nguyên - 2019

chí cán bộ công chức và một số ban ngành liên quan của Ủy ban nhân dân
phường đã tạo điều kiện thuận lợi cung cấp cho tôi số liệu và trao đổi những
kiến thức, kinh nghiệm thực tế về công tác quản lý Thu ngân sách Nhà nước
trên địa bàn phường.
Tôi xin trân trọng cảm ơn các đồng chí, đồng nghiệp, bạn bè, các đồng
chí học viên và tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến người thân trong gia đình đã
luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi, giúp đỡ tôi về cả vật chất và tinh thần. Luôn
quan tâm chia sẻ những khó khăn, động viên khích lệ về mặt tinh thần và
đồng thời có những ý kiến đóng góp trong thời gian học tập và quá trình tôi
thực hiện hoàn thành Luận văn của mình.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày 22 tháng 10 năm 2019
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Thị Hương


iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN .................................................................................................. ii
MỤC LỤC ....................................................................................................... iii
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT ....................................................... vii
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ VÀ BẢNG BIỂU ............................................ viii
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................ 1
2. Mục tiêu nghiên cứu...................................................................................... 3
3. Đối tượng, phạm vị nghiên cứu .................................................................... 4
4. Tổng quan nghiên cứu ................................................................................... 4
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ...................................................... 5
6. Kết cấu của luận văn ..................................................................................... 6

1.4.3. Kinh nghiệm quản lý Thu NSNN tại các xã, phường Nghi Thu, Nghi
Hoà, thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An .................................................................. 37
1.4.4. Bài học kinh nghiệm trong công tác quản lý Thu ngân sách Nhà nước
đối với phường Gia Sàng, thành phố Thái Nguyên ........................................ 39
Chương II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU............................................. 42
2.1. Câu hỏi nghiên cứu .................................................................................. 42
2.2. Phương pháp nghiên cứu.......................................................................... 42
2.2.1. Phương pháp thu thập thông tin ............................................................ 42
2.2.2. Phương pháp tổng hợp và xử lý thông tin ............................................. 45
2.2.3. Phương pháp phân tích thông tin .......................................................... 46
2.3. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu ............................................................. 47
2.3.1. Nhóm các chỉ tiêu đánh giá hiện trạng của địa phương ........................ 47
2.3.2. Nhóm chỉ tiêu phản ánh công tác quản lý Thu ngân sách của phường
Gia Sàng. ......................................................................................................... 48
2.3.3. Nhóm chỉ tiêu kinh tế tổng hợp (5 chỉ tiêu) .......................................... 50
2.3.4. Nhóm chỉ tiêu văn hóa - xã hội (12 chỉ tiêu) ........................................ 56


v
2.3.5. Nhóm chỉ tiêu xây dựng đô thị, nông thôn mới, quản lý đất đai, môi
trường (3 chỉ tiêu)............................................................................................ 68
2.3.6. Nhóm chỉ tiêu xây dựng chính quyền (1 chỉ tiêu) ................................ 70
Chương III THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
TẠI PHƯỜNG GIA SÀNG, THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN .................. 72
3.1. Giới thiệu chung về phường Gia Sàng, thành phố Thái Nguyên ............. 72
3.1.1. Đặc điểm tự nhiên ................................................................................. 72
3.1.2. Điều kiện kinh tế ................................................................................... 73
3.1.3. Điều kiện xã hội .................................................................................... 77
3.1.4. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của phường Gia Sàng ......................... 82
3.2. Thực trạng quản lý Thu ngân sách Nhà nước tại phường Gia Sàng ........ 90

4.4. Đề xuất, kiến nghị .................................................................................. 163
4.4.1. Đề xuất, kiến nghị với Trung ương ..................................................... 163
4.4.2. Đề xuất, kiến nghị với tỉnh Thái Nguyên ............................................ 164
4.4.3. Đề xuất, kiến nghị với các cơ quan của thành phố ............................. 166
KẾT LUẬN .................................................................................................. 168
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................... 174
PHỤ LỤC ..................................................................................................... 176


vii
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt

STT

Từ nguyên nghĩa

1

TW

Trung ương

2

NSNN

Ngân sách Nhà nước

3


GTGT

Giá trị gia tăng

9

KBNN

Kho bạc nhà nước

11

CNTT

Công nghệ thông tin

12

TNDN

Thu nhập Doanh nghiệp

13

BCH

Ban chỉ huy

14


THCS

Trung học cơ sở

20

TDTT

Thể dục thể thao

21

NQ

Nghị quyết

22

GD&ĐT

Giáo dục và đào tạo

23

KH

Kế hoạch

24

Bảng 3.8. Kết quả thu ngân sách nhà nước năm 2016-2018 ........................ 105
Bảng 3.9. Thực trạng chấp hành thu ngân sách nhà nước năm 2016-2018 .. 108
Bảng 3.10. Ý kiến về thực trạng chấp hành dự toán thu NSNN trên địa bàn
phường Gia Sàng, thành phố Thái nguyên, tỉnh Thái Nguyên .................... 112
Bảng 3.11. Tổng hợp quyết toán ngân sách phường gia sàng năm 2016-2018115
Bảng 3.12. Ý kiến về chất lượng công tác quyết toán thu NSNN trên địa bàn
phường Gia Sàng, thành phố Thái nguyên, tỉnh Thái Nguyên .................... 117
Bảng 3.13. Số lượt kiểm tra và những sai phạm chủ yếu trong kiểm tra thu
thuế phường Gia Sàng ................................................................................... 124
Bảng 3.14. Số lượt Chi cục Thuế thành phố phối hợp với Đội Thuế liên
phường kiểm tra những sai phạm chủ yếu trong kiểm tra thu thuế phường 128
Bảng 3.15. Ý kiến khảo sát về đánh giá đội ngũ cán bộ thu NSNN trên địa bàn
phường Gia Sàng ........................................................................................... 134
Bảng 3.16. Ý kiến khảo sát đánh giá về cơ cấu tổ chức và phương tiện làm
việc đối với công tác quản lý thu NSNN trên địa bàn phường Gia Sàng ..... 136


ix
Bảng 3.17. Ý kiến khảo sát đánh giá về mức độ giải quyết công việc và sự hài
lòng của khách hàng đối với công tác quản lý thu NSNN trên địa bàn phường
Gia Sàng ........................................................................................................ 138
Sơ đồ 3.1. Sơ đồ cơ cấu tổ chức của phường Gia Sàng .................................. 84


1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Việt Nam sau 30 năm tiến hành đổi mới đã đạt được những thành tựu to
lớn trong phát triển kinh tế, xã hội; GDP bình quân đầu người thuộc nhóm
tăng trưởng nhanh nhất thế giới, đạt mức 5,5% trong thập kỷ 1990 và 6,4%

văn hóa, xã hội và đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Là đơn vị
luôn hoàn thành và hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu, kế hoạch thành phố
giao. Nguồn Thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn phường đã phần nào đáp
ứng được yêu cầu nhiệm vụ chi thường xuyên, chi đầu tư xây dựng cơ bản và
phát triển cơ sở hạ tầng trên địa bàn. Công tác Thu ngân sách trên địa bàn
trong những năm qua đạt kết quả tốt, năm sau luôn cao hơn năm trước, đều
đạt và vượt dự toán được giao đã góp phần tích cực vào việc duy trì tốc độ
tăng trưởng kinh tế, xóa đói giảm nghèo, đảm bảo an sinh xã hội và giữ vững
an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội.
Công tác Thu ngân sách trên địa bàn trong những năm qua đạt khá cao,
năm sau luôn cao hơn năm trước, đều đạt và vượt dự toán kế hoạch thành phố
giao; đã góp phần tích cực vào việc duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế, xóa đói
giảm nghèo, đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn. Công tác quản lý Thu ngân
sách Nhà nước cơ bản đã đi vào nề nếp và ngày càng được đổi mới, hoàn thiện;
Tuy nhiên, quản lý Thu ngân sách Nhà nước của phường Gia Sàng vẫn còn
chưa được khai thác triệt để. Một số sắc thuế thu còn thấp so với kế hoạch đề
ra, một số khoản thu đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ của các cơ quan, ban, ngành
có chức năng, có liên quan cùng phối hợp triển khai thực hiện. Ý thức tuân thủ
pháp luật của một số đơn vị doanh nghiệp, hộ sản xuất kinh doanh cá thể còn
chưa cao; còn lợi dụng sơ hở để trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế vào ngân sách
nhà nước.
Xuất phát từ thực tiễn nêu trên, em đã tham gia nghiên cứu về công tác
quản lý Thu ngân sách Nhà nước; đặc biệt là nghiên cứu quá trình quản lý Thu
ngân sách Nhà nước tại phường Gia Sàng, thành phố Thái Nguyên. Để từ đó,


3
rút ra được những giải pháp phù hợp, nhằm kịp thời hoàn thiện hơn trong công
tác quản lý Thu ngân sách Nhà nước tại phường Gia Sàng; đây cũng chính là
vấn đề cần thiết trong thực tiễn hiện nay. Vì vậy, em đã chọn cho mình đề tài

- Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý Thu ngân sách Nhà nước tại
phường Gia Sàng, thành phố Thái Nguyên giai đoạn từ 2016 - 2018.
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý Thu ngân sách Nhà nước
tại phường Gia Sàng.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường quản lý Thu ngân sách Nhà
nước trên địa bàn phường Gia Sàng đến năm 2025.
3. Đối tượng, phạm vị nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu về công tác Thu ngân sách Nhà nước và quản lý Thu
ngân sách Nhà nước trên địa bàn phường Gia Sàng.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
+ Phạm vi về không gian: Luận văn nghiên cứu về công tác quản lý Thu
ngân sách Nhà nước trên địa bàn phường Gia Sàng.
+ Phạm vi về thời gian: Các số liệu sử dụng cho phân tích thực trạng về
công tác quản lý Thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn phường Gia Sàng từ
năm 2016 - 2018 và đề xuất giải pháp đến năm 2025.
+ Phạm vi về mặt nội dung: Công tác quản lý Thu ngân sách Nhà nước.
4. Tổng quan nghiên cứu
* Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý Thu ngân sách Nhà
nước cấp xã, phường, thị trấn.
* Nghiên cứu, phân tích thực trạng công tác quản lý Thu ngân sách Nhà
nước trên địa bàn phường Gia Sàng, thành phố Thái Nguyên.
+ Nghiên cứu điều kiện tự nhiên, xã hội, kinh tế, cơ cấu tổ chức bộ máy
quản lý thu ngân sách nhà nước của phường Gia Sàng.
+ Nghiên cứu thực trạng lập dự toán, chấp hành dự toán, quyết toán, kiểm
tra, thanh tra công tác quản lý Thu ngân sách nhà nước tại phường Gia Sàng.


5
+ Nghiên cứu những yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý Thu ngân

xã, phường, thị trấn nói chung và trên địa bàn phường Gia Sàng, thành phố
Thái Nguyên nói riêng.
- Các kết quả nghiên cứu có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho các cơ
quan, đơn vị có liên quan và các cá nhân quan tâm trong quá trình nghiên cứu
và vận dụng chính sách liên quan đến Thu ngân sách Nhà nước cấp xã,
phường, thị trấn.
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, Luận văn được kết cấu gồm 4 chương
Chương I. Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý Thu ngân sách Nhà nước
cấp xã, phường, thị trấn.
Chương II. Phương pháp nghiên cứu.
Chương III. Thực trạng công tác quản lý Thu ngân sách Nhà nước trên
địa bàn phường Gia Sàng, thành phố Thái Nguyên.
Chương IV. Giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý Thu ngân sách
Nhà nước trên địa bàn phường Gia Sàng, thành phố Thái Nguyên.


7
Chương I
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH
NHÀ NƯỚC CẤP XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN
1.1. Ngân sách Nhà nước và ngân sách Nhà nước cấp xã, phường, thị trấn
1.1.1. Ngân sách Nhà nước
Ngân sách Nhà nước là một thành phần trong hệ thống Tài chính, nó
phản ánh những mặt nhất định của các quan hệ kinh tế, thuộc lĩnh vực phân
phối sản phẩm xã hội và được sử dụng như một công cụ thực hiện các chức
năng của Nhà nước. Sự ra đời của Nhà nước, sự tồn tại của kinh tế hàng hóa tiền tệ là những tiền đề cho sự phát sinh, tồn tại và phát triển của ngân sách
Nhà nước.
Điều 4, Luật Ngân sách Nhà nước 2015 của nước Cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt Nam quy định: "Ngân sách Nhà nước là toàn bộ các khoản thu,

Một là, ngân sách Nhà nước cấp xã là một loại quỹ tiền tệ của cơ quan
chính quyền Nhà nước cấp cơ sở. Hoạt động của quỹ được thể hiện trên hai
phương diện như huy động nguồn thu vào quỹ gọi là thu ngân sách nhà nước
cấp xã, phân phối và sử dụng quỹ gọi là chi ngân sách nhà nước cấp xã.
Hài là, các chỉ tiêu thu, chi ngân sách Nhà nước cấp xã luôn mang tính
pháp lý (nghĩa là các chỉ tiêu này được quy định bằng các văn bản pháp luật
và được pháp luật đảm bảo thực hiện).
Mối quan hệ giữa khối lượng thu NSNN theo thời gian có ý nghĩa rất lớn
trong tổ chức quản lý NSNN. Một số tiêu chí nhằm đánh giá toàn diện và chính
xác hơn kết quả thu NSNN của đơn vị nhằm làm cơ sở cho việc quản lý thu.
- Tổng số thu NSNN (từng kỳ và lũy kế) và phân tổ theo các tiêu thức:
theo cấp ngân sách được hưởng; theo lĩnh vực; theo ngành; theo nội dung;
Theo mục lục ngân sách; Số điểm thu NSNN; Số món thu NSNN (từng kỳ và
lũy kế); Tỷ lệ hoàn thành dự toán thu NSNN theo từng kỳ; Tỷ lệ hoàn thành dự
toán thu NSNN lũy kế; Đảm bảo tính chuẩn xác và tính khoa học, bảo đảm
logic nội tại; bảo đảm sự rõ ràng, mạch lạc của các tiêu chí.


10
- Đảm bảo tính toàn diện và tính hệ thống, tiêu chí phải bao quát toàn bộ
các nội dung của hoạt động quản lý thu NSNN cũng như phải phản ánh toàn bộ
các phương diện từ kết quả về khối lượng, quy mô, đến chất lượng, hiệu suất và
hiệu quả; Vừa phải phục vụ cho hoạt động quản lý thu NSNN của các chủ thể
bên ngoài, vừa phục vụ việc quản lý thu ngân sách phường; Vừa có những tiêu
chí định lượng, vừa có những tiêu chí định tính. Đảm bảo tính thực tiễn, tiêu
chí phải phù hợp với thực tiễn có tính đặc thù của hoạt động quản lý thu NSNN
của phường Gia Sàng.
Ba là, đằng sau quan hệ thu, chi ngân sách Nhà nước cấp xã là quan hệ
lợi ích phát sinh trong quá trình thu, chi ngân sách giữa hai chủ thể một bên là
lợi ích chung của cộng đồng cấp cơ sở mà đại diện là chính quyền cấp xã, một

Thứ ba, ngân sách Nhà nước cấp xã góp phần quan trọng trong việc xây
dựng kết cấu hạ tầng nông thôn mới với phương châm “Nhà nước và nhân
dân cùng làm”, hệ thống giao thông liên thôn, liên xã được xây dựng mới và
nâng cấp thường xuyên, nhờ đó các cụm dân dần dần được hình thành tác
động đến sự phát triển và giao lưu kinh tế, kinh tế nông thôn từng bước có sự
chuyển dịch.
1.2. Thu ngân sách Nhà nước cấp xã, phường, thị trấn
1.2.1. Khái niệm Thu ngân sách cấp xã, phường, thị trấn
Thu ngân sách Nhà nước cấp xã, phường, thị trấn (hay còn gọi là thu
ngân sách Nhà nước cấp xã) là toàn bộ các khoản thu mà chính quyền địa
phương cấp xã, phường, thị trấn huy động vào quỹ ngân sách trong một thời
kỳ để đáp ứng nhu cầu chi tiêu của Nhà nước cấp xã. Nó chỉ bao gồm những
khoản thu mà chính quyền địa phương huy động vào ngân sách, không bị ràng
buộc bởi trách nhiệm hoàn trả cho đối tượng nộp.
Thu ngân sách Nhà nước cấp xã là toàn bộ các khoản thu trong dự toán
Hội đồng nhân dân cấp xã quyết định và được thực hiện trong một năm để
thực hiện các chức năng nhiệm vụ của chính quyền xã.


12
1.2.2. Phạm vi Thu ngân sách Nhà nước cấp xã, phường, thị trấn
Theo Điều 3, Thông tư 344/2016/TT-BTC ngày 30/12/2016 của Bộ Tài
chính phạm vi Thu ngân sách xã được xác định gồm:
- Thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn giao chính quyền cấp xã quản lý,
bao gồm thu từ thuế, phí, lệ phí; các khoản huy động đóng góp từ các cơ
quan, tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật; thu viện trợ không hoàn
lại của các tổ chức quốc tế, các tổ chức khác, cá nhân ở nước ngoài trực tiếp
cho ngân sách xã.
- Thu ngân sách xã được hưởng bao gồm các khoản Thu ngân sách Nhà
nước phân cấp cho ngân sách xã và các khoản huy động đóng góp từ các cơ

d) Tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính, phạt, tịch thu khác theo quy
định của pháp luật do cấp xã thực hiện;
đ) Thu từ tài sản được xác lập quyền sở hữu của nhà nước do các cơ
quan, đơn vị, tổ chức thuộc xã xử lý theo quy định của pháp luật, sau khi trừ
đi các chi phí theo quy định của pháp luật;
e) Các khoản huy động đóng góp từ các cơ quan, tổ chức, cá nhân gồm:
các khoản huy động đóng góp theo quy định của pháp luật, các khoản đóng
góp theo nguyên tắc tự nguyện để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng do Hội đồng
nhân dân xã quyết định đưa vào ngân sách xã quản lý;
g) Viện trợ không hoàn lại của các tổ chức quốc tế, các tổ chức khác, các
cá nhân ở nước ngoài trực tiếp cho ngân sách xã;
h) Thu kết dư ngân sách xã năm trước;
i) Thu chuyển nguồn ngân sách cấp xã năm trước chuyển sang;
k) Các khoản thu khác của ngân sách xã theo quy định của pháp luật.
1.2.3.2. Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm (%) giữa ngân sách xã,
phường, thị trấn với ngân sách cấp trên
a) Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp;
b) Thuế sử dụng đất nông nghiệp thu từ hộ gia đình;
c) Lệ phí môn bài thu từ cá nhân, hộ kinh doanh;


14
d) Lệ phí trước bạ nhà, đất.
Căn cứ vào khả năng thực tế nguồn thu và nhiệm vụ chi của xã, Hội
đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định tỷ lệ phần trăm (%) đến tối đa là 100% các
khoản thu quy định ở trên cho ngân sách xã.
Ngoài các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm (%), ngân sách xã
còn có thể được Hội đồng nhân dân cấp tỉnh phân cấp thêm nguồn thu từ các
khoản thu ngân sách địa phương được hưởng 100%, các khoản thu phân chia
giữa ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương.