BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH

LƢƠNG MINH TRUNG

TÁC ĐỘNG CỦA TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI DOANH NGHIỆP
ĐẾN SỰ HÀI LÒNG CÔNG VIỆC VÀ CAM KẾT TỔ CHỨC
CỦA NGƢỜI LAO ĐỘNG: TRƢỜNG HỢP CÁC DOANH
NGHIỆP DỆT MAY TẠI TỈNH LONG AN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Thành phố Hồ Chí Minh-Năm 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH

LƢƠNG MINH TRUNG

TÁC ĐỘNG CỦA TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI DOANH NGHIỆP
ĐẾN SỰ HÀI LÒNG CÔNG VIỆC VÀ CAM KẾT TỔ CHỨC
CỦA NGƢỜI LAO ĐỘNG:TRƢỜNG HỢP CÁC DOANH
NGHIỆP DỆT MAY TẠI TỈNH LONG AN
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh (Hƣớng nghiên cứu)
Mã số: 8340101

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. HỒ VIẾT TIẾN

TÓM TẮT
ABSTRACT
CHƢƠNG 1:TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU................................................. 1
1.1.Lý do chọn đề tài: ................................................................................................... 1
1.2.Mục tiêu nghiên cứu: .............................................................................................. 3
1.3.Câu hỏi nghiên cứu: ................................................................................................ 4
1.4.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: ......................................................................... 4
1.5.Phương pháp nghiên cứu: ....................................................................................... 4
1.6.Ý nghĩa đề tài: ......................................................................................................... 5
CHƢƠNG 2:CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU......................... 6
2.1.Cơ sở lý thuyết về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp: ...................................... 6
2.1.1.Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR): ................................................. 6
2.1.2.Các tiêu chuẩn liên quan đến trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với
người lao động: .......................................................................................................... 9
2.1.3.Các thành phần của trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với người lao
động: ........................................................................................................................ 11
2.2.Sự hài lòng trong công việc: ................................................................................. 14
2.3.Cam kết của người lao động: ................................................................................ 15
2.4.Tình hình thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong ngành dệt may ở
Việt Nam: .................................................................................................................... 15


2.4.1.Tổng quan về ngành dệt may: ....................................................................... 15
2.4.2.Tình hình thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong ngành dệt
may ở Việt Nam: ..................................................................................................... 16
2.5. Tổng quan về các nghiên cứu trước:.................................................................... 18
2.6.Giả thuyết và mô hình nghiên cứu đề xuất: .......................................................... 29
2.6.1.Xây dựng giả thuyết nghiên cứu: ................................................................... 29
2.6.2.Mô hình nghiên cứu đề xuất: .......................................................................... 34
CHƢƠNG 3:THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU .................................................................. 38

lên cam kết với tổ chức của người lao động: .......................................................... 71
4.5.3.Phân tích tác động của sự hài lòng công việc đến cam kết với tổ chức của
người lao động: ........................................................................................................ 74
4.6.Thảo luận kết quả nghiên cứu:.............................................................................. 76
4.6.1.Tác động của trách nhiệm xã hội doanh nghiệp đến sự hài lòng trong công
việc của người lao động: ......................................................................................... 77
4.6.2.Tác động của trách nhiệm xã hội doanh nghiệp đến cam kết với tổ chức của
người lao động: ........................................................................................................ 78
4.6.3.Tác động của sự hài lòng trong công việc đến cam kết với tổ chức của người
lao động: .................................................................................................................. 79
CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ ................................................. 82
5.1.Kết luận nghiên cứu: ............................................................................................. 82
5.2.Hàm ý quản trị: ..................................................................................................... 84
5.3.Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo: .............................................. 88
5.3.1.Hạn chế của đề tài: ......................................................................................... 88
5.3.2.Hướng nghiên cứu tiếp theo: .......................................................................... 89
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CSR: Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
CPTPP: Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương gọi tắt là
Hiệp định CPTPP
EVFTA: Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và EU
DN: Doanh nghiệp
CP: Cổ phần
TNHH:Trách nhiệm hữu hạn
KCN: Khu công nghiệp
SA-Social Accountability International: Tổ chức trách nhiệm xã hội quốc tế

Bảng 4.15. Kiểm định tính phù hợp của mô hình hồi quy giữa CSR lên ...................... 72
Bảng 4.16. Hệ số hồi quy của mô hình hồi quy giữa CSR lên ...................................... 73
Bảng 4.17. Đánh giá sự phù hợp của mô hình hồi quy giữa sự hài lòng ...................... 74
Bảng 4.18. Kiểm định tính phù hợp của mô hình hồi quy giữa sự hài lòng ................. 75


Bảng 4.19. Hệ số hồi quy của mô hình hồi quy giữa sự hài lòng ................................. 75
Bảng 4.20.Mức độ tác động của các yếu tố trách nhiệm xã hội doanh nghiệp.............. 76
Bảng 4.21.Tóm tắt kết quả kiểm định các giả thuyết của mô hình nghiên cứu ............. 80


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 4.1.Đặc điểm mẫu khảo sát............................................................................... 56


DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
Hình 2.1.Mô hình kim tự tháp về CSR của Carroll ,1991 ............................................... 8
Hình 2.2.Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp đối với người lao động ............................. 12
Hình 2.3.Mô hình nghiên cứu của Nguyen Ngoc Thang & Yves Fassin (2017) ........... 19
Hình 2.4. Mô hình nghiên cứu của Barakat và cộng sự (2016) ..................................... 20
Hình 2.5.Mô hình nghiên cứu của Asrar-ul-Haq và cộng sự (2017) ............................. 22
Hình 2.6.Mô hình nghiên cứu của Youn và cộng sự (2018) .......................................... 25
Hình 2.7.Mô hình nghiên cứu Choong-Ki Lee và cộng sự (2013) ................................ 27
Hình 2.8.Mô hình nghiên cứu của Mory và cộng sự (2015) .......................................... 29
Hình 2.9. Mô hình nghiên cứu đề xuất........................................................................... 35
Hình 3.1. Qui trình nghiên cứu ...................................................................................... 38
Hình 3.2. Sơ đồ các bước phân tích và xử lý dữ liệu ..................................................... 39
Hình 4.1.Kết quả hệ số hồi quy của mô hình ................................................................. 81



Từ khóa: Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp,sự hài lòng công việc,cam kết tổ chức


ABSTRACT
Title:The impact of corporate social responsibility on job satisfaction and
organizational commitment for employees: The case of garment companies in Long
An province.
Abstract:
Corporate social responsibility (CSR) has become one of the emerging topics
business environment in today's. As the garment industry continues to expand, the
leadership of those organizations has concentrated attention on ways to incorporate
corporate social responsibility activities into their business operations. Corporate social
responsibility (CSR) has become a core concept in the context of the garment industry
where it is considered as a significant factor in competition and a firms' survival,
primarily because CSR influences employees satisfaction and organizational
commitment. However, there are still few studies examining the relationship between
the dimensions of internal CSR (labor relations; work–life balance,social
dialogue,health and safety at work,training and development),employees job
satisfaction and organizational commitment, particularly garment companies in
Vietnam.Thus,the research problem of this study is what the impact of corporate social
responsibility on job satisfaction and organizational commitment for employees in
garment companies in Long An province.The data were collected through
questionnaire consisting from 300 employees (including workers, administrative staffs)
in garment companies in Long An province with five point Likert scale.Data analysis
is performed via SPSS 20software. The results show that corporate social responsibility
(labor relations; work–life balance,social dialogue,health and safety at work,training
and development) have positively impact on job satisfaction and organizational
commitment of employees. The findings of this research confirmed that employees
show higher satisfaction and commitment when working in socially responsible
organization.Finally,the author proposed recommendations,mangerial implications in

khách hàng lớn ở Châu Âu và Châu Mỹ,các doanh nghiệp cần nhận ra rằng nếu như họ
không thực hiện tốt những yêu cầu trách nhiệm xã hội thì họ sẽ vô tình làm giảm đi ưu
thế của mình so với đối thủ cạnh tranh.Thực hiện tốt CSR đối với NLĐ chính là các
DN cần đảm bảo những yêu cầu trách nhiệm xã hội,hành động mong đợi và tăng cường
nghiên cứu khả năng áp dụng theo tiêu chuẩn quốc tế về SA8000 hay ISO 26000 nhằm


2

đảm bảo quyền của người lao động mà trước đây DN khi thực hiện còn rất thụ
động,mang tính đối phó chưa thật sự chú trọng vào hiệu quả cũng như tiến tới sự phát
triển bền vững của DN.Qua đó,giúp nâng cao uy tín,hình ảnh doanh nghiệp,sự hài lòng
cũng như cam kết tổ chức tạo ra lợi thế cạnh tranh (Twose và Rao,2003).
Ngành dệt may là ngành xuất khẩu mũi nhọn của đất nước tạo ra nhiều cơ hội
việc làm cho NLĐ hiện nay với khoảng 2,5 triệu người chiếm 80% là nữ; số lao động
đã qua đào tạo chiếm khoảng 25%,đa số được tuyển mới từ các vùng nông thôn,hạn
chế kinh nghiệm và hiểu biết pháp luật. Với vị trí địa lý thuận lợi,tỉnh Long An là cầu
nối giữa các tỉnh Đồng Bằng Sông Cửu Long và Thành phố Hồ Chí Minh,Đồng
Nai,Bình Dương đồng thời cũng có nhiều khu công nghiệp tại các huyện Bến Lức,Cần
Đước,Đức Hòa,Thành phố Tân An nên đã thu hút được số lượng lớn DN đầu tư và
người lao động từ các tỉnh/thành khác đến làm việc.Tuy nhiên,ngành dệt may tỉnh
Long An vẫn phải đau đầu về biến động nhân sự,thiếu nguồn lao động do phải cạnh
tranh nguồn lực với ngành khác;các DN dệt may đang cố gắng thông tin tuyển dụng
đến người lao động thông qua các băng rôn trước cổng công ty hay thông qua
báo,đài,internet,trung tâm giới thiệu việc làm tỉnh và hầu như chưa bao giờ là tuyển đủ
nhân sự đáp ứng nhu cầu sản xuất.Bên cạnh đó,một trong những khó khăn chung của
DN dệt may khi thực hiện CSR chính là áp lực về thời gian làm việc theo qui định của
pháp luật đối với NLĐ.Để đáp ứng đúng tiến độ giao hàng thì NLĐ buộc phải tăng ca
để vừa đáp ứng đơn hàng vừa cải thiện thu nhập trang trải cuộc sống,song nguy cơ mắc
bệnh nghề nghiệp đang đè nặng lên họ.Việc thực hiện CSR một phần còn hoạt động

Đề tài nghiên cứu được thực hiện với mục tiêu sau:
(1) Xác định các thành phần của trách nhiệm xã hội doanh nghiệp, sự hài lòng
công việc và cam kết với tổ chức của người lao động.
(2) Đo lường mức độ tác động của trách nhiệm xã hội doanh nghiệp đến sự hài
lòng và cam kết tổ chức của người lao động trong các DN dệt may tại tỉnh Long An.


4

(3) Đề xuất một số hàm ý quản trị cho DN dệt may Việt Nam nói chung và tỉnh
Long An nói riêng để thực hiện tốt hoạt động CSR đối với NLĐ.
1.3.Câu hỏi nghiên cứu:
(1) Sử dụng mô hình nghiên cứu nào để phân tích tác động thực hiện trách
nhiệm xã hội doanh nghiệp đến sự hài lòng công việc và cam kết tổ chức của người lao
động trong các DN dệt may tại tỉnh Long An?
(2) Mức độ tác động của việc thực hiện trách nhiệm xã hội doanh nghiệp đến
mức độ hài lòng và cam kết tổ chức của người lao động trong các DN dệt may tại tỉnh
Long An?
(3) Những hàm ý quản trị nào có thể giúp cho DN dệt may tại Long An thực
hiện tốt trách nhiệm xã hội doanh nghiệp đối với người lao động?
1.4.Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu:
-Đối tượng nghiên cứu: Mối quan hệ giữa thực hiện trách nhiệm xã hội doanh
nghiệp,sự hài lòng và cam kết tổ chức của người lao động đang làm việc trong các DN
dệt may tại tỉnh Long An.
-Đối tượng khảo sát: Người lao động trực tiếp và gián tiếp tham gia vào sản xuất
bao gồm nhân viên văn phòng và nhân viên sản xuất tại các doanh nghiệp dệt may ở
tỉnh Long An.
-Phạm vi nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu và khảo sát tại các doanh nghiệp dệt
may tại tỉnh Long An.
-Thời gian thực hiện khảo sát:tháng 2/2019.

tới sự phát triển có chiến lược trong trung và dài hạn tạo ra một giá trị chung cho DN
và cho toàn xã hội.Ngoài ra,đề tài nghiên cứu này có thể được xem như là một tài liệu
tham khảo và mở ra các hướng nghiên cứu kế tiếp về thực hiện CSR đối với khách
hàng,đối tác,cộng đồng địa phương,.…


6

CHƢƠNG 2:CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
Chương 1 đã khái quát về đề tài nghiên cứu và chương 2 tác giả tiếp tục trình bày
những cơ sở lý thuyết về khái niệm và các biến chính trong đề tài gồm trách nhiệm xã
hội của doanh nghiệp,sự hài lòng ,cam kết của người lao động và mối quan hệ giữa các
biến từ các nghiên cứu trước đây để đề xuất mô hình nghiên cứu.
2.1.Cơ sở lý thuyết về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp:
2.1.1.Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR):
Khái niệm về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) có một lịch sử lâu dài
gắn liền với cách nó tác động đến hành vi của các tổ chức.Năm 1953,CSR lần đầu tiên
xuất hiện trong cuốn sách “Trách nhiệm xã hội của doanh nhân” của tác giả Howard
Rothmann Bowen và ngày nay nó đang trở thành một trong những vấn đề đáng quan
tâm của nhiều doanh nghiệp.
Để chứng minh nền tảng tồn tại và giá trị thực tiễn của CSR, một số học giả đã
dành thời gian phân tích thực nghiệm về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp như:
- Friedman (1970),cho rằng trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là tối đa hóa
lợi nhuận cho doanh nghiệp.
- Davis (1973) ,CSR đề cập đến việc xem xét và phản hồi của doanh nghiệp đối
với các vấn đề vượt ra ngoài yêu cầu của kinh tế,kĩ thuật và pháp lý.
- Freeman (1984), lập luận rằng các nhà quản trị cần phải hiểu mối quan tâm của
các cổ đông, nhân viên, khách hàng, nhà cung cấp, người tiêu dùng và xã hội, để phát
triển các mục tiêu mà các bên liên quan sẽ hỗ trợ.Điều này thể hiện sự cam kết của
hoạt động CSR không chỉ đơn thuần là tăng lợi nhuận cho DN.

như tuân thủ luật pháp, là thành phần hợp pháp. Hai trách nhiệm tiếp theo được trình
bày bởi tác giả cố gắng chỉ rõ bản chất của các trách nhiệm vượt ra ngoài sự tuân thủ
pháp luật. Các thành phần đạo đức đại diện cho các loại hành vi và chuẩn mực đạo đức
mà xã hội mong muốn kinh doanh tuân theo và các thành phần từ thiện đại diện cho


8

các vai trò tự nguyện mà doanh nghiệp đảm nhận nhưng mà xã hội không cung cấp
một kỳ vọng rõ ràng, như nó làm trong trách nhiệm đạo đức.
Các thành phần trên tạo thành mô hình kim tự tháp về CSR gồm:

Hình 2.1.Mô hình kim tự tháp về CSR của Carroll ,1991
(Nguồn: Theo Carroll,1991)

- Theo Hameed và cộng sự (2016),trách nhiệm xã hội doanh nghiệp bao gồm 2
nhóm:trách nhiệm xã hội bên ngoài liên quan đến các hoạt động xã hội,môi trường
nhằm đem lại danh tiếng,hình ảnh cho DN và trách nhiệm xã hội bên trong liên quan
đến những chính sách mà DN đem lại cho nhân viên như: quan hệ lao động,sức khỏe
và con người,cân bằng công việc,đào tạo phát triển nhân viên. Yếu tố nội bộ này của
trách nhiệm xã hội cũng chính là những vấn đề tác giả tập trung nghiên cứu trong đề
tài này.


9

-Vậy có thể định nghĩa,trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) là cam kết
của doanh nghiệp với NLĐ và gia đình của họ,đối tác và cộng đồng xã hội theo cách có
lợi nhất nhằm góp phần cho sự phát triển trong trung và dài hạn của DN (World
Bank,2003).

nhiệm xã hội của tổ chức, quyền con người,sức khỏe an toàn,đào tạo phát triển hướng
tới cải thiện điều kiện sống và làm việc.
Những yêu cầu trách nhiệm xã hội theo tiêu chuẩn SA 8000:2014
 Lao động trẻ em: liên quan đến duy trì quá trình học tập của trẻ em chưa đủ tuổi
lao động
 Lao động cưỡng bức hoặc bắt buộc: liên quan đến NLĐ bị buộc phải làm việc
vượt quá những yêu đã thỏa thuận.
 Sức khỏe và an toàn:Bao gồm các quy định về an toàn lao động,điều kiện làm
việc,khám sức khỏe định kỳ (thực hiện chế độ đối với lao động nữ),các thiết bị
phòng cháy chữa cháy,….
 Tự do hội đoàn và quyền thương lượng tập thể.
 Phân biệt đối xử: Bao gồm các vấn đề về bình đẳng giới,tôn giáo,dân tộc,tuổi
tác.
 Kỷ luật lao động.
 Giờ làm việc: Bao gồm các vấn đề về thời gian làm việc,tăng ca,các chính sách
ưu đãi đối với lao động nữ
 Lương và các phúc lợi xã hội khác (bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế,….)
 Hệ thống quản lý: thẩm quyền giải quyết khiếu nại người quản lý DN; quan hệ
với các cơ quan nhà nước hay dân cư nơi DN có hoạt động SXKD.
Dựa theo yêu cầu về CSR theo tiêu chuẩn SA 8000:2014 và nội dung đề tài
đang nghiên cứu,tác giả tham khảo,phân tích và sử dụng một số yêu cầu,điều chỉnh cho
phù hợp nhất bối cảnh đang nghiên cứu về CSR đối với người lao động.