TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HỒ CHÍ MINH

KHOA MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN

------

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG
ĐỀ TÀI
ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG VÀ ẢNH
HƯỞNG ĐẾN DÂN SINH CỦA KÊNH NHIÊU LỘC-THỊ
NGHÈ ĐOẠN CHẢY QUA CẦU ĐIỆN BIÊN PHỦ ĐẾN
HẾT THẢO CẦM VIÊN SÀI GÒN
GVHD:PGS. TS. LÊ QUỐC TUẤN
Thứ 4- Tiết 7,8,9 TV303
Nhóm thực hiện
Lê Vũ Quốc Bảo
Lê Việt Mỹ
Nguyễn Minh Tấn
Lê Phan Thùy Dương
Bùi Thị Hồng Nhung
Nguyễn Hoàng Phương Ngân
Ngô Thị Thu Ngân

13149016
13149239
13149347
13149064
13149283

 Qua công tác thu mẫu và phân tích xác định chất lượng nước kênh hiện tại,
đánh giá chất lượng nước kênh dựa theo tiêu chuẩn
 Qua bảng khảo sát xã hội cho người dân sống dọc hai bên kênh đánh giá
mức độ ảnh hưởng của kênh lên chất lượng cuộc sống người dân
1.3 Giới hạn, phạm vi đề tài
Do hạn chế về điều kiện kinh tế, các dụng cụ thiết bị đo đạc, số lượng thành viên
nên nhóm chỉ tập trung đánh giá hiện trạng môi trường nước trên một đoạn kênh
Nhiêu Lộc từ cầu Điện Biên Phủ đến hết Thảo cầm viên Sài Gòn.


CHƯƠNG 2. TỔNG QUAN
2.1 Tổng quan về khu vực khỏa sát:
2.1.1 Đặc điểm tự nhiên:
2.1.1.1 Vị trí địa lý, đặc điểm địa hình địa chất
Nhiêu Lộc – Thị Nghè là dòng kênh quan trọng của TPHCM ,là một trong ba
tuyến sông nước tự nhiên cổ nhất (cùng với sông Sài Gòn và sông Bến Nghé), ăn
sâu vào lòng thành phố với nhiều chi lưu và đi qua nhiều quận 1, 3, 10, Phú Nhuận,
Bình Thạnh, Tân Bình. Đầu nguồn bắt đầu từ địa phận quận Tân Bình (khu vực ngã
4 Bảy Hiền) chảy đến cửa Ba Son tại cảng Ba Son và cuối cùng đổ ra sông Sài Gòn.
Hệ thống kênh Nhiêu Lộc-Thị Nghè chảy trên vùng trũng thấp của khối đất
xám phát triển trên phù sa cổ có độ cao khoảng 8m so với mực nước biển, đất chủ
yếu là cát pha sét. Đây là hệ thống thoát nước chính cho các quận nội thành của
TPHCM sau đó đổ ra sông Sài Gòn.
Toàn tuyến kênh chính có chiều dài 9.470m,các chi lưu khác có chiều dài
khoảng 8.716m. nhưng qua thời gian kênh bị bồi đắp phần thượng lưu bị cắt cụt tại
đường Lê Bình (quận Tân Bình hiện nay) nên chiều dài kênh chỉ còn 8692m, rộng
27m ở thượng nguồn và mở rộng ra 90m ở hạ lưu.
Độ sâu trung bình là 5m, chảy theo hướng Tây Bắc đến Đông Nam. Mặc dù
có chiều dài khá xa nhưng độ chênh lệch về cao độ địa hình đầu nguồn (Tân Bình)
và cuối nguồn (sông Sài Gòn), chỉ khoảng 1m. Mặt khác, dòng kênh phải trải qua

Kênh nằm trên địa bàn của 7 quận nên ảnh hưởng đến giao thông của thành phố rất
nhiều
Đoạn hạ lưu (quận 1): tuyến đường Hoàng Sa đã được cải tạo sạch đẹp
Đoạn thượng nguồn (quận 3, quận Phú Nhuận) xây dựng thêm nhiều cầu bê
tông mới
Có rất nhiều cầu bắt qua kênh đóng vai trò là tuyễn giao thông chính của thành phố:
cầu Thị Nghè. Cầu Điện Biên Phủ, cầu Bông, cầu Công Lý, cầu Lê Văn Sỹ,…
2.1.2.3 Đặc điểm về du lịch
Chiều 1-9-2015, Sở Du lịch và Sở Giao thông Vận tải TP HCM đã chính thức làm lễ
khai trương, đưa tuyến du lịch đường thủy nội đô trên kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè
vào khai thác phục vụ người dân TP. Dự án do Công ty TNHH Thuyền Sài Gòn đầu
tư và khai thác.
Tuyến du lịch đường thủy trên kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè có tổng chiều dài 4,5
km, đi qua địa bàn các quận 1, 3, Bình Thạnh và Phú Nhuận. Toàn tuyến có 2 nhà
ga.. Để phục vụ du khách, chủ đầu tư đã chuẩn bị 10 thuyền nhỏ và 2 thuyền lớn.
Thay vì sử dụng động cơ, thuyền sẽ được vận hành bằng chèo hoặc chống để tránh
ảnh hưởng môi trường sinh thái và tạo cho khách tham quan cảm giác thư thái. Bên
cạnh đó du khách không chỉ tham quan mà còn được thưởng thức một số nét văn
hóa, nghệ thuật (như đờn ca tài tử…) tái hiện nét sinh hoạt văn hóa của người dân
TP.HCM.
2.2 Ảnh hưởng của nước kênh Nhiêu Lộc- Thị Nghè lên đời sống người dân:
Có rất nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến chất lượng nước kênh, hiện nay trên các
phương tiện thông tin đại chúng đâu đâu cũng đưa tin về dọc bờ kênh rác thải trôi
lềnh bềnh, bốc mùi tanh tưởi, màu nước đen sẫm, đặc quánh khiến nhiều loại thủy
sinh đồng loạt ngoi ngóp vì thiếu oxy.
Trên bờ, mùi hôi nồng nặc xộc thẳng lên mũi. Chính mùi hôi thối đã ảnh hưởng đến
cuộc sống, sinh hoạt và kinh doanh của những hộ dân đang sinh sống và nhà hàng,
quán ăn ven con sông du lịch này.
Tình trạng ô nhiễm hiện nay ở kênh đặc biệt là mùa mưa và mùa khô đã gây ảnh
hưởng nghiêm trọng cho người dân. Vào mùa khô nước thường có màu đen, mùi

Ứng dụng để tìm hiểu và đánh giá thông tin tổng hợp được với tình hình
thực tế tại khu vực khảo sát
So sánh với QCVN vể chất lượng nước bề mặt để đánh giá mức độ ô nhiễm.
+Phương pháp khảo sát phỏng vấn hiện trường
Sử dụng bảng câu hỏi để phỏng vấn đồng thời ghi nhận ý kiến của người
dân về hiện trạng ô nhiễm và ảnh hưởng của chất lượng nước kênh đến sinh hoạt
của người dân.
Cách thức thực hiện:
+Xây dựng bảng câu hỏi
+Đi thực địa để có cái nhìn chung về khu vực khảo sát
+ Tiến hành thử nghiệm bản câu hỏi
+Chỉnh sửa bảng câu hỏi
+Phân chia khu vực khảo sát
+Tiến hành khảo sát chính thức
+Thu kết quả khảo sát
Cơ sở lấy mẫu:
Nhóm nghiên cứu dự định phát 260 phiếu khảo sát trên toàn khu vực nghiên cứu là
dọc hai bên kênh Nhiêu Lộc Thị Nghè trong từ cầu Điện Biên Phủ đến hết sở thú
Sài Gòn và trong phạm vi bán kính 300m.
Nhóm tiến hành ghi lại và đánh số tất cả các số nhà trên khu vực khảo sát và sau đó
tiến hành rút ngẫu nhiên 260 phiếu theo nguyên tắc lất mẫu ngẫu nhiên hiện trường.
Xác suất để mỗi hộ được chọn là như nhau.

3.2 Phương pháp định lượng
+Phương pháp lấy mẫu hiện trường


Dùng các phương pháp thu mẫu hiện trường để đặc trưng cho khu vực khảo
sát



Hóa chất

Pipet 25 mL

Dung dịch K2Cr2O7 0,0167M

Ống đong 100 mL

Acid sulfuric reagent

Buret 25 mL

Chỉ thị màu Ferroin

Ống nghiệm có nút vặn

Dung dịch FAS 0,1 M

Bình cầu 250 mL có nút nhám
Bình tam giác 125 mL, 50 mL


Tủ sấy có điều chỉnh nhiệt
(1500C).


b Tiến hành phân tích:
Phương pháp đun hồi hoàn kín
Rửa sạch ống nghiệm có nút vặn kín với H2SO4 20% trước khi sử dụng.


3,5

7,5

Sau khi thêm dụng dịch K2Cr2O7 0,0167M và H2SO4 regent đậy nút vặn ngay, lắc
kĩ nhiều lần(phản ứng có sinh nhiệt). Đặt ống nghiệm vào giá inox và cho vào tủ
sấy ở nhiệt độ 1500C trong 2h. Để nguội đến nhiệt độ phòng, đổ dung dịch trong
ống nghiệm vào bình tam giác 100ml,, thêm 1-2 giọt ferrolin và định phân băng
dung dịch FAS 0,1M. Dứt điểm khi mẫu chuyển từ màu xanh lá cây sang màu nâu
đỏ. Làm hai mẫu trắng với nước cất, mẫu 0 và B.
c Phương pháp tính toán kết quả:
 Tính toán
FAS)=

Trong đó:
A: Thể tích FAS dùng để định phân mẫu trắng B, mL;
B: Thể tích FAS dùng để định phân mẫu cần xác định, mL;
M: Nồng độ Mole của FAS

 Phương pháp phân tích DO phương pháp Winker cải tiến
a. Dụng cụ, thiết bị và hóa chất:
Dụng cụ, thiết bị

Hóa chất

Chai BOD 300 mL;

Dung dịch MnSO4


toàn kết tủa.
Rót bỏ 97 mL dung dịch, định phân phần còn lại bằng dung dịch Na 2S2O3
0,025M cho đến khi có màu vàng rơm nhạt.Thêm vài giọt chỉ thị hồ tinh bột, tiếp
tục điịnh phân cho đến khi mất màu xanh.

 Phân tích BOD cho mẫu nước:
a. Dụng cụ, thiết bị và hóa chất:
Tương tự với DO, chỉ khác là dùng 2 chai BOD
b. Tiến hành phân tích:
Xác định nhu cầu sinh hóa (BOD) cũng giống như xác định oxy hoàn tan (DO).
Nhưng chuản bị mẫu nên pha loãng mẫu, phải dùng 2 chai BOD để xác định.
 Cho mẫu vào mỗi chai bằng cách nhúng pipet xuống đáy chai, thả từ từ
mẫu vào chai cho đến khi đạt thể tích cần sử dụng, lấy nhanh pipet ra
khỏi chai, đậy nhanh nút lại (không được có bọt khí).
 Một chai định phân tức thì DO 0, một chai để ủ kín 5 ngày (DO 5) trong tủ
200C đậy kĩ, niêm bằng một lớp nước mỏng trên chỗ loe của miệng chai
(lưu ý không để lớp nước này cạn hết trong quá trình ủ).
c. Phương pháp tính toán kết quả:
 Tính toán
BOD5 (mg O2/L) = (DO0 – DO5) x f
Trong đó:
DO0 : hàm lượng oxy hòa tan đo ở ngày đầu tiên
DO5: hàm lượng oxy hòa tan đo sau 5 ngày ủ


f: hệ số pha loãng (1ml mẫu pha loãng thành 15ml)

 Phương pháp phân tích chất rắn cho mẫu nước:
a. Dụng cụ, thiết bị và hóa chất:
Dụng cụ, thiết bị

Sử dụng chương trình excel cùng các hàm thống kê để phân tích kế quả thể
hiện số liệu bằng biểu đồ thông qua phần mềm N-Graph để thể hiện biểu đồ kết hợp
diễn giả.