1
I. Giới thiệu chung về Mcdonald’s
1. Lịch sử ra đời
Năm 1937, hai người anh em người Mỹ là Dick và Mac McDonald mở một cửa
hiệu bán hot dog nhỏ (bánh mỳ kẹp xúc xích) chủ yếu cho ô tô qua lại theo cách ô tô
chỉ cần dừng lại và có người đưa hot dog ra xe. Ý tưởng này không có gì đặc biệt và
mới mẻ. Những cửa hiệu như vậy nhan nhản ở California. Năm 1940, anh em nhà
McDonald có được phát kiến mà những đồng nghiệp không có được và nó được coi
là sự khởi đầu của tập đoàn McDonald ngày nay: bán bánh mỳ kẹp thịt xay rán. Thứ
đồ ăn này ở đầu thế kỷ 20 vốn bị coi là đồ ăn của người nghèo, nhưng rồi lại được
giới trẻ ưa chuộng tới mức cửa hàng của McDonald ở San Bernaldo được coi là tụ
điểm của thế hệ trẻ. Điều quyết định đối với thế hệ trẻ không phải là ngon nhiều hay
ít, mà là sự khác biệt so với đồ ăn mà thế hệ già lão hơn ưa chuộng, là tính đặc
chủng được tôn thờ thành sành điệu, là sự phá cách báo hiệu thời đại mới. Cùng với
món thịt xay nướng này là 24 món rán và nướng khác nữa. Dick và Mac McDonald
giàu lên nhờ đó. Họ hài lòng với những gì đã đạt được. Họ không phải là những
doanh nhân có tham vọng lớn. Họ không có ý định phát triển cửa hiệu nhỏ này
thành một nhà hàng lớn hơn hoặc nổi tiếng hơn. Họ như thể đã ngủ quên trong giàu
có.
Tuy nhiên, câu chuyện về sự phát triển thần kỳ của McDonald's bắt đầu vào
khoảng những năm đầu của thập niên 1950 ở San Bernadio, bang California. Ray
Kroc là một người bán hàng, chuyên cung cấp “milkshake - sữa lắc trước khi uống
và thức ăn trộn” cho một cửa hàng thức ăn phục vụ lái xe và khách hàng qua đường
của hai anh em Dick và Mac McDonald. Kroc ước tính rằng cửa hàng này chắc
chắn bán được trên 2,000 hộp milkshake hàng tháng và từ đó, Kroc tò mò muốn biết
nhiều hơn lí do tại sao công việc kinh doanh của 2 anh em nhà McDonald lại phát
đạt đến thế. Ông ta tới thăm cửa hàng “phục vụ nhanh” này và cực kỳ kinh ngạc
trước tốc độ phục vụ món Hamburger ở đây: 15 giây cho một chiếc bánh hamburger
15 cent với khoai tây và sữa lắc. Kroc nhìn thấy tiềm năng phát triển của công việc
2
kinh doanh này và quyết định tham gia vào. Anh em nhà McDonald đã đồng ý với

2011 này, chúng ta có thể nhận thấy một con sô vô cùng đáng nể: cứ mỗi 12 giờ lại
có một cửa hàng bán đồ ăn nhanh của McDonald’s xuất hiện tại một địa điểm nào
đó trên thế giới.
Riêng trong năm 2010, McDonald’s đã đạt được mức tăng trưởng 5%, giá trị mỗi
cổ phiếu tăng thêm 11% so với 2009 và có tới 64 triệu lượt khách được phục vụ tại
các chuỗi cửa hàng của McDonald’s mỗi ngày
Trụ sở chính của McDonald’s được đặt tại tiểu bang Illinois nước Mỹ. Đây cũng
chính là đất nước có số lượng cửa hàng của McDonald’s lớn nhất thế giới (14.016
cửa hàng). Xếp sau Mỹ trong thống kê này là các cường quốc khác như Nhật Bản
(3.302), Canada (1.434), Đức (1.386), Trung Quốc (1.287)…
4
II- Giới thiệu chung về Franchising
1. Tìm hiểu chung về nhượng quyền thương mại
a. Nhượng quyền thương mại là gì ?
Theo Hiệp hội nhượng quyền kinh doanh Quốc tế (The International Franchise
Association) - hiệp hội lớn nhất nước Mỹ và thế giới đã nêu ra Khái niệm nhượng
quyền thương mại như sau:
"Nhượng quyền thương mại là mối quan hệ theo hợp đồng, giữa Bên giao và Bên
nhận quyền, theo đó Bên giao đề xuất hoặc phải duy trì sự quan tâm liên tục tới
doanh nghiệp của Bên nhận trên các khía cạnh như: bí quyết kinh doanh (know-
how), đào tạo nhân viên; Bên nhận hoạt động dưới nhãn hiệu hàng hóa, phương
thức, phương pháp kinh doanh do Bên giao sở hữu hoặc kiểm soát; và Bên nhận
đang, hoặc sẽ tiến hành đầu tư đáng kể vốn vào doanh nghiệp bằng các nguồn lực
của mình".
Có thể hiểu đơn giản, nhượng quyền thương mại là việc một Bên độc lập (Bên
nhận) phân phối (marketing) sản phẩm, hoặc dịch vụ dưới nhãn hiệu hàng hóa, các
đối tượng khác của các quyền sở hữu trí tuệ, và hệ thống kinh doanh đồng bộ do
một Bên khác (Bên giao) phát triển và sở hữu; để được phép làm việc này, Bên
nhận phải trả những phí và chấp nhận một số hạn chế do Bên giao quy định.
b. Ưu điểm và hạn chế của nhượng quyền thương mại

- Đối với Franchisee :
• Kinh doanh một thương hiệu có uy tín với số vốn đầu tư nhỏ
• Giảm thiểu các rủi ro do không phải đầu tư xây dựng một thương hiệu mới.
• Sản phẩm, dịch vụ và hệ thống họat động được chuẩn hóa.
• Hệ thống tài chính và số sách kế toán được thực hiện theo một chuẩn mực.
6
• Được đào tạo, huấn luyện về quản lý và kinh doanh.
• Hỗ trợ từ các chương trình tiếp thị và khuyến mãi của thương hiệu.
• Quảng cáo tại nơi bán hàng.
• Các họat động hỗ trợ trọn gói, thống nhất
• Có phương pháp kiểm soát chất lượng sản phẩm đồng bộ.
 Hạn chế của nhượng quyền thương mại
Tuy nhiên, hình thức nhượng quyền thương mại không phải thích hợp cho tất cả
mọi người. Những loại hình doanh nghiệp họat động hoàn toàn độc lập có thể khó
chịu khi phải thực hiện theo những yêu cầu và đặc điểm họat động nghiêm ngặt của
hình thức kinh doanh nhượng quyền. Và cũng cần biết là có một vài phương thức
kinh doanh nhượng quyền thương mại hiệu quả hơn những phương thức khác. Một
phương thức nhượng quyền kém hiệu quả sẽ không huấn luyện bạn xử lý tốt các
tình huống khó khăn trong kinh doanh, sẽ không hỗ trợ bạn tốt khi có vấn đề phát
sinh, và sẽ không sử dụng hiệu quả chi phí dành cho quảng cáo của bạn.
- Đối với Franchisor:
• Mất quyền kiểm soát và quyền năng trong kinh doanh.
• Sự tranh chấp của các cơ sở kinh doanh.
• Thiên vị cho một bên nhận nhượng quyền nào đó.
• Hoạt động không kém của một đơn vị sẽ ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu…
- Đối với Franchisee :
• Không phải là thương hiệu riêng của mình.
• Chia sẽ rủi ro kinh doanh của bên nhượng quyền.
• Sự bùng nỗ của các đối thủ cạnh tranh trong cùng hệ thống.
• Hoạt động kinh doanh theo khuôn khổ được qui định trước.

Thành lập năm 1955 và chỉ sau 30 năm , McDonald’s đã nhanh chóng chiếm
lĩnh thị trường nội địa với hơn 10.000 nhà hàng trải khắp các bang nước Mỹ.
McDonald’s không chỉ đơn thuần là một công ty làm ăn thành đạt, nó thực sự đã trở
thành một biểu tượng của nước Mỹ phồn thịnh.
Năm 1955, Ray Kroc nhận ra rằng chìa khóa để thành công là nhanh chóng
mở rộng kinh doanh. Cách tốt nhất để đạt được mục đích này là thông qua hình thức
nhượng quyền thương hiệu. Nhà hàng đầu tiên của McDonald’s vượt ra ngoài biên
giới nước Mỹ là nhà hàng tại Canada (1967), và không ngừng mở rộng thị trường
tại các lục địa khác:
“Việc mở rộng thị trường của McDonald’s tại các lục địa trên Thế giới”
(Nguồn trích: Wikipedia)
Năm 2006, doanh số bán hàng trên toàn thế giới của McDonald’s là hơn 57 tỷ đô la,
con số này đưa McDonald’s trở thành công ty đồ ăn nhanh lớn nhất thế giới. Ngày
nay, McDonald’s đã có hơn 32.000 cửa hàng tại 122 quốc gia và vùng lãnh thổ
(70% số cửa hàng hoạt động theo phương thức nhượng quyền thương hiệu), phục
9
vụ gần 50 triệu người mỗi ngày. Quốc gia mới nhất mà tập đoàn này vừa thâm nhập
được là Bosnia.

Trên thực tế, để đạt được những thành công trong việc xâm nhập và thâm
nhập thị trường mới không dễ dàng như những gì các con số thống kê đã nêu ra ở
trên. Hoạt động nhượng quyền thương mại của Mc Donald’s được tiến hành vô
cùng quy củ và nghiêm ngặt, những qui định và điều kiện để nhận nhượng quyền
thương mại của Mc Donald’s rất khắt khe và tiến hành theo trình tự : từ nghiên cứu
thị trường, đánh giá, kiểm tra và chọn lọc các bên nhận nhượng quyền, huấn luyện
bên nhận nhượng quyền, giám sát và quản lý bên nhận nhượng quyền …
Thông qua việc nhượng quyền, McDonald’s có thể sở hữu hoặc ký hợp đồng
thuê vị trí hoặc một nhà hàng. Những người nhận quyền sẽ mua những vật dụng,
thiết bị và quyền sử dụng sự chuyển nhượng này trong vòng 20 năm. Để đảm bảo
sự đồng bộ trên toàn thế giới, tất cả những người được chuyển nhượng phải dùng

Trung quốc:
Từ khoảng hơn 20 năm trước đây, McDonald's quyết định bán sản phẩm của
mình - khoai tây chiên và bánh khoai tây làm từ các củ khoai tây trồng ngay tại
Trung Quốc, với niềm đam mê theo đuổi chất lượng sản phẩm của McDonald,họ
bắt đầu kiếm tìm những củ khoai tây hoàn hảo cho mình . Mặc dù ở Trung quốc có
hàng trăm loại khoai tây, nhưng với những yêu cầu khắt khe về chất lượng khoai tây
như: hương vị, màu sắc, kích thước, hình dáng, lượng đường, tinh bột và các thành
phần khác, hay thậm chí là cả những yêu cầu về đất trồng, khí hậu thì chỉ có khoai
tây Xia Bodi trồng tại vùng đất Inner Mongolia Xilinhot mới đáp ứng được những
tiêu chuẩn đó của McDonald’s. Công việc nghiên cứu thị trường đã giúp cho tập
đoàn McDonald’s vượt qua những khó khăn về nguyên liệu đầu vào khi thâm nhập
thị trường Trung Quôc.
Việc nghiên cứu thị trường đã không chỉ giúp cho Mc Donald’s tìm hiểu những
miền đất tiềm năng trên toàn thế giới, mua lại và tìm kiếm cơ hội nhượng quyền mà
11