BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ

MỐI QUAN HỆ GIỮA RỦI RO VÀ KHẢ NĂNG SINH LỜI
CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
Chuyên ngành: Tài chính Ngân hàng

LÊ MINH ĐỨC

Hà Nội, tháng 5 năm 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ
MỐI QUAN HỆ GIỮA RỦI RO VÀ KHẢ NĂNG SINH LỜI
CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
Ngành: Tài chính Ngân hàng
Chuyên ngành: Tài chính Ngân hàng
Mã số: 83.40.201

Họ và tên học viên: Lê Minh Đức
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thu Thủy

Hà Nội, tháng 5 năm 2019


i

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN

PHẦN MỞ ĐẦU..................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài........................................................................................... 1
2. Mục tiêu nghiên cứu...................................................................................... 2
3. Câu hỏi nghiên cứu........................................................................................ 2
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu..................................................................... 2
5. Phương pháp nghiên cứu............................................................................... 3
6. Ý nghĩa khoa học của đề tài nghiên cứu........................................................ 3
7. Kết cấu của luận văn...................................................................................... 4
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ RỦI RO VÀ KHẢ NĂNG SINH LỜI CỦA
CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI.................................................................... 5
1.1. Cơ sở lý luận về rủi ro ngân hàng............................................................... 5
1.1.1. Khái niệm về rủi ro ngân hàng.......................................................... 5
1.1.2. Phân loại rủi ro ngân hàng................................................................5
1.1.2.1. Rủi ro tín dụng..........................................................................6
1.1.2.2. Rủi ro thanh khoản...................................................................6
1.1.2.3. Rủi ro lãi suất...........................................................................7
1.1.2.4. Rủi ro hoạt động.......................................................................7
1.1.2.5. Rủi ro khác...............................................................................8
1.2. Cơ sở lý luận về khả năng sinh lời của ngân hàng...................................... 8
1.2.1. Khái niệm về khả năng sinh lời của ngân hàng.................................8
1.2.2. Các chỉ tiêu đo lường khả năng sinh lời của ngân hàng....................9
1.3. Mối quan hệ giữa rủi ro và khả năng sinh lời tại ngân hàng thương mại....................9


iii

3.1. Phương pháp nghiên cứu lựa chọn và đo lường biến ................................... 48
3.2. Phương pháp thu thập dữ liệu ......................................................................... 49
3.2.1. Mẫu nghiên cứu ................................................................................ 49


iv
3.2.2. Nguồn dữ liệu nghiên cứu 50
3.3. Giả thuyết nghiên cứu............................................................................... 50
3.4. Mô hình nghiên cứu.................................................................................. 51
3.4.1. Biến phụ thuộc

54

3.4.1.1. ROA 54
3.4.1.2. ROE 54
3.4.2. Biến đo lường rủi ro 54
3.4.2.1. Tỷ lệ nợ xấu/Tổng dư nợ (NPLR)
3.4.2.2. Biến Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng/Tổng dư nợ (LLPR)
3.4.2.3. Biến rủi ro thanh khoản (LIQ)

54
55
55

3.4.3. Các biến kiểm soát trong mô hình 56
3.4.3.1. Biến tỷ lệ dư nợ cho vay/Tổng tài sản (LTA)

56

3.4.3.2. Biến cấu trúc vốn (ETA) 57


66

4.2.3. Kiểm định giả thuyết về phân phối chuẩn 66
4.3. Phân tích kết quả thực nghiệm.................................................................. 67
CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN.................................................................................... 74
5.1. Kết luận chung đề tài nghiên cứu.............................................................. 74
5.2. Đề xuất một số giải pháp và hàm ý chính sách......................................... 74


v
5.2.1. Kiểm soát rủi ro tín dụng
5.2.2. Cơ cấu lại nguồn vốn của ngân hàng
5.2.3. Tăng cường nắm giữ nhiều tài sản có tính thanh khoản cao

74
76
76

5.2.4. Tăng cường khả năng quản lý và kiểm soát chi phí hoạt động 77
5.3. Ý nghĩa khoa học của đề tài nghiên cứu................................................... 77
5.4. Hạn chế của đề tài và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.......................78
5.4.1. Hạn chế của đề tài
5.4.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

78
78

TÀI LIỆU THAM KHẢO.................................................................................... 79
PHỤ LỤC.............................................................................................................. 84


4

LIQ

Tài sản có tính thanh khoản nhanh trên tổng tài sản

5

LLPR

Tỷ lệ chi chi phí dự phòng rủi ro tín dụng trên tổng dư nợ

6

LTA

Dư nợ cho vay trên tổng tài sản

7

NHNN

Ngân hàng Nhà nước

8

NHTM

Ngân hàng thương mại


ROA

Khả năng sinh lời sau thuế trên tổng tài sản

15

ROE

Khả năng sinh lời sau thuế trên vốn chủ sở hữu

16

SIZE

Quy mô ngân hàng


vii
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1: Tốc độ tăng trưởng tín dụng của 16 NHTM Việt Nam................................... 18
Bảng 2.2: Tỷ lệ nợ xấu/Tổng dư nợ của 16 NHTM giai đoạn 2006 – 2018................23
Bảng 2.3: Tốc độ tăng trưởng lợi nhuận sau thuế của 16 NHTM.................................... 25
Bảng 2.4: Tỷ lệ chi phí dự phòng rủi ro/Tổng dư nợ (LLPR)........................................... 28
giai đoạn 2006–2018......................................................................................................................... 28
Bảng 2.5: Tốc độ tăng quy mô tổng tài sản của các ngân hàng qua các năm..............32
Bảng 2.6: Tốc độ tăng vốn chủ sở hữu của của 16 NHTM Việt Nam...........................36
Bảng 3.1: Danh sách các ngân hàng trong mẫu nghiên cứu.............................................. 50
Bảng 3.2: Mô tả các biến mô hình............................................................................................... 53
Bảng 4.1: Mô tả dữ liệu của các ngân hàng giai đoạn 2006 - 2018................................ 60

Đề tài nghiên cứu: Mối quan hệ giữa rủi ro và khả năng sinh lời của các ngân
hàng thương mại Việt Nam.
Tác giả luận văn: Lê Minh Đức. Khóa: K24.
Người hướng dẫn: Tiến sĩ Nguyễn Thu Thủy.
Nội dung tóm tắt:
a) Lý do chọn đề tài:
- Ngân hàng thương mại tại Việt Nam hiện đang gặp phải nhiều rủi ro trong
quá trình hoạt động kinh doanh. Do đó, việc phân tích, đánh giá để tối ưu hóa giữa
khả năng sinh lời và rủi ro cần được các ngân hàng đặc biệt quan tâm.
- Mặc dù đã có một số bài viết nghiên cứu có liên quan đến sự tác động rủi ro
đến khả năng sinh lời của các ngân hàng tại Việt Nam nhưng vẫn còn hạn chế trong
những bài nghiên cứu đó trong việc thu thập dữ liệu trong quá khứ và hạn chế trong
việc ứng dụng phương pháp phân tích định lượng để kiểm chứng mối quan hệ giữa
rủi ro và khả năng sinh lời của ngân hàng.
b) Mục đích nghiên cứu của luận văn, đối tượng, phạm vi nghiên cứu:
- Mục tiêu chung của đề tài: Xem xét mối quan hệ giữa rủi ro và khả năng sinh
lời của các ngân hàng thương mại Việt Nam. Từ đó, xác định mục tiêu cụ thể: Tìm
ra một số giải pháp và hàm ý chính sách để tối ưu hóa khả năng sinh lời của các
ngân hàng thương mại Việt Nam.
- Đối tượng nghiên cứu: rủi ro và khả năng sinh lời của các ngân hàng thương
mại Việt Nam.
- Phạm vi nghiên cứu: dữ liệu của 16 ngân hàng thương mại của Việt Nam
trong giai đoạn từ 2006 – 2018.
c) Tóm tắt các nội dung chính và đóng góp mới của tác giả:
-

Tác giả cập nhật mới nhất và đánh giá thực trạng hiệu quả kinh doanh (rủi ro,

khả năng sinh lời) của các ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2006-2018.


những rủi ro chính như rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản ... Do đó, việc phân tích,
đánh giá và đo lường rủi ro luôn được các ngân hàng quan tâm. Bởi vì rủi ro có khả
năng tác động đến khả năng sinh lời của ngân hàng, ví dụ nếu như một ngân hàng
có rủi ro tín dụng cao thì rất có khả năng ngân hàng đó phải đối mặt với nguy cơ
giảm khả năng sinh lời do không thu hồi được vốn gốc và lãi vay từ khách hàng. Và
nếu không kiểm soát được rủi ro này thì về lâu dài sẽ ảnh hưởng rất lớn đến duy trì
hoạt động ngân hàng nói riêng, từ đó tác động nghiêm trọng đến toàn hệ thống ngân
hàng và nền kinh tế nói chung.
Sau cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu, hệ thống ngân
hàng đứng trước rất nhiều khó khăn: một trong số những khó khăn nổi trội trong số
đó cũng phải kể đến đó là vấn đề nợ xấu. Bằng chứng cho thấy có nhiều ngân hàng
trên thế giới công bố những khoản nợ xấu và những khoản thua lỗ lớn, và cũng có
rất nhiều ngân hàng trên thế giới đã dẫn đến phá sản. Vấn đề được đặt ra đó là liệu
rằng một trong những rủi ro có phải là nguyên nhân làm khả năng sinh lời của các
ngân hàng suy giảm hay không? Và thực sự giữa khả năng sinh lời ngân hàng và rủi
ro có mối quan hệ như thế nào?
Cho đến nay, trên thế giới có nhiều bài nghiên cứu thực nghiệm có liên quan
đến sự tác động của rủi ro đến khả năng sinh lời của ngân hàng. Tuy nhiên, kết quả
tìm thấy có sự không thống nhất giữa các nghiên cứu. Như Kargi (2011), Alexiou
and Sofoklis (2009), Hosna et al (2009) … đã tìm thấy sự tác động ngược chiều
giữa rủi ro và khả năng sinh lời ngân hàng. Bên cạnh đó, Boahene et al (2012);
Afriyie and Akotey (2013) … lại tìm thấy những bằng chứng thực nghiệm cho thấy
mối quan hệ giữa rủi ro và khả năng sinh lời là cùng chiều. Tuy nhiên, một số


2

nghiên cứu đã tìm thấy không có mối quan hệ rõ ràng giữa rủi ro và khả năng sinh
lời như: Mohammed Bayyoud and Nermeen Sayyad (2015); Kithinji (2010).
Mặc dù đã có một số bài viết nghiên cứu có liên quan đến sự tác động rủi ro

thời trong bài nghiên cứu này tác giả sử dụng dữ liệu bảng cân bằng, do đó để đảm
bảo sự đồng nhất số liệu về mặt thời gian, cũng như đảm bảo tính cỡ mẫu ở mức
tương đối và dữ liệu bảng cân bằng để phục vụ cho bài nghiên cứu thì phạm vi
nghiên cứu trong đề tài này sử dụng dữ liệu của 16 ngân hàng thương mại của Việt
Nam trong giai đoạn từ 2006 - 2018.
5. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu: Trong đề tài nghiên cứu này, tác giả sử dụng phương
pháp thống kê mô tả, đồng thời tác giả còn sử dụng phương pháp định lượng thông
qua chạy hồi quy mô hình theo các phương pháp: PooL OLS (POOL), Mô hình tác
động cố định FEM (Fixed effects model) và Mô hình tác động ngẫu nhiên REM
(Random effects model). Để đảm bảo được dữ liệu nghiên cứu thu thập được có độ
tin cậy cao, đề tài nghiên cứu sử dụng dữ liệu được thu thập chủ yếu từ nguồn Báo
cáo tài chính đã được kiểm toán của các đơn vị.
6. Ý nghĩa khoa học của đề tài nghiên cứu
Đề tài góp phần giúp củng cố thêm về mặt lý luận là tồn tại mối quan hệ giữa
rủi ro và khả năng sinh lời ngân hàng. Trong đó điển hình là mối quan hệ ngược
chiều giữa rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản đối với khả năng sinh lời ngân
hàng. Ngoài ra còn là mối quan hệ giữa một số chỉ tiêu rủi ro khác đối với khả năng
sinh lời của ngân hàng.
Ý nghĩa thực tiễn: Thông qua kết quả thực nghiệm nghiên cứu giúp cho các
nhà quản lý, các nhà chính sách, nhà đầu tư … thấy được ảnh hưởng thực sự của các
loại rủi ro đến khả năng sinh lời ngân hàng. Qua đó, giúp cho các nhà quản lý, cũng
như những nhà làm chính sách có thể đưa ra những giải pháp quản trị thích hợp
nhằm nâng cao khả năng sinh lời cho ngân hàng, cũng như đảm bảo sự an toàn
và bền vững trong hoạt động của hệ thống ngân hàng, góp phần thúc đẩy sự phát
triển của nền kinh tế. Còn đối với các nhà đầu tư có thể đưa ra chiến lược đầu tư
phù hợp để có thể đem lại mức khả năng sinh lời cao nhất với mức rủi ro thấp nhất


4

hậu quả tiêu cực đến uy tín, khả năng sinh lời trong tương lai của ngân hàng. Rủi ro
trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng được hiểu là khả năng xảy ra tổn thất
cho ngân hàng. Trong hoạt động của một NHTM thì thường không phải bất cứ
những sự kiện nào xấu cũng là rủi ro, mà có thể là bất trắc. Bất trắc là sự ngẫu nhiên
của kết quả. Nếu như những sự kiện xấu đó không gây ra tổn thất cho ngân hàng thì
đó là bất trắc, không nên coi là rủi ro. Rủi ro thường đi đôi với lợi ích, rủi ro càng
cao thì khả năng sinh lời kì vọng cho ngân hàng càng lớn. Các ngân hàng cần phải
đánh giá các cơ hội kinh doanh dựa trên mối quan hệ rủi ro – lợi ích nhằm tìm ra
những cơ hội đạt được lợi ích xứng đáng với mức rủi ro chấp nhận. Do đó, chấp
nhận rủi ro là yêu cầu tất yếu đối với ngân hàng.
1.1.2. Phân loại rủi ro ngân hàng
Là ngành kinh doanh đặc biệt trong nền kinh tế nên rủi ro trong lĩnh vực ngân
hàng thường rất nhiều và rất cao. Theo Ủy ban Basel (1999) cho rằng rủi ro của các
tổ chức tài chính được phân thành: rủi ro tín dụng, rủi ro thị trường, rủi ro thanh
khoản, rủi ro lãi suất, rủi ro hoạt động, rủi ro pháp lý và rủi ro danh tiếng. Trong số
đó, một số rủi ro ít gặp hơn có thể kể đến như rủi ro pháp lý, rủi ro thị trường, rủi ro
danh tiếng.


6

1.1.2.1. Rủi ro tín dụng
 Tại Điều 4, Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 ngày 18/6/2010
của Quốc hội quy định: “Cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử
dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên
tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh
toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác”.
Tại Điều 3, Thông tư số 02/2013/TT-NHNN ngày 21/01/2013 của NHNN
nêu rõ: “Rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng (sau đây gọi tắt là rủi ro) là tổn
thất có khả năng xảy ra đối với nợ của Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước

giữa nguồn vốn huy động và sử dụng vốn; khách hàng rút tiền ồ ạt, tức thời; hoặc
yêu cầu thực hiện các cam kết tín dụng của ngân hàng … Một ngân hàng có dự trữ
tài sản thanh khoản thấp hay tỷ trọng các nguồn vốn nhạy cảm với lãi suất thị
trường cao thường có mức độ rủi ro thanh khoản cao. Ngoài ra, một ngân hàng gia
tăng nhanh chóng về tổng tài sản mà không đi đôi với nguồn vốn có kỳ hạn phù hợp
cũng có thể phải đối mặt với rủi ro thanh khoản cao hơn. Rủi ro thanh khoản cần
được xem xét trong mối quan hệ với các rủi ro khác do có thể bị kích hoạt bởi các
rủi ro khác như rủi ro thị trường, rủi ro tín dụng … Nếu ngân hàng có rủi ro tín dụng
gia tăng do việc gia tăng và tập trung tín dụng có thể dẫn tới sự gia tăng rủi ro thanh
khoản. Tương tự, lãi suất gia tăng có thể làm không chỉ có thể làm tăng rủi ro lãi
suất mà còn khiến khách hàng rút tiền hàng loạt.
1.1.2.3. Rủi ro lãi suất
Là những thiệt hại mà NHTM phải gánh chịu khi có sự thay đổi lãi suất trên thị
trường. Nếu ngân hàng duy trì cơ cấu tài sản Có và tài sản Nợ với những kỳ hạn không
cân xứng với nhau thì phải chịu những rủi ro về lãi suất trong việc tái tài trợ tài sản Có
hoặc khi giá trị của tài sản thay đổi do lãi suất thị trường biến động. Ngoài ra, rủi ro lãi
suất còn thể hiện khi tỷ lệ lạm phát tăng nhanh hơn lạm phát dự kiến trong khi lãi suất
cho vay không thể điều chỉnh được, thì ngân hàng có thể phải chịu rủi ro nếu tỷ lệ lạm
phát lớn hơn hoặc bằng lãi suất cho vay (lãi suất thực tế âm).

1.1.2.4. Rủi ro hoạt động
Rủi ro hoạt động là khả năng xảy ra tổn thất do sai sót trong các hoạt động nội
bộ của ngân hàng. Các sai sót này xảy ra khi quy trình nội bộ không đầy đủ hoặc
chưa chính xác, do còn người có trình độ chuyên môn hoặc đạo đức kém, do các hệ
thống máy móc vận hành chưa thông suốt … Trong hoạt động của ngân hàng, nhân
viên ngân hàng có thể cố tình gian lận hay vô tình mắc lỗi, ngân hàng thiếu hoặc


8




9

năng sinh lời cho chúng ta biết hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp trong một thời
kỳ nhất định.
Khả năng sinh lời là một trong các đo lường quan trọng đánh giá kết quả tài
chính của các NHTM, được xem xét trên cơ sở kết hợp kết quả kinh doanh và
nguồn lực sử dụng. Khả năng sinh lời là nền tảng quan trọng giúp các ngân hàng đổi
mới, đa dạng hóa sản phẩm, từ đó kinh doanh hiệu quả.
1.2.2. Các chỉ tiêu đo lường khả năng sinh lời của ngân hàng
Để đánh giá khả năng sinh lời của ngân hàng thông thường sử dụng các chỉ số
sau đây:
ROE: Tỷ lệ khả năng sinh lời trên vốn chủ sở hữu.
Lợi nhuận sau thuế
ROE

=

Vốn chủ sở hữu bình quân
ROE đo lường khả năng sinh lời trên mỗi đồng vốn cổ đông thường.
ROA: Tỷ lệ khả năng sinh lời trên tổng tài sản.
Lợi nhuận sau thuế
ROA

=

Tổng tài sản bình quân
ROA đo lường khả năng sinh lời trên mỗi đồng tài sản của ngân hàng.
Đây là chỉ tiêu quan trọng mà Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sử dụng để đánh

lời cao hơn, tuy nhiên điều này là không có gì để đảm bảo. Có nghĩa là rủi ro cao
hơn cũng đồng nghĩa với việc khả năng xảy ra tổn thất rất cao, và trong trường hợp
này thì mức khả năng sinh lời cao không đủ bù đắp phần tổn thất đã mất đi, làm khả
năng sinh lời sụt giảm. Và có nhiều bằng chứng thực nghiệm cho thấy rằng, giữa rủi
ro và khả năng sinh lời có mối quan hệ ngược nhiều nhau: bằng chứng thực nghiệm
tìm thấy rằng có những công ty có chính sách quản lý tốt có thể tăng khả năng sinh
lời của họ và đồng thời giảm thiểu rủi ro; cũng có những công ty có rủi ro cao
nhưng khả năng sinh lời thấp và một nhóm các công ty có rủi ro thấp nhưng khả
năng sinh lời cao (Bowman, 1980; Mukherji et al, 2008; Frantz Maurer, 2008).
Như vậy, dựa trên những quan điểm khác nhau về mối quan hệ giữa rủi ro và
khả năng sinh lời cho thấy rằng giữa rủi ro và khả năng sinh lời không chỉ đơn giản
mối quan hệ cùng chiều tức là không hẳn là tổ chức nào chấp nhập mức rủi ro hơn
thì cũng sẽ có khả năng sinh lời hơn nhiều so với một tổ chức gặp ít rủi ro. Mà thực
tế, có những bằng chứng cho thấy có những tổ chức mặc dù chấp nhận rủi ro cao


11

hơn nhưng cũng chỉ có khả năng sinh lời trung bình hoặc dưới mức trung bình tức
là việc chấp nhận mức rủi ro cao hơn thì không phải lúc nào cũng có khả năng sinh
lời cao hơn từ việc đánh đổi này; hay cũng có những tổ chức có rủi ro thấp hơn
nhưng không phải luôn luôn có khả năng sinh lời thấp hơn.
1.3.2. Mối quan hệ giữa rủi ro và khả năng sinh lời tại ngân hàng thương mại
Rủi ro và khả năng sinh lời là hai yếu tố luôn song hành cùng nhau. Do vậy,
khi xem xét tác động của rủi ro đến khả năng sinh lời của ngân hàng, chúng ta cũng
cần xem xét sự tác động đến cả 2 chiều: cùng chiều và ngược chiều nhau.
Trong hoạt động kinh doanh ngân hàng, tín dụng là một hoạt động chủ yếu và
thường xuyên của các ngân hàng thương mại, và là hoạt động chiếm tỷ trọng lớn nhất
trong tổng tài sản của ngân hàng thương mại. Đây là hoạt động mang lại thu nhập lớn
và chủ yếu cho các ngân hàng, nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro và gây ra hậu

thời cũng đưa ra mức lãi suất cho vay cao hơn tương xứng để bù đắp cho những rủi
ro mà ngân hàng có thể gánh chịu, vì thế có thể dẫn đến gia tăng khả năng sinh lời
cho ngân hàng (Maudos and Fernández de Guevara, 2004; Boahene et al, 2012).
Hơn nữa, mặc dù rủi ro tín dụng cao nhưng nếu các ngân hàng có biện pháp quản lý
rủi ro tín dụng tốt thì có thể tìm thấy mức sinh lời cao nhưng đồng thời hạn cũng
hạn chế những tổn thất do rủi ro tín dụng gây ra. Do vậy, các ngân hàng cũng có
được nhiều cơ hội hơn để tăng năng suất tài sản, tăng khả năng sinh lời cho ngân
hàng và đồng thời có thể kiểm soát rủi ro tín dụng (Cooper et al, 2003).
Như vậy cho đến nay đã có có nhiều quan điểm khác nhau về mối quan hệ
giữa rủi ro và khả năng sinh lời của ngân hàng: có quan điểm cho rằng giữa rủi ro
và khả năng sinh lời của ngân hàng luôn có sự đánh đổi nghĩa là có mối quan hệ
cùng chiều với nhau, tức rủi ro cao thì đồng thời mang đến cho ngân hàng khả năng
sinh lời cao hơn; nhưng cũng đã có nhiều quan điểm cho rằng mối quan hệ giữa rủi
và khả năng sinh lời của ngân hàng là ngược chiều nhau. Cho nên để có thể đưa ra
bằng chứng xác thực rằng liệu trên thực tế liệu rằng có hay không sự tồn tại mối
quan hệ giữa rủi ro và khả năng sinh lời của ngân hàng và nếu có thì rủi ro tác động
như thế nào đến khả năng sinh lời của ngân hàng thì trong phần tiếp theo của bài
nghiên cứu này sẽ lược khảo một cách chi tiết những nghiên cứu thực nghiệm trước
đây nhằm củng cố thêm phần lý thuyết đã nghiên cứu.
1.4. Các nghiên cứu về mối quan hệ giữa rủi ro và khả năng sinh lời tại ngân
hàng thương mại ở Việt Nam và nước ngoài
Trong những năm gần đây, mối quan hệ giữa rủi ro và khả năng sinh lời của
các ngân hàng thương mại đã được sự quan tâm của nhiều nghiên cứu. Rất nhiều


13

nghiên cứu kể cả lý thuyết lẫn thực nghiệm đã được tiến hành ở Việt Nam và nước
ngoài để xem xét mối quan hệ giữa rủi ro và khả năng sinh lời của các ngân hàng.
1.4.1. Một số nghiên cứu về mối quan hệ giữa rủi ro và khả năng sinh lời của