Ngaứy soaùn :
Ngày dạy :
Tit 68+ 69 + 70:

sử địa phơng
Khái quát lịch sử văn hoá tỉnh H Nam từ TK X đến
giữa TK XIX
A/ Mục tiêu:
Hiểu thêm về kiến thức lịch sử địa phơng, hiểu lịch sử tỉnh H Nam.
Hiểu khái quát lịch sử - văn hoá tỉnh H Nam từ nguồn gốc đến giữa TK XIX.
Giáo dục học sinh lòng tự hào về lịch sử quê hơng, từ đó các em có ý thức gắn
bó với quê hơng và xây dựng quê hơng giàu đẹp.
Su tầm các danh của tỉnh H Nam.
B/ Phơng tiện dạy học:
Bản đồ hành chính tỉnh H Nam.
C/ Tiến trình dạy - học.
1. Tổ chức:
2. Kiểm tra
3. Bài mới.
Quê hơng, con ngời H Nam và nền văn minh sông Hồng.
Học sinh đọc tài liệu
? Em hãy nêu vị trí, nguồn gốc của tỉnh
H Nam ?
? Từ khi thành lập đến nay H Nam có
những tên gọi nh thế nào ?
? Em hãy đọc tên thành phố và các
huyên trong tỉnh ?
- Học sinh đọc tài liệu ó tỡm hiu
? Em hãy kể tên và giới thiệu một vài
nét chính về các danh nhân tiêu biểu
của tỉnh H Nam ?

Tin s (Tin s vừ), tớnh t ngi u
tiờn nm 1429 - Tin s Nguyn Khc
Hiu n ngi cui cựng vo nm
1910 l c Phú bng Bựi K. Thc ra,
khoa c thi quõn ch cng chm dt
vo 8 nm sau ú- nm 1918)
Nm Quý Su (1433) ụng c c lm
Chỏnh s sang nh Minh. ễng lm quan
n Tuy lc i phu nhp ni hnh khin,
Hn lõm vin tha ch, Tri tam quỏn s,
kiờm khu mt vin s, Nhp th kinh diờn,
cựng Nguyn Trói tham gia hu vic
ging dy cho vua tr.
tam giỏp ng Tin s xut thõn
(Hong giỏp) khoa K Mựi niờn hiu
Cnh Thng th 2 (1499), i Lờ
Thỏnh Tụng. Lm quan Ph doón ph
Phng Thiờn.
? Trong lĩnh vực khoa học,cỏc khoa
bng có danh nhân nào ?
- 1997 Nam H chia làm hai tỉnh là
H Nam và Nam nh, nay H
Nam có 6 huyên và 1 thành ph.
II. H Nam trong nền văn minh Đại
Việt
1/. Những danh nhân tiêu biểu ở
tỉnh H Nam.
* Trong lĩnh vực khoa học.
* Nguyn Khc Hiu (1400-1472)
Nguyn Khc Hiu t l Thun

Tin s V Hu Li. c nhõn khoa
Canh Tý (1840).
C bn i Nguyn Khuyn l Nguyn
Tụng Mi, Tin s , lm quan n Hin
sỏt s Thanh Húa. ễng thõn sinh nh
th l Nguyn Lin, vn theo ũi nho
hc, 3 khoa Tỳ ti, chuyờn ngh dy
hc kim sng x vn Bựi.
M Nguyn Khuyn l b Trn Th
Thoan, quờ lng Vn Khờ, tc gi l lng
Ngũi, nay thuc xó Yờn Trung, huyn í
Yờn, tnh Nam nh.
(1429) i Lờ Thỏi T.
* Dng c K (1475-1564)
Cũn cú tờn gi l Dng c Thy.
ễng sinh nm t Mựi (1475), mt
nm Giỏp Tý (1564). Quờ xúm D
Ho, xó D An, huyn Duy Tiờn.
* Lờ ỡnh Tng (1474-?)
Sinh nm 1474, cha rừ nm mt.
ễng quờ Cao Mt, huyn Kim
Bng, nay l thụn Cao Mt, xó Lờ
H, huyn Kim Bng. tam
giỏp ng Tin s xut thõn khoa
Nhõm Tut niờn hiu Cnh Thng
th 5 (1502), i Lờ Hin Tụng.
Lm quan n Phú ụ ng s
* Lý Trn Thn (1721-1776)
Lý Trn Thn quờ Lờ Xỏ, xó Chõu
Sn, huyn Duy Tiờn. ễng sinh

Hà Nam từ giữa thế kỉ XVI đến thế kỉ
XIX ?
-> Các nhóm trình bày kết quả…
Đây là thời kỳ Đại Việt lâm vào tình
huyện Lý Nhân.
Năm 33 tuổi đỗ Tam giáp đồng Tiến
sĩ xuất thân khoa Tân Sửu, niên
hiệu Thiệu Trị thứ nhất (1841). Làm
quan đến chức Quốc Tử giám tế
tửu. Sau cáo quan về quê dạy học.
Nguyễn Khuyến (1835-1909)
Nguyễn Khuyến có tên là Nguyễn
Văn Thắng, hiệu Quế Sơn, tự Miễn
Chi. Ông sinh ngày 15-2-1835 (tức
18 tháng Giêng năm Ất Mùi).
Nguyễn Khuyến xuất thân từ một
gia đình nhà nho nghèo, hai bên nội
ngoại đều có truyền thống khoa
bảng. Bên nội quê gốc ở vung Treo
Vọt, huyện Can Lộc, Hà Tĩnh, di cư
ra Yên Đổ, cho đến thời nhà thơ đã
được năm trăm năm.
III/ Hà Nam dưới các triều
đại Lý, Trần, Hồ, Lê
1)Cuộc dời đô của Lý Thái Tổ
năm Canh Tuất (1010) qua đất
Hà Nam chắc chắn nhận được sự
đóng góp cả vật chất lẫn tinh thần
của nhân dân HàNam. Bởi lẽ cuộc
rời đô đòi hỏi cần nhiều nhân lực,

Giang ghé thăm núi Đọi, thấy cảnh sắc
núi sông hữu tình đã cho xây dựng chùa,
của triều đình
3) Trong cuộc kháng chiến chống
quân Nguyên lần thứ 2 (1285) vua
tôi nhà Trần đã rút khỏi Thăng
Long theo sông Thiên Mạc về
Thiên Trường. Trên đường rút lui,
quân ta dựa vào các điểm chốt để
mai phục quân địch. Nhiều tấm
gương hy sinh cao cả như Trần
Bình Trọng vốn dòng dõi Lê Hoàn
quê ở Thanh Liêm đã đanh thép
trả lời quân thù: "Ta thà làm ma
nước Nam chứ không thèm làm
vương đất Bắc".
4) Năm 1416 tại Lũng Nhai, Lê
Lợi dựng cờ khởi nghĩa. Nhân dân
Hà Nam đã tham gia khởi nghĩa
với một trái tim nhiệt thành yêu
nước. Đó là Vũ Cố ở Thanh Liêm
đã dẫn đường cho đại quân của Lê
Lợi đánh tan giặc tại Lý Nhân tạo
điều kiện thuận lợi cho quân ta
tiến công bao vây Đông Đô.
5) Đó là ba chị em Ả Đào dùng
tiếng hát mê hoặc giặc Minh tạo
điều kiện cho nghĩa quân giết
giặc.
IV/ Hà Nam từ thế kỷ XVI