Đắc Nhân Tâm Nguyễn Hiến Lê dịch
Phần Ba
Hãy Khêu Gợi Ở Người Cái Ý Tự Muốn Làm Công Việc
Mà Chính Ta Đề Nghị Với Họ
Tôi Thì tôi ưa trái cây. Nhưng không hiểu vì một lẽ bí mật gì, loài cá
không ưa trái cây như tôi mà lại ưa trùng. Vì vậy khi đi câu, tôi không nghĩ
Đến cái tôi thích mà chỉ nghĩ đến cái mà cá thích thôi. Tôi không trái Cây vào
lưỡi câu để nhử chúng, mà móc vào đó một con trùng hay một Con cào cào,
rồi đưa đi đưa lại trước miệng cá và hỏi nói: "Cá có Thèm không?" .
Tại sao ta không dùng Chiến thuật đó với người? Khi người ta hỏi ông
Thủ tướng Lloyd George Tại sao ông nắm được quyền hành lâu mà ông khác
thì bị lật đổ, bị Bỏ rơi, ông đáp: "Tôi luôn luôn rán kiếm mồi hợp sở thích của
cá".
Tại sao cứ luôn luôn nói tới cái mà chúng ta muốn? Thực là vô ích, Ngây
thơ và vô lý. Đã đành, cái gì ta thích thì ta để ý tới luôn, nhưng Chỉ có một
mình ta để ý tới nó. Vì những ngươì khác họ cũng chỉ nghĩ Tới cái họ thích
thôi, không cần biết ta thích cái gì.
Cho nên chỉ một cách dẫn dụ người khác theo mình là lựa cách nói sao
Cho lời yêu cầu của mình hạp với sở thích của họ và chỉ cho họ cách Đạt
được sở thích đó.
Xin bạn nhớ Kỹ điều đó. Nếu bạn muốn cấm con bạn hút thuốc chẳng hạn,
đừng thuyết Giáo với nó, đừng bảo nó: "Ba muốn thế này. Ba muốn thế khác".
Trái Lại nên chứng minh cho nó thấy rằng chất độc trong thuốc làm hại bộ
Thần kinh và nều nó không bỏ thuốc đi, thì có lẽ tới kỳ thi thể thao Sau nó sẽ
thua anh em mất. Phương pháp đó luôn luôn công hiệu, dù là áp dụng với con
nít hay với bò con, với đười ươi. Một hôm, hai cha con Triết gia R. W.
Emerson muốn dụ một con bê vào chuồng. Nhưng họ mắc phải Cái lỗi thông
thường là chỉ nghĩ tới cái họ muốn. Cho nên cha kéo, Con đẩy. Tai hại thay!
Con bê cũng như họ. Chỉ nghĩ tới cái nó muốn thôi; Chân nó bám vào đất,
cứng ngắc, không chịu rời đồng cỏ. Người ở gái Thấy tình cảnh đo, chị không
biết nghệ thuật viết sách và viết tùy Bút, nhưng ít nhất trong trường hợp này,

mình, mà luống công vô ích.
Mỗi năm một lần, tôi mướn một Phòng khiêu vũ tại một khách sạn lớn ở
Nữu Ước để diễn thuyết.
Có lần tới kỳ diễn thuyết, người ta thình lình cho tôi hay rằng tiền Mướn
phòng tăng lên gấp ba giá cũ. Khi đó tôi đã quảng cáo, in vé Xếp dọn đâu vào
đó rồi. Tất nhiên là tôi không muốn trả giá đó. Làm sao bây giờ? Đi kêu ca
với người quản lý khách sạn đó ư? Đem cái Thắc mắc của mình tỏ với người
ta ư? Ích lợi gì đâu? Người đó cũng Như tôi, chỉ quan tâm tới điều họ muốn
thôi. Tôi suy nghĩ và hai ngày Sau tôi lại tìm người đó, và nói:
"Nhận được thư ông, tôi hơi ngạc nhiên. Nhưng tôi không trách ông đâu.
Ở vào địa vị ông, có lẽ tôi cũng hành động như ông. Bổn phận của ông quản
lý khách sạn này là thâu cho được nhiều lợi. Nếu ông kkông Làm như vậy thì
người ta sẽ mời ông ra và như vậy là đáng lắm... Nhưng Nếu ông quyết giữ
cái giá đó thì xin ông lấy một mảnh giấy và chúng Ta cùng xét xem lợi và hại
ra sao".
Rồi tôi gạch một dọc chia tờ giấy ra là hai, một bên để "Lợi" một Bên để
"Hại".
Trong cột "Lợi", tôi Biên mấy chữ này: "Phòng khiêu vũ sẽ trống" và tôi
bàn miệng thêm: "Như vậy, ông có thể cho mướn để khiêu vũ hay hội họp.
Lời lắm, vì Khi đó giá mướn sẽ cao hơn nhiều, phải không, ông? Nếu tôi
chiếm phòng ấy trong ba tuần, chắc chắn là thiệt cho ông số lời ấy". Bây giờ
chúng Ta xét tới "Hại", trước hết đáng lẽ tăng số lời lên được, ông sẽ Không
thu được một đồng nào hết, vì tôi không đủ sức trả giá ông Định, sẽ đi mướn
nơi khác để diễn thuyết.
"Vả lại còn mất cái lợi này nữa. Tôi diễn thuyết, sẽ có nhiều thính Giả
thượng lưu, có học, giàu có và danh tiếng tới nghe. Thực là một Sự quảng cáo
cực tốt cho ông. Ông cứ bỏ 5.000$ quảng cáo trên báo, Không chắc đã quyến
rủ được một số thính giả như vậy tới khách sạn ông. Cái đó cũng đáng kể,
phải không ông?" .
Vừa nói tôi vừa viết hai điều hại đó trong cột "Hại", rồi đưa tờ giấy Cho

Công ty Megavox chúng tôi muốn giữ vững ưu thế vẫn có từ trước tới
Nay trong địa hạt quảng cáo bằng vô tuyến điện.
Tôi không cần biết điều ông muốn. Tôi đương lo lắng việc của tôi đây.
Ngân hàng không chịu cho tôi cố nhà của tôi thêm một hạn nữa... Sâu ăn hết
bông hồng của tôi... hôm qua chứng khoán xuống giá... tôi lỡ Xe điện sáng
nay... chiều qua người ta không mời tôi dự tiệc... y sĩ Bảo tôi bị động mạch, bị
bệnh thần kinh viêm. Tôi đương quạu đây thì Đọc nhằm bức thư của một kẻ
tự thị chỉ nói đến dự định của y, ý muốn Của y thôi! Cha chả là ngu! Vậy mà
làm nghề quảng cáo chứ!.
Việc quảng cáo của Quốc gia, nhờ công ty chúng tôi truyền thanh đã Mở
đường cho lối quảng cáo mới đó. Và những chương trình phát thanh Của
chúng tôi từ hồi đó tới nay đã cho chúng tôi một địa vị cao hơn Những hãng
khác.
À, phải! Hãng ông Giàu nhất, mạnh nhất. Rồi sao? Cái đó liên can gì tới
tôi đâu? Ông Không thông minh chút nào hết. Ông chỉ khoe sự thành công
mênh mông Của ông thôi, như vậy là làm cho tôi cảm thấy địa vị thấp kém
của Tôi, ông biết chưa? .
Chúng tôi muốn Cho khách hàng biết rõ tất cả tình hình các sở vô tuyến
điện.
Ông muốn! Ông muốn! Đồ ngu! Tôi không cần biết ông muốn cái gì hết;
Hãy nói tôi nghe cái mà tôi muốn.
Vậy xin ông gởi ngay cho chúng tôi những điều nên biết về chương trình
Và thời biểu. Những điều đó cần cho chúng tôi mỗi tuần để lữa kỹ Những giờ
phát thanh tiện hơn hết.
Gởi ngay cho ông! Cả gan thật! Cũng không thèm thêm câu: nếu không
Làm phiền ông nữa!.
Ông trả lời gấp, Tức là lợi chung cho chúng ta.
Thằng Khùng! Nó dám biểu mình trả lời gấp cho nó, trong khi mình lo
lắng hết Việc này việc khác. Mà bức thư của nó có khác gì một tờ châu tri
Không? Tôi không ưa cái giọng đàn anh đó. Thôi đi!... Ủa! Ông nói gì Tới cái