ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
----------o0o------------

HOÀNG NGỌC QUỲNH
Tên đề tài:
NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO
HIỆU QUẢ CÔNG TÁC ĐÀO TẠO, TẬP HUẤN CÁN BỘ TRONG
XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN PHÚ BÌNH, TỈNH THÁI NGUYÊN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo

: Chính quy

Định hướng đề tài : Hướng nghiên cứu
Chuyên ngành

: Phát triển nông thôn

Khoa

: Kinh tế & PTNT

Khoá học

: 2015 - 2019

Thái Nguyên, năm 2019


Lớp

: K47 - PTNT - N01

Khoá học

: 2015 - 2019

Giảng viên hướng dẫn

: ThS. Đỗ Trung Hiếu

Thái Nguyên, năm 2019


i

LỜI CẢM ƠN
Sau một thời gian học tập và nghiên cứu, nay tôi đã hoàn thành khóa luận tốt
nghiệp với đề tài nghiên cứu: “Nghiên cứu hiện trạng và đề xuất giải pháp nâng
cao hiệu quả công tác đào tạo, tập huấn cán bộ trong xây dựng nông thôn mới
trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên”
Có được kết quả này lời đầu tiên tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Th.S Đỗ
Trung Hiếu - Giáo viên hướng dẫn tôi trong quá trình học tập và thực hiện đề tài
nghiên cứu. Thầy đã chỉ bảo và hướng dẫn tận tình cho tôi những kiến thức lý
thuyết và thực tế cũng như các kỹ năng trong khi viết bài, chỉ cho tôi những thiếu
sót và sai lầm của mình, để tôi hoàn thành đề tài nghiên cứu với kết quả tốt nhất.
Thầy luôn động viên và theo dõi sát sao trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu
thực hiện đề tài, thầy cũng là người truyền động lực cho tôi, giúp tôi hoàn thành tốt

2016 - 2018 ............................................................................................43
Bảng 4.4. Đánh giá trình độ cán bộ huyện, xã, thôn .................................................44
Bảng 4.5. Cán bộ trong việc đổi vị trí công việc ......................................................45
Bảng 4.6. Công tác tuyên truyền, tập huấn và đào tạo NTM huyện Phú Bình 2018 46
Bảng 4.7. Đánh giá về kết quả đào tạo, tập huấn của cán bộ ....................................47


iii
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 2.1. Sự tham gia của người dân trong xây dựng mô hình NTM ...................... 16


iv
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BCĐ

: Ban chỉ đạo

BQL

: Ban quản lý

GTNT

: Giao thông nông thôn

HĐND

: Hội đồng nhân dân


: Ủy ban nhân dân

VPĐP

: Văn phòng điều phối

XD NTM

: Xây dựng nông thôn mới


v
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................. i
DANH MỤC CÁC BẢNG......................................................................................... ii
DANH MỤC CÁC HÌNH ......................................................................................... iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT................................................................................. iv
MỤC LỤC ...................................................................................................................v
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ ............................................................................................1
1.1. Tính cấp thiết của đề tài: ......................................................................................1
1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài: ...........................................................................2
1.2.1. Mục tiêu chung:.................................................................................................2
1.2.2. Mục tiêu cụ thể: .................................................................................................2
1.3. Ý nghĩa của đề tài:................................................................................................2
1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học: ...............................................2
1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn: ....................................................................................3
PHẦN II. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU.............................................4
2.1. Cơ sở lý luận ........................................................................................................4
2.1.1. Cơ sở lý luận về nông thôn mới ........................................................................4
2.1.2. Vai trò công tác đào tạo, tập huấn cán bộ trong xây dựng NTM ......................6

dựng NTM trên địa bàn huyện Phú Bình năm 2018 .................................................43
4.3.1. Nguồn lực cán bộ xây dựng NTM của địa bàn điều tra ..................................44
4.3.2. Kết quả hoạt động tuyên truyền, vận động, tập huấn, đào tạo năm 2018 .......46
4.3.3. Đánh giá kết quả đào tạo, tập huấn của cán bộ ...............................................47
4.3.4. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới việc xây dựng NTM nói chung cũng như
công tác đào tạo, tập huấn nói riêng. .........................................................................48
4.4. Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác đào tạo, tập huấn cán bộ trong xây
dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái nguyên ......................50
4.4.1. Mục tiêu ..........................................................................................................50
4.4.2. Giải pháp .........................................................................................................50
PHẦN V. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...............................................................53
5.1. Kết luận ..............................................................................................................53
5.2. Kiến nghị ............................................................................................................53
5.2.1. Đối với Chính phủ và các Bộ ngành Trung ương ...........................................53


vii
5.2.2. Đối với tỉnh Thái Nguyên ...............................................................................54
5.2.3. Đối với huyện Phú Bình ..................................................................................55
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................57
PHỤ LỤC


1
PHẦN I
ĐẶT VẤN ĐỀ
1.1. Tính cấp thiết của đề tài:
Nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ tổ quốc, là cơ sở và lực lượng quan
trọng để phát triển kinh tế, xã hội bền vững, giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm an

hoạch đào tạo, tập huấn cho cán bộ làm công tác xây dựng nông thôn mới các cấp,
ban hành khung về nội dung tập huấn cho từng đối tượng để triển khai có hiệu quả
Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016 - 2020.
Xuất phát từ tính cấp thiết trên và sự nhận thức sâu sắc về việc thực hiện
nhiệm vụ này, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu hiện trạng và đề xuất
giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đào tạo, tập huấn cán bộ trong xây dựng
nông thôn mới trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên ”.
1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài:
1.2.1. Mục tiêu chung:
Nghiên cứu hiện trạng cán bộ trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn
huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên. Từ đó, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả
công tác đào tạo tập huấn nhằm nâng cao nhận thức, kiến thức, trình độ chuyên
môn, năng lực - kỹ năng quản lý, điều hành và thực thi cho cán bộ xây dựng nông
thôn mới các cấp và cán bộ trong hệ thống chính trị, nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ
có đủ năng lực để triển khai hiệu quả Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới
giai đoạn 2016 - 2020.
1.2.2. Mục tiêu cụ thể:
- Đánh giá công tác xây dựng nông thôn mới tại huyện Phú Bình.
- Tìm hiểu được nội dung và đánh giá công tác đào tạo, tập huấn cho cán
bộ trong lĩnh vực xây dựng NTM.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác đào tạo tập huấn
cán bộ trong xây dựng NTM trên trên địa bàn huyện.
1.3. Ý nghĩa của đề tài:
1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học:
- Củng cố kiến thức đã học với thực tiễn trong quá trình đi thực tập tại cơ sở.
- Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập, xử lý thông tin kỹ năng nghề nghiệp.


3
- Là tài liệu tham khảo cho nhà trường, cho khoa và các sinh viên khóa

nhà ở dân cư, thu nhập, hộ nghèo, cơ cấu lao động, hình thức tổ chức sản xuất, giáo
dục, y tế, văn hóa, môi trường, hệ thống tổ chức chính trị xã hội vững mạnh, an ninh
trật tự xã hội; và được chia thành 5 nhóm cụ thể:
- Nhóm I: Quy hoạch và thực hiện quy hoạch bao gồm: Quy hoạch và sử
dụng đất và hạ tầng thiết yếu cho phát triển sản xuất nông nghiệp, hàng hóa, công
nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ. Quy hoạch và phát triển hạ tầng kinh tế - xã
hội - môi trường theo chuẩn mới. Quy hoạch và phát triển các khu dân cư mới và
chỉnh trang các khu dân cư hiện có theo hướng văn minh. Bảo tồn được bản sắc văn
hóa tốt đẹp.


5
- Nhóm II: Gồm tiêu chí thứ 2 đến tiêu chí thứ 9 là các nhóm tiêu chí hạ tầng
kinh tế- xã hội: giao thông, thủy lợi, ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ, thực hiện
cơ giới hóa nông nghiệp, trường học, cơ sở vật chất văn hóa, chợ nông thôn, bưu điện
nhà ở dân cư.
- Nhóm III: Gồm tiêu chí số 10 đến tiêu chí số 13 là nhóm tiêu chí kinh tế và
tổ chức sản xuất: thu nhập, hộ nghèo, cơ cấu lao động; hình thức tổ chức sản xuất.
- Nhóm IV: Gồm tiêu chí thứ 14 đến tiêu chí thứ 17 là nhóm tiêu chí văn hóa
- xã hội - môi trường; giáo dục, y tế, văn hóa, môi trường.
- Nhóm V: Gồm tiêu chí 18 và tiêu chí 19 là chính trị, an ninh trật tự xã hội.
Nông dân, nông thôn có nhà văn hóa phát triển, dân trí được nâng lên, sức lao động
được giải phóng, nhiệt tình cách mạng được phát huy. Đó là sức mạnh nội sinh của
làng xã trong công cuốc xây dựng NTM. Người dân nông thôn có cuộc sống ổn
định, giàu có, trình độ văn hóa, khoa học kỹ thuật và tay nghề cao, lối sống văn
minh hiện đại nhưng vẫn giữ được những giá trị văn hóa, bản sắc truyền thống, tin
tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, tham gia tích cực mọi phong trào chính trị, kinh
tế, văn hóa, an ninh quốc phòng, đối ngoại… nhằm tự hoàn thiện bản thân, nâng cao
chất lượng cuộc sống của mình, vừa góp phần xây dựng quê hương giàu đẹp[6].
2.1.1.2. Các khái niệm cơ bản về đào tạo, tập huấn trong xây dựng NTM

1. Nhóm 1: Kiến thức cơ bản về xây dựng nông thôn mới:
1. Chuyên đề 01: Tổng quan Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông
thôn mới và nội dung chương trình giai đoạn 2016 - 2020:
- Sự cần thiết khách quan của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông
thôn mới ở Việt Nam trong bối cảnh hiện nay;
- Mục tiêu, nội dung, nguyên tắc, phương pháp thực hiện Chương trình mục
tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới;
- Kết quả thực hiện chương trình giai đoạn 2010 - 2015 và một số vấn đề đặt
ra hiện nay;
- Nội dung Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai
đoạn 2016-2020;
- Bộ máy Chỉ đạo, điều hành Chương trình xây dựng nông thôn mới các cấp;
- Nguồn lực xây dựng nông thôn mới và cơ chế, chính sách huy động, quản
lý, sử dụng nguồn lực;
- Quy trình đánh giá, xét công nhận xã, huyện, tỉnh đạt chuẩn nông thôn mới.


7
2. Chuyên đề 02: Một số kinh nghiệm trong nước và quốc tế về phát triển
nông thôn và xây dựng nông thôn mới:
- Một số bài học kinh nghiệm trong nước:
+ Các chương trình thí điểm xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam giai đoạn
2000 - 2011 và những bài học kinh nghiệm cho thực hiện Chương trình mục tiêu
quốc gia xây dựng nông thôn mới hiện nay;
+ Kinh nghiệm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông
thôn mới giai đoạn 2010 - 2015;
+ Cách làm hay ở các đơn vị, địa phương trong và ngoài tỉnh;
- Một số bài học kinh nghiệm quốc tế về phát triển nông thôn và những quan
điểm chỉ đạo khi vận dụng kinh nghiệm quốc tế trong xây dựng nông thôn mới ở
Việt Nam hiện nay.

2. Chuyên đề 06: Một số nội dung trọng tâm về nông nghiệp, nông thôn
bền vững:
- Tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới;
- Hội nhập quốc tế: Cơ hội và thách thức đối với nông nghiệp và xây dựng
nông thôn mới;
- Biến đổi khí hậu nguy cơ, thách thức và giải pháp thích ứng;
- Phát triển liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, thực hành sản xuất nông
nghiệp tốt và xây dựng thương hiệu sản phẩm.
3. Chuyên đề 07: Công tác giữ gìn, bảo vệ môi trường ở nông thôn:
- Những yêu cầu về bảo vệ môi trường nông thôn;
- Thực trạng môi trường nông thôn hiện nay;
- Kinh nghiệm thực hiện hiệu quả tiêu chí môi trường;
- Cách làm hay trong xử lý môi trường ở khu vực nông thôn của các đơn vị,
địa phương;
- Một số giải pháp chủ yếu để bảo vệ môi trường nông thôn.
4. Chuyên đề 08: Phát triển văn hóa, xã hội, giữ vững an ninh trật tự trong
xây dựng nông thôn mới:
- Những yêu cầu về văn hóa, xã hội, an ninh trật tự trong xây dựng nông
thôn mới;
- Thực trạng đời sống văn hóa, xã hội, an ninh trật tự ở nông thôn và những
vấn đề đang đặt ra hiện nay;


9
- Kinh nghiệm phát triển văn hóa, xã hội, giữ vững an ninh trật tự của một số
địa phương;
- Một số giải pháp chủ yếu phát triển văn hóa, xã hội, giữ vững an ninh, trật
tự xã hội ở nông thôn, đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới.
3. Nhóm 3: Nghiệp vụ cơ bản để xây dựng nông thôn mới:
1. Chuyên đề 09: Quy trình triển khai thực hiện dự án phát triển cơ sở hạ

- Kỹ năng phân tích, đánh giá thực trạng có sự tham gia của người dân;
- Kỹ năng lập kế hoạch có sự tham gia của người dân.
4. Chuyên đề 12: Theo dõi - đánh giá và chuẩn bị báo cáo về xây dựng nông
thôn mới có sự tham gia của người dân:
- Sự cần thiết phải theo dõi - đánh giá và vai trò tham gia của người dân;
- Khái niệm, nội dung của theo dõi - đánh giá;
- Quy trình thực hiện theo dõi - đánh giá dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, phát
triển sản xuất...;
- Bộ chỉ số theo dõi - đánh giá thực hiện Chương trình;
- Hệ thống các biểu mẫu thu thập thông tin, báo cáo kết quả xây dựng nông
thôn mới trên địa bàn xã, huyện, tỉnh;
- Kỹ năng thu thập, tổng hợp, xử lý, phân tích, cập nhật thông tin, dữ liệu và
viết báo cáo.
5. Chuyên đề 13: Quản lý tài chính và thực hiện các quy trình, thủ tục thanh
quyết toán:
- Huy động các nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới: cơ chế huy động đối
với mỗi loại nguồn vốn;
- Nội dung, quy trình lập, thẩm định, phê duyệt dự toán ngân sách và dự toán
các dự án, công trình ở xã;
- Quá trình giám sát và kiểm tra thực hiện dự án, công trình, các nội dung ở
xã. Thủ tục trình duyệt dự toán, thanh quyết toán công trình, dự án;
- Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của cán bộ chủ chốt, cán
bộ nghiệp vụ kế hoạch tài chính cấp xã trong công tác lập dự toán, phê duyệt, thực
hiện và kiểm tra thực hiện các dự án, công trình, nội dung chương trình ở xã;
- Thủ tục, quy định và căn cứ để thuyết trình và bảo vệ dự toán ngân sách;


11
- Hướng dẫn về thủ tục thanh toán các nguồn vốn có sự tham gia đóng góp của
người dân, doanh nghiệp, hợp tác xã và các cá nhân, tổ chức khác.

12
+ Kỹ năng xây dựng sự đồng thuận trong cộng đồng.
3. Chuyên đề 17: Kỹ năng lập và tổ chức triển khai kế hoạch phát triển thôn
theo phương pháp dựa vào nội lực cộng đồng:
- Kỹ năng phân tích, đánh giá nguồn lực cộng đồng theo phương pháp phát
triển cộng đồng dựa vào nội lực;
- Kỹ năng lập kế hoạch phát triển cộng đồng dựa vào nội lực và liên kết với
các cơ hội từ bên ngoài;
- Kỹ năng tổ chức thực hiện kế hoạch phát triển cộng đồng và theo dõi - đánh
giá quá trình thực hiện[8].
2.1.3. Quy trình đào tạo, tập huấn cán bộ trong xây dựng nông thôn mới
2.1.3.1. Xác định nhu cầu đào tạo
Xác định nhu cầu đào tạo nhằm trả lời các câu hỏi chính như: Những kiến
thức, kỹ năng cần thiết cho vị trí công việc? Những kiến thức, kỹ năng cần thiết mà
cán bộ hiện có? Những kiến thức, kỹ năng còn thiếu của cán bộ đối với vị trí công
việc? Làm cách nào để xác định đúng những thiếu hụt đó? Những khóa học nào cần
tổ chức để khắc phục những thiếu hụt về kiến thức, kỹ năng cho cán bộ. Các hoạt
động xác định nhu cầu đào tạo như sau:
- Làm rõ các yêu cầu. Xác định vấn đề đào tạo, quyết định đưa ra những
nhiệm vụ mới, làm rõ những mong muốn, nguyện vọng đối với đào tạo, bồi dưỡng.
- Lập kế hoạch thực hiện xác định nhu cầu đào tạo. Phân tích nhu cầu đào tạo.
- Đánh giá thực trạng về thực hiện công việc.
- Xác định những sai sót, thiếu hụt trong thực hiện nhiệm vụ và những hành vi
sai lệch.
- Xác định nhu cầu đào tạo từ các bước 2, 3 so sánh với bước 4.
- Xác định các mục tiêu và nội dung đào tạo.
2.1.3.2. Lập kế hoạch đào tạo, tập huấn
Để giúp cho việc thực hiện công tác tổ chức đào tạo, tập huấn, người ta đưa ra
các công việc cần thực hiện trong thiết kế chương trình đào tạo, như sau:
- Liệt kê những mục tiêu đối với chương trình đào tạo.

4 cấp độ đánh giá chương trình đào tạo như sau:
- Đánh giá phản ứng của người học: Họ đánh giá như thế nào về đào tạo, tập
huấn vào các thời điểm trước, trong, cuối khoá đào tạo và vào những thời điểm sau
đào tạo.


14
- Đánh giá kết quả học tập: Xem xem học viên đã tiếp thu những gì từ khóa
học. Kiểm tra kiến thức, kỹ năng, thái độ và đối chiếu với những mục tiêu đã đề ra.
- Đánh giá những thay đổi trong công việc: Xem người học áp dụng những
điều đã học vào công việc như thế nào. Những thay đổi đối với việc thực hiện
công việc.
- Đánh giá tác động, hiệu quả của tổ chức: Việc đào tạo có tác động, ảnh
hưởng tới kết quả của tổ chức, hiệu quả của đào tạo, tập huấn như thế nào[7].
2.1.4. Vai trò của người dân trong việc tham gia xây dựng nông thôn mới
Sự tham gia của người dân vào việc xây dựng mô hình nông thôn mới được coi
như nhân tố quan trọng, quyết định sự thành bại của việc áp dụng phương pháp tiếp cận
phát triển dựa vào nội lực và do cộng đồng làm chủ trong thí điểm mô hình. Khi tham
gia vào quá trình phát triển nông thôn mới với sự hỗ trợ của nhà nước, người dân tại
các cộng đồng dân cư nông thôn sẽ từng bước được nâng cao kỹ năng, năng lực về
quản lý nhằm tận dụng triệt để các nguồn lực tại chỗ và bên ngoài. Khi xem xét quá trình
tham gia của người dân trong các hoạt động trong phát triển nông thôn, vai trò của người
dân ở đây được thực hiện: Dân biết, dân bàn, dân đóng góp, dân làm chủ, dân kiểm tra,
dân quản lý, dân hưởng lợi. Như vậy, vai trò của người dân vẫn theo một trình tự nhất
định, các trình tự ở đây hoàn toàn phù hợp với quan điểm của Đảng ta “lấy dân làm gốc”.
Các nội dung trong vai trò của người dân vào việc tham gia xây dựng mô hình nông thôn
mới được hiểu là:
- Dân biết: Là quyền lợi, nghĩa vụ và sự hiểu biết của người nông dân về
những kiến thức bản địa có thể đóng góp vào quá trình quy hoạch nông thôn, quá
trìn khảo sát thiết kế các công trình xây dựng cơ bản hạ tầng nông thôn. Mặt khác,

vận hành công trình. Việc kiểm tra có thể được tiến hành ở tất cả các công đoạn của
quá trình đầu tư trên các khía cạnh kỹ thuật cũng như tài chính.
- Dân quản lý: Đó là các thành quả của các hoạt động mà người dân đã tham gia;
các công trình sau khi xây dựng xong cần được quản lý trực tiếp của một tổ chức do
nông dân hưởng lợi lập ra để tránh tình trạng không rõ ràng về chủ sở hữu công trình.
Việc tổ chức của nười dân tham gia duy tu, bảo dưỡng công trình nhằm nâng cao tuổi thọ
và phát huy tối đa hiệu quả trong việc sử dụng hiểu quả công trình.
- Dân được hưởng lợi: Chính là lợi ích mà các hoạt động mang lại, tuy nhiên,
cần chia ra các nhóm được hưởng lợi ích trực tiếp và nhóm hưởng lợi gián tiếp,
nhóm hưởng lợi trực tiếp là nhóm thụ hưởng các lợi ích từ các hoạt động như thu


16
nhập tăng thêm của năng suất cây trồng tăng do tực hiện thâm canh, tăng vụ, áp
dụng các giống mới, các kỹ thuật tiên tiến, phòng trừ dịch bệnh và các hoạt động tài
chính, tín dụng,… Nhóm hưởng lợi gián tiếp là nhóm hưởng thụ thành quả của các
hoạt động đó, để hưởng lợi từ mức độ cải thiện môi trường sinh thái, học hỏi nhóm
hưởng lợi trực tiếp từ các mô hình nhân rộng, mức độ tham gia vào thị trường để
tăng thu nhập[9].

1. Dân biết
2. Dân bàn
7. Dân
hưởng lợi
NGƯỜI DÂN
3. Dân đóng
góp

6. Dân quản
lý