A. đặt vấn đề
I. lời nói đầu
Sự nghiệp giáo dục có vị trí quan trọng trong chiến lợc xây dựng con ngời, chiến lợc
phát triển kinh tế - xã hội củađất nớc. Hội nghị lần II BCH TW Đảng khoá VIII đã xác định
: " Nhiệm vụ và mục tiêu cơ bản giáo dục là xây dựng con ngời thiết tha gắn bó với lí tởng
độc lập dân tộc và CNXH, có đạo đức trong sáng, có ý chí kiên cờng và bảo vệ tổ quốc,
CNH- HĐH đất nớc, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá của dân tộc; có năng lực tiếp
thu tinh hoa văn hoá nhân loại; phát huy tiềm năng của dân tộc và con ngời Việt Nam, có
ý thức cộng đồng; có t duy sáng tạo; có kĩ năng thực hành giỏi; có tác phong công nghiệp;
có tính tổ chức và kỉ luật; có sức khoẻ; là những ngời kết thừa xây dựng CNXH vừa "hồng"
vừa "chuyên" nh lời căn dặn của Bác Hồ "
Bên cạnh mục tiêu giáo dục chung thì môn GDCD trong trơng THCS còn có những
mục tiêu riêng đó là: trang bị kiến thức cho công dân trên các lĩnh vực chính trị ,t tởng, đạo
đức, pháp luật; hình thành ý thc công dân; ý thức quyền và nghĩa vụ, giáo dục tinh thần
trách nhiệm; tình cảm lành mạnh của ngời công dân; rèn luyện thành vi thói quen, ý thức
tình cảm đạo đức, phù hợp với chuẩn mực xã hội, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức đã
tích luỹ vào cuộc sống hàng ngày.
Thực tiễn dạy học môn GDCD hiện nay trong trờng THCS còn có nhiều bất cập.Việc
dạy học còn mang tính chất thụ động, cha phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh.
Hiệu quả dạy và học cha cao cha đáp ứng yêu cầu và nhiệm vụ của môn học.
Điều đó thể hiện ở chỗ các giờ học diễn ra còn khô khan, nghèo nàn về phơng pháp,
nặng về thuyết trình, giảng giải, vấn đáp... trong giờ học, học sinh rất ít họat động, ít có cơ
hội tìm tòi khám phá, thể hiện mình, chủ yếu là nghe giảng một cách thụ động. Các phơng
tiện dạy học cũng ít đợc sử dụng, tình trạng dạy chay vẫn phổ biến. Hình thức tổ chức dạy
học còn nghèo nàn, chỉ bó hẹp trong khuôn khổ lên lớp đại trà, học sinh ít đợc tổ chức học
tập theo nhóm, tổ cá nhân. Các hình thức hoạt động ngoại khoá và thực hành cha đợc coi
trọng. Nhìn chung các giờ học GDCD cha gây đợc hứng thú học tập và rèn luyện cho học
sinh.
Mặt khác, môn GDCD với những kiến thức đạo đức, pháp luật khô khan, khó hiểu,
phần lớn học sinh có tâm lí ngại học. Do đó vấn đề đặt ra cần phải đổi mới các phơng pháp
dạy học để tạo cho học sinh sự hứng thú, niềm say mê, phát huy khả năng t duy, sáng tạo

sinh còn thiếu, học sinh không nắm vững kiến thức, khả năng vận dụng, liên hệ thực tế yếu.
Vì vậy chất lợng dạy và học cha cao, học sinh cha có niềm say mê, hứng thú với môn học.
Trớc thực trạng đó tôi chọn đề tài:" Phơng pháp phát huy tính tích cực của học sinh
trong dạy học môn GDCD 9", với mong muốn nâng cao hiệu quả dạy và học, giúp học sinh
yêu thích môn học hơn.
2. Công tác điều tra.
Để có kế hoạch và biện pháp giảng dạy đạt hiệu quả cao, sát với mục tiêu chơng trình
toi thực hiện công tác điều tra chất lợng thực tế của học sinh qua các tiết giảng dạy, dự giờ,
theo dõi chất lợng để có biện pháp phù hợp.
Thời gian điều tra: tiến hành từ đầu năm
Quy mô điều tra: 5 lớp ( 9A
1
, 9A
2
, 9A
3
9A
4
, 9A
5
)
Đối tợng học sinh: tất cả học sinh từ yếu đến giỏi
Lớp Sĩ số Điểm
Giỏi Khá Trung bình Yếu
SL % SL % SL % SL %
9A
1
38 1 0.3 8 21 23 60 6 16
9A
2

II. Giải pháp thực hiện
Đổi mới phơng pháp dạy học môn GDCD theo hớng phát huy tính tích cực chủ động
sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập.Trong dạy học giáo viên phải biếtvận dụng
cácphơng pháp vào việc tổ chức hoạt động kích thích học sih nổ lực suy nghĩ và tự tìm tòi,
phát hiện. Những chuẩn mực đạo đức và pháp luật cần hình thành ở học sinh không phải là
những khuôn mẫu cho sẵn trong quá trình học tập.học sinh tự khai thác thông tin, tự kiến
tạo tri thức và kĩ năng, qua đó phát triển nhận thức, niềm tin và tình cảm đạo đức pháp luật.
Phải đa dạng hoá các phơng pháp và hình thức tổ chức dạy học bộ môn, khắc phục
tính đơn điệu, nghèo nàn trong việc áp dụng các phơng pháp và hình thức tổ chức dạy học.
Hiệu quả của việc sửdụng phơng pháp dạy học môn GDCD phụ thuộc vào việc lựa chọn và
kết hợp một cách hài hoà hợp lí các phơng pháp dạy học cụ thể, phù hợp với nội dung bài
học,với khả năng học tập và thái độ của học sinh, phù hợp với từng tình huống dạy học cụ
thể để tạo ra một thái độ tích cực, sẵn sàng đáp ứngnhiệm vụ học tập và có sự nổ lực cao
trong hoạt động. Kết hợp một cách linh hoạt, hợp lí nhiều phơng pháp cảphơng pháp truyền
thóng và các phơng pháp hiện đại, không phủ địn hoàn toàn hoặc lạm dụng, tuyệt đối hoá
vai trò vạn năng của một phơng pháp nào, tuỳ từng bài, từng phần, tuỳ điều kiện dạy học
của nhà trờn, khả năng của học sinh và năng lực, sở trờng của giáo viên mà lựa chọn phơng
pháp.
Những kiến thức môn GDCD thờng khô khan cứng nhắc, đặc biệt môn GDCD 9
những chuẩn mực đạo đức pháp luật tronng nội dung chơng trình học khó hơn, phức tạp
hơn, do đó học sinh rất ngại học. Chính vì vậy, bên cạnh các phơng pháp dạy học truyền
thống( đàm thoại, thuyết trình, trực quan, kể chuyện...), tôi luôn chú trọng đến cácphơng
pháp hiện đại( thảo luận nhóm, đóng vai, tổ chức trò chơi hay phơng pháp tình huống...).
Bởi các phơng pháp dạy học này ngoài việc tăng cờng hứng thú cho học sinh, nâng cao sự
chú ý làm giảm trạng thái tâm lí mệt mỏi thì nó còn rèn kĩ năng ứng xử, giao tiếp, khả năng
trình bày suy nghĩ trớc tập thể lớp của học sinh, các em đợc giao lu, đợc bày tỏ ý kiến của
mình với bạn học, giúp các em tự tin hơn trong học tập và các hoạt động xã hội.
*Phơng pháp thảo luận nhóm:
Phơng pháp thảoluận nhómlà giáo viên tổ chức chia học sinh thành các nhóm nhỏ
(từ 4 đến 8 học sinh) để thảo luận những vấn đề của bài học dới sự hớng dẫn của giáo viên.

tác của học sinh đợc phát triển.
Tuy nhiên sử dụng phơng pháp này giáo viên cần lu ý:
- Chủ đề thảo luận phải sát với nội dung bài học, trình độ học sinh
- Cách chia nhóm phải hét sức linh hoạt, luôn thay đổi đẻ tạo điều kiện cho mỗi
học sinh đợc giao lu với tất cả học sinh trong lớp, tránh chỉ giới hạn trong một
nhóm cố định.
- Kết quả thảo luận có thể đợc trình bày bằng nhiều hình thức( bằnglời, bằng tranh
vẽ, bằng tiểu phẩm, bằng văn bản viết trên giấy lớn...)
- Cử nhóm trởng, th kí cũng nên luân phiên để từng học sinh đều đợc rèn luyện các
kĩ năng cần thiết.
*Phơng pháp trò chơi:
`Tổ chức trò chơi làmột phơng pháp rất hiệu quả để thuhút sự tham gia của học sinh.
Trong cuộc chơi mọi ngời đều bình đẳng và đều cố gắng thể hiện"hết mình". Vì vậy tổ
chức trò chơi không những là biện pháp để tăng cờng hứng thú học tập, nâng cao sự chú ý,
thay đổi trạng thái tâm lí mệt mỏi trong quá trình nhận thức mà còn là biện pháp rèn luyện
các kĩ năng ứng xử, giao tiếp, cũng cố và phát triển khả năng tự tin của các em.
- Giáo viên có thể sử dụng các trò chơi dân gian có nội dung phù hợp với yêu cầu
nội dung bài học.
- Cũng có thể dựa trênnội dung bài học để sáng tạo ra trò chơi mới.
Thông qua trò chơi giáo viên gợi ý cho học sinh thảo luận, khai thác yêu cầu bài
học.
Ví dụ: Khi dạy bài 2 "Tự chủ" ởphần nội dung bài học sau khi giáo viên hớng dẫn học sinh
rút ra đợc khái niệm tự chủ thì giáo viên có thể tổ chức trò chơi tiếp sức cho học sinh.
Giáo viên chia lớp thành hai nhóm các nhóm cử đại diện lần lợt lên bảng tìm những
bông hoa mang nội dung tự chủ dán vào ô tự chủ, những bông hoa mang nội dung trái với
Tự chủ dàn vào ô trái với Tự chủ...mỗi nhóm chỉ có một ngời ở trên bảng dán xong thì bạn
khác mới đựơc lên.. Nếu nhóm nào có hai ngời cùng lên bảng thì nhóm đó phạm luật chơi
và bị trừ điểm. Sau khi kết thúc trò chơi giáo viên phải tổng kết, đánh giá và cho điểm từng
nhóm.
Hoặc khi dạy bài 7 " Kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc". Sau khi