Phơng pháp dạy học phát huy tính tích cực , năng động, sáng tạo, gây hứng thú học tập
cho học sinh môn Ngữ Văn lớp 8
I.Đặt vấn đề:
Trong thực tiễn đổi mới hiện đại hoá phơng pháp dạy học cần có một quan niệm biện
chứng lịch sử và khoa học phù hợp vối sự phát triễn phơng pháp dạy học theo hớng phát
huy tính tích cực năng động, sáng tạo của học sinh...Bất cứ một tiến trình đổi mới nào
giữa hai cặp phạm trù truyền thống và hiện dại dờng nh cũng có những nét mà ngời ta
dễ nhận ra là thể hiện sự đối lập . Đành rằng trong thực tiển của việc thực thi đổi mối
phơng pháp dạy học. Một hiện tợng xã hội đặc biệt sự phân biệt tờng minh có ý nghĩa
bản chất giữa truyền thống và hiện đại là không dễ dàng song không phải vì thế mà có
thể nhầm lẫn giữa truyền thống và hiện đại. Nhìn nhận việc sử dụng một thao tác dạy
học, một hoạt động học của học sinh có phải là hiện đại hay không thể căn cứ vào dấu
hiệu bên ngoài của hiện tợng mà phải căn cứ vào mục đích của việc sử dụng nghĩa là
căn cứ vào bản chất của hiện tợng đó. Vì vậy dạy học phát huy tính tích cực năng động
sáng tạo của học sinh là cần thiết đối vối ngời học. Tôi tiến hành nghiên cứu và vận
dụng vào trong giảng dạy để gây hứng thú cho các em học tập nhằm từng bớc nâng cao
chất lợng ở trong nhà trờng.
II.Giải quyết vấn đề:
Dạy học là một vấn đề vô cùng phức tạp và là một lĩnh vực nhất định. Quy luật phát
triển của nền kinh tế xã hội tác động đến quy luật của sự phát triển tâm lí , sinh lý của
ngời học. Phơng pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm tập trung vào ngời học, trong
quá trình dạy học gắn liền vối t tởng dân chủ hoá giáo dục mà thực chất là nhằm phát
huy mọi tiềm năng của học sinh, xoá bỏ t tởng giáo điều trong dạy học. Bài học thiết kế
theo t tởng cụ thể hoá hoạt động học tập của học sinh. Chính là tạo cho ngời học sự t do,
sự năng động và sáng tạo, hứng thú trong học tập. Hoạt động học của học sinh là bản
chất là t duy của sự nhận thức của các em.....Trớc những vấn đề của tự nhiên và xã hội
sẽ là đề tài nghiên cứu không bao giờ cạn của khoa học và luôn luôn mới đối với giáo
viên. Đổi mới chơng trình, sách giao khoa, phơng pháp dạy học cùng với phơng pháp
kiêm tra đánh giá . Đổi mới công tác quản lí trờng học, đổi mới thi đua khen thởng.....
đều nhằm đến cái đích cuối cùng là vì lợi ích của ngời học hình thành và phát triển năng
lực cao đẹp cuả học sinh trên cơ sở các em học thực, làm thực. Trong tiến trình thực thi

những tình huống mới đặt ra trong học tập.Dạy học nh thế trong học tập ngoài việc ghi
nhớ máy móc là chủ yếu về mặt nhận thức học sinh khó phản ánh đợc bản chất và mối
quan hệ của sự vật khách quan mà con ngời không nhận biết đợc bằng tri giác và cảm
giác trực tiếp bằng biểu tợng .T duy phân tích,tổng hợp,so sánh phân loại,hệ thống hoá,
trừu tợng hoá,khái quát hoá,...sẽ khó có cơ hội phát triển ở học sinh vì họ không đợc
tham giavào các hoạt động phù hợp vỡi những trò chơi bằng giao tiếp bằng ngôn
ngữ,không đợc tập quan sát,tập suy nghĩ,tập các thao tác t duy ,từ thấp đến cao từ đơn
giản đến phức tạp ,t cụ thể đến trừu tợng.
Ngời thực hiện:
Hoàng Thế Quang
Phơng pháp dạy học phát huy tính tích cực , năng động, sáng tạo, gây hứng thú học tập
cho học sinh môn Ngữ Văn lớp 8
Tính năng động là bản chất quan trọng của nhân cách thể hiện bằng hành động tích
cực chủ động trong mọi lĩnh vực hoạt động không trùng khớp,ỷ lại vào ngời khác.Dạy
học bằng cách kiểu tạo ra những tình huống hoặc bài tập nhận thức lôi cuốn sự chú ý
của ngời đọc,buộc ngời đọc phải suy nghĩ độc lập,có những nhận xét phê phán là tạo cơ
hội cho học sinh đợc giải quyết vấn đề,rút ra những kết luận bổ ích nhằm hình thành,rèn
luyện tính năng động một cách tự nhiên...Đây cũng là cách phát huy tính tích cực lĩnh
hội kiến thức của học sinh do đó kiến thức sẽ thấm sâu hơn và đợc ghi nhớ bền vững
khác với kiểu học vẹt,học thuộc mà không hiểu.
Trong quá trình giáo dục, dạy học thì năng động của học sinh còn chú trọng động viên,
khích lệ, chứ không phải vì thành tích.Đẩy thành tích lên thành một thứ bệnh mà hiện
nay chúng ta đang chữa và chống gợi mở tạo điều kiện giúp học sinh phát huy tinh thần
tích cực chủ động học tập, tham gia lao động ,hoạt động ngoại khoá,sinh hoạt tập thể
vui chơi giải trí và các hoạt động xã hội khác của cộng đồng.Tính năng động sáng tạo là
những phẩm chất có ý nghĩa quan trọng đảm bảo cho sự thành đạt trong tơng lai của
mỗi học sinh trong xã hội luôn đổi mới hiện nay
Luật giáo dục chỉ rõ phơng pháp dạy học giáo dụcphải phát huy t duy sáng tạo cần bắt
đầu từ sự quan sát,phân tích,đánh giá,sự vật khách quan,tìm ra vấn đề,đặt thành giả thiết
và nêu phơng pháp giải quyết.T duy sáng tạo bắt nguồn từ những kinh nghiệm và hiểu

thì không nên cho những bài mình học lại đơn thuần những điều đã học mà nế có thêm
những dự kiện,những tình tiết đã học biến đổi,liên hệ vớ thực tiễn... để học sinh suy
ngẫm, tìm tòi ,biết đề xuất lụa chọn các giải pháp tối u.Khi ra câu hỏi kiểm tra thì
không nên đa ra những câu ngẫu nhiên,phân tích theo hớng chỉ đơn thuần kiểm tra sự
ghi nhớ của học sinh mà nên hớng theo một chủ điểm đả học và chuẩn bị cơ sở nhận
thức để dể dàng hội nhập với chủ điểm bài giảng mới.

Hồng Thuỷ, ngày 28 tháng4 năm2007.

Hoàng Thế Quang.
Ngời thực hiện:
Hoàng Thế Quang