PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN BÁ THƯỚC
TRƯỜNG THCS BÙI XUÂN CHÚC
_________________________
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP PHÁT HUY TÍNH TÍCH
CỰC CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC
CHẠY BỀN

HỌ VÀ TÊN: HOÀNG VĂN LUẬN
CHỨC VỤ: GIÁO VIÊN
ĐƠN VỊ: TRƯỜNG THCS BÙI XUÂN CHÚC
HUYỆN BÁ THƯỚC TỈNH THANH HOÁ

Tháng 2 năm 2010
PHẦN A. ĐẶT VẤN ĐỀ:

1
I./LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Như chúng ta đã biết giáo dục thể chất đối với con người có một tầm quan trọng
rất lớn. Đó là một mặt của nền giáo dục tiến bộ, là nhu cầu tất yếu khách quan của sự
tồn tại và phát triển đối với một xã hội.
Giáo dục thể chất nó tác động mạnh mẽ đến tất cả các mặt giáo dục khác như
đức dục, trí dục, lao động và thẩm mỹ. Đi sâu vào lĩnh vực chuyên môn thì giáo dục
thể chất là việc dạy các kỹ thuật động tác, các bài tập phát triển thể lực nhằm phát
triển bốn tố chất cơ bản trong mỗi con người đó là: Nhanh, mạnh, bền, khéo léo và
mềm dẻo. Thông qua đó hoàn thiện thể chất con người, đáp ứng mọi yêu cầu của xã
hội.
Đất nước ta là một đất nước đã phải trải qua liên tục hai cuộc kháng chiến chống
pháp và chống mỹ.Nó dã cướp đi không ít sức người, sức của, ảnh hưởng nặng
nềđến
thể chất và tinh thần của cả một dân tộc. Ngày nay,chúng ta được sống trong

động, tìm tòi, phát hiện các kiến thức mới một cách linh hoạt, sáng tạo vào thực tiễn
cuộc sống thông qua sự dẫn dắt, điều khiển của giáo viên trong tiết dạy. Do vậy việc
lựa chọn phương pháp dạy họcsao cho phù hợp với kiểu bài vàphát huy được sự yêu
thích môn
học đối với học sinh là một vấn đề rất quan trọng, đó cũng là một thủ thuật sư phạm
của người giáo viên. Nhận thức được điều đó tôi mạnh dạn tìm hiểu và nghiên cứu
sáng kiến “Một số phương pháp phát huy tính tích cực của học sinh trong luyện
tập chạy bền” mà tôi đã áp dụng và theo dõi nhiều năm tại trườngTHCS
ĐiềnQuang
- Bá Thước – Thanh Hóa nay là trường THCS Bùi Xuân Chúc- nơi tôi đang trực tiếp
giảng dạy.
II/. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ:
- Chạy bền là nội dung rèn luyện sức bền cho học sinh THCS, luyện tập chạy bền
sẽ giúp học sinh phát triển một cách toàn diện cả về thể chất và tinh thần.Trên thực
tế

3
tạiTrườngTHCS Bùi Xuân Chúc học sinh luôn rất e ngại phải luyện tập chạy bền,
đến
kỳ kiểm tra lại cố quá sức nên cũng dễ xảy ra hiện tượng quá mệt thậm chí choáng
ngất do đặc thù của bộ môn, vì thế vấn đề cần giải quyết là phải làm sao để cho học
sinh có hứng thú và ham thích, biết cách luyện tập chạy bền. Học sinh không chỉ có
ý thức luyện tập ở trường mà còn có ý thức luyện tập ở nhà. Qua nghiên cứu và áp
dụng các phương pháp phát huy tính tích cực của học sinh trong luyện tập chạy bền
vào giảng dạy ở các tiết học tôi đã thu nhận được một sốkết quả:Học sinh đã tích cực
luyện tập, thể lực của các em đã dần được nâng cao, nhìn chung các em không còn
tâm lýsợ hãi khi phải luyện tập chạy bền, thành tích trong từng cự li chạy bền của
các em được nâng lên, kết quả rèn luyện đã có tiến bộ rõ rệt.
Kết quả , hiệu quả của thực trạng trên:
- Để làm được các vấn đề trên tôi đã sử dụng phiếu điều tra để đánh giá sự hiểu

vòng số 8 ở nhà như thế có tốt hay không?
* Kết quả cho thấy: vốn hiểu biết của các em về sức bền của một số lớn học sinh
THCS rất kém do các em không quan tâm đến luyện tập thể lực, đa số các em không
biết rằng sức bền kém sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến học tập cũng như sự phát triển của
cơ thể. Khi tiến hành nghiên cứu hai khối 6 &7 gồm 168 HS , tôi đã thu được kết
quả sau:
Kết quả điều tra giáo dục:
STT Nội dung Thích tập
không thích
tập
Bình thường Khó tập
1
Phiếu hỏi ý kiến 15% 37,5% 22,25% 26,25%
2
Trò chuyện 38,75% 12,5% 33,75% 15%
3
Kiểm tra trắc nghiệm 43,75% 13,75% 22,5% 20%
Bảng 1
Kết quả quan sát Sư phạm khi thực hiện bài tập :
Số
TT
Nội dung kiểm tra Yếu T. Bình Khá Giỏi
HS % HS % HS % HS %
1 Nhảy dây bền (số lần ) 22 13.1 83 49.4 60 35.7 3 1.8
2 Chạy theo đường gấp
khúc (s)
25 14.9 77 45.8 65 38.7 1 0.6

5
3 Chạy vòng số 8 (s) 33 19.6 85 50.6 50 29.8 0 0

luyện. Hơn nữa, tranh ảnh minh hoạ còn thiết lập được tình huống giao tiếp cho học
sinh trong hoạt động học tập.
Có không ít học sinh đầu tư cho môn học, tự giáo học tập, tích cực tham gia và
vận dụng linh hoạt, sáng tạo các kỹ năng thu được vào thực hành.
2/ Khó khăn:

6
2.1- Với học sinh
+Học sinh THCS bắt đầu và đang bước vào thời kỳ dậy thì nên cơ thể các em
phát triển với tốc độ rất nhanh cả về hình thái, tổ chất thể lực cũng như chức phận
của các hệ cơ quan trong cơ thể. Vì thế một số em đặc biệt là nữ thường e thẹn, rụt
rè khi luyện tập ảnh hưởng đến quá trình dạy - học.
+ Đặc biệt “chạy bền”là nội dung luyện tập tương đối đơn điệu mà lại đòi hỏi
người học phải vận động nhiều làm học sinh dề nhàm chán và đôi lúc không đảm
bảo lượng vận động cần thiết để phát triển sức bền.
+Đa số các em còn coi nhẹ việc luyện tập đặc biệt là môn chạy bền.
+ Ở lứa tuổi này cơ thể các em yêu cầu một lượng vận động cao một yêu cầu mang
tính chất sinh học. Bởi vì vận động sẽ giúp cho quá trình trao đổi chất trong đó đặc
biệt là quá trình đồng hóa diễn ra trong cơ thể nhanh hơn, mạnh hơn, mà đó chính là
cơ sở để các em phát triển.
+ Đặc biệt tình trạng học sinh không đáp ứng được yêu cầu về thể lực ngày càng
tăng do ý thức yếu kém của các em trong luyện tập ở trường cũng như ở nhà.
2.2- Với giáo viên:
+ Việc áp dụng các phương pháp luyện tập chạy bền còn chậm.
+ Việc học tập thêm các phương pháp mới còn hạn chế.
+ Tài liệu hướng dẫn gần như không có.
Chính vì những lý do trên mà tôi đã thực hiện nghiên cứu sáng kiến “phát huy
tính tích cực của học sinh trong luyện tập chạy bền” .
II/.NHỮNG NỘI DUNG VÀ BIỆN PHÁP DẠY HỌC CHẠY BỀN CHO HS
THCS:

thang
Ở các trường có đường chạy dài(vòng quanh trường hoặc vòng quanh một khu
vực nào đó)có độ dài từ 200-400m nênsử dụng hình thức chạy lặp lại nhiều lần.
Chạy tốc độ trung bình 1,2 vòng, chạy biến tốc . . . cũng giúp cho việc nâng cao
sức bền rất tốt cho người tập.Tuy nhiên phải đảm bảo nguyên tắc tăng dần cự li chạy
sau từng buổi tập, không nên cho chạy dài ngay từ những buổi đầu .

8
Hình thức tập chạy trên địa hình tự nhiên(chạy việt dã) là hình thức tập luyện
chủ yếu đối với tất cả các trường THCS .Tuy nhiên việc lựa chọn đường chạy nên
tận dụngcác địa hìnhcó sẵn như lên dốc,xuống dốc hố nước hoặc các trướng ngại vật
trên đường chạy để làm cho nội dung chạy thêm phong phú đỡ nhàm chán.Cuối
cùng là hình thức tập chạy các cự li tương đương với cự li cụ thể là đối với học sinh
lớp 6-7 cho tập chạy 300m nữ, 500m nam và có thể tăng cự li chạy dài hơn đối với
lớp 8-9
:500m nữ,800m nam.
Trong chương trình mới - chương trình 2000, chạy bền lấy việc phát triển sức
bền cho học sinh là nhiệm vụ hàng đầu.Do vậy việc rèn luyện chạy bền cho học sinh
THCS cần được GV xác định để lựa chọn nội dung, biện pháp luyện tập phù hợp,
lượng vận động hợp lí, giúp học sinh rèn luyện thường xuyên. Có như vậy việc rèn
luyện thể chất mới có hiệu quả và đảm bảo an toàn tuyệt đối trong luyện tập và kiểm
tra.
2. Những biện pháp dạy học chạy bền cho HS THCS:
Để làm được các nội dung trên tôi đã thực hiện những hoạt động sau:
Thứ nhất: Tôi sử dụng các trò chơi :
1/ Chạy xuôi và chạy ngược chiều theo tín hiệu : Hs chạy theo đội hình vòng
tròn, khi nghe 1 tiếng vỗ tay ( hoặc tiếng còi) thì chạy tiếp. Khi nghe 2 tiếng vỗ tay
( hoặc tiếng còi) thì quay người chạy ngược lại.
2/ Chạy tiếp sức đối diện, chạy thoi với khoảng cách từ 30-50m cũng có tác dụng
tốt để phát triển sức bền tốc độ cho HS.

trọng lực và cách khắc phục.
Thứ ba: Các biện pháp phát triển sức bền.
Theo tôi đây là nội dung chính để nâng cao sức bền cho HS, do vậy, các biện
pháp này cần được đưavào trong tất cả các bài tập chạy bền.Và cũng để tránh nhàm
chán, các biện pháp tập cần được thay đổi thường xuyên qua các buổi tập. Mỗi khi
đưa ra biện pháp tập luyện mới, GV cần hướng dẫn cụ thể từ mục đích, yêu cầu đến
cách tổ chức tập luyện cho HS ở trên lớp và tự rèn luyện ở nhà, có như vậy HS mới
chủ động và có ý thức rèn luyện thường xuyên.
Có thể tóm tắt một số biện pháp dạy học chính sau:
1/ Chạy tại chỗ hoặc chạy trong một khu vực nhất định trong một thời gian quy
định là hình thức tập chạy trong điều kiện không có đường chạy, địa điểm tập chật
hẹp. Với biện pháp này, cần yêu cầu HS chạy nhấc cao chân từ 10 – 20cm với tần
số chậm (2 - 3 bước/ giây) . Thời gian có thể tăng dần sau mỗi buổi tập (từ 1- 2 phút
trong những buổi đầu và sau đó có thể tăng từ 5 hoặc 10 phút. Cách tập này có
nhược điểm là đơn điệu, không gây hưng phấn tập đối với HS. Do vậy nên hạn chế
sử dụng hoặc cho tập như hình thức tập của biện pháp 2 hoặc 3). Nhưng có yêu cầu
tăng dần thời gian chạy sau từng buổi tập.
2/ Chạy theo đường gấp khúc là hình thức thay đổi hướng chạy trên sân tập, làm
đường chạy dài hơn,nội dung chạy đỡ ức chế đối với người tập.Song sân tập cần
được chuẩn bị chu đáo ( kẻ vôi các đường gấp khúc).
3/ Chạy vòng số 8 là hình thức tập chạy đỡ chóng mặt khi chạy nhiều vòng. Có
thể sử dụng tốt đối với tất cả các trường.

11
4/ Chạy việt dã (chạy trên địa hình tự nhiên) đây là hình thức tập chạy trong điều
kiện đia hình có sẵn.Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả của biện pháp, người GV cần
nghiên cứu trước địa hình, cho kẻ vạch vôi, chăng dây hoặc cắm cờ để xác định
đường chạy cho HS. Hình thức tập chạy này khá phong phú, do vậy cần được sử
dụng nhiều trong các bài tập chạy bền đối với HS.
5/ Chạy theo địa hình quy định. Đường chạy được chuẩn bị như chạy việt dã nhưng

Để phát huy tính tích cực của HS, cùng với việc cải tiến về nội dung, chủ
trương dạy học 1 tiết 2 nội dung đã góp phần làm phong phú bài dạy. Việc sắp xếp
nội dung chạy bền với bài thể dục, chạy bền với ném bóng của phân phối chương
trình lớp 6 khá hợp lí. Trong giáo án 2 nội dung, chạy bền bên được bố trí dạy sau
bài thể dục hoặc ném bóng vì khối lượng vận động của chạy bền lớn. Theo tôi cấu
trúc của nội dung chạy bền trong 15 phút này nên có các phần sau:
a)Sự chuyển tiếp giữa nội dung thể dục hoặc ném bóng sang chạy bền, bằng việc đề
dẫn của GV.
b)Tập một số động tác bổ trợ kĩ thuật rèn luyện kĩ thuật, kĩ năng
*Các động tác bổ trợ: Chạy bước nhỏ, nâng cao gối, gót chạm mông, chạy đạp sau;
*Bổ trợ kĩ thuật đánh tay;
*Chạy tăng tốc độ;
*Các động tác xây dựng kĩ thuật chạy: Kĩ thuật chạy 40 - 60m trên đường thẳng
hoặc đường vòng, kĩ thuật chạy lên dốc, xuống dốc, vượt chướng ngại vật, kĩ thuật
xuất phát cao, kĩ thuật chạy về đích và đánh đích.
c)Tập phát triển sức bền:Lựa chọn1-2 biện pháp trong các biện pháp (tham khảo
phần I ).
*Chơi trò chơi.
*Các biện pháp luyện tập phát triển sức bền.
*Chạy theo địa hình tự nhiên (việt dã) với những đoạn đường chạy khác nhau về độ
dài,về hướng chạy, về đường chạy và các chướng ngại vật .
Cần phải xác định việc phát triển sức bền là nội dung chính không thể thiếu trong
tất cả các buổi tập chạy bền.

13
d) Tập chạy trên đường chạy tự nhiên (quy định )với độ dài tương đương với độ dài
dự định kiểm tra hoặc RLTT ( khoảng 300 - 500m).
e)Xen kẽ những phần tập trên,cần truyền thụ những kiến thứcvề chuyên môn,
phương pháp và cả những vấn đề liên quan đến sức khỏe và diễn biến sinh lí của
người tập. Dĩ nhiên, không nên quá nhiều ảnh hưởng đến thời gian tập, mà cần tùy

Có thể tập cá nhân hoặc theo nhóm tại chỗ hoặc di chuyển theo vòng số 8 khi
đi bộ, chạy thời gian tập thích hợp vào buổi sáng sớm (hoặc sau khi tập bài thể
dục sáng) hoặc vào chiều tối trước khi ăn cơm. Cũng có thể tập dưới hình thức đi
dạo trên quãng đường dài sau bữa ăn tối khoảng 1 giờ hoặc trước khi đi ngủ.
c) Truyền thụ kiến thức xen kẽ giữa các biện pháp và các làn luyện tập sẽ giúp HS
nhanh hồi phục và nắm thêm các tri thức cần thiết.
Qua một số vấn đề ta có thể thấy thực chất việc giảng dạy thường xuyên bị thói
quen nói dài, giảng giải và làm mẫu quá sâu, quá kĩ trong khi thực chất không cần
đến thế. Bây giờ ta phải làm sao để đưa ra các phương pháp và hình thức có thể khác
nhau, sao cho giờ học đạt hiểu quả cao nhưng phong phú nội dung hình thức tập
luyện, đặc biệt để giờ học không quá căng thẳng mà vui tươi, nhẹ nhàng, đạt hiểu
quả cao về giáo dục, về rèn luyện sức khoẻ, thể lực học sinh.
Như vậy để học sinh có tích cực tập luyện nâng cao thể lực trong các giờ dạy
giáo viên cần chú ý những điểm cơ bản sau:
+Giảm lí thuyết, giảng giải đến mức hợp lý, để tranh thủ thời gian cho học sinh
luyện tập.
+Đổi mới cách tổ chức giờ học sao cho phù hợp với nội dung, điều kiện cụ thể,
giảm tối đa sự chờ đợi tập luyện, tạo điều kiện cho học sinh tự quản.
+Tăng cường áp dụng các phương pháp trò chơi, thi đấu.
+Tạo điều kiện cho học sinh tự đánh giá, tham gia đánh giá.
Không để giờ học căng thẳng, nặng nề, nên vui tươi, hấp dẫn, nhẹ nhàng nhưng
hiệu quả cao.
IV. ĐẢM BẢO AN TOÀN TRONG TẬP LUYỆN CHẠY BỀN:

15
1- Những nguyên nhân ảnh hưởng đến an toàn trong luyện tập chạy bền:
a)Lượng vận động quá lớn, không phù hợp với sức khỏe của HS. Nhất là đối
với HS yếu.
b) HS không tự giác luyện tập thường xuyên.
c) Chạy hết cự li dừng đột ngột

theo từng tuần: Tuần 1 mỗi ngày chạy khoảng 200m , tuần 2 mỗi ngày chạy 250m ,
tuần 3 mỗi ngày chạy 300m . . .
Đối với HS gần nhà có đường chạy vòng quanh một khu vực nào đó ( với đoạn
đường dài 300m), nên hướng dẫn các em tập chạy lặp lại nhiều lần. Sau mỗi lần cần
để thời gian nghỉ phù hợp.
PHẦN C. KẾT LUẬN
I/ Kết quả nghiên cứu ( Tính hiệu quả so với cách cũ và cách làm mới)
*Kết quả điều tra giáo dục:
STT Nội dung Thích tập
Không thích
tập
Bình thường Khó tập
1 Phiếu hỏi ý kiến 37.5% 12,5% 37, 5% 12, 5%
2 Trò chuyện 36,25% 11,25% 46,25% 6.25%
3 Kiểm tra trắc nghiệm 46,25% 11,25% 26,25% 16.25%
Bảng 3
* Kết quả kiểm tra thực hành:
Số
TT
Nội dung kiểm tra Yêú T. Bình Khá Giỏi
HS % HS % HS % HS %
1 Nhảy dây bền (số lần ) 11 6.5 71 42.3 74 44.1 12 7.1
2
Chạy theo đường gấp
khúc (s)
7 4.2 72 42.9 75 44.6 14 8.3
3 Chạy vòng số 8 (s) 13 7.7 76 45.2 57 34.0 22 13.1
4
Chạy lên dốc (xuống
dốc)-(s)

độ khá giỏi được tăng lên.
Mặc dù chất lượng đạt được chưa cao song thông qua các giờ dạy tôi có thể thấy
học sinh đã có ý thức tích cực luyện tập không còn các biểu hiện chạy cắt vòng, chạy
bỏ vòng, chạy không hết cự li yêu cầu, khi chơi trò chơi phát triển sức bền thì các
em tham gia rất nhiệt tình.Việcđược luyện tập bằng các phương pháp khác nhaugiữa
các tiết học đã rèn cho học sinh ý chí quyết tâm và nghị lực của bản thân.
II/Kết luận chung:
Trên đây là phương pháp dạy học cùng với thực tế giảng dạy của bản thân tôi, tôi
thấy rằng trong quá trình dạy học, giáo viên cần cố gắng áp dụng các phương pháp
dạy một cách linh hoạt saocho phù hợp với nội dung của bàivà phù hợp với đối

18
tượng học sinh đồng thời kết hợp với các thủ thuật sư phạm nhằm kích thích hứng
thú học tập của các em và giúp cho các em học tập đạt kết quả.Giáo viên cố gắng
bám sát các bước cơ bản trong tiến trình bài dạy và phân phối thời gian hợp lý. Tuy
nhiên để vận dụng thành công được phương pháp trên còn phụ thuộc vào rất nhiều
yếu tố như(Nội dung, mục đích, … của bài). Vì vậy tôi rất mong sự góp ý chân
thành của các đồng nghiệp để phương pháp của tôi hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn.
III/ Một số kiến nghị:
- Đề nghị các nhà trường, Phòng Giáo Dục tiếp tục đầu tư trang bị đầy đủ các thiết
bị dụng cụ hỗ trợ luyện tập.
- Mở các lớp chuyên đề bộ môn để giáo viên đi dự nâng cao chuyên môn.
- Mở các lớp bồi dưỡng học chuyên môn để có thể trao đổi các phương pháp tập
luyện giữa các giáo viên.
Trên đây là một số kiến nghị,đề nghị của bản thân tôi trong quá trình thực hiện
sáng kiến, kính mong các cấp lãnh đạo đặc biệt lưu tâm và đầu tư nhiều hơn nữa
trang thiết bị dạy học để đem lại hiệu quả cao trong công tác dạy-học ở các trường
THCS
Bá Thước, Ngày 7 Tháng 2 Năm 2010