Ch ơng 2
Giới thiệu về bao bì thực phẩm
2.1. Khái niệm và lịch sử phát triển của bao bì thực phẩm
- Khái niệm chung:
Bao bì thơng phẩm của hàng hoá là bao bì chứa đựng hàng hoá và cùng lu
thông với hàng hoá.
Bao bì hàng hoá gồm hai loại: bao bì trực tiếp và bao bì ngoài.
+ Bao bì trực tiếp là bao bì chứa đựng hàng hoá, tiếp xúc trực tiếp với hàng hoá
tạo ra hình khối bọc kín theo hình khối của hàng hoá.
+ Bao bì ngoài là bao bì dùng để gói một hoặc một số đơn vị hàng hoá có bao
bì trực tiếp.
- Lịch sử phát triển của bao bì:
Quá trình phát triển của bao bì thực phẩm (bao gồm từ chế tạo vật liệu, thiết
kế, chế tạo mẫu mã, hình dáng, công nghệ trang trí ...) luôn gắn liền với quá trình
phát triển của công nghệ sản xuất thực phẩm. Bao bì thực phẩm trở nên rất đa dạng,
phong phú theo hàng loạt sản phẩm mới, ngày càng nâng cao đợc chất lợng cho thực
phẩm, đảm bảo vệ sinh, an toàn, tăng thời hạn bảo quản, đáp ứng việc lu thông sản
phẩm xa hơn, rộng hơn.
Các loại bao bì đợc dùng từ xa xa nh chai, lọ thuỷ tinh (dùng cho công nghiệp
sản xuất rợu bia hay đóng gói các sản phẩm qua chế biến), nh các loại hộp sắt tây đợc
tráng véc ni trong và ngoài hộp (dung trong công nghiệp đồ hộp rau quả, thịt cá).
Với tốc độ phát triển mạnh của công nghiệp hoá học đã xuất hiện nhiều chủng
loại bao bì làm từ các hợp chất trùng hợp có cấu tạo phức tạp (ví dụ: hợp chất silicon,
polyetylen, polypropylen ...). Những vật liệu hợp chất trùng hợp có nhiều u điểm:
chắc chắn, độ bền hoá học cao, đàn hồi tốt, hình thức hấp dẫn, nhẹ, không thấm nớc,
không cho khí lọt qua ..., đồng thời chịu đợc các chế độ thanh trùng nhiệt hoặc không
bị biến chất trong điều kiện bảo quản ở thâm độ (dới 0
0
C).
Đến nay chúng ta còn gặp nhiều loại bao bì nh: giấy (bìa) tráng màng nhựa,
giấy (màng) kim loại, các loại nhựa (plastic) ... phù hợp với mọi thực phẩm, tiện lợi

- Bao bì tạo ra khả năng và ý niệm về sự cải tiến sản phẩm
Đặc biệt với một số sản phẩm thực phẩm còn đợc dùng làm quà biếu, tặng
trong các dịp lễ tết, sinh nhật nh bánh, kẹo, rợu đóng chai ... thì hình thức bao bì là rất
quan trọng.
Bởi vậy chủng loại bao bì phải luôn phù hợp với loại hình của sản phẩm. Ví dụ:
bao bì phải phù hợp với việc bao gói các dạng sản phẩm là nớc, dạng sệt hay dạng
rắn. Bao bì phải tơng xứng với chất lợng và giá trị, giá cả của từng loại sản phẩm.
Bao bì phải đợc quan tâm đến một số yếu tố sau:
+ Việc tạo hình cho bao bì
+ Chọn lựa hình ảnh, màu sắc, bố cục trang trí, chữ viết
+ Chọn vật liệu phù hợp với sản phẩm
+ Cũng phải quan tâm đến cả bao bì trực tiếp và bao bì ngoài
+ Tiện ích khi sử dụng hoặc tái sử dụng
2.3. Một vài yếu tố cần chú ý khi lựa chọn bao bì mới
Bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nên khi lựa chọn bao bì mới cần nghiên
cứu thận trọng mọi mặt:
+ Xác định nguồn gốc, công nghệ chế tạo vật liệu mới, xác định đợc các d lợng
hoá chất độc, các nguy cơ độc hại khác có thể chuyển qua thực phẩm.
+ Tìm hiểu các đặc tính hoá lý của vật liệu, phải đảm bảo các yêu cầu của bao
bì thực phẩm (vệ sinh, an toàn, thanh trùng, bảo quản ...).
+ Tính tiện tích trong sử dụng, lu thông và mức độ thân thiện với môi trờng.
+ Giá thành phải phù hợp, rẻ.
2.4. ảnh hởng của bao bì đến môi trờng
Bao bì sau sử dụng thuộc loại rác thải sinh hoạt, không độc hại. Về mức độ
nguy hại với môi trờng thì rác thải bao bì không bằng rác thải công nghiệp, bệnh viện
hay các loại khí thải khác. Trong bao bì sau sử dụng còn chứa đựng một lợng thực
phẩm sót lại, đây là các loại thực phẩm có chứa các chất dinh dỡng, nên là môi trờng
thuận lợi cho vi sinh vật gây chua, gây thối xâm nhập, hoạt động, phát triển. Với thói
quen xả rác bừa bãi, các loại bao bì sau sử dụng sẽ là nguy cơ phát tán vi sinh vật,
mầm bệnh vào không khí, nguồn nớc, đất tác động xấu đến môi trờng.