ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
HỒ THẾ NHA
QUẢN TRỊ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIN HỌC
VÀ CÔNG NGHỆ TẠI TRƢỜNG TIỂU HỌC BÌNH ĐỊNH,
HUYỆN LƢƠNG TÀI, TỈNH BẮC NINH THEO
CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI - 2020
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
HỒ THẾ NHA
QUẢN TRỊ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIN HỌC
VÀ CÔNG NGHỆ TẠI TRƢỜNG TIỂU HỌC BÌNH ĐỊNH,
HUYỆN LƢƠNG TÀI, TỈNH BẮC NINH THEO
CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ TRƢỜNG HỌC
Mã số: Thí điểm
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN THÀNH VINH
Viết tắt
BPQT:
CBGV:
CBQT:
CNTT:
CSVC:
ĐDDH:
GD&ĐT:
GV:
HĐDH:
HT:
HS:
KTĐG:
NVSP:
NXB:
PPDH:
PTDH:
QT:
QTGD:
SGK:
SP:
SL:
TBDH:
TH:
UBND:
XHH:
Viết đầy đủ
Biện pháp quản trị
Cán bộ giáo viên
Danh mục các chữ cái viết tắt..................................................................... ii
Danh mục các bảng ................................................................................. viii
Danh mục các biểu đồ, sơ đồ ...................................................................... x
MỞ ĐẦU ................................................................................................... 1
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ CÁC HOẠT ĐỘNG
DẠY HỌC MÔN TIN HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TẠI TRƢỜNG TIỂU
HỌC THEO CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI ................. 6
1.1. Tổng quan nghiên cứu đề tài ............................................................ 6
1.2. Khái niệm cơ bản của đề tài .............................................................. 7
1.2.1. Quản trị trường học .................................................................. 7
1.2.2. Quản trị hoạt động dạy – học ................................................... 8
1.2.3. Quản trị và biện pháp quản trị ................................................ 12
1.3. Nội dung về hoạt động dạy học môn Tin học và Công nghệ ở
trƣờng Tiểu học theo chƣơng trình giáo dục phổ thông mới ............... 13
1.3.1. Vai trò và đặc điểm môn Tin học và Công nghệ ở trường
Tiểu học theo chương trình giáo dục phổ thông mới ......................... 13
1.3.2. Mục tiêu chung của môn Tin học và Công nghệ ở trường
Tiểu học theo chương trình giáo dục phổ thông mới ......................... 14
1.3.3. Cấu trúc, nội dung chương trình môn Tin học và Công
nghệ theo chương trình giáo dục phổ thông mới. .............................. 14
1.4. Nội dung quản trị hoạt động dạy học môn tin học và Công
nghệ ở trƣờng Tiểu học theo chƣơng trình giáo dục phổ thông mới ... 16
1.4.1. Quản trị hoạt động dạy học môn Tin học và Công nghệ ở
trường cấp Tiểu học theo chương trình giáo dục phổ thông mới ...... 16
1.4.2. Quản trị hoạt động của học sinh học môn Tin học và Công
nghệ theo chương trình giáo dục phổ thông mới ............................... 17
iii
iv
2.2.2. Thực trạng về hoạt động học tập môn Tin học và Công
nghệ của học sinh theo chương trình giáo dục phổ thông mới .......... 33
2.3. Thực trạng quản trị hoạt động dạy học môn Tin học và công
nghệ Tiểu học Bình Đinh, huyện Lƣơng Tài, tỉnh Bắc Ninh theo
chƣơng trình giáo dục phổ thông mới ................................................... 35
2.3.1. Thực trạng phân công giảng dạy môn Tin học và Công
nghệ của giáo viên theo chương trình giáo dục phổ thông mới ....... 35
2.3.2. Thực trạng quản trị hoạt động giảng dạy môn Tin học và
Công nghệ của giáo viên theo chương trình giáo dục phổ thông mới ... 40
2.3.3. Thực trạng cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy và học
môn Tin học và Công nghệ theo chương trình giáo dục phổ thông mới ... 48
2.4. Một số yếu tố ảnh hƣởng đến công tác quản trị dạy – học môn
Tin học và Công nghệ tại trƣơng Tiểu học Bình Định, huyện Lƣơng
Tài, tỉnh Bắc Ninh theo chƣơng trình giáo dục phổ thông mới .............. 51
2.4.1. Sự quan tâm, đầu tư cho hoạt động dạy và học môn Tin học
và Công nghệ của Cán bộ quản trị trường Tiểu học Bình Định
theo chương trình giáo dục phổ thông mới ....................................... 51
2.4.2. Khả năng nhận thức và tinh thần hăng say học tập môn Tin
học và Công nghệ theo chương trình giáo dục phổ thông mới .......... 51
2.4.3. Cơ sở vật chất, trang thi ết bị và đồ dùng dạy học phục vụ
hoạt động dạy môn Tin học và Công nghệ theo chương trình giáo
dục phổ thông mới ............................................................................ 52
2.4.4. Sự quan tâm của phụ huynh học sinh và các tổ chức xã hội
khác đến sự cần thiết phải học môn Tin học và Công nghệ theo
chương trình giáo dục phổ thông mới trong giai đoạn hiện nay ....... 52
2.5. Đánh giá chung về thực trạng quản trị các hoạt động chuẩn bị
dạy học môn Tin học và Công nghệ tại trƣờng Tiểu học Bình Định,
3.2.4. Tăng cường quản trị hoạt động dạy của giáo viên môn Tin
học và Công nghệ theo chương trình giáo dục phổ thông mới .......... 66
3.2.5. Tăng cường quản trị hoạt động của học sinh theo chương
trình giáo dục phổ thông mới............................................................ 69
vi
3.2.6. Quản trị đổi mới hoạt động kiểm tra, đánh giá chất lượng giảng
dạy của giáo viên và kết quả học tập của học sinh học môn Tin học và
Công nghệ theo chương trình giáo dục phổ thông mới ............................. 72
3.2.7. Quản trị hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị dạy học môn Tin
học và Công nghệ theo chương trình giáo dục phổ thông mới .......... 75
3.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp ..................................................... 77
3.5. Khảo nghiệm các mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện
pháp đề xuất ........................................................................................... 78
Tiểu kết chƣơng 3 ................................................................................... 81
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ......................................................... 82
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................... 87
PHỤ LỤC
vii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1.
Cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ dạy học .................. 24
Bảng 2.2.
Bảng 2.7.
Kết quả khảo sát thực trạng mức độ học sinh thực hiện
các nội dung hoạt động học tập môn Tin học và Công
nghệ ở trường Tiểu học Bình Định (100 phiếu cán bộ
quản lý và giáo viên) ............................................................ 34
Bảng 2.8.
Kết quả khảo sát quản trị việc phân công giảng dạy ............. 36
Bảng 2.9.
Kết quả khảo sát thực trạng quản trị việc thực hiện nội
dung chương trình Tin học và Công nghệ theo chương
trình giáo dục phổ thông mới ................................................ 37
Bảng 2.10.
Kết quả khảo sát thực trạng quản trị giờ lên lớp của giáo viên .... 38
Bảng 2.11.
Kết quả khảo sát thực trạng quản trị hoạt động học tập
môn Tin học và Công nghệ của học sinh .............................. 41
viii
Bảng 2.12.
ix
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Biểu đồ 2.1. Thực trạng quản trị giờ lên lớp của giáo viên ..................... 39
Biểu đồ 2.2. Thực trạng quản trị phương tiện dạy học ............................ 50
Biểu đồ 2.3. Sự quan tâm của phụ huynh học sinh đến môn Tin học
và Công nghệ ...................................................................... 53
Sơ đồ 1.1.
Những nhân tố cấu thành hoạt động DH ............................... 9
x
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong thời kì xã hội hoá hiện đại hóa và hội nhập quốc tế hiện nay,
nguồn lực con người trở nên có ý nghĩa vô cùng quan trọng, quyết định sự
thành bại của công cuộc phát triển đất nước. trong một nền hệ thống giáo dục
quốc dân nói chung thì bậc Tiểu học là bậc nền tảng, nó có ý nghĩa vô cùng
quan trọng cho bước đầu hình thành nhân cách của con người con người cũng
là bậc nền tảng giúp học sinh hình thành và phát triển những cơ sở ban đầu về
đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản để giúp học sinh tiếp
tục học ở bậc tiếp theo.
Trong thời kỳ cách mạng 4.0, với tốc độ phát triển không ngừng của khoa
học và công nghệ, trước nhu cầu của xã hội giáo dục phổ thông phải có những
thay đổi nhằm giúp học sinh phát triển toàn diện. Nghị quyết số 29/NQ/TƯ đã
chỉ rõ vấn đề nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong đó có giáo dục tin
còn có biểu hiện đơn giản.
Trước thực trạng trên đòi hỏi phải có sự nghiên cứu để tìm ra phương
pháp hữu hiệu để quản trị hoạt động dạy học môn Tin học một cách chặt chẽ,
hiệu quả đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông mới.
Với những lí do trên tôi lựa chọn vấn đề “Quản trị các hoạt động dạy
học môn Tin học và Công nghệ tại trường Tiểu học Bình Định, huyện
Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh theo chương trình giáo dục phổ thông mới” làm
luận văn tốt nghiệp của mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực trạng hoạt động dạy học
của giáo viên dạy môn Tin học trường Tiểu học Bình Định, huyện Lương Tài,
tỉnh Bắc Ninh theo chương trình phổ thông mới, đề tài đề xuất một số biện
pháp để quản trị các hoạt động dạy học môn Tin học và Cộng nghệ tại trường
2
Tiểu học Bình Định, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh theo chương trình giáo
dục phổ thông mới.
3. Đối tƣợng nghiên cứu và khách thể nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động dạy học môn Tin học và Công nghệ nói chung ở trường Tiểu
học theo chương trình giáo dục phổ thông mới.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Các biện pháp quản trị các hoạt động dạy học môn Tin học và Công
nghệ tại trường Tiểu học Bình Định, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh theo
chương trình giáo dục phổ thông mới.
4. Giả thuyết khoa học và câu hỏi nghiên cứu
- Quản trị các hoạt động dạy học môn Tin học và Công nghệ tại trường
Tiểu học Bình Định, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh theo chương trình giáo
dục phổ thông mới trong bối cảnh giáo dục hiện nay như thế nào?
8.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, sơ đồ hóa những vấn đề lý luận
liên quan đến đề tài, thông qua nghiên cứu các chỉ thị, nghị quyết, các văn
kiện của Đảng và Nhà nước, của ngành Giáo dục và Đào tạo, tham khảo,
phân tích các tài liệu khoa học, trên sách, trên báo, trên mạng Internet có
liên quan đến vấn đề.
8.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp khảo sát, điều tra bằng phiếu hỏi: gồm các câu hỏi
đóng/mở về hoạt động dạy môn Tin học và Công nghệ tại trường Tiểu học
Bình Định, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng khảo sát sẽ là giáo
viên dạy môn Tin học và học sinh.
Phương pháp quan sát, phỏng vấn đối với CBQT, tổ trưởng chuyên
môn, giáo viên và học sinh.
4
9. Những đóng góp của đề tài
Đề tài đưa ra các biện pháp quản trị các hoạt động dạy học môn Tin học
và Công nghệ tại trường Tiểu học Bình Định, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc
Ninh theo chương trình giáo dục phổ thông mới sẽ tác động tích cực trong các
hoạt động dạy và học, hoạt động tự bồi dưỡng của giáo viên nhằm đáp ứng
yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.
10. Dự kiến cấu trúc luận văn
Cấu trúc luận văn gồm ba chương bao gồm các khuyến nghị các danh
mục tham khảo và phần phụ lục:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản trị các hoạt động dạy học môn Tin học
và Công nghệ tại trường Tiểu học theo chương trình giáo dục phổ thông mới.
Chƣơng 2: Thực trạng quản trị các hoạt động dạy học môn Tin học và
Công nghệ tại trường Tiểu học Bình Định, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc ninh
theo chương trình giáo dục phổ thông mới.
tri thức. Ông viết “Tôi thường bồi dưỡng cho học sinh của tôi tinh thần độc
lập trong quan sát, trong hội thoại và việc ứng dụng những kiến thức tri thức
vào thực tiễn”. Ông viết “ Giáo dục có tính mục đích đánh thức năng lực nhạy
cảm, phán đoán một cách khách quan, phát triển nhân cách người học... Theo
6
Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890 – 1969) thì bằng những kế thừa tinh hoa của
các nhà tư tưởng giáo dục tiên tiến trên thế giới đã vận dụng thành công
phương pháp luận Mac – Lênin, người đã để lại cho chúng ta những nền
tảng quý báu về giáo dục, mục đích dạy học, các nguyên lí và phương thức
dạy học vai trò của người quản trị và phương thức lánh đạo. Việc ứng dụng
CNTT vào nhà trường được tổ chức một cách có hệ thống giúp thay đổi
môi trường học tập tạo hứng thú cho HS áp dụng CNTT vào học tập, làm
cho GV chủ động trong việc trình bày những nội dung của bài học, áp dụng
CNTT đã giúp Sở GD&ĐT Bắc Ninh tổ chức quản lý các kỳ thi một cách
hiệu quả, nhanh chóng và chính xác, đồng thời có một cách nhìn nhận mới
về ứng dụng CNTT trong quản lý.
Môn Tin học và Công nghệ giúp học sinh thích ứng và hòa nhập với xã
hội hiện đại, hình thành và phát triển cho học sinh năng lực tin học để học tập
và làm việc để nâng cao chất lượng cuộc sống đóng góp vào sự nghiệp xây
dựng bảo vệ Tổ quốc.
Để thực hiện công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục góp
phân thắng lợi chiến lược phát triển kinh tế và xã hội của đất nước thì mỗi nhà
trường các cấp học, ngành học phải thực hiện đổi mới cách quản lý và tổ chức
các hoạt động giáo dục đáp ứng được yêu cầu đổi mới Giáo dục và đaog tạo
theo đường lối của Đảng.
Đây chính là cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng để CBQL, giáo viên
trong nhà trường nghiên cứu vận dụng sáng tạo, linh hoạt vào thực tiễn cơ sở
giáo dục mình nhằm tiếp cận với chương trình giáo dục phổ thông mới nhằm
chương trình giáo dục đề ra. Do vậy, hoạt động dạy có kết quả khi nó tác
động cùng hướng với hoạt động học.
Hoạt động dạy học cung cấp cho HS các hệ thống kiến thức khoa học,
giúp HS tư duy, sáng tạo, kĩ năng áp dụng vào thực tiễn của HS. Mục đích
giúp HS trở thành con người tự chủ, năng động và sáng tạo. Như vậy, thông
qua hoạt động DH để đạt tới mục đích GD tổng thể. Hoạt động DH là một hệ
8
thống bao gồm nhiều thành tố cấu thành: mục tiêu, nội dung, phương tiện,
hình thức tổ chức, PP dạy, PP học. Các thành tố này tác động qua lại với nhau
hoạt động DH nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động DH.
Mục tiêu được hình thành trước hoạt động DH. Khi nói đến mục tiêu
cần quan tâm đến đặc điểm đối tượng và các yếu tố cơ bản khác đảm bảo việc
đạt được mục tiêu.
PP là một quá trình để tiến hành hoạt động DH đạt được hiệu quả. Lựa
chọn các PPDH là hoạt động của mỗi GV nhằm giúp HS lĩnh hội tri thức một
cách hiệu quả nhất. PP học của HS phụ thuộc vào điều kiện của mỗi cá nhân
và phụ thuộc vào PP của mỗi GV.
Phương tiện dạy học chỉ là điều kiện đủ để hoạt động DH diễn ra bình
thường. Đặc biệt, khi sử dụng các phương tiện DH hiện đại áp dụng vào dạy
học thì đạt được hiệu quả rất tốt cho hoạt động DH.
Kết quả của hoạt động dạy học là chất lượng học tập, là quá trình tu
dưỡng của HS.
Chú thích:
Môi trường tự nhiên, xã hội
- MT: Mục tiêu
DH được cấu thành từ hoạt động dạy và hoạt động học.
Hoạt động DH là quá trình GV thực hiện các thao tác có tổ chức, có
định hướng và HS bằng hoạt động của mình, từng bước lĩnh hội được các giá
trị tư duy, năng lực hành động, các hiểu biết, các kỹ năng, các giá trị văn hóa
và khả năng giải quyết được các yêu cầu thực tế đặt ra trong toàn bộ cuộc
sống của mỗi HS.
1.2.2.2. Quản trị hoạt động dạy học
Quản trị hoạt động DH là một quá trình người CBQT phải xác lập được
các kế hoạch có tổ chức và chỉ đạo có kiểm tra và giám sát hoạt động dạy của
GV và hoạt động học của HS nhằm hoàn thành mục tiêu đề ra. Trong cả qúa
trình QT nhà trường, thì QT hoạt động DH là hoạt động cơ bản, nó chiếm
phần lớn thời gian và công sức, bởi vì nhiệm trọng tâm của QT hoạt động DH
là QT có hiệu quả các thành phần của hoạt động DH, sử dụng các mối quan
hệ tối ưu giữa GV và HS xác định đúng mục tiêu, phân tích lựa chọn các nội
dung phù hợp với kế hoạch, áp dụng các phương tiện hài hòa và điều kiện
hiện có để tổ chức linh hoạt các hình thức DH, tìm ra phương thức kiểm tra,
đánh giá kết quả DH đáng tin cậy.
QT hoạt động DH chính là QT quá trình sư phạm dưới sự chỉ dẫn của
giáo viên GV, và hoạt động học của HS và ảnh hưởng của yếu tố môi trường
tác động vào hoạt động DH và GD làm ảnh hưởng đến nội dung chương trình
đã được quy định.
1.2.2.3. Quản trị dạy học môn Tin học và Công nghệ
Quản trị dạy học môn Tin học và Công nghệ là quá trình dạy học, là
10
quá trình sư phạm đặc thù, có hệ thống, bao gồm: Mục đích và nhiệm vụ dạy,
nội dung dạy Tin học và Công nghệ, PP dạy học và phương tiện dạy học, hoạt
động dạy của thầy và hoạt động học của trò, kết quả dạy học
Quản trị dạy – học Tin học và Công nghệ là phải tổ chức thực hiện các
tập cho HS, quản trị các hoạt động học tập; quản trị việc phân tích đánh giá
kết quả học tập của HS.
Quản trị phương tiện dạy học Tin học và Công nghệ: Là quá trình hoạt
động có định hướng, có tổ chức dựa trên những thông tin về tình trạng của
phương tiện dạy học và đặc điểm, đặc thù của mỗi nhà trường nhằm đảm bảo
cho việc đầu tư, khai thác với hiệu quả cao nhất.
1.2.3. Quản trị và biện pháp quản trị
* Các năng lực cần có trong hoạt động quản trị nhà trƣờng
Năng lực: Được hình thành bởi kiến thức, kĩ năng, hành vi, thái độ của
con người.
Năng lực quản trị: Bao gồm những kiến thức, kĩ năng, thái độ và hành
vi mà người quản trị cần có để tạo tính hiệu quả trong các hoạt động quản trị.
- Năng lực hoạch định và điều hành là khả năng quyết định những công
việc xác định rõ công việc cần phải thực hiện, xác định rõ xem công việc có
thể được thực hiện, phân công mọi người để thực hiện các nhiệm vụ đó và
giám sát toàn bộ quá trình để xem chúng có được thực hiện tốt hay không.
Thiết kế nhóm:
- Thành lập thành viên của nhóm một cách khoa học.
- Xác định trách nhiệm và giao nhiệm vụ phù hợp cho từng thành viên
của nhóm.
- Tạo môi trường trong đó có sự hợp tác mang tính hiệu quả.
- Xử lí mâu thuẫn tạo động lực để nâng cao hiệu quả.
-Hiểu rõ bản chất mà tổ chức hoạt động
- Phân tích các xu hướng chung và xác định sự tác động của chúng
trong tương lai.
12
- Hiểu rõ tổ chức
- Thực hiện các công việc của người quản trị trong một tổ chức phải