PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ NAM ĐỊNH
một số trao đổi về cách phát triển
dạng toán : tổng-hiệu, tổng-tỷ, hiệu- tỷ ở lớp 4
1-Vị trí vai trò của dạy học giải toán có lời văn ở lớp 4

2- Thực trạng việc dạy 3 dạng toán Tổng- hiệu, Tổng- tỷ, Hiệu -tỷ ở lớp 4 :
3. Nội dung phát triển các dạng toán Tổng- hiệu, Tổng- tỷ, Hiệu- tỷ ở lớp 4
4. Hiệu quả
* Dạng Bài :Tổng - hiệu
1 Từ bài toán cơ bản củng cố lại các bước giải:
Bài toán: Hai lớp 4A và 4B trồng được tất cả 84 cây. Lớp 4A trồng được ít
hơn lớp 4B 8 cây. Hỏi mỗi lớp trồng được bao nhiêu cây?
Học sinh có thể giải một trong hai cách:

Số cây lớp 4A :
Số cây lớp 4B :
Hai lần số cây lớp 4A trồng là:
84 8 = 76 (cây)
Số cây lớp 4A trồng là:
76 : 2 = 38 (cây)
Số cây lớp 4B trồng là:
38 + 8 = 46 (cây)

8 cây
84 cây
? cây
Cách 1:
Đáp số: 4A: 38 cây
4B : 46 cây
? cây


84 38 = 46 (cây)
Đáp số : 4A :38 cây
4B : 46 cây
- GV công nhận đó là cách giải đúng đối với bài toán này.

- Hỏi HS: Nếu cô thay tổng số cây hai lớp là 85 cây và hiệu số cây hai lớp là 9 cây
thì có thể giải bài toán theo cách này được không?

- Từ những trao đổi với HS như trên, GV chốt lại 2 cách giải cơ bản về bài toán Tổng
hiệu và lưu ý với HS cần thực hiện bước thử lại ra vở nháp theo tổng và hiệu ở đề bài.
Bài toán: Hai lớp 4A và 4B
trồng được tất cả 84 cây. Lớp 4A
trồng được ít hơn lớp 4B
8 cây. Hỏi mỗi lớp trồng được
bao nhiêu cây?

2- Phát triển bài toán:
Bài 1) Hai lớp 4A và 4B tham gia trồng cây. Lớp
4A trồng được ít hơn lớp 4B 8 cây. Nếu lớp 4A
trồng thêm 12 cây, lớp 4B trồng thêm 6 cây thì tổng
số cây của 2 lớp khi đó là 84 cây. Hỏi mỗi lớp thực
trồng được bao nhiêu cây?
+ Vậy tổng số cây thực trồng
của 2 lớp là bao nhiêu?

+ 84 cây là tổng số cây của 2 lớp
khi nào?
Bài 1) Hai lớp 4A và 4B tham gia trồng cây. Lớp 4A
trồng được ít hơn lớp 4B 8 cây. Nếu lớp 4A trồng
thêm 12 cây, lớp 4B trồng thêm 6 cây thì tổng số cây

Bài 2) Tổng của 2 số chẵn là 158. Tìm 2
số đó, biết giữa chúng có 3 số lẻ.
Bài 1) Tổng của hai số chẵn liên
tiếp là 162. Tìm 2 số đó.
Hướng dẫn học sinh tìm hiệu theo các bước:
C L L L C
Hiệu 2 số cần tìm là :
1 + 2 x 2 + 1 = 6
=> Đưa về bài toán cơ bản
* Bài toán này học sinh phải đi xác định
hiệu của 2 số cần tìm (hai số chẵn liên
tiếp hơn kém nhau 2 đơn vị)
1 2 2
1
Bài 3) Tổng của 2 số là 2007. Tìm 2 số
đó, biết giữa chúng có 100 số lẻ.
+ Tổng của 2 số là một số lẻ (2007) nên 2
số đó phải có 1 số chẵn và 1 số lẻ.
+ C L . . . L L
+ L L...............................................L C
Hỏi : Coi 2 đơn vị đó là một khoảng cách thì
từ số lẻ đầu tiên đến số lẻ thứ 100 có bao
nhiêu khoảng cách ?
100-1 = 99 (k/c)
Vậy hiệu 2 số cần tìm là bao nhiêu?
1 + 2 x 99 + 2 =201.
=> Đưa về dạng toán cơ bản.
100 số lẻ2
1
100 số lẻ1 2

-Xác định hiệu số tuổi cúa 2 mẹ con hiện nay :
+Khoảng cách giữa 3 năm trước đây đến 3 năm sau này là:3 + 3 =
6 (năm )
+ Như vậy hiệu số tuỏi của mẹ và con trước đây 3 năm hay sau đây 3
năm nữa hay hiện nay là : 32 - 6 = 26 ( tuổi )
Từ đó hs tìm đựoc tuổi hiện nay của mỗi người thông qua bài toán tổng hiệu
d/ Đưa bài toán có tới 3, 4 đối tượng:
150 cây
30 cây
Số cây 4A
Tổng số cây
4B và 4C
12 cây
4C
4B
Bài 1) Ba lớp 4A, 4B và 4C trồng được tất cả 150 cây. Lớp 4A trồng được ít hơn
tổng số cây của hai lớp 4B và 4C là 30 cây còn lớp 4B trồng được nhiều hơn 4C
12 cây. Hỏi mỗi lớp trồng được bao nhiêu cây?
* Bài toán này thực chất là ghép 2 bài toán tổng hiệu lại. HS dựa vào sơ đồ tìm số cây
4A và tổng số cây của 4B và 4C theo tổng 150 cây và hiệu 30 cây.

Sau khi tìm số cây 4B, 4C là 90 cây, ta đi tìm số cây của 4B và 4C theo sơ đồ:
90 cây
Bài 2) Ba lớp 4A, 4B, 4C tham gia trồng cây. Lớp 4A trồng được nhiều hơn 4B 15 cây,
lớp 4B trồng ít hơn 4C 7 cây. Nếu 4A trồng thêm được 10 cây, còn 2 lớp 4B và 4C mỗi lớp
bớt đi 3 cây thì khi đó tổng số cây của 3 lớp trồng được là 150 cây. Hỏi lúc đầu mỗi lớp
trồng được bao nhiêu cây?
* Bài toán này HS đi xác định tổng số cây thực trồng của 3 lớp tương tự như cách
xác định tổng thực ở các bài dạng ẩn tổng là : 150 - 10 + 3x2 = 146 cây để đưa về
bài toán tổng hiệu.