Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động
KPKH trong trường mầm non Phúc Lý
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài
1. Cơ sở lý luận.
Khám phá khoa học là phương tiện để giao tiếp và làm quen với môi
trường xung quanh, để giao lưu và bày tỏ nguyện vọng của mình hình thành và
nhận thức sự vật, hiện tượng xung quanh mà giáo dục thái độ ứng xử đúng đắn
với thiên nhiên, với xã hội cho trẻ. Thông qua môn học này hình thành cho trẻ kỉ
năng quan sát, tư duy, phân tích tổng hợp khái quát. Khám phá khoa học với trẻ
mầm non là quá trình tham gia các hoạt động thăm dò, tìm hiểu thế giới tự nhiên
qua đó giúp trẻ được hoạt động và tự phục vụ bản thân, những công việc đó có
thể sẽ là bài học trải nghiệm tốt cho trẻ về khoa học.
Khi nói đến trẻ mầm non không ai không biết trẻ ở lứa tuổi này rất thích
tìm hiểu, khám phá môi trường xung quanh, bởi thế giới xung quanh thật bao la
rộng lớn, có biết bao điều mới lạ hấp dẫn và còn có bao lạ lẫm khó hiểu, trẻ tò
mò muốn biết, muốn được khám phá. Khám phá khoa học mang lại nguồn biểu
tượng vô cùng phong phú, đa dạng, sinh động, đầy hấp dẫn với trẻ thơ, từ môi
trường tự nhiên (cỏ cây, hoa lá, chim ….) đến môi trường xã hội (công việc của
mỗi người trong xã hội, mối quan hệ của con người với nhau …) và trẻ hiểu biết
về chính bản thân mình, vì thế trẻ luôn có niềm khao khát khám phá, tìm hiểu về
chúng. Khám phá khoa học đòi hỏi trẻ phải sử dụng tích cực các giác quan chính
vì vậy sẽ phát triển ở trẻ năng lực quan sát, khả năng phân tích, so sánh, tổng
hợp… nhờ vậy khả năng cảm nhận của trẻ sẽ nhạy bén, chính xác, những biểu
tượng, kết quả trẻ thu nhận được trở nên cụ thể, sinh động và hấp dẫn hơn.
Ngày nay, nhờ sự phát triển không ngừng của khoa học kỹ thuật, công
nghệ thông tin đã đến rất gần với các em, nên trẻ được tiếp xúc nhiều hơn với
phim ảnh, với nhiều hình ảnh sống động, hấp dẫn, vì vậy qua những thí nghiệm
nhỏ trẻ được tự mình thực hiện trong độ tuổi mầm non sẽ hình thành ở trẻ những
biểu tượng về chính là cơ sở khoa học sau này của trẻ.
Chính vì những lí do trên, để tổ chức hoạt động khám phá khoa học đồng

tác động tích cực đến sự phát triển trí tuệ của trẻ mầm non cũng như ảnh
hưởng đến quá trình hình thành nhân cách toàn diện ở trẻ.
Tiết kiệm được thời gian làm đồ dùng đồ chơi cho giáo viên và chi phí
cho trường mầm non.
* Khó khăn:
Do trường mới tách và hoạt động độc lập được hơn 1 năm nên về điều
kiện cở sở vật chất vẫn còn nhiều khó khăn.
Vốn hiểu biết của trẻ về môi trường khoa học còn hạn chế
Đồ dùng phục vụ cho các hoạt động KPKH trong nhà trường còn chưa
nhiều.
Từ những thực trạng trên tôi đã mạnh dạn nghiện cứu chọn đề tài “Một số
biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi tích cực tham gia hoạt động KPKH trong
trường mầm non…”
II. Khảo sát thực tế tài trường mầm non …
Khảo sát đầu năm học hoạt động học có chủ đích KPKH khi chưa ứng
dụng các biện pháp, với tổng số trẻ MG lớn A1 là: 49 trẻ
Nội dung khảo sát
Số trẻ
Tỷ lệ %
Khả năng tập trung chú ý, hứng thú của trẻ khi
26/49
53
tham gia hoạt động KPKH.
Trẻ tích cực tự giác trong giờ học
22/49
44.9
Trẻ khỏe mạnh, nhanh nhẹn, tham gia trò chơi
31/49
63.3
Trẻ có các kỹ năng phán đoán, phân tích so

Biện pháp 2.Nghiên cứu chương trình, lựa chọn đề tài xây dựng bài giảng
vào hoạt động KPKH: lựa chọn các nội dung phù hợp với trẻ theo lứa tuổi và
tích hợp với các chủ đề.
Biện pháp 3. Ứng dụng trong giờ Hoạt động có chủ đích KPKH: Trẻ được
hoạt động và có thêm hiểu biết của mình về khoa học thông qua các hoạt động
mà giáo viên đưa ra.
Biện pháp 4. Phát triển kỹ năng quan sát, so sánh và phân loại ở trẻ: giúp
trẻ tư duy và có thêm nhiều hiểu biết về môi trường khoa học.
Biện pháp 5. Một số trò chơi nhằm tạo sự hứng thú cho trẻ hoạt động
khám phá khoa học: tạo cho trẻ thích thủ và sự thoải mái khi tham gia vào hoạt
động
Biện pháp 6. Tạo điều kiện cho trẻ hoạt động trải nghiệm: Trẻ được tự
mình tìm hiểu và trải nghiệm
Biện pháp 7. Kết hợp với gia đình: Tạo môi quan hệ giữa nhà trường và
gia đình để có những biện pháp phát triển tốt nhất co trẻ.
Biện pháp 8: Tự học tự rèn: Nâng cao kiến thức cũng nhữ nghiệp vụ của
bản thân giáo viên.
3. Cách thức thực hiện các biện pháp:
3.1. Biện pháp 1: Tìm kiếm các giáo án PowerPoint KPKH trên
Internet hoặc tự thiết kế những giáo án PowerPoint.
Khai thác các tư liệu, hình ảnh trên mạng:
Mạng internet là một thư viện khổng lồ về mọi thông tin, tư liệu, hình ảnh…Các
trang web tôi thường truy cập để lấy thông tin về chuyên môn, cập nhật các giáo
án điện tử hay như: www.mamnon.com;www.thuathienhue.edu.vn;
http://violet.vn;, giáo án.com.vn, thuviengiaoan.vn. Cùng với các trang web về
giáo dục, địa chỉ tôi thường xuyên vào đó để tìm kiếm hình ảnh về mọi lĩnh vực
đó là google. Với tốc độ tìm kiếm cực nhanh, số lượng nhiều vô kể, tôi luôn thấy
google là lực lượng trợ giúp đắc lực cho việc ứng dụng công nghệ thông tin vào
giảng dạy. Ví dụ: Muốn tìm PowerPoint KPKH vòng đời phát triển của bướm ta
chỉ việc vào Google gõ PowerPoint KPKH vòng đời phát triển của bướm nhấn

vào bằng cách như sau:

Tiếp đó tôi sưu tầm những hình ảnh có liên quan đến nội dung KPKH để
chọn hình đưa vào máy tính. Sau đó sử dụng một số phần mềm photoshop, hoặc
sử dụng ứng dụng paint để cắt dán hình ảnh theo ý tưởng của mình, phối màu,
tạo được tính thẩm mỹ cao…cho các slide. Copy các hình ảnh và Paste vào các
slide.

7/26


Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động
KPKH trong trường mầm non Phúc Lý

Để cho các hình ảnh đã được cắt rời chuyển động ta clich vào hình ảnh
đó, tiếp theo vào slide show – Custom Animotion – Add Effect – Motion Paths
để chọn các hướng di chuyển theo ý muốn.

Sau đó chúng ta có thể lồng tiếng cho các Slide bằng biện pháp lồng tiếng
trên phầm mềm Super MP3 bằng cách:
8/26


Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động
KPKH trong trường mầm non Phúc Lý
- Donwload phần mềm trên mạng về, chỉnh sửa cho phù hợp, tạo cho nó
đường linh vào ổ ta thường hay sử dụng.
- Mở phần mềm ghi âm/ Bấm vào nút Recorde màu đỏ để bắt đầu ghi âm/
dừng lại thì bấm Stop.


động KPKH cho trẻ khối mẫu giáo lớn.
Chúng tôi xác định độ khó của từng hoạt động và sắp xếp theo trình tự để
đưa vào hướng dẫn trẻ cho phù hợp đi từ dễ đến khó đảm bảo củng cố, phát triển
những vận động trẻ đã biết, đồng thời chuẩn bị cho những kỹ năng vận động cao
hơn. Nội dung trong chương trình đã được trình bày theo từng loại vận động và
theo mức độ tăng dần từ dễ đến khó, đồng thời phù hợp với từng tháng, với các
hoạt động khác và các sự kiện. Khi lập được kế hoạch tổ chức rồi tôi thấy rất
yên tâm và thực hiện rất hiệu quả.

Ví dụ: KẾ HOẠCH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KPKH
KHỐI MẪU GIÁO LỚN
STT CHỦ ĐỀ

1

Động vật

2
Thực vật

NỘI DUNG
- Vòng đời của
bướm.
- Tìm hiểu về động
vật sống trong
rừng…..

YÊU CẦU CẦN ĐẠT
- Trẻ biết được vòng đời phát triển của
bướm trải qua 4 giai đoạn.....

- Đặc điểm của các loại hoa....
- Không khí và ánh - Không khí và ánh sáng ảnh hưởng
sáng
đến cuộc sống như thế nào......
Nước và - Thí nghiệm vật - Muốn cho bầu không khí trong lành
hiện
nổi và vật chìm.
phải làm gì....
tượng tự - Tan hay không - Tại sao các vật đó lại nổi và tại sao lại
nhiên
tan.
chìm......
- Những chất gì có thế tan và những
chất gì không tan....
-Tìm
hiểu
về - Địa chỉ trường mầm non của bé...
trường mầm non.
- Trường bé như thế nào....
Trường
- Tìm hiểu về lớp - bé học lớp nào.
mầm non
học của bé.
- Lớp bé có mấy cô.
- ở lớp bé có những gì.
- Tìm hiểu về - Ở đường bộ có những phương tiện
phương tiện giao giao thông nào...
thông đường bộ.
- Tại sao con biết đó là phương tiện
Giao

(ảnh minh họa hoạt động 1 )

C« giíi thiÖu tªn hoạt động KPKH: Vòng đời của bướm:
Hoạt động 2: Cô cho trẻ nói về vòng đời của bướm theo hiểu biết của
mình .

(ảnh minh họa hoạt động 2)

12/26


Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động
KPKH trong trường mầm non Phúc Lý

Trẻ tìm hiểu vòng đời của bướm qua sách 3D.

(ảnh minh họa trẻ xem sách 3D)

Cô chốt và củng cố lại bài học thông qua các Video về vòng đời của bướm.

(ảnh minh họa trẻ xem video củng cố bài học )

Việc ứng dụng CNTT vào trong giờ hoạt động KPKH làm trẻ rất hứng
thú với tiết học tuy nhiên giáo viên không nên quá lạm dụng vào máy tính mà
13/26


Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động
KPKH trong trường mầm non Phúc Lý
phải biết vận dụng linh hoạt có khoa học của các phương pháp giáo dục nhằm


(ảnh minh họa trẻ quan sát )

(ảnh minh họa trẻ so sánh cây mới gieo và cây đã phát triển)

Dạo chơi thăm quan hoạt động ngoài trời, không những để trẻ khám phá
thế giới xung quanh mình mà tôi còn giáo dục tình yêu thiên nhiên, ý thức bảo
15/26


Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động
KPKH trong trường mầm non Phúc Lý
vệ môi trường. Tôi cũng luôn chú ý kiến thức xã hội với trẻ về công việc của
mỗi người, về mối quan hệ giữa con người với nhau, đặc biệt là giáo dục Bảo vệ
môi trường. Với trẻ mặc dù kiến thức rất đơn giản như tạo cho trẻ thói quen vứt
rác đúng nơi quy định, chăm sóc vườn rau bắt sâu cho rau và ý thức bảo vệ môi
trường xanh sạch đẹp.

(ảnh minh họa giáo dục trẻ khi đi quan sát )

3.5. Biện pháp 5: Một số trò chơi nhằm tạo sự hứng thú cho trẻ hoạt
động khám phá khoa học
Đối với trẻ mầm non thì việc “Chơi mà học- học mà chơi” sẽ giúp trẻ tiếp
thu những kiến thức một cách dễ dàng và sâu sắc nhất. Sau thời gian trò chuyện,
đàm thoại với cô trẻ được hoạt động, được tham gia vào các trò chơi hứng thú.
Qua đó, trẻ không chỉ ngồi nghe cô nói và trả lời các câu hỏi của cô mà trẻ còn
có cơ hội để bộc lộ các hiểu biết của mình thông qua các trò chơi. Ngoài ra trò
chơi còn có tác dụng cũng cố, bổ sung và phát triển thêm các tri thức mà trẻ vừa
lĩnh hội, tái tạo lại biểu tượng đã học thông qua những hoạt động thực tiễn. Do
đó trò chơi củng cố trong giờ hoạt động khám phá là rất quan trọng. Trò chơi


Trò chơi 2: Tìm nhà cho thú (chủ đề động vật)
– Chuẩn bị: Một số tranh về động vật và 2 khung tượng trưng nhà cho
động vật.
– Các chơi: chơi theo nhóm hoặc cá nhân. Trên mỗi nhà có hình ảnh thức
ăn của từng nhóm của động vật nhiệm vụ của trẻ là tìm đúng động vật của từng
nhóm.

(ảnh minh họa trò chơi )

18/26


Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động
KPKH trong trường mầm non Phúc Lý

(ảnh minh họa trò chơi)

19/26


Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động
KPKH trong trường mầm non Phúc Lý
3.6. Biện pháp 6: Tạo điều kiện cho trẻ hoạt động trải nghiệm
Trẻ mầm non là lứa tuổi rất hiếu động, thích khám phá, tìm tòi, thích
được sờ, ngửi, nắn…Vì vậy một trong những phương pháp giáo dục mang lại
hiệu quả cao nhất đối với trẻ khi tổ chức hoạt động khám phá là phương pháp
thực hành và trải nghiệm. Ngoài việc được xem các video băng hình về KPKH
trên máy tính thì thông qua các thao tác nhìn, sờ, ném, ngửi…trẻ dễ dàng lĩnh
hội nắm bắt và khắc sâu kiến thức. Khi tổ chức hoat động khám phá khoa học

Ví dụ: Khi dạy về các loại hoa. Cô cho trẻ quan sát các loại hoa và nhận
xét được đặc điểm của mỗi loại hoa. Sau đó cô lần lượt cho trẻ ngửi hoa và nhận
xét mùi hương của mỗi loại hoa.

(ảnh minh họa trẻ ngửi hoa )

Ngoài việc tạo cơ hội cho trẻ trực tiếp trải nghiệm với đồ thật vật thật,
thông qua hoạt động khám phá tôi còn thường xuyên cho trẻ tham gia trải
nghiệm tìm hiểu các hiện tượng thông qua hoạt động thực hành thí nghiệm thí
nghiệm đơn giản luôn tạo cho trẻ sự hứng thú, kích thích trẻ tích cực hoạt động,
21/26


Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động
KPKH trong trường mầm non Phúc Lý
phát triển ở trẻ tính tò mò, ham hiểu biết, thích khám phá, tìm tòi, phát triển óc
quan sát, phán đoán và các năng lực hoạt động trí tuệ.
Ví dụ: Thí nghiệm về vật nổi vật chìm dưới nước.
* Chuẩn bị:
Đồ dùng: Các mẫu gỗ, bi sắt đường kính 3-4cm, thìa inox, cục nam châm,
một miếng xốp, giấy, chậu đựng nước sạch.
Đồ chơi: Thuyền giấy, lá mít trẻ đã gấp, bóng nhựa, đồ chơi nhựa.
Tiến hành: Cho trẻ tự lấy đồ chơi đã chuẩn bị sẳn thả vào chậu nước và
yêu cầu trẻ nhận xét vật nào chìm? vật nào nổi tại sao?
Kết quả: Qua thí nghiệm này giúp trẻ hiểu những đồ vật làm từ những
nguyên liệu nặng sắt, thép, nhôm… như bi sắt, bát, thìa inox…thì chìm, những
đồ vật làm từ nguyên liệu nhẹ: gỗ, xốp, giấy, nhựa,….thì nổi trên nước.

(ảnh minh họa thí nghiệm chìm nổi )


những hình ảnh minh họa nội dung câu chuyện đó. Giáo viên phải thường xuyên
trao đổi, khuyến khích phụ huynh quan tâm và đáp ứng những sở thích chính
đáng của con trẻ.
Công tác kết hợp với phụ huynh trong hoạt động giáo dục luôn nhận được
sự ủng hộ nhiệt tình và kết quả ngoài mong đợi. Khi bắt đầu mở chủ điểm, tôi
thường thông báo tới phụ huynh dưới nhiều hình thức như viết bảng thông báo,
trao đổi trực tiếp với phụ huynh về việc sưu tầm tranh ảnh, tư liệu có liên quan
đến chủ đề. Những tư liệu phụ huynh sưu tầm luôn phong phú, sử dụng được
nhiều trong các tiết học cũng như các hoạt động khác.
Tuyên truyền, kết hợp cùng phụ huynh sưu tầm các tư liệu có liên quan
trên mạng internet và cùng dạy trẻ các thao tác như di chuột, bật tắt máy.
Để đạt hiệu quả cao trong các hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin,
trẻ cần có các kỹ năng nhất định như tắt mở máy, di chuột…Vì thế, giáo viên
24/26


Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động
KPKH trong trường mầm non Phúc Lý
cũng cần thường xuyên trao đổi với phụ về cách hướng dẫn thêm cho trẻ tại gia
đình.
3.8. Biện pháp 8: Tự học, tự rèn
Giáo viên không ngừng học tập, rèn luyện, học hỏi, bồi dưỡng nâng cao
trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm của bản thân với nhiều hình thức tham
khảo tài liệu, tích cực dự giờ rút kinh nghiệm từ đồng nghiệp nhằm đảm bảo tốt
nhất vào quá trình giáo dục, hoàn thiện nhân cách cho trẻ.
Thường xuyên học hỏi, trao đổi với những đồng nghiệp có kinh nghiệm.
Đôi khi, chỉ là những thao tác nhỏ, tôi tự tìm hiểu thường mất nhiều thời gian
nhưng khi trao đổi với các bạn đồng nghiệp, những khó khăn được tháo gỡ rất
nhanh với nhiều ý kiến đóng góp thật sự hữu hiệu. Qua đó, tôi tích luỹ được
thêm các kinh nghiệm cho bản thân để xây dựng các giáo trình và trò chơi trên


Khả năng tập trung chú ý, hứng
thú của trẻ khi tham gia hoạt động 26/49
KPKH.
25/26

53%

45/49

92%

39%