Một số giải pháp hoàn thiện công tác phát
hành trái phiếu chính phủ tại
TTGDCKHN
1. Định hướng phát triển TTGDCKHN.
Giai đoạn 1 (2008 – 2010): TTGDCK Hà Nội sẽ chuyển thành SGDCK dưới
hình thức là công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH). Nhà nước thông qua đại
diện là Bộ Tài chính là chủ sở hữu chính. Giai đoạn đầu, Bộ Tài chính sẽ là
chủ sở hữu duy nhất. Sau đó, nếu SGDCK theo mô hình công ty TNHH hoạt
động ổn định, Nhà nước sẽ cho phép các CtyCK thành viên của SGDCK
tham gia góp vốn. Từ đó, với hình thức này, SGDCK bắt đầu thực hiện các
cơ chế quản trị và hạch toán tài chính theo mô hình công ty.
Giai đoạn 2 (sau năm 2010): Khi hội đủ các điều kiện cần thiết, Nhà nước sẽ
quyết định chuyển SGDCK sang mô hình CtyCP thông qua việc bán bớt
phần vốn Nhà nước hoặc phát hành thêm cổ phiếu tăng vốn cho SGDCK ra
công chúng. Sau khi đã chuyển thành CtyCP đại chúng, SGDCK sẽ có thể
thực hiện niêm yết trên chính sàn giao dịch do mình quản lý.
Như vậy, nếu theo phương án này, trước mắt TTGDCK Hà Nội chuyển đổi
thành SGDCK theo mô hình công ty TNHH. Cơ cấu quản lý của SGDCK gồm: Hội đồng
Quản trị; Ban Giám đốc và Ban Kiểm soát. SGDCK là pháp nhân đặc biệt được thành
lập theo Luật Chứng khoán và chịu sự điều chỉnh của Luật Chứng khoán với những đặc
điểm sau:
Thứ nhất, chủ sở hữu là Nhà nước: do Thủ tướng Chính phủ quyết
định mô hình, thành lập, giải thể, chuyển đổi cơ cấu tổ chức, hình thức sở
hữu và cơ chế hoạt động.

Nghĩa vụ của SGDCK: Bên cạnh những quyền hạn của mình, trong quá trình
hoạt động, SGDCK phải đảm bảo thực hiện các nghĩa vụ như sau:
1). Bảo đảm hoạt động giao dịch chứng khoán trên thị trường được tiến
hành công khai, công bằng, trật tự và hiệu quả;
2). Thực hiện chế độ báo cáo, thống kê, kế toán, kiểm toán và quản lý tài
chính theo quy định của pháp luật;
3). Thực hiện công bố thông tin theo quy định tại Luật Chứng khoán;
4). Cung cấp dữ liệu và phối hợp với các cơ quan chức năng trong công tác
điều tra và phòng chống các hành vi vi phạm pháp luật trên TTCK;
5). Phối hợp thực hiện công tác tuyên truyền, giáo dục và phổ biến kiến thức
về chứng khoán và TTCK cho nhà đầu tư;
6). Thực hiện các nghĩa vụ theo quy định của Điều lệ SGDCK;
7). Chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho thành viên giao dịch tại
SGDCK trong trường hợp SGDCK gây thiệt hại cho thành viên trừ trường hợp bất khả
kháng.
Trên đây là mô hình dự kiến của SGDCK trong giai đoạn đầu khi chuyển từ TTGDCK.
Cùng với những thay đổi về mô hình thị trường do SGDCK Việt Nam quản lý, hệ thống
giao dịch mới được hoàn thiện và đưa vào sử dụng cũng có sự thay đổi về mô hình giao
dịch, thành viên giao dịch, niêm yết chứng khoán, giám sát thị trường và công bố thông
tin.
Theo ông Huy Nam, chuyên viên kinh tế, chứng khoán cho rằng: “Cần tách
bạch và xác định thật rõ SGDCK là khâu tổ chức, điều hành, làm hạ tầng
cho thị trường giao dịch thứ cấp. Mặc dù SGDCK có thể có cơ chế tổ chức
riêng, là một tổ chức thị trường đặc biệt, nhưng nhất thiết “SGDCK không
làm nhiệm vụ quản lý nhà nước nói chung đối với các thành viên cũng như
các công ty niêm yết”. Được vậy thì vai trò SGDCK sẽ thuyết phục hơn,
hoạt động thị trường có chỗ dựa vững nên sẽ ổn định hơn, hiệu quả hơn”.
Cho dù, việc chuyển TTGDCK Hà Nội thành SGDCK theo một mô hình nào
thì cũng phải xuất phát từ nhu cầu chủ quan và các điều kiện khách quan gắn
với sự phát triển của thị trường và tiến trình mở cửa hội nhập của Việt Nam.

Ngoài ra, cần tăng cường vai trò của các hiệp hội chứng khoán và tổ chức
các đối thoại, tọa đàm về TTCK nói chung và thị trường trái phiếu nói riêng;
đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa Bộ Tài chính và NHNN trong việc
điều hành thị trường.
Một trong những yếu tố quan trọng giúp tạo tính thanh khoản rất cao cho
TPCP trên thị trường là phát triển nghiệp vụ repo. Chỉ vài năm nữa thôi, thị
trường trái phiếu ở Việt Nam chắc chắn sẽ tiếp tục tăng trưởng và diễn ra sôi
động như thị trường cổ phiếu. Tuy nhiên, mức độ tăng trưởng của thị trường
này đến đâu phụ thuộc nhiều vào chính sách của nhà nước để tạo lập một thị
trường đủ minh bạch, đủ thanh khoản, đặc biệt là sự phát triển của nghiệp vụ
repo. Hơn nữa, sự tham gia ngày một nhiều của các ngân hàng, các quỹ và
nhà đầu tư sẽ làm cho giao dịch trái phiếu sôi động hơn. Nhưng quan trọng
hơn cả là Nhà nước nên sớm tạo lập và phát triển thị trường thứ cấp để giao
dịch trái phiếu đạt hiệu quả cao hơn và kích thích thị trường phát triển.
2.2. Thành lập sàn giao dịch trái phiếu.
Trung tâm giao dịch chứng khoán Hà Nội nên tham khảo ý kiến của các nhà
làm luật và các tổ chức tham gia thị trường chứng khoán để thành lập một
sàn giao dịch trái phiếu giữa các nhà môi giới. Sàn giao dịch trái phiếu này
phải tạo được môi trường giao dịch có hiệu quả cho các nhà tạo lập thị
trường, vì trái phiếu không thể áp dụng một phương thức giao dịch giống
như giao dịch cổ phiếu. Đồng thời, phải hỗ trợ pháp lý cho các doanh nghiệp
phát hành. Bên cạnh đó, thủ tục chuyển nhượng cũng phải đơn giản, nhanh
chóng.
Đối với trung tâm lưu ký chứng khoán, cần nâng cao năng lực của các trung
tâm này hoặc góp phần phát triển một trung tâm lưu ký chung trong khu vực,
tạo điều kiện giao dịch thuận tiện và dễ dàng hơn cho các nhà đầu tư.
2.3. Thu hút và phát triển các “nhà kiến tạo thị trường”.
Các nhà kiến tạo thị trường thường là các quỹ đầu tư, các công ty chứng
khoán với các hoạt động cơ bản như: đầu tư, môi giới, đại lý, bảo lãnh phát
hành trái phiếu. Họ là những nhà phân phối trái phiếu thường xuyên, có tính

Tích cực thực hiện công khai hoá thông tin, khắc phục tình trạng bưng bít
thông tin hoặc công khai mang tính chất hình thức. Đầu tư chứng khoán là
một hoạt động kinh doanh mạo hiểm có tính toán. Độ tin cậy của thông tin
chính là cơ sở để các nhà đầu tư ra quyết định đầu tư và là yếu tố quyết định
thành công hay thất bại của danh mục đầu tư, giảm thiểu rủi ro đầu tư.
“Công khai hoá thong tin” là một điều khoản bắt buộc đối với mọi chủ thể
phát hành chứng khoán, ngay cả chính phủ cũng không có ngoại lệ. Đầu
năm, Chính phủ phải công khai trước về kế hoạch phát hành trái phiếu chính
phủ trong năm về: thời điểm phát hành, khối lượng, lơi suất dự kiến, đối
tượng tham gia... Cuối năm, phải công khai báo cáo tổng hợp, chi tiết về tình
hình sử dụng vốn huy động từ trái phiếu chính phủ, bảng phân tích, đánh giá
hiệu quả của các chỉ tiêu kinh tế – xã hội mang lại từ việc sử dụng vốn ra
công chúing. Bên cạnh việc công khai hoá thông tin, cần cung cấp các kiến
thức, thông tin pháp luật qua việc tuyên truyền, đào tạo kiến thức về trái
phiếu chính phủ cho công chúng. Nâng cao nhận thức trong công chùng về