PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HỆ THỐNG TRẢ CÔNG LAO
ĐỘNG TẠI KHÁCH SẠN HOÀ BÌNH
2.1. Giới thiệu tổng quan về khách sạn Hòa Bình.
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của khách sạn Hòa Bình.
2.1.1.1. Giới thiệu chung về khách sạn.
Khách sạn Hòa Bình là một doanh nghiệp 100% vốn Nhà Nước trực
thuộc Tổng Công ty Du Lịch Hà Nội, được xây dựng năm 1926 với diện tích
2500m2 tại số 27 phố Lý Thường Kiệt Hà Nội
2.1.1.2. Quá trình hình thành và phát triển.
Ban đầu khách sạn Hòa Bình là khách sạn hai tầng dành cho các quan
chức với cái tên “La Splendide” (Bồng lai tiên cảnh). Đây là một trong những
khách sạn lâu đời nhất tại Hà Nội với kiến trúc mang phong cách cổ xưa của
Pháp.
• Từ năm 1940 đến năm 1986.
Năm 1940 khách sạn Hòa Bình được nâng cấp lên thành 3 tầng với 47
buồng phục vụ lưu trú. Sau khi hòa bình lập lại khách sạn nằm trong sự quản lý
của Bộ Nội Thương với đối tượng khách chủ yếu là khách quốc tế mà chủ yếu
là muc đích ngoại giao với các nước XHCN.
Tháng 10 năm 1969 khách sạn được giao cho Công ty Du Lịch Hà Nội
mà nay là Tổng Công Ty Du Lịch Hà Nội quản lý cho tới nay.
Thời kì đầu những năm 80 khách sạn Hòa Bình là khách sạn duy nhất ở
Hà Nội được đòn khách quốc tế và Việt kiều.
• Từ năm 1986 đến năm 1993.
Năm 1986 khách sạn được nâng cấp lên 4 tầng với 76 buồng. Trong giai
đoạn này khách sạn Hòa Bình nói riêng và Công ty Du Lịch Hà Nội nói chung
đã định hướng và tìm ra phương phức chuyển đổi hoạt động. Tuy nhiên việc đổi
mới cũng chỉ dừng lại ở chỗ tự chủ động khai thác nguồn khách và vật tư hàng
hóa. Công ty Du Lịch Hà Nội vẫn quản lý hoạt động của khách sạn và bao cấp
cho các hoạt động đó. Từ khi có chính sách mở cửa thì lượng khách quốc tế và
Việt kiều đến khách sạn bị giảm do trên địa bàn Hà Nội mọc lên rất nhiều khách
sạn có chất lượng tương tự, đặc biệt nhất là các khách sạn này cũng được phép

Du Lịch và giám đốc khách sạn Hòa Bình giao cho. Do đó bộ máy tổ chức trở
nên gọn nhẹ hơn. Không qua nhiều cấp trung gian, đảm bảo dược tính thong
nhất trong việc phục vụ khách, đồng thời công tác quản lí của Ban lãnh đạo
cũng dễ dàng, sâu sát hơn.
2.1.2.2. Sơ đồ bộ máy tổ chức.
Cơ cấu bộ máy tổ chức tại khách sạn Hòa Bình theo kiểu trực tuyến chức
năng. Giám đốc khách sạn trực tiếp điều hành, chỉ đạo các hoạt động tại khách
sạn. Có hai Phó giám đốc và một trợ lý giám đốc phụ trách các mảng khác nhau
về khối phòng ban hành chính và khối trực tiếp lao động.
Biểu 1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức của khách sạn Hòa Bình
Giám đốc
Phó giám đốc
Trợ lý giám đốc
Phó giám đốc
BP lễ tân
BP buồng
BP bảo dưỡng
BP bàn
BP bar
BP bếp
Phòng kế toán
Phòng hành chính
BP dịch vụ
BP giặt là
BP bảo vệ

Nguồn: Sơ đồ cơ cấu Khách sạn Hòa Bình_2007
2.1.2.3. Chức năng và nhiệm vụ của các phòng ban trong khách sạn Hòa
Bình.
• Ban giám đốc khách sạn: Có trách nhiệm quản lý chỉ đạo đôn đốc các

uống, giải trí, nghỉ ngơi… Thị trường chủ yếu của khách sạn khá đa dạng, gồm
nhiều quốc tịch, tập trung chủ yếu là các khách Mỹ, Nhật, Pháp, Úc, Hàn Quốc,
Nga, sắp tới là khách Trung Quốc. Khách hàng chính thường là khách công vụ.
công vụ kết hợp du lich và du lịch đi theo tour. Hệ thống sản phẩm của khách
sạn Hòa Bình chia làm 3 loại hình dịch vụ chính là: dịch vụ lưu trú, dịch vụ ăn
uống và dịch vụ bổ sung.
• Dịch vụ lưu trú của khách sạn Hòa Bình:
Đây là một trong những hướng kinh doanh chính, quan trọng nhất, mang
lại hiệu quả cao nhất của khách sạn Hòa Bình trong những năm qua. Khách sạn
đã khai thác một cách triệt để có hiệu quả số lượng phòng cho thuê ở khách sạn
Hòa Bình. Trên thực tế, khách đến khách sạn ngày một đông hơn cả về khách
Việt Nam và khách nước ngoài. Điều đó thể hiện ở doanh số phòng ngủ mỗi
năm một tăng. Công suất sử dụng phòng của khách sạn đạt trung bình 55%-
65%/năm. Trong khách sạn hiện nay có một số loại phòng với mức giá khác
nhau
Biểu 2 : Bảng báo giá phòng khách sạn năm 2007
Loại phòng Phòng đơn (USD) Phòng đôi (USD)
Suite 80 90
Deluxe 65 75
Superior 55 65
Nguồn: Báo giá phòng Khách sạn Hòa Bình_2007
• Dịch vụ ăn uống.
Dịch vụ ăn uống trong khách sạn là dịch vụ cần thiết, không thể thiếu để
phục vụ khách nghỉ ngơi tại khách sạn, đồng thời tăng doanh thu trong hoạt
động kinh doanh nói chung. Khách sạn gồm 2 nhà hàng Âu-Á phục vụ các loại
hình sản phẩm sau: Tiệc cưới, sinh nhật, valentine…; Tiệc hội nghị, hội thảo,
liên hoan, tổng kết; Tiệc buffer; Phục vụ khách ăn tại phòng; Phục vụ khách ăn
tại nhà hàng của khách sạn…
• Dịch vụ bổ sung:
Ngoài các dịch vụ chính về lưu trú, ăn uống, khách sạn còn có nhiều dịch

kinh doanh năm sau cao hơn năm trước, các chỉ tiêu quan trọng để đánh giá hoạt
động của khách sạn như Tổng doanh thu, lợi nhuận trước thuế, lợi nhuận sau
thuế, vốn lưu động…đều có cự tăng lên đáng kể thể hiện trong bảng kết quả
kinh doanh như sau:
Biểu 3 : Kết quả hoạt động kinh doanh khách sạn Hòa Bình
(Năm 2003-2007)
Năm
Chỉ tiêu
2003 2004 2005 2006 2007
Khách nội địa (ng) 880 600 635 885 985
Khách Quốc tế (ng) 15142 12930 13770 15825 17713
Tổng doanh thu (ngđ) 15 077 690 16 000 000 16 893 000 17 584 325 18 956 324
Tổng chi phí (ngđ) 10 674 359 10 418 429 10 945 368 11 247 201 12 478 963
Lợi nhuận trước thuế (ngđ) 4 403 331 5 581 571 5 947 632 6 337 124 6 477 361
Lợi nhuận sau thuế (ngđ) 1 903 692 1 948 362 2 103 694 2 426 511 2 712 732
Số lao động (ng) 186 192 190 197 205
Tiền lương bình quân (ngđ) 2525 2750 3125 3500 3850
Năng suất bình quân (ngđ) 6755 6944 7409 7438 7706
Nguồn:Báo cáo doanh thu Khách sạn Hòa Bình_2007
Nhận xẻt. đánh giá:
Trong cơ chế thị trường, cạnh tranh rất gay gắt nhưng khách sạn Hòa
Bình đã phát huy được thế mạnh của mình và kinh doanh có hiệu quả. Trong 5
năm (từ 2003-2007), ta thấy doanh thu của khách sạn tăng dần và lợi nhuận sau
thuế cũng tăng trưởng khá cao (năm 2004 tăng 2,35%, năm 2005 tăng 7,97%,
năm 2006 tăng 15,3%, năm 2007 tăng 11,8%). Tình hình sử dụng lao động
không có nhiều biến động, trung bình mỗi năm có thêm 4 lao động được sử
dụng thêm, riêng năm 2005 là năm sử dụng ít lao động hơn năm trước đó. Từ
năm 2003-2007, lượng khách nội địa và khách quốc tế liên tục tăng, đặc biệt
năm 2006 có tốc độ tăng trưởng cao nhất.Doanh thu của bộ phận lưu trú là cao
nhất trong khách sạn, sau đó là bộ phận bổ sung và các bộ phận khác. Ta có

làm việc. Tuy nhiên về tác phong công nghiệp lại chưa cao, nên hiệu quả làm
việc không đạt được mức cao nhất, ý thức lao động còn kém dẫn đến nhiều sai
sót không đang có trong lao động. Thêm vào đó, ý thức tiết kiệm, giữ gìn tài sản
chung không cao, thường dẫn đến lãng phí nguyên nhiên vật liệu. Lao động
trong khách sạn lại có tuổi đời tương đối cao, nên việc nắm bắt công nghệ mới
không được nhanh nhạy. Nguồn lao động của khách sạn vừa có điểm mạnh, vừa
có điểm yếu. Mạnh ở chỗ là khách sạn có nguồn lao động dồi dào, nhưng tỷ lệ
người có bằng không cao, kiến thức kinh doanh du lịch còn hạn chế do phần lớn
kiến thức của người lao động học được là qua kinh nghiệm thực tế chứ không
được đào tạo chính quy.
2.2.1.2. Nhân tố thuộc về quản lý.
Nhân tố thuộc về quản lý bao gồm sự quản lý của lãnh đạo và và quản lý
của bộ phận chuyên trách nguồn nhân lực. Khách sạn Hòa bình là một đơn vị
trực thuộc Tổng công ty Du lịch Hà Nội, nên chịu sự quản lý trực tiếp của Tổng
công ty. Các chức danh quản lý cấp cao của khách sạn thường được bổ nhiệm
theo quyết định của Tổng công ty. Phương án kinh doanh và kế hoạch kinh
doanh từng năm của khách sạn do khách sạn tự xây dựng và đưa lên Tổng công
ty xét duyệt. Tổng công ty căn cứ vào tình hình sản xuất thực tế của khách sạn
năm trước để lập chỉ tiêu cho năm sau. Sự quản lý nhiều cấp như vậy có tác
dụng kiểm soát tốt tình hình kinh doanh của khách sạn, nhưng ngược lại cũng
làm mất tính linh động, chủ động trong nhiều tình huống cần sự nhanh, gọn,
khẩn cấp. Bộ phận chuyên trách nguồn nhân lực trong khách sạn là Phòng hành
chính tổng hợp, gồm 4 người, phụ trách công việc hành chính và nhân sự trong
toàn khách sạn. Cơ cấu quản lý hành chính nhỏ gọn, cán bộ nhân sự là người có
kinh nghiệm lâu năm trong nghề, hơn nữa khách sạn Hòa Bình có quy mô vừa,
nhân lực không nhiều lắm, nên giữa các bộ phận có sự phối hợp khá ăn ý, đồng
bộ giữa các khâu từ Lễ tân, vận chuyển đến Buồng, bếp, bar…Các thành viên
trong khách sạn có sự quan tâm gắn kết lẫn nhau, hoạt động Đoàn của khách sạn
đã phát huy được thế mạnh của từng đoàn viên thanh niên. Không khí làm việc
trong khách sạn khá thân thiện thoải mái.

đạt tiêu chuẩn cao, từ 3, 4, 5 sao trở lên cũng ngày càng nhiều với những thuận
lợi và ưu đãi hơn về vị trí địa lý, chất lượng phụ vụ như Sheraton, Sofitel,
Hilton, Melia…là những sức ép không thể tránh khỏi với khách sạn Hòa Bình
đòi hỏi khách sạn phải liên tục đổi mới, nâng cao hiệu quả và chất lượng dịch
vụ.
2.3. Phân tích hệ thống trả công tại khách sạn Hòa Bình.
2.3.1. Đội ngũ lao động tại khách sạn Hòa Bình.
2.3.1.1. Đặc điểm của lao động trong khách sạn.
Lao động trong khách sạn có tính chất khá đặc biệt so với lao động trong
những doanh nghiệp khác.
Bao gồm lao động sản xuất vật chất và lao động sản xuất phi vật chất,
trong đó lao động sản xuất phi vật chất chiếm tỷ trọng lớn hơn do là sản phẩm
dịch vụ.
Lao động trong khách sạn có tính chuyên môn hóa cao. Chuyên môn hóa
theo khu vực bộ phận và chuyên môn hóa trong từng hoạt động tác nghiệp.
Thời gian làm việc là liên tục và hoàn toàn phụ thuộc vào thời gian tiêu
dùng của khách. Môi trường làm việc phức tạp, sức ép tâm lý lớn., có những đòi
hỏi nhất định về hình thức và độ tuổi, không yêu cầu về trình độ học vấn cao
song chuyên môn nghiệp vụ phải cao, có hệ số luân chuyển cao.
Hiện khách sạn có tổng cộng 205 lao động, trong đó có 156 lao động
trong biên chế, và 49 lao động kí hợp đồng ngoài biên chế.
2.3.1.2. Cơ cấu lao động trong khách sạn.
• Cơ cấu theo tuổi và giới tính.
Khách sạn Hòa Bình do đặc trưng ngành nghề là kinh doanh dịch vụ lưu
trú là chủ yếu nên có số lao động nữ chiếm hơn 70% tổng số lao động trong
toàn khách sạn. Trong bộ phận quản lý nữ chiếm 68,42% (13/19 người), nam
chỉ chiếm 31,58%. Trong bộ phận lao động trực tiếp, nữ cũng chiếm số đông
70,43%, nam chiếm 29,59%. Tính cho toàn khách sạn, số lao động nam chiếm
29,76% còn lao động nữ là 70,24%. Lao động quản lý chiếm tỷ trọng vừa phải,
cả ban giám đốc, các phòng ban hành chính văn phòng và giám đốc các bộ

2 Phó giám đốc 2 0,98 1 0,488 1 0,488 40
3 Trợ lý giám đốc 1 0,49 1 0,488 0 0 50
4 Hành chính 5 2,44 2 0,976 3 1,463 39
5 Kế toán 10 4,88 2 0,976 8 3,902 35
6 Lễ Tân-Sảnh 32 15,61 8 3,902 24 11,71 28
7 Buồng 39 19,02 0 0 39 19,02 45
8 Bàn 28 13,66 3 1,463 25 12,2 32
9 Bếp 24 11,71 15 7,317 9 4,39 38
1 Bar 9 4,39 0 0 9 4,39 34
0 Bảo vệ 13 6,34 12 5,854 1 0,488 41
11 Tu Sửa 12 5,85 12 5,854 0 0 37
12 Mỹ nghệ+Masage 10 4,88 2 0,976 8 3,902 29
13 Tạp vụ 5 2,44 0 0 5 2,439 44
14 Giặt là may đo 14 6,83 3 1,463 11 5,366 39
15 Tổng 205 100 61 29,76 144 70,24 38
Nguồn:Thống kê lao động Khách sạn Hòa Bình (2007)_HC TH
2.3.1.4. Cơ cấu theo trình độ.
Hiện nay khách sạn Hòa Bình có tổng số nhân sự là 205 người. Việc bố
trí số lượng lao động trong các bộ phận là tương đối hợp lý. Bộ phận kinh doanh
lưu trú có doanh thu cao nhất thì thì tương ứng tổ buồng cũng có lượng lao động
nhiều nhất 39 người, bộ phận kinh doanh ăn uống có doanh thu đứng thứ hai thì
có số lao động thấp hơn: bàn 28 người, bếp 24 người, bar 9 người. Nhân viên
lao động trong khách sạn hầu hết đều có trình độ trung cấp trở lên. Số nhân viên
tốt nghiệp đại học không nhiều, chiếm chưa đầy 25% (21,46%) chủ yếu là cán
bộ các phòng ban thuộc khối quản lý văn phòng. Còn lại là tốt nghiệp trung cấp
chiếm phần lớn hơn 60% (61,46%) và công nhân kĩ thuật chiếm 17,07%. Trong
số lao động có bằng đại học thì số lượng lao động có bằng đại học chính quy
không nhiểu, đa số đều là tốt nghiệp đại học tại chức, từ xa. Điều này phản ánh
trình độ học vấn của lao động trong khách sạn Hòa Bình không cao, tuy nhiên
do đặc điểm của khối ngành dịch vụ, nên có thể chấp nhận được nhưng trong