PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN BẮC TỪ LIÊM
MÃ SKKN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Một số biện pháp rèn kĩ năng tự lập cho trẻ 5-6 tuổi
ở trường mầm non...

Lĩnh vực: Giáo dục Mẫu giáo
Cấp học: Mầm non

NĂM HỌC 2017 – 2018


PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN BẮC TỪ LIÊM
TRƯỜNG MẦM NON PHÚC LÝ
MÃ SKKN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Một số biện pháp rèn kĩ năng tự lập cho trẻ 5-6 tuổi
ở trường mầm non...

Lĩnh vực
: Giáo dục Mẫu giáo
Tên tác giả : Vương Thùy Linh
Chức vụ
: Giáo viên

NĂM HỌC 2017 – 2018


thì tính tự lập sẽ dần được hình thành trong suy nghĩ của trẻ.
Thực tế hiện nay cho thấy, đối với các gia đình, chủ yếu là các bậc cha mẹ
còn nhiều sai lầm về giáo dục nói chung và giáo dục tính tự lập nói riêng. Thứ nhất
là nuông chiều con quá mức khiến cho trẻ chỉ biết hưởng thụ, sau này sẽ sinh ra
tính ích kỉ, vụng về, thiếu tự tin trong cuộc sống. Thứ hai là không tin vào khả
năng của trẻ, con trẻ muốn làm những điều mà mình muốn thì cha mẹ lại nói rằng
nó quá sức với trẻ và không cho chúng có cơ hội được làm, từ đó dẫn đến việc trẻ
có thái độ bướng bỉnh, dần dần tạo sự ỉ lại, lười biếng và mất tự tin ở trẻ.
1/19


Một số biện pháp rèn kĩ năng tự lập cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non.
Song về hướng dẫn trẻ hoạt động để hình thành tính tự lập cho trẻ lại rất hạn
chế. Nhiều giáo viên cho rằng trẻ còn quá nhỏ để rèn tính tự lập, bên cạnh đó điều
quan trọng là cô giáo ngại khó, sợ tốn thời gian vì khi trẻ thực hiện trẻ hay lúng
túng vụng về nên nhiều giáo viên hay làm hộ cho xong, cho nhanh. Vì vậy, để hình
thành và phát triển tính tự lập cho trẻ thì giáo viên phối kết hợp với bố mẹ trẻ. Để
có những biện pháp giáo dục phù hợp nhằm phát huy khả năng tự lập cho trẻ làm
cơ sở phát triển nhân cách cho trẻ sau này. Đó chính là lý do tôi lựa chọn đề tài:
“Một số biện pháp rèn kỹ năng tự lập cho trẻ 5- 6 tuổi ở trường mầm non...”.
2. Thời gian nghiên cứu.
Từ tháng 9 năm 2017 đến tháng 3 năm 2018.
3. Đối tượng nghiên cứu của đề tài:
Biện pháp giáo dục tính tự lập cho trẻ mẫu giáo lớn 5- 6 tuổi.
4. Phạm vi nghiên cứu:
Trẻ mẫu giáo bé 5- 6 tuổi, trong năm học 2017 – 2018.

2/19



2. Thuận lợi:
Được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo Quận
……, Uỷ ban nhân dân phường tạo điều kiện giúp đỡ, động viên về tinh thần, vật
chất… để nhà trường hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của ngành.
Đội ngũ Ban giám hiệu năng động, có năng lực quản lý. Nhà trường đã xây
dựng được nề nếp chuyên môn tương đối quy củ, tập thể sư phạm nhà trường hầu
hết có tinh thần tự giác chấp hành tốt các quy định chuyên môn của ngành, trường
3/19


Một số biện pháp rèn kĩ năng tự lập cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non.
đề ra, có phẩm chất đạo đức tốt, đa số có tinh thần trách nhiệm trong dạy học và
giáo dục
Tập thể cán bộ giáo viên, nhân viên trong trường đoàn kết cùng quyết tâm
phấn đấu xây dựng trường tiên tiến. Nhà trường có đội ngũ cán bộ giáo viên giỏi
làm nòng cốt, các đồng chí giáo viên tâm huyết với nghề, luôn yêu nghề, mến trẻ,
có tinh thần trách nhiệm cao, luôn hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.
Công tác sinh hoạt chuyên môn được duy trì đều đặn theo định kỳ nhằm
triển khai kịp thời các nhiệm vụ chuyên môn của cấp trên và nhà trường chỉ đạo
cũng như trao đổi, đánh giá, rút kinh nghiệm những thiếu sót trong nghiệp vụ của
đồng nghiệp, triển khai sinh hoạt các chuyên đề có chất lượng
3. Khó khăn:
Số trẻ trong lớp đông do đó việc rèn tính tự lập cho trẻ gặp khó khăn.
Tài liệu hướng dẫn về các phương pháp giáo dục tính tự lập cho trẻ mầm non
còn hạn chế.
Nhiều trẻ được phụ huynh chiều quá mức trở nên thụ động dẫn tới sinh ra
tính ích kỉ, vụng về, không biết tự phục vụ bản thân, không biết giữ gìn vệ sinh cơ
thể mà thường phụ thuộc vào bố mẹ và cô giáo.
Hầu hết trẻ trong lớp có cha mẹ làm nghề nông và làm việc tự do nên chưa
quan tâm đến việc dạy trẻ kĩ năng tự lập, nhiều phụ huynh thường làm thay con

Trẻ có kỹ năng tự Trẻ có kỹ năng tự Trẻ chưa có kỹ năng
trẻ ban
phục vụ tốt
phục vụ chưa tốt
tự phục vụ
đầu
Số trẻ
%
Số trẻ
%
Số trẻ
%
48

18

37,5

26

54,1

4

8,4

- Qua khảo sát tôi thấy kĩ năng rèn tính tự lập của các bé lớp tôi không đồng
đều. Nguyên nhân một phần do gia đình các cháu đã nuông chiều con quá mức
khiến cho các cháu trở nên thụ động, ỷ lại vào người lớn dẫn đến sự thiếu tự tin
trong cuộc sống của các bé sau này.

trẻ sẽ thấy quá nóng và tự nhận ra rằng phải cởi bớt áo để cho đỡ nóng. Bằng cách
để trẻ được tự trải nghiệm và rút ra kết luận cho mình, các bậc phụ huynh hãy cho
trẻ cơ hội học hỏi, khám phá, từ đó trẻ sẽ trưởng thành hơn trong cuộc sống.

6/19


Một số biện pháp rèn kĩ năng tự lập cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non.

(Ảnh MH Trẻ tự mặc áo)

Khi trẻ thực hiện công việc có thể sẽ mất rất nhiều thời gian, không theo
mong muốn của người lớn đôi khi bừa bãi thậm chí còn hỏng việc. Song, người
lớn cần hiểu, thông cảm, có cách đối xử đúng mực và tạo điều kiện để trẻ được tự
làm, tự trải nghiệm công việc, người lớn không nên sột ruột hoặc làm thay trẻ.
Ví dụ như: Trong khi tổ chức cho trẻ uống sữa, có những trẻ rất muốn xếp
cốc từ giá ra bàn giúp cô, điều đó là rất tốt, tuy nhiên, trẻ chưa biết xếp cốc ngay
ngắn gọn gàng, còn nghiêng ngả.
Chính lúc này, cô giáo là người động viên và hướng dẫn trẻ xếp cốc cho
ngay ngắn. Nhờ vậy mà trẻ cảm thấy vui hơn khi giúp đỡ được cô, cứ như vậy, dần
dần hình thành ở trẻ tính tự lập và có thể giúp đỡ cô được nhiều công việc hơn
nữa.

(Ảnh MH Trẻ giúp cô bê cơm về bàn)

7/19


Một số biện pháp rèn kĩ năng tự lập cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non.
3. Biện pháp 3: Luyện tập kĩ năng tự phục vụ cho trẻ trong hoạt động

trẻ, giúp trẻ tự tin hơn vào bản thân mình, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển
của các giai đoạn tuổi tiếp theo.
Trước khi đạt được việc tự lập hoàn toàn của trẻ trong một việc nào đó cần
cho trẻ trảI qua quá trình “cùng hành động” như: cùng dọn đồ chơi, cùng đi giày,
cùng rửa tay, cùng xếp ghế với cô.
Ví dụ: Khi đến giờ ăn, cô động viên, hướng dẫn trẻ cùng xếp ghế vào trong
bàn ăn. Khi tổ chức cho trẻ hoạt động này, tôi cảm nhận được trẻ rất thích giúp đỡ
cô, điều đó khiến cho tôi có thêm động lực để cố gắng rèn luyện cho trẻ tính tự lập
với các trẻ ở độ tuổi này. Đồng thời điều đó còn gây sự hứng thú của trẻ trong
công việc được giao.

(Ảnh MH trẻ giúp cô kê bàn chia ăn)

Khi làm một việc gì cùng trẻ, tôi đều nên phân tích, giảng giải cho trẻ biết lý
do và cách thức hành động sao cho đúng. Việc giải thích được lý do ấy đã giúp cho
trẻ hiểu hơn về ý nghĩa của những hành động này cũng như kết quả của nó đối với
trẻ.

9/19


Một số biện pháp rèn kĩ năng tự lập cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non.

(Ảnh MH Trẻ giúp cô phơi khăn)

Ví dụ: Đơn giản nhất, khi trẻ có mũi, tôi hướng dẫn trẻ cách tự lau mũi và
giải thích lý do của việc lau mũi đúng cách rằng làm như vậy để cho khuôn mặt
cũng như cơ thể được sạch sẽ, giảm thiểu được những tác nhân gây hại xâm nhập
vào cơ thể của trẻ.
Hơn nữa, việc tạo điều kiện cho trẻ được tham gia vào bất kỳ việc gì mà trẻ

của trẻ còn rất hạn chế ở độ tuổi này. Trẻ còn rất khó khăn khi phải kiềm chế ước
muốn của mình và càng khó khăn hơn khi phải làm những điều mà mình không
cảm thấy thích thú. Nếu người lớn yêu cầu thì trẻ chỉ làm qua loa cho xong việc,
không đến nơi đến chốn.
VD: Khi tôi tổ chức cho trẻ ra sân tham gia vào hoạt động ngoài trời, một số
trẻ lớn đã tự đI dép được, nhưng tôi vẫn phải quan sát vì đa số trẻ ở lứa tuổi này
thường đi dép trái, hay nhiều trẻ không cài quai dép tôi nhẹ nhàng hướng dẫn trẻ
đổi lại, cho đúng chiều của dép hay cô bảo trẻ phải xếp dọn đồ chơi cho vào hộp
khi chơi xong thì trẻ cứ tiếp tục chơi hoặc chỉ quăng vài cái rồi bỏ đi. Vì vậy tôi
phải nhắc nhở và động viên trẻ.

(Ảnh MH trẻ tự đi giầy)

Khen ngợi, động viên cũng cần đúng lúc, đúng thời điểm, không nên thấy
trẻ làm ít mà khen nhiều, khen tràn lan khiến cho lời khen không có tác dụng khích
lệ trẻ. Trong quá trình khen động viên trẻ không nên vì cao hứng hay vì những tình
11/19


Một số biện pháp rèn kĩ năng tự lập cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non.
cảm nhất thời mà cần phải xuất phát từ tình yêu thương trẻ, từ động cơ vì trẻ và sự
tiến bộ của trẻ và phải động viên trẻ kịp thời. Muốn động viên kịp thời thì đòi hỏi
người giáo viên phải luôn luôn bao quát trẻ ở moi lúc mọi nơi.
Bên cạnh đó, sự tự lập, tự chủ, tự tin bắt nguồn từ việc chế ngự được cảm
giác sợ hãi, lo lắng nên cô giáo cần tạo cho trẻ cảm giác được sự quan tâm, yêu
thương, chăm sóc đầy đủ từ tận đáy lòng về mặt tinh thần, chẳng hạn như: tâm sự,
hỏi han hoặc cùng chơi với trẻ,… Cô giáo cần chấp nhận sản phẩm tự lập của trẻ,
không nên chê bai rằng “Cái này xấu thế!” hoặc không được mắng mỏ, chỉ trích
trẻ là “hư” hay “kém” bởi như thế trẻ sẽ chán nản và không còn hứng thú khi tham
gia hoạt động đó nữa.

Nào các bạn ơi
Nhẹ tay thôi bạn nhé!
Ta cùng cất dọn
Cất đồ chơi đi nào!
Đồ dùng đồ chơi
Vào nơi quy định
Vừa cất dọn đồ chơi, đồ dùng giúp các cô lại vừa được đọc thơ, ca hát cùng
các bạn, trẻ cảm thấy rất thích thú, say mê với hoạt động, hơn nữa, trẻ cảm thấy
thích đi học, từ đó giúp trẻ hình thành nên tính tự lập.

(Ảnh MH trẻ ngồi nghe cô kể chuyện)

Không những thế, một số cha mẹ gặp khó khăn trong vấn đề tập cho trẻ nhỏ
tự đi vệ sinh khi có nhu cầu. Đây không phải là công việc quá khó khăn đối với
các trẻ nhỏ, chỉ là một quy trình cần có thời gian. Bé sẽ thực hiện tốt nếu được
chuẩn bị sẵn sàng về thể chất cũng như tình cảm.

13/19


Một số biện pháp rèn kĩ năng tự lập cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non.

(Ảnh MH trẻ rửa tay sau khi đi vệ sinh)

Bước đầu cha mẹ và cô giáo nên hướng dẫn trẻ ngồi bô đều đặn vào cùng
một khoảng thời gian và tuyệt đối không bắt buộc trẻ phải ngồi. Khi trẻ đã có thói
quen đi vệ sinh, lúc này là thời điểm thích hợp để rèn cho trẻ tự ngồi bô khi có nhu
cầu đi vệ sinh. Nhắc nhở trẻ để tạo thói quen tự rửa tay sau khi đi vệ sinh.
6. Biện pháp 6: Luôn tạo điều kiện để trẻ được chơi, hoạt động với đồ
vật, đồ chơi và được chơi với bạn.

vật dụng trong nhà…
7. Biện pháp 7: Phối kết hợp với phụ huynh rèn tính tự lập cho trẻ.
Như chúng ta đó biết, trẻ giai đoạn nhà nhà trẻ mau nhớ nhưng cũng nhanh
quên, vì vậy nếu được củng cố các kỹ năng tự lập tốt hơn. Chính vì vậy việc kết
hợp chặt chẽ với phụ huynh ngoài việc nắm bắt đặc điểm của trẻ còn có tác dụng
hướng dẫn phụ huynh củng cố lại kỹ năng tự lập cho trẻ.
Trước cửa lớp tôi có treo bảng “Những điều phụ huynh cần biết”, trên đó
tôi có sưu tầm một số phương pháp rèn luyện tính tự lập cho trẻ ở độ tuổi 5-6 tuổi,
phụ huynh có thể tham khảo và áp dụng phương pháp đó vào giáo dục con mình.
Đặc biệt khi rèn tính tự lập cho trẻ ở giờ đón và trả trẻ, đơn giản nhất là việc để trẻ
tự cất mũ, giày dép, ba lô và tự chào cô…
Ngoài việc sưu tầm những phương pháp giáo dục tính tự lập cho trẻ theo
đúng độ tuổi, phù hợp với tâm lý của trẻ để tuyên truyền những kiến thức giúp trẻ
hình thành tính tự lập tốt hơn. Hơn nữa chúng tôi còn trao đổi với phụ huynh về
kết quả rèn luyện của trẻ thông qua sổ “Bé chăm ngoan”. Từ đó phụ huynh cũng
15/19


Một số biện pháp rèn kĩ năng tự lập cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non.
biết được khả năng tự lập của con mình đến đâu. Mặt khác, từ ý kiến phản hồi của
phụ huynh, cô giáo lại có những kế hoạch giáo dục tính tự lập phù hợp với khả
năng tự phục vụ của từng trẻ, từ đó, giúp cho việc giáo dục trẻ được tốt hơn.
Việc kết hợp trao đổi với phụ huynh là rất quan trọng, vì thế tôi thường
xuyên trao đổi với phụ huynh để nắm được một số thụng tin cần thiết như: tâm lý,
cách ăn uống sinh hoạt, sức khỏe và khả năng tự lập của từng trẻ từ đó tôi nắm
được tình hình của trẻ. Điều này giúp tôi có kết quả khá tốt trong việc giáo dục
tính tự lập cho trẻ ở lứa tuổi 5-6 tuổi.
Bên cạnh đó tôi luôn kết hợp với phụ huynh để động viên, khen ngợi về sự
tiến bộ của trẻ và mỗi đợt đều có phần thưởng để khích lệ sự tiến bộ ấy của trẻ, tuy
rằng phần thưởng ấy không có giá trị về vật chất cao nhưng nó cũng phần nào là

Đầu năm Cuối năm Đầu năm Cuối năm Đầu năm Cuối năm
trẻ
Số
%
Số
%
Số
%
Số
%
Số
%
Số
%
trẻ
trẻ
trẻ
trẻ
trẻ
trẻ
48

22 28,6 46 57,1 30 42,8 2 28,6 20 28,6 2 14,3
Nhìn bảng khảo sát trên, chúng ta có thể thấy được sự tiến bộ rõ rệt, điều đó
là niềm động viên khích lệ tôi cố gắng hơn nữa trong năm học tiếp theo.

17/19


Một số biện pháp rèn kĩ năng tự lập cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non.

Phối hợp với phụ huynh một cách nhịp nhàng để phụ huynh nắm bắt được
khả năng tự lập của con mình qua đó có phương pháp thích hợp để rèn luyện cho
trẻ ở nhà.
Động viên khuyến khích trẻ kịp thời để kích thích tính tự lập ở trẻ. Giáo
viên luôn luôn tạo cơ hội cho trẻ tự làm các công việc phù hợp với khả năng của
trẻ.
18/19


Một số biện pháp rèn kĩ năng tự lập cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non.
3. Khuyến nghị, đề xuất:
Muốn thực hiện tốt việc đổi mới giáo dục mầm non, nâng cao chất lượng
chăm sóc ở độ tuổi mầm non nói chung và đối với lứa tuổi nhà trẻ nói riêng thì đòi
hỏi ngành giáo dục phải đầu tư thêm trang thiết bị, đồ dùng đầy đủ hơn nữa. Là
một giáo viên mầm non trực tiếp giảng dạy, tôi mong muốn lãnh đạo cấp trên tạo
mọi điều kiện cho chúng tôi được bồi dưỡng thêm về chương trình chăm sóc, giáo
dục trẻ ở nhóm lớp, đồng thời mở thêm nhiều chuyên đề, các lớp kiến tập cho giáo
viên được tham dự nhằm mục đích nâng cao chất lượng giảng dạy của các trường
mầm non trong quận.
Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi trong việc rèn kỹ năng tự lập cho trẻ
ở lứa tuổi 5-6 tuổi. Trong khi thực hiện, bản thân tôi chưa thấy hết những tồn tại và
những hạn chế trong nội dung và cách trình này. Tôi rất mong nhận được sự góp ý
của chị em đồng nghiệp, của các cấp lãnh đạo để tôi có thêm nhiều kinh nghiệm
hơn nữa trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 15 tháng 3 năm 2018
XÁC NHẬN
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
mình viết không sao chép nội dung