PHẦN III Phương hướng nâng cao hiệu quả công tác đào tạo và phát triển nguồn
nhân lực của ngành hàng không dân dụng Việt nam
1. PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN CHUNG CỦA NGÀNH HÀNG KHÔNG DÂN
DỤNG VIỆT NAM:
1. Phương hướng phát triển chung:
Trước sự cạnh tranh quyết liệt của các nền công nghiệp mới, các Hàng
Hàng không quốc tế đang gia tăng sự hợp tác trong nền công nghiệp Hàng
không. Quá trình hội nhập quốc tế của hàng không vũ trụ đang gạt bỏ sang bên
các bất đồng chính trị, sự khác nhau về điều kiện kinh tế xã hội giữa các nước
nhằm phục vụ một nguyên tắc chung là tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường
cho xã hội loài người.
Sự phát triển và cạnh tranh quyết liệt của vận tải Hàng không đang buộc
các nhà sản xuất phải luôn cải tiến máy bay, máy móc thiết bị, hệ thống điều
khiển giám sát dẫn độ để đạt hai mục đích: tính kinh tế, tính tiện dụng của
phương tiên và an toàn vận tải Hàng không các Công ty Hàng không cỡ lớn thế
giới đang hội nhập và có kế hoạch cho sản xuất các loại máy bay cỡ lớn và có
tầm cỡ bay xa như:
- Kế hoạch sản xuất máy bay khổng lồ AZXX của Airbus Industry, đây là
loại máy bay vừa vận tài Hàng hoá, và vận tải hành khách lớn nhất thế giới, trội
hơn hẳn các máy bay khác tính năng kinh tế - kỹ thuật và tiện nghi. Động cơ do
hai hãng lớn thế giới General Elitric và Roll - Royce hợp tác sản xuất.
- Chương trình hợp tác Hàng không giữa Nga và Mỹ chế tạo máy bay cỡ
lớn Tu - 144LL có sự tham gia nhiều hãng lớn như: Boeing Rock Welr int
General Elictric.
Trong cuộc chạy đua nhằm độc bá thị trường Hàng không thế giới các
nước phát triển và chủ đạo trong quá trình quốc tế hóa công nghiệp hàng không
và thực hiện việc phân công lao động quốc tế trong lĩnh vực này các nước khác
có tiềm lực kinh tế yếu hơn thì cùng cộng tác trong các chương trình cụ thể, lắp
ráp, chế tạo sản xuất phụ tùng máy bay nhiều nước đã đạt được nhiều thành tích
đáng kể trong lĩnh vực này. Trong khu vực Đông nam Á có nền công nghiệp
hàng không của Indonesia.
Trong công cuộc kinh doanh khai thác vận tải Hàng không có sự tham gia
của nhiều hãng Hàng không trên thế giới thì nhu cầu nâng cao trình độ quản lý
kinh doanh cán bộ đã trở thành một nhiệm vụ thường xuyên của ngành Hàng
không dân dụng Việt nam.
Theo đà phát triển, mở rộng ngành Hàng không dân dụng Việt nam có
một loạt khoa học công nghệ và quản lý đòi hỏi phải chuyển đổi nghề nghiệp
được tiến hành thuận lợi, đòi hỏi phải bổ sung hàng loạt cán bộ khoa học công
nghệ, cán bộ quản lý và cán bộ kỹ thuật, chuyên môn nghiệp vụ trách nhiệm bồi
dưỡng lớp nhân tài đặt lên vai thầy giáo và lớp cán bộ hiện có. Nếu như không
nhanh chóng nâng cao trình độ đội ngũ giáo viên thì khó có thể đào tạo được
một lớp cán bộ có trình độ cao phù hợp với nhu cầu phát triển ngành Hàng
không những năm cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21.
Cho đến nay, do chưa có chiến lược phát triển đào tạo, giáo dục, huấn
luyện riêng nên công tác đào tạo của ngành còn nhiếu yếu kém, bất cập cả về
quy mô cơ cấu, chất lượng và hiệu quả: chưa đáp ứng kịp thời những đòi hỏi to
lớn và ngày càng cao về nhân lực trong công cuộc đổi mới kinh tế xã hội nhằm
thực hiện công nghiệp hoá - hiện đại hoá ngành Hàng không dân dụng Việt nam.
Vởi tỷ lệ rất thấp về cán bộ có trình độ cao chuyên ngành Hàng không so
với tổng số cán bộ công nhân viên trong ngành buộc ta phải xem xét lại công tác
đào tạo và phải đưa ra những phương hướng nhằm chấn chỉnh công tác đào tạo
trong thời gian tới, nhất là trong giai đoạn trước mắt từ nay đến năm 2010, công
việc đầu tiên cần phải làm:
- Phân loại cán bộ để có kế hoạch đào tạo và đào tạo lại.
- Sắp xếp và củng cố lại hệ thống đào tạo hàng không mạng lưới trường
lớp.
- Đưa quy mô đào tạo và huấn luyện lên một bước chuẩn bị cho những
tiền đề phát triển của thế kỷ 21.
2. Nhu cầu đào tạo ngành Hàng không dân dụng Việt nam:
Ngành Hàng không dân dụng Việt nam trên đà phát triển mạnh mẽ, với sự
tăng trưởng kinh tế trung bình hàng năm là 16% với đội ngũ máy bay ngày
dụng Việt nam có nhu cầu bồi dưỡng nâng cao trình độ quản lý cho đội ngũ cán
bộ hiện nay từ cấp phòng trở lên theo hướng tiếp cận và ứng dụng khoa học
quản lý hiện đại và tiên tiến trên thế giới, chú trọng tập trng ở các cán bộ chủ
chốt các cấp về lĩnh vực quản lý Nhà nước về hàng không dân dụng. Tổ chức
quản lý và khai thác cảng Hàng không sân bay, Quản trị doanh nghiệp vận tải
Hàng không..
* Đội ngũ cán bộ chuyên ngành:
Hàng không dân dụng Việt nam có kế hoạch nhanh chóng đaò tạo đội ngũ
cán bộ quản lý và khai thác cảng để sớm có thể quản lý và vận hành các cảng
Hàng không, các sân bay đang được đầu tư mở rộng - cải tạo - nâng cấp hoặc
đang nằm trong quy hoạch cải tạo nâng cấp theo hướng quy mô lớn và hiện đại
hoá theo tiêu chuẩn quốc tế.
Đào tạo cơ bản và đào tạo ứng dụng đội ngũ cán bộ quản lý và nhân viên
kỹ thuật khai thác, vận hành hệ thống quản lý bay dân dụng với phương án đào
tạo cơ bản ở trong nước và một số chuyên ngành cần đưa đi bổ túc, huấn luyện
nâng cao ở các trung tâm huấn luyện nước ngoài bao gồm:
- Kíp trưởng/quản lý ATS
- Huấn luyện viên lưu và kiểm soát viên không lưu cao cấp
- Kỹ thuật khai thác và bảo trì hệ thống thông tin - dẫn đường - giám sát,
đặc biệt hệ thống CNS/ATM sẽ áp dụng trong tương lai gần.
- Khí tượng Hàng không.
Đào tạo cán bộ và chuyên gia về án toán Hàng không An ninh Hàng
không.
Đào tạo đội ngũ cán bộ và nhân viên tìm kiếm cứu nạn Hàng không
(SAR) đạt trình độ tổ chức thực hiện công tác tìm kiếm cứu nạn theo phương
pháp và công nghệ hiện đại.
* Đối với đội ngũ người lái:
Huấn luyện chuyển loại phi công khai thác Thương mại (lái chính và giáo
viên) trên các loại máy bay A.320, B767, ATR - 72, King Air B - 200.
Đào tạo cơ bản phi công để làm nguồn bổ sung cho lực lượng phi công
luyện, thống nhất quản lý việc cấp bằng, chứng chỉ trong toàn ngành theo đúng
luật định. Xây dựng kế hoạch đào tạo, phát triển nguồn nhân lực trong toán
ngành Hàng không dân dụng Việt nam, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công
nghiệp hoá - hiện đại hóa của Nhà nước và hiện đại hoá các ngành Hàng không
dân dụng Việt Nam để phù hợp với trình độ phát triển Hàng không dân dụng
khu vực và thế giới, tập trung chủ yếu vào đào tạo nhân lực có tri thức (trong đó
bao gồm tri thức quản lý Nhà nước quản lý xã hội, quản lý doanh nghiệp, nhân
lực có tri thức khoa học và công nghệ) và đào tạo nhân lực có tay nghề kỹ thuật,
chuyên môn nghiệp vụ cao là lực lượng tham gia trực tiếp vào dây chuyền sản
xuất Hàng không và trực tiếp làm ra sản phẩm Hàng không, giảm tỷ lệ lao động
sơ cấp và phổ thông của toàn ngành từ 53,65% xuống còn 40% vào năm 2000.
Thực hiện nghiêm chỉnh quyết định 874/TTg ngày 20 tháng 11 năm 1996
về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và công chức nhà nước nhằm trang bị
kiến thức về lý luận chính trị, hành chính nhà nước, quản lý nhà nước trong nền
kinh tế thị trường, đào tạo, bồi dưỡng ngoại ngữ cho cán bộ, công chức nhà
nước, những kiến thức cơ bản về tin học.
- Tập trung nâng cấp trường Hàng không Việt nam thành trung tâm đào
tạo - huấn luyện hiện đại, đủ điều kiện để đào tạo các chuyên ngành Hàng