MẤY VẤN ĐỀ LÝ LUẬN THỰC TẾ CÁC DỰ ÁN PHÁT TRIỂN SẢN
XUẤT NÔNG NGHIỆP VÀ KINH TẾ NÔNG THÔN
I. VAI TRÒ CỦA CÁC DỰ ÁN TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ-XÃ HỘI .
I.1 Khái niệm về dự án đầu tư.
Trong phát triển kinh tế xã hội nói chung và trong phát triển nông
thôn nói riêng, các dự án có vai trò vô cùng quan trọng .
Các hoạt động đầu tư nói chung là có vai trò quan trọng với quá trình
phát triển kinh tế xã hội, do tính phức tạp của quá trình thực hiện về các mặt
kinh tế –kỹ thuật-tổ chức –xã hội.Do vậy cần có quá trình chuẩn bị kỹ càng và
nghiêm túc, phải được thực hiện theo một trình tự, một kế hoạch chi tiết chặt
chẽ và hợp lý .Những vấn đề trên chỉ được giải quyết khi hoạt động đầu tư
được chuẩn bị và thực hiện trên cơ sở soạn thảo và thực thi dự án đầu tư.
Hoạt động đầu tư phát triển hay chính là các dự án đầu tư có ý nghĩa
vô cùng to lớn trong phát triển kinh tế xã hội . Các lý thuyết phát triển kinh tế
đều coi đầu tư là yếu tố quan trọng để phát triển kinh tế và là chìa khoá của
tăng trưởng kinh tế . Vai trò này được thể hiện cả trong nền kinh tế quốc dân
cũng như trong góc độ các doanh nghiệp .
Đặc biệt hơn với phát triển nông nghiệp -nông thôn thì đây là chìa khoá
đề xoá đói giảm nghèo, làm thay đổi bộ mặt nông thôn, là con đường hữu hiệu
nhất để phát triển kinh tế xã hội, càng có ý nghĩa hơn trong quá trình công
nghiệp -hiện đại hoá đất nước đang được cả nước dưới sự dẫn dắt của đảng
đã và đang thực hiện.
Khái nịêm về dự án
Có thể hiểu các dự án đầu tư nói chung, dự án đầu tư trong phát triển
nông nghiệp và kinh tế nông thôn nói riêng, là một tổng thể các hoạt động dự
kiến với các nguồn lực và chi phí cần thiết, đựơc bố trí theo một trình tự chặt
chẽ với lịch thời gian và địa điểm xác định nhằm tạo ra những kết quả cụ thể
để thực hiện những mục tiêu kinh tế xã hội .
I.2.Vai trò của các dự án đầu tư với phát triển kinh tế -xã hội
a).Vai trò của dự án đầu tư trong nông nghiệp nông thôn ở tầm vĩ mô.
Từ góc nhìn này chúng ta có thể đánh giá đúng về các vai trò của dự án

P'
AD'
AD
AS
AS'
P
xã hội phát triển đi lên, trong giai đoạn hiện nay thì các dự án đang là lời giải
cho các vấn đề bức xúc của xã hội đặc biệt là nông thôn.
Khi các dự án đi vào sử dụng tức là các công trình đã hoàn thành thì nó
sẽ tăng sản lượng và do đó sẽ tăng cung các loại sản phẩm hàng hoá mà các
dự án này sản xuất ra, từ đó làm tăng cung của nền kinh tế .Sản lượng tăng,
khi đó sẽ làm cho giá cả hạ xuống dẫn tới tiêu dùng tăng, đến lượt nó tiêu dùng
tăng sẽ làm cho sản xuất nhận được thông tin kích thích sản xuất .Cứ như thế
nó thúc đẩy quá trình sản xuất phát triển .
Hình1: Đầu tư thúc đẩy tăng cung sản phẩm, đồng thời hạ giá thành.
Hình 2: Đầu tư làm tăng cầu các lọai sản phẩm có liên quan đến
các dự án đầu tư.
• Đầu tư thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế
Thực tế cho thấy rằng, trong mỗi giai đoạn phát triển cụ thể, mức tăng
trưởng GDP của một quốc gia hay một vùng phụ thuộc chủ yếu vào mức tăng
của đầu tư phát triển kinh tế, vì trong mỗi giai đoạn cụ thể chỉ tiêu ICOR của
một quốc gia thường ít biến đổi

Vốn đầu tư
ICOR =
Mức tăng trưởng GDP
Từ đó ta có:
Vốn đầu tư
Mức tăng GDP =
ICOR

động kinh tế của vùng cuả doanh nghiệp, các hiệu quả về mặt xã hội, môi
trường.
Thứ nhất, các dự án trong phát triển kinh tế nông nghiệp nông thôn sẽ
đem lại các lợi ích to lớn về kinh tế cho vùng dự án cũng như thu nhập quốc
dân của vùng, phần lớn các vùng có các dự án này là các vùng có các nguồn tài
nguyên thiên nhiên chưa được khai thác một cách hiệu quả và là các vùng có
trình độ phát triển chưa cao thu nhập đầu người còn thấp .Chính vì vậy từ khhi
có các dự án sẽ đem lại cho người dân thu nhập cao hơn, việc khai thác có hiệu
quả hơn, tiết kiệm hơn ...
Thứ hai, như ta đã trình bày đặc điểm của các vùng có dự án ở trên, nên
có thể dễ dàng thấy rằng là các vùng này sẽ giải quyết được vấn đề việc làm
cũng như sẽ giảm các vấn đề xã hội khác như các vấn đề về an ninh trật tự xã
hội, các tệ nạn xã hội như cờ bạc, rượu chè, hút sách .Nhờ có công ăn việc làm
nên các thành phần này sẽ không còn tham gia vào các tệ nạn xã hội, chính vì
vậy xã hội đi lên ngày càng văn minh hơn, phát triển ổn định cuộc sống của
người dân được cải thiện một cách đáng kể, giúp cho trình độ dân trí được
nâng cao cũng như trình độ về làm kinh tế và trình độ sản xuất ngày càng tiến
bộ .
Thứ ba, nhờ có các dự án này mà tài nguyên thiên nhiên được sử dụng
một cách hợp lý hơn, do vậy môi trường được cải thiện rất đáng kể, vì nếu như
không sử dụng hợp lý các nguồn tài nguyên thì dự án sẽ không đem lại các hiệu
quả cao về mặt kinh tế mà đây lại là vấn đề cốt loĩ sống còn của dự án .
Như vậy dự án trong nông nghiệp nông thôn nói chung và trong thuỷ
sản (được hiểu như là một phần của nông nghiệp hiện nay-nông nghiệp theo
nghĩa rộng ) có một vai trò hết sức quan trọng .Bởi vì dự án đầu tư là hình
thức đầu tư hiệu quả và thích hợp nhất với nông nghiệp nông thôn vì các đặc
tính đặc điểm của dự án mới phù hợp được với các đặc điểm của nông nghiệp
– kinh tế nông thôn .Ví dụ như, đầu tư trong nông nghiệp nông thôn cần có chu
kỳ dài, thời gian thu hồi vốn chậm, nó lại hoạt động trên phạm vi rộng lớn, tính
rủi do và kém ổn định cao .

nghiệp nông thôn nói chung và trong nuôi trồng thuỷ sản lại đặt ra bức thiết
như hiện nay, đó như là một bài toán đặt ra cho ngành nông nghiệp và thuỷ sản
đặc biệt là ngành thuỷ sản có mối quan hệ hết sức mật thiết với lại môi trường,
ý thức của người dân tham gia nuôi trồng thuỷ sản, cách thức quản lý dự án trở
thành một điều kiện tiên quyết .
Ba vấn đề kinh tế, xã hội, môi trường trong kinh tế nông nghiệp và phát
trỉen nông thôn cần được giải quyết ra sao ? Đó là cách nhìn nhận mối quan hệ
giữa chúng để xử lý các tình huống được đặt ra trong công tác lập dự án cũng
như trong quản lý và xây dựng dự án .
Và chúng ta cũng phải đưa ra các giải pháp khả thi cho việc thiết lập mối
quan hệ chặt chẽ giữa ba giác độ này .
Trước hết chúng ta phải tìm hiểu một số điều cơ bản về phát triển bền
vững và tác động của dự án đến xã hội môi trường như thế nào cùng với hiệu
quả kinh tế.
a). Phát triển bền vững là gì?
Phát triển bền vững là sự phát triển nhằm đáp ứng những nhu cầu và
khát vọng của ngày nay mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu
và khát vọng của tương lai .
Như vậy ta có thể hiểu là, phát triển bền vững là một loại hình phát triển
hoàn toàn mới, nó lồng ghép một quá trình sản xuất với bảo toàn tài nguyên và
nâng cao chất lượng của môi trường .Phát triển bền vững cần phải đáp ứng các
nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại đến tương lai mà còn có thể làm cho
khả năng đáp ứng nhu cầu này lớn hơn .
Tức là bản thân phát triển bền vững không chỉ bao hàm ý tăng trưởng
kinh tế mà còn phải giải quyết vấn đề công bằng xã hội, phân phối lại thu nhập
để đảm bảo công bằng xã hội cũng như về lợi ích và hiệu quả kinh tế, môi sinh .
mục tiêu kinh tế
mục tiêu xã hội
mục tiêu môi trường
Hình1: Quan hệ giữa kinh tế, môi trường, xã hội trong phát triển

triển thuỷ sản trong khu vực cũng như trên thế giới.
Vì thế thuỷ sản được xem như là một ngành có vị trí quan trọng trong
các nghành kinh tế quốc dân cũng như trong chiến lược phát triển kinh tế của
Việt Nam đặc biệt chính phủ trong những năm tới đã xác định thuỷ sản là
một trong những ngành mũi nhọn và được ưu tiên phát triển mạnh.
Mặt khác tôm đang là sản phẩm được ưa chuộng trên thế giới của
Việt Nam, giá tôm các loại của Việt Nam đều đắt hơn tôm của các nước khác
trong khu vực và trên thế giới tham gia vào thị trường xuất khẩu.
Trong bối cảnh trên con người và người dân đã và đang khai thác tiềm
năng mặt nước một cách bất hợp lý cũng như chưa có quy trình công nghệ
đáp ứng nhu cầu của sản xuất, của các dự án trong việc xử lý các loại chất
thải rắn, lỏng, khí .trong quá trình nuôi trồng sinh ra.Chính vì vậy mà trong
những năm gần đây nước ở các cửa sông các hồ chứa đã bị ô nhiễm nặng nề,
ảnh hưởng ngiêm trọng đến sản xuất cũng như chất lượng sản phẩm, môi
trường.Từ đó tác động lớn đến kinh tế xã hội của vùng trong hiện tại cũng
như trong mai sau.
Để giải quyết vấn đề đó ta phải làm tốt công tác xây dựng các dự án
phát triển bền vững, toàn dân phải tham gia .Chính vì vậy chúng ta phải hiểu
rõ về phát triển bền vững, để từ đó chúng ta có được các giải pháp một cách
tương đối toàn diện.
Và có thể nói rằng phát triển bền vững là con đường tất yếu của Việt
Nam nói chung và ngành thuỷ sản nói riêng cũng như trong nuôi trồng thuỷ
sản .
Ta có thể nhìn thấy trong những năm gần đây người dân đã không ở ít
nơi, phá rừng ngập mặn để nuôi tôm và cũng từ đó có một người mới đây
được thủ tướng chính phủ khen tặng cũng chỉ vì người này đã không phá
rừng để nuôi tôm, bởi vì chính những hành động của người dân này trong
cùng thời gian đó ông đã không phá rừng để nuôi tôm mà ngược lại ông đã
trồng thêm rừng để nuôi tôm Đó cũng bởi vì con người đã khai thác tài
nguyên và đã sử dụng không hợp lý, theo tình tóan của các chuyên gia WB chỉ