Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với việc phát triển công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng
trong nền kinh tế thị trường ở nước ta.
1.1-/ Công nghiệp hàng tiêu dùng, nhu cầu, vai trò của công nghiệp sản xuất
hàng tiêu dùng trong nền kinh tế quốc dân và với thủ đô.
1.1.1-Công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng và những đặc điểm của nó:
Hàng công nghiệp tiêu dùng là những hàng hoá nhằm thoả mãn nhu cầu
tiêu dùng của con người ở những mức độ và trình độ khác nhau do ngành
công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng tạo ra.
Hàng công nghiệp tiêu dùng có nhiều loại, tuỳ theo các tiêu thức khác
nhau có thể phân loại như sau:
- Căn cứ theo chủ thể thoả mãn nhu cầu có thể chia hàng công nghiệp
tiêu dùng phục vụ cá nhân và hàng công nghiệp tiêu dùng phục vụ xã hội.
- Căn cứ theo mức độ thu nhập của dân cư hàng công nghiệp tiêu dùng
được chia thành công nghiệp tieeu dùng thông thường và công nghiệp tiêu
dùng cao cấp.
- Căn cứ theo phạm vi thị trường hàng công nghiệp tiêu dùng được tiêu
thụ trong nước và hàng công nghiệp tiêu dùng dành cho xuất khẩu ra thị
trường nước ngoài.
Vì vậy có thể định nghĩa: Công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng là một bộ
phận của ngành công nghiệp chuyên sản xuất hàng hoá công nghiệp tiêu dùng
nhằm thoả mãn nhu cầu tiêu dùng của con người ở những mức độ và trình độ
khác nhau. Công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng trong nền kinh tế thị trường
có những đặc điểm chủ yếu như sau:
Thứ nhất: Hàng tiêu dùng mang tính nhạy cảm và chịu sự biến động
lớn: Sản phẩm công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng chịu ảnh hưởng của sự
biến động từ các nhân tố như: Thời gian, chất lượng, giá cả thị trường sự phát
triển của khoa học công nghệ, nền kinh tế đóng hay mở và các nhân tố khác.
Các nhân tố nói trên biến động theo thời gian, theo dòng lịch sử cho thấy sản
phẩm của ngành công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng tương ứng với cuộc
cách mạng công nghiệp ở nước Anh vào 30 năm cuối thế kỷ 18 và hơn 50 năm
cuối thế kỷ 19, mở đầu nền văn minh công nghiệp của nhân loại đánh dấu một

hàng lại trở nên quan trọng và quyết định của sản xuất nó liên quan đén sự
hưng thịnh và phá sản các xí nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng nếu các xí nghiệp
này không ý thức được hoặc không có điều kiện nhất là điều kiện về vấn đề
thực hiện các đặc điểm này trong tiến trình phát triển sản xuất hàng tiêu dùng.
Thứ ba: Công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng xét về mặt sản xuất và
tiêu thụ hàng tiêu dùng mang tính phổ biến vàg liên tục với quy mô ngày càng
lớn:
Dưới góc nhìn tiêu dùng hàng do công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng
tạo ra rất cần thiết và gần gũi với mọi người. Con người và xã hội muốn tiến
hành các hoạt động kinh tế, chính trị, tư tưởng... trước hết họ cần phải có cái
để ăn, mặc, ở, học tập, đi lại ... tất cả những cái đó đều do công nghiệp sản xuất
hàng tiêu dùng tạo ra mà bất cứ xã hội nào cũng cần đến. Xã hội muốn tồn tại
và phát triển không thể không liên tục sản xuất ra hàng tiêu dùng và với quy
mô ngày càng nhiều hơn. Với đặc điểm này đòi hỏi ngành công nghiệp sản xuất
hàng tiêu dùng phải làm rõ mục tiêu và theo đó là những nguồn lực (Thiết bị
máy móc, lao động, vốn và các yếu tố khác). Yếu tố vốn liên quan đến chính
sách tín dụng, liên quan đến vai trò của tín dụng nói chung và nhất là đối với
tín dụng ngân hàng.
Thứ tư: Ngành công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng mà sự hoạt động
của nó không chỉ mang tính quốc gia mà còn mang tính quốc tế: Đặc điểm này
xuất phát từ yêu cầu của quy luật phân công và hợp tác lao động quốc tế, hợp
tác sản xuất, hợp tác khoa học kỹ thuật và công nghệ giữa các nước. Xuất phát
từ yêu cầu phải thực hiện xu hướng toàn cầu hoá, quốc tế hoá và khu vực hoá
mà mỗi quốc gia là một bộ phận.
Tính quốc tế của công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng còn xuất phát từ
yêu cầu thực hiện chiến luực công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu hàng tiêu
dùng ra thị trường quốc tế nên sản phẩm đó phải phù hợp với thị hiếu, tập
quán của các nước nhập khẩu và đặc biệt phải coi trọng về mặt chất lượng, giá
cả bán ra trên thị trường quốc tế. Trong điều kiện kinh tế thị trường cạnh
tranh về chất lượng và giá cả trên thị trường trong nước đã khó việc đứng

các cuộc cách mạng công nghiệp và cách mạng khoa học công nghệ hiện đại.
Sự ra đời và phát triển ngành công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng theo
hướng hiện đại ở nước ta có vai trò to lớn góp phần nâng cao chất lượng cuộc
sống của nhân dân.
Thứ hai: Công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng góp phần thúc đẩy tăng
trưởng kinh tế, thúc đẩy sự hình thành các khu công nghiệp tập trung. Tăng
trưởng và phát triển kinh tế nhất là tăng trưởng kinh tế bền vững luôn luôn là
những vấn đề có tính thời sự đối với các quốc gia cũng như đối với nước ta. Nó
liên quan đến sự suy thoái hoặc hưng thịnh, liên quan đến sự tồn vong của thể
chế mà mỗi quốc gia đang theo đuổi. Bởi vậy trong các chương trình nghị sự
dài hạn, trung hạn và ngắn hạn của các Chính phủ mục tiêu tăng trưởng và
phát triển kinh tế chiếm vị trí hàng đầu sự nghiệp tăng trưởng và phát triển
kinh tế của nền kinh tế quốc dân nhịp độ tăng nhanh hay chậm, cao hay thấp,
bền vững hay không lại phụ thuộc vào sự tăng trưởng và phát triển của các
ngành trong đó có ngành công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng. Ở nước ta sau
10 năm đổi mới có mức độ tăng trưởng đáng kể trong đó có công nghiệp
SXHTD mức tăng trưởng bình quân trong 5 năm 1994-1998 là 8.2% sự phát
triển công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng thời gian qua còn góp phần hình
thành các khu công nghiệp tập trung (Bao gồm khu chế xuất và khu công
nghiệp kỹ thuật cao) ở các địa phương trong cả nước đáng chú ý là Hà nội và
Thành phố Hồ Chí Minh. Sự phát triển công nghiệp SXHTD mà nguyên liệu lấy
từ nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp với công nghiệp chế biến hàng tiêu
dùng hình thành cơ cấu nông- công nghiệp chế biến và dịch vụ ở nông thôn và
ven các thành phố theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Bằng cách đó
tăng thu nhập, nâng cao sức mua của dân cư nông thôn mở rộng thị trường
nông thôn, một thị trường rộng lớn đầy hứa hẹn cho sự phát triển công
nghiệp, trong đó công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng.
Thứ ba: Công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng phát triển góp phần tăng
nguồn thu cho ngân sách nhà nước:
Thông qua các khoản thuế mà các doanh nghiệp công nghiệp SXHTD nộp

nhất định và khi hết thời hạn, khoản vốn vay đó phải được hoàn trả cho chủ sở
hữu có kèm theo khoản lợi tức nhất định.
Có nhiều loại tín dụng: Tín dụng nặng lãi, tín dụng thương mại, tín dụng
nhà nước, tín dụng tập thể, tín dụng ngân hàng. Trong nền kinh tế thị trường,
quan hệ tín dụng được luận giải gắn với đặc điểm chu chuyển vốn. Thật vậy
trong các doanh nghiệp, các tổ chức xã hội và dân cư do đặc điểm chu chuyển
của vốn tiền tệ luôn có một bộ phận vốn tiền tệ nhàn rỗi (Tiền lương chưa đến
kỳ trả, tiền mua vật tư, máy móc thiết bị chưa đến kỳ mua, tiền để giành của
dân cư chưa đến kỳ mua sắm...) nhưng cần được sử dụng để sinh lời. Trong khi
đó một số doanh nghiệp, tổ chức xã hội và dân cư khác muốn có vốn để đầu tư,
mở mang doanh nghiệp, mua sắm hàng tiêu dùng... nhưng chưa có tích luỹ vốn
kịp. Như vậy trong cùng một thời điểm, một số người có vốn nhưng chưa cần
sử dụng có nhu cầu cho vay, một số người khác cần vốn nhưng lại chưa có, làm
nảy sinh quan hệ tín dụng và tín dụng xuất hiện là một tất yếu khách quan. Đặc
điểm quan trọng của tín dụng là người cho vay có quyền sở hữu nhưng không
có quyền sử dụng, còn người đi vay có quyền sử dụng nhưng không có quyền sở
hữu. Nói cách khác đặc điểm của vốn tín dụng là quyền sở hữu tách rời quyền
sử dụng.
Ngoài ra tín dụng nước ta còn có các đặc điểm sau:
Thứ nhất: Quan hệ tín dụng dựa trên nền kinh tế hàng hoá mới hình
thành, đang trong quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trường nên tín dụng
ngân hàng đã và đang phát triển thêm nhiều hình thức mới, phù hợp với yêu
cầu hình thành và phát triển kinh tế hàng hoá theo hướng công nghiệp hoá,
hiện đại hoá.
Thứ hai: Quan hệ tín dụng dựa trên cơ sở nền kinh tế tồn tại nhiều
thành phần, vưà cạnh tranh, vừa hợp tác với nhau dưới sự quản lý và điều tiết
thống nhất của nhà nước. Nhận thức đúng đặc điểm này sẽ làm cho quan hệ
tín dụng không bị biến dạng, không dẫn đến bị lợi dụng, chiếm dụng hoặc
chiếm đoạt vốn của nhà nước và của nhân dân.
Thứ ba: Quan hệ tín dụng trong quá trình chuyển từ cơ chế kế hoạch