ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
–––––––––––––––––––––

NGUYỄN TRUNG LẬP

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
GIÁO VIÊN TRUNG TÂM GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP
GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN THỊ XÃ PHÚ THỌ
ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Thái Nguyên, Năm 2016

i


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
–––––––––––––––––––––

NGUYỄN TRUNG LẬP

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
GIÁO VIÊN TRUNG TÂM GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP
GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN THỊ XÃ PHÚ THỌ
ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14

LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm trân thành và sự kính trọng của mình, tôi xin gửi lời cảm ơn
sâu sắc tới Ban Giám hiệu, Khoa Tâm lý Giáo dục, Phòng Quản lý đào tạo sau đại
học, cùng toàn thể các thầy giáo, cô giáo tham gia quản lý và trực tiếp giảng dạy,
hướng dẫn tôi trong quá trình học tập và thực hiện Luận văn tốt nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn TS. Pham Hữu Tham, thầy đã tận tình giúp đỡ,
hướng dẫn, cung cấp tài liệu học tập và nghiên cứu, chỉnh sửa giúp tôi hoàn thành
Luận văn này.
Xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc, các thầy giáo, cô giáo của trung tâm
GDNN-GDTX thị xã Phú Thọ cùng bạn bè, đồng nghiệp đã giúp đỡ, tạo điều kiện
thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập và thực hiện luận văn tốt nghiệp.
Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện Luận văn còn gặp nhiều khó
khăn, mặc dù đã có nhiều cố gắng, song luận văn không tránh khỏi những hạn
chế và thiếu sót, rất mong nhận được sự góp ý chân thành của các nhà khoa
học, các thầy cô giáo và bạn bè đồng nghiệp để kết quả nghiên cứu ngày càng
được hoàn thiện hơn.
Xin trân trọng cảm ơn./.
Thái Nguyên, tháng 9 năm 2016
Tác giả luận văn

Nguyễn Trung Lập

ii


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt

Nghĩa là


Bồi dưỡng giáo viên

LĐ-TBXH

Lao động - Thương binh xã hội

GDTX

Giáo dục thường xuyên

GDNN

Giáo dục nghề nghiệp

XHH GD

Xã hội hóa giáo dục

CNH-HĐH

Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa

CNTT

Công nghệ thông tin

ĐH, CĐ

Đại học, cao đẳng


4. Giả thuyết khoa học ......................................................................................... 4
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ...................................................................................... 4
6. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu ......................................................................... 5
7. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................. 5
8. Cấu trúc luận văn ............................................................................................. 6
PHẦN II. NỘI DUNG
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
GIÁO VIÊN Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP – GIÁO DỤC
THƯỜNG XUYÊN ĐÁP ỨNG YÊU CÀU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC .................. 7
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề. ........................................................................... 7
1.1.1. Ở nước ngoài ............................................................................................. 7
1.2.2. Ở Việt Nam ................................................................................................ 8
1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài ............................................................ 10
1.2.1. Quản lý giáo dục và quản lý nhà trường ................................................. 10
1.2.2. Bồi dưỡng giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ......................... 12
1.2.3. Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi
mới giáo dục ...................................................................................................... 22
1.3. Một số vấn đề lý luận về hoạt động bồi dưỡng giáo viên đáp ứng yêu cầu
đổi mới giáo dục ở Trung tâm GDNN-GDTX .................................................. 23
1.3.1. Chức năng và nhiệm vụ của Trung tâm GDNN-GDTX ......................... 23
iv


1.3.2. Mục đích, ý nghĩa và yêu cầu của công tác bồi dưỡng giáo viên đáp ứng
yêu cầu đổi mới giáo dục ở các Trung tâm GDNN-GDTX .............................. 25
1.3.3. Nội dung bồi dưỡng giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ở các
Trung tâm GDNN-GDTX ................................................................................. 29
1.3.4. Phương pháp và hình thức bồi dưỡng giáo viên các Trung tâm
GDNN-GDTX .................................................................................................. 30
1.4. Một số vấn đề về quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên đáp ứng yêu cầu

2.3. Thực trạng hoạt động bồi dưỡng giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo
dục ở Trung tâm GDNN-GDTX thị xã Phú Thọ ............................................... 48
2.3.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về hoạt động bồi
dưỡng GV đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ở Trung tâm GDNN – GDTX Thị
xã Phú Thọ ......................................................................................................... 48
2.3.2. Thực trạng bồi dưỡng GV đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ở Trung
tâm GDNN – GDTX Thị xã Phú Thọ ............................................................... 52
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng GV đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo
dục ở Trung tâm GDNN – GDTX Thị xã Phú Thọ ........................................... 58
2.4.1.Thực trạng về công tác lập kế hoạch bồi dưỡng GV ................................ 58
2.4.2. Thực trạng về công tác tổ chức, triển khai thực hiện nội dung chương
trình, kế hoạch bồi dưỡng GV ........................................................................... 60
2.4.3. Thực trạng về công tác chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng GV ở Trung tâm
GDNN – GDTX Thị xã Phú Thọ ...................................................................... 61
2.4.4. Thực trạng về công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng GV ..... 62
2.4.5. Thực trạng về các điều kiện đảm bảo hoạt động bồi dưỡng GV ở Trung
tâm GDNN – GDTX Thị xã Phú Thọ ............................................................... 65
2.4.6. Đánh giá chung về việc thực hiện các chức năng quản lý hoạt động bồi
dưỡng giáo viên của CBQL trung tâm GDNN – GDTX thị xã Phú Thọ. ......... 66
Kết luận chương 2.............................................................................................. 69
CHƯƠNG 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG GIÁO
VIÊN TRUNG TÂM GDNN – GDTX THỊ XÃ PHÚ THỌ ............................ 71
ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC ................................................. 71
3.1. Các nguyên tắc xây dựng biê ̣n pháp ........................................................... 71
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống .......................................................... 71
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện ......................................................... 71
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính phù hợp, khả thi .............................................. 72
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả .......................................................... 72
3.2. Một số biê ̣n pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên Trung tâm
GDNN – GDTX thị xã Phú Thọ đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. ............... 72

Bảng 2.1. Thống kê cán bộ, giáo viên trong 5 năm theo giới tính và trình độ
chuyên môn ................................................................................................ 42
Bảng 2.2. Thống kê cán bộ, giáo viên theo độ tuổi .......................................... 43
Bảng 2.3. Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về tầm quan trọng của
hoạt động bồi dưỡng giáo viên. .................................................................. 48
Bảng 2.4. Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về mục đích, ý nghĩa của
hoạt động bồi dưỡng giáo viên. .................................................................. 49
Bảng 2.5. Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về yêu cầu đối với hoạt
động bồi dưỡng giáo viên. .......................................................................... 50
Bảng 2.6. Kết quả điều tra về trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên Trung
tâm GDNN – GDTX thị xã Phú Thọ. ........................................................ 52
Bảng 2.7. Đánh giá của khách thể điều tra về năng lực đội ngũ giáo viên Trung
tâm GDNN – GDTX thị xã Phú Thọ. ........................................................ 53
Bảng 2.8. Đánh giá của khách thể điều tra về nội dung bồi dưỡng giáo viên
Trung tâm GDNN – GDTX thị xã Phú Thọ............................................... 54
Bảng 2.9. Đánh giá của khách thể điều tra về hình thức bồi dưỡng giáo viên
Trung tâm GDNN – GDTX thị xã Phú Thọ............................................... 56
Bảng 2.10. Đánh giá của khách thể điều tra về phương pháp bồi dưỡng giáo
viên Trung tâm GDNN – GDTX thị xã Phú Thọ....................................... 57
Bảng 2.11. Đánh giá của khách thể điều tra về kế hoạch bồi dưỡng giáo viên
của Giám đốc Trung tâm ............................................................................ 59
Bảng 2.12. Đánh giá của khách thể điều tra về công tác tổ chức thực hiện nội
dung chương trình và kế hoạch bồi dưỡng giáo viên ................................. 60
Bảng 2.13. Đánh giá của khách thể điều tra về công tác chỉ đạo hoạt động bồi
dưỡng giáo viên của Giám đốc trung tâm .................................................. 61
Bảng 2.14.a. Đánh giá của khách thể điều tra về hình thức kiểm tra hoạt động
bồi dưỡng giáo viên của Giám đốc trung tâm ............................................ 63
Bảng 2.14.b. Đánh giá của khách thể điều tra về nội dung đánh giáb trong hoạt
động bồi dưỡng giáo viên của Giám đốc trung tâm ................................... 64
Bảng 2.15. Đánh giá của khách thể điều tra về các điều kiện đảm bảo hoạt

lượng của giáo dục. Điều đó được khẳng định tại Nghị quyết Hội nghị Trung
ương Đảng lần thứ II (Khóa VIII): “Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng
giáo dục” và đưa ra giải pháp thực hiện đó là: “Thực hiện chương trình BDTX,
bồi dưỡng chuẩn hóa, nâng cao phẩm chất năng lực cho đội ngũ giáo viên”.
Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Nghị quyết Hội nghị lần
thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI (Nghị quyết số 29-NQ/TW) với nội
dung Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công
nghiệp hóa – hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Đảng và Nhà nước xác định mục tiêu của đổi
mới lần này là: Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả
giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ
quốc và nhu cầu học tập của nhân dân. Giáo dục con người Việt Nam phát triển
toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân;
yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả. Xây
1


dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lý tốt; có
cơ cấu và phương thức giáo dục hợp lý, gắn với xây dựng xã hội học tập; bảo
đảm các điều kiện nâng cao chất lượng; chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa,
xã hội hóa và hội nhập quốc tế hệ thống giáo dục và đào tạo; giữ vững định
hướng xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc. Phấn đấu đến năm 2030, nền giáo
dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực.
Thông tư liên tịch số 39/2015/TTLT/BLĐTBXH- BGDĐT – BNV đã
quy định cụ thể về việc hướng dẫn việc sáp nhập Trung tâm dạy nghề, Trung
tâm giáo dục thường xuyên, Trung tâm kỹ thuật tổng hợp - hướng nghiệp công
lập cấp huyện (sau đây gọi chung là các trung tâm công lập cấp huyện) thành
Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên. Việc sáp nhập các
trung tâm là phù hợp với yêu cầu thực tế; giúp tinh giản bộ máy hành chính, tiết
kiệm một phần ngân sách Nhà nước và khắc phục chồng chéo về chức năng

hiện tốt định hướng đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục.
Vì vậy, nghiên cứu công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng GV đáp ứng
yêu cầu đổi mới giáo dục tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục
thường xuyên Thị xã Phú Thọ, nhằm đề ra các biện pháp quản lý đồng bộ có
tính khả thi, phù hợp với tình hình thực tế của địa phương trong thời kỳ đổi mới
là cần thiết và quan trọng.
Từ những phân tích lý luận và thực tiễn trên, chúng tôi chọn nghiên cứu
đề tài : “Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên Trung tâm giáo dục nghề
nghiệp – giáo dục thường xuyên Thị xã Phú Thọ đáp ứng yêu cầu đổi mới
giáo dục”.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về hoạt động bồi dưỡng giáo
viên, công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng GV Trung tâm giáo dục nghề
nghiệp – giáo dục thường xuyên Thị xã Phú Thọ, tác giả đề xuất một số biện
pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng GV Trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo

3


dục thường xuyên Thị xã Phú Thọ đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai
đoạn hiện nay.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên của Giám đốc Trung tâm Giáo
dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên thị xã Phú Thọ.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên của Giám đốc Trung
tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên thị xã Phú Thọ.
4. Giả thuyết khoa học
Hoạt động bồi dưỡng GV tại Trung tâm GDNN – GDTX Thị xã Phú Thọ

cầu đổ mới giáo dục.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Sử dụng các phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết, phương pháp
so sánh, phương pháp hệ thống hóa các tài liệu lý thuyết để nghiên cứu các văn
kiện của Đảng; văn bản pháp quy của Nhà nước, văn bản của Bộ LĐTB&XH,
Bộ Giáo dục và Đào tạo và các ban ngành; các sách, tài liệu, các công trình
nghiên cứu khoa học có liên quan đến đề tài, từ đó xây dựng cơ sở lý luâ ̣n, làm
luâ ̣n cứ lý thuyế t cho đề tài.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp quan sát, điều tra, khảo sát các hoạt động quản lý bồi
dưỡng giáo viên.
Quan sát, điều tra, khảo sát các hoạt động BDGV và quản lý hoạt động
BDGV của giáo viên, cán bộ quản lý ở trung tâm GDNN-GDTX Thị xã Phú
Thọ trong quá trình bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi dưỡng GV để thu thập
thông tin thực tiễn cho đề tài.
7.2.2. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia, phỏng vấn nhà quản lý, đội ngũ giáo
viên, trao đổi kinh nghiệm về công tác.
5


Phỏng vấn và dùng phiếu hỏi khai thác các ý kiến của chuyên gia (các
nhà quản lý, Sở GD&ĐT Phú Thọ), để từ đó phân tích tìm ra các biện pháp
quản lý hoạt động BDGV đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ở trung tâm
GDNN-GDTX Thị xã Phú Thọ.
7.2.3. Phương pháp nghiên cứu tài liệu và sản phẩm hoạt động sư phạm.
Từ việc tìm hiểu những tài liệu về hoạt động bồi dưỡng và quản lý hoạt
động bồi dưỡng GV của các tác giả đã nghiên cứu trước, tiến hành phân tích,
tổng hợp để rút ra những bài học kinh nghiệm trong quản lý, tổ chức, điều hành
hoạt động này.

1.1.1. Ở nước ngoài
Hầu hết các quốc gia trên thế giới đều coi hoạt động bồi dưỡng đội ngũ
giáo viên là vấn đề cơ bản trong phát triển giáo dục như:
Tại Hàn Quốc, BDGV đương nhiên nhằm trang bị cho giáo viên lý luận
và phương pháp luận về giáo dục để nâng cao khả năng, hiệu quả giảng dạy
trong lớp học. Các chương trình bồi dưỡng được thiết kế riêng cho từng đối
tượng. BDGV thường có 2 loại hình: bồi dưỡng lấy chứng chỉ và bồi dưỡng
nâng cao nghiệp vụ. Mỗi chương trình bồi dưỡng thường kéo dài 30 ngày hoặc
lâu hơn. Chương trình bồi dưỡng được phân loại phù hợp với mục đích bồi
dưỡng, bao gồm: bồi dưỡng chung, bồi dưỡng về soạn thảo chương trình giảng
dạy, bồi dưỡng năng lực dạy học... người thiết kế chương trình sẽ quyết định
nội dung và thời gian cho mỗi khóa bồi dưỡng. Việc bồi dưỡng nâng cao chất
lượng cho giáo viên thường chú ý đến cập nhật kiến thức, kiến thức mới.
Chương trình bồi dưỡng nâng cao được tiến hành đều đặn thông qua nhiều hình
thức đào tạo khác nhau, giáo viên có thể lựa chọn các trường mà mình đến học,
7


lựa chọn các khóa đào tạo phù hợp với thời gian biểu của mình. Ngoài ra, họ có
thể theo học các khóa đào tạo từ xa, hoặc các khóa học đặc biệt do các viện
khoa học tổ chức [9].
Ở Nhật Bản, việc bồi dưỡng và đào tạo lại cho giáo viên và cán bộ quản
lý giáo dục là nhiệm vụ bắt buộc đối với người lao động sư phạm. Tuỳ theo
thực tế của từng đơn vị cá nhân mà các cấp quản lý giáo dục đề ra các phương
thức bồi dưỡng khác nhau trong một phạm vi theo yêu cầu nhất định. Cụ thể là
mỗi trường cử từ 3 đến 5 giáo viên được đào tạo lại một lần theo chuyên môn
mới và tập trung nhiều vào đổi mới phương pháp dạy học [9].
Pháp là một trong những nước có chính sách rất thiết thực về đào tạo lại
và BDTX cho giáo viên. Tất cả giáo viên đều phải tham gia học tập đầy đủ các
nội dung chương trình về nâng cao trình độ và nghiệp vụ chuyên môn theo quy

hoạt động tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên phổ thông”, tạp chí phát triển giáo
dục số 1, Tác giả Nguyễn Tấn Phát (2000) "Tự học, tự bồi dưỡng suốt đời trở
thành một quy luật", tạp chí Tự học tháng 8/2000; Tác giả Trần Bá Hoành
(2002) “Bồi dưỡng tại chỗ và bồi dưỡng từ xa”... Tuy vậy, với đặc trưng của
từng vùng miền, việc ứng dụng các vấn đề lý luận về bồi dưỡng giáo viên vẫn
chưa được thể hiện rõ nét, ít có các công trình nghiên cứu thực tế về hoạt động
bồi dưỡng cho giáo viên các trung tâm GDNN-GDTX, đây là một vấn đề cần
phải được làm sáng tỏ hơn về mặt lý luận và thực tiễn.
Để nâng cao hiệu quả hoạt động BDGV thì công tác quản lý hoạt động
BDGV cũng cần được quan tâm. Trong những năm gần đây đã có nhiều công
trình nghiên cứu về vấn đề quản lý hoạt động BDGV như: Luận văn thạc sĩ của
tác giả Nguyễn Văn Dũng với đề tài “Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên
theo chuẩn nghề nghiệp ở các trường THPT Thạch Thất – Hà Nội” (2012);
Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Kiều Oanh với đề tài “Quản lý hoạt động
bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho giảng viên đại học theo cách tiếp cận CDIO”
(2013); Luận văn thạc sĩ của tác giả Lê Thị Tích với đề tài “Quản lý hoạt động
bồi dưỡng giáo viên trường mầm non Uông Bí tỉnh Quảng Ninh theo chuẩn
9


nghề nghiệp” (2014); Luận văn thạc sĩ của tác giả Trần Phương Xuân Phú với
đề tài “Quản lý hoạt động chuyên môn cho giáo viên trường mầm non huyện
Gò Công Tây – tỉnh Tiền Giang” (2015); Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn
Thị Thu Hà với đề tài “Quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên theo
chuẩn nghề nghiệp ở trường THCS nguyễn Huy Tưởng, Đông Anh, Hà Nội”
(2015); Luận văn thạc sĩ của tác giả Khamla Champa với đề tài “Quản lý bồi
dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho giảng viên trường cao đẳng sư phạm Luông
Nặm Tha – Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào” (2015)... Tuy nhiên, chưa có
công trình nào đề cập đến vấn đề “Quản lý hoạt động bồi giáo viên trung tâm
GDNN-GDTX thị xã Phú Thọ đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục” do vậy việc

thức và vận dụng những quy luật chung của xã hội, của sự phát triển tâm lý và
thể lực của trẻ em” .
Trong từ điển Tiếng Việt, từ quản lý giáo dục được hiểu như việc “thực
hành đầy đủ các chức năng kế hoạch hóa, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra trên toàn
bộ các hoạt động giáo dục và tất nhiên cả các cấu phần tài chính, vật chất của
các hoạt động đó nữa” [25].
Về cơ bản hoạt động quản lý giáo du ̣c cũng giố ng như mo ̣i hoa ̣t đô ̣ng
quản lý kinh tế – xã hô ̣i nói chung, song quản lý giáo du ̣c mang những đă ̣c
điể m đặc thù. Sở di ̃ có sự sai khác là do “Mu ̣c tiêu của giáo dục rấ t khó xác
định rõ ràng, tường minh; sản phẩ m của giáo du ̣c là nhân cách con người, nên
rất khó đo lườ ng, đá nh giá đươ c̣ ; trong giáo du ̣c mố i quan hê ̣ giữ a nhà giá o
vớ i ho ̣c sinh là nhữ ng mố i quan hê ̣ rất đă ̣c biệt... Những điể m sai khá c nà y
là cơ sở để xây dựng cá c thiế t chế , cá c chính sá ch phù hơ p̣ cho công tá c
quả n lý giá o du ̣c” [19].
Tại nước ta, “mục đích cuối cùng của quản lý giáo dục là tổ chức giáo
dục có hiệu quả để đào tạo ra lớp thanh niên thông minh, sáng tạo, năng động,
tự chủ, biết sống và biết phấn đấu vì hạnh phúc của bản thân và xã hội” [15].
Tác giả Nguyễn Thị Tính quan niệm: Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng
quan là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh
11


công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội. Ngày nay, với sứ
mệnh phát triển giáo dục thường xuyên, công tác giáo dục không chỉ giới
hạn ở thế hệ trẻ mà giáo dịu cho mọi người. Ở góc độ vĩ mô: Chủ thể quản lý
giáo dục là hệ thống các cơ quan quản lý giáo dục trong hệ thống giáo dụ
quốc dân. Đối tượng quản lý là hệ thống giáo dục quốc dân và hệ thống quản
lý. Mục tiêu của quản lý là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng
nhân tài cho đất nước vì vậy khái niệm quản lý có thể hiểu như sau: “Quản
lý giáo dục là những tác động có hệ thống, có mục đích, hợp quy luật của

hình thức đào tạo nào đó.
- Bồi dưỡng với ý nghĩa nâng cao nghề nghiệp. Quá trình này chỉ
diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nâng cao kiến thức hoặc kỹ năng
chuyên môn nghiệp vụ của bản thân nhằm đáp ứng nhu cầu lao động nghề
nghiệp” [9].
Từ những khái niệm bồi dưỡng đã nêu, chúng ta thấy:
- Mục đích bồi dưỡng là nhằm nâng cao phẩm chất và năng lực chuyên
môn để người lao động có cơ hội củng cố, mở mang hoặc nâng cao hệ thống tri
thức, kỹ năng, kỹ xảo, chuyên môn đã có sẵn, giúp cho công việc đang làm đạt
được hiệu quả tốt hơn.
- Thực chất của quá trình bồi dưỡng là để bổ sung, cập nhật kiến thức và
kỹ năng còn thiếu hoặc lạc hậu nhằm nâng cao trình độ, phát triển thêm năng
lực trong một lĩnh vực hoạt động chuyên môn dưới một hình thức phù hợp.
- Chủ thể của quá trình bồi dưỡng đã được đào tạo để có một trình độ
chuyên môn nhất định.
Qua các quan niệm trên, chúng tôi quan niệm: “Bồi dưỡng là quá trình
giáo dục có kế hoạch nhằm tăng giá trị cho con người, làm biến đổi thái độ,
kiến thức, kĩ năng thông qua việc thu thập, xử lý thông tin thực tế trong một
hoạt động hoặc chuỗi nhu cầu hành động nhằm nâng cao giá trị nhân cách ,
nâng cao năng suất và hiệu quả công việc. Sau khi được bồi dưỡng, năng lực

13


cá nhân được gia tăng, đáp ứng nhu cầu phát triển nhân lực trong hiện tại và
trong tương lai của tổ chức, đơn vị”
1.2.2.2. Bồi dưỡng giáo viên
- Bồi dưỡng giáo viên là bổ sung những kiến thức còn thiếu hụt hoặc đã
lạc hậu, cập nhật thêm những tri thức mới về lĩnh vực của khoa học giáo dục
nhằm nâng cao trình độ mọi mặt cho đội ngũ giáo viên để đáp ứng những yêu