ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN VIỆT DŨNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO NGHỀ KẾ TOÁN
THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC THỰC HIỆN
TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC KINH TẾ KỸ THUẬT
TỈNH TUYÊN QUANG
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: GS. TS NGUYỄN QUANG UẨN

THÁI NGUYÊN, NĂM 2016

i


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng:
Số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực
và chưa được sử dụng hoặc công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Nếu có sai sót tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.

Tác giả luận văn

Trần Việt Dũng
Xác nhận của Khoa Tâm lý - Giáo dục



DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
CHỮ VIẾT TẮT

CHỮ ĐẦY ĐỦ

BGH

Ban giám hiệu

CBQL

Cán bộ quản lý

CNH

Công nghiệp hoá

CSVC

Cơ sở vật chất

GDCN

Giáo dục chuyên nghiệp

GV

Giáo viên

Trang phụ bìa ........................................................................................................ i
Lời cam đoan ...................................................................................................... ii
Lời cảm ơn ......................................................................................................... iii
Danh mục các từ viết tắt trong luận văn ............................................................. iv
Mục lục ................................................................................................................v
Danh mục sơ đồ, bảng biểu ................................................................................ ix
MỞ ĐẦU ..............................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài ....................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu ........................................................................................3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ..................................................................3
4. Giả thuyết khoa học ..........................................................................................3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu .......................................................................................3
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu ...........................................................................3
7. Các phương pháp nghiên cứu ...........................................................................4
8. Cấu trúc của luận văn .......................................................................................5
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐÔNG ĐÀO TẠO
NGHỀ KẾ TOÁN THEO TIỂP CẬN NĂNG LỰC THỰC HIỆN
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CHUYÊN NGHIỆP ...........................................6
1.1. Vài nét lịch sử nghiên cứu vấn đề .................................................................6
1.1.1. Các nghiên cứu về đào tạo và quản lý hoạt động đào tạo nghề
ở nước ngoài .........................................................................................................6
1.1.2. Các nghiên cứu về đào tạo và quản lý hoạt động đào tạo nghề
ở trong nước ...................................................................................................... 10
1.2. Một số vấn đề lý luận cơ bản ...................................................................... 13
1.2.1. Năng lực................................................................................................... 13
1.2.2. Năng lực thực hiện................................................................................... 14
1.2.3. Đào tạo nghề theo hướng tiếp cận năng lực thực hiện ........................... 14
1.2.4. Đặc trưng của đào tạo nghề theo tiếp cận năng lực .............................. 15
1.2.5. Đào tạo theo tiếp cận năng lực nghề kế toán .......................................... 18
v

Chương 2. THỰC TRẠNG ĐÀO TẠO NGHỀ VÀ QUẢN LÝ ĐÀO TẠO
NGHỀ KẾ TOÁN TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC KINH TẾ KỸ THUẬT
TỈNH TUYÊN QUANG .................................................................................. 42
2.1. Vài nét về trường Trung học Kinh tế Kỹ thuật tỉnh Tuyên Quang ............ 42
vi


2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của trường ....................................... 42
2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ của trường ............................................................ 42
2.1.3. Cơ cấu, số lượng, chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên của
trường ................................................................................................................ 43
2.1.4. Đối tượng và quy mô đào tạo nói chung và nghề kế toán nói riêng ....... 44
2.1.5. Kết quả, chất lượng đào tạo trong 3 năm gần đây .................................. 45
2.2. Thực trạng đào tạo nghề và quản lý đào tạo nghề kế toán theo hướng tiếp
cận năng lực thực hiện ở trường Trung học Kinh tế Kỹ thuật Tuyên Quang .. 45
2.2.1. Thực trạng đào tạo nghề theo hướng tiếp cận năng lực thực hiện của
người học ở trường Trung học Kinh tế Kỹ thuật Tuyên Quang ....................... 45
2.2.2. Thực trạng quản lý hoạt động đào tạo nghề ........................................... 73
2.3. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan và khách quan đến việc quản
lý đào tạo nghề tại Trường Trung học Kinh tế kỹ thuật Tuyên Quang ............. 83
Tiểu kết chương 2 .............................................................................................. 85
Chương 3. MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGHỀ KẾ
TOÁN THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC THỰC HIỆN CỦA HIỆU
TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC KINH TẾ KỸ THUẬT TỈNH
TUYÊN QUANG ............................................................................................. 86
3.1. Một số nguyên tắc đề xuất các biện pháp quản lý đào tạo nghề kế toán
theo tiếp cận năng lực thực hiện ........................................................................ 86
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu ................................................................. 86
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống ........................................................... 86
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa ............................................................ 87

Sơ đồ 1: Chu trình quản lý ................................................................................ 32
Sơ đồ 3.1: Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất ........................................ 96
Bảng 2.1. Quan niệm về quản lý đào tạo nghề theo hướng tiếp cận năng lực
thực hiện của người học .................................................................................... 46
Bảng 2.2. Kết quả thực hiện các khâu của quá trình đào tạo nghề .................. 48
Bảng 2.3. Kết quả thực hiện mục tiêu các khối kiến thức theo chuẩn đầu ra
nghề kế toán trình độ trung cấp ........................................................................ 51
Bảng 2.4. Thực trạng thực hiện các yêu cầu kỹ năng trong mục tiêu
đào tạo nghề ...................................................................................................... 57
theo chuẩn đầu ra nghề kế toán trình độ trung cấp .......................................... 57
Bảng 2.5. Kết quả thực hiện mục tiêu, thái độ tình cảm nghề kế toán
trình độ trung cấp .............................................................................................. 61
Bảng 2.6. Kết quả xây dựng và thực hiện nội dung đào tạo theo hướng
tiếp cận năng lực người học .............................................................................. 63
Bảng 2.7. Kết quả thực hiện các hình thức, các phương pháp, biện pháp đào tạo,
kiểm tra, đánh giá kết quả đào tạo theo hướng tiếp cận năng lực người học .. 65
Bảng 2.8. Thực trạng các năng lực thực hiện của học sinh trong quá trình
đào tạo nghề đào tạo theo hướng tiếp cận năng lực thực hiện ......................... 70
Bảng 2.9. Kết quả thực hiện các nội dung quản lý đào tạo nghề ..................... 73
Bảng 2.10. Kết quả thực hiện xây dựng bộ máy tổ chức thực hiện
kế hoạch đào tạo nghề ....................................................................................... 76
Bảng 2.11. Kết quả chỉ đạo việc đổi mới phương pháp đào tạo nghề .............. 79
Bảng 2.12. Thực trạng chỉ đạo việc xây dựng và sử dụng trang thiết bị, cơ sở vật
chất phục vụ đào tạo nghề theo hướng phát huy tính tích cực của người học ........ 80
Bảng 2.13. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý đào tạo nghề
tại Trường Trung học Kinh tế kỹ thuật Tuyên Quang ....................................... 83
Bảng 3.1: Khảo nghiệm nhận thức về mức độ cần thiết và mức độ khả thi...... 97
của các biện pháp quản lý được đề xuất ........................................................... 97
ix



1


dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất
người học” và xác định mục tiêu ''giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện,
phát huy tốt tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân”. Cùng với các loại hình
đào tạo khác, đào tạo trình độ trung cấp chuyên nghiệp có vai trò quan trọng trong thực
hiện mục tiêu đó. Tuy nhiên, thực trạng đào tạo nguồn nhân lực nói chung và đào tạo
nguồn nhân lực chất lượng cao nói riêng ở hệ thống các trường trung cấp chuyên
nghiệp (TCCN) còn nhiều bất cập, hạn chế. Thực trạng quản lý hoạt động đào tạo theo
tiếp cận năng lực thực hiện chưa được quan tâm đúng mức, thậm chí còn mang tính
văn bản, hành chính Nhà nước. Do đó kết quả đạt được còn nhiều hạn chế, chưa đáp
ứng được yêu cầu phát triển của nền kinh tế.
Từ trước đến nay, các trường khối chuyên nghiệp nói chung và các trường trung
cấp chuyên nghiệp nói riêng chỉ coi trọng đào tạo nhân lực theo mục tiêu, nội dung đào
tạo của trường đặt ra mà không quan tâm đúng mức đến chuẩn đầu ra; đáp ứng yêu cầu
của người sử dụng lao động; nói cách khác đào tạo theo tiếp cận năng lực thực hiện
chưa được các cơ sở đào tạo quan tâm và đầu tư đúng mức.
Trường Trung học Kinh tế Kỹ thuật tỉnh Tuyên Quang là một trong những đơn
vị luôn quan tâm phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao; là
nơi đào tạo nhiều cán bộ lãnh đạo trong và ngoài tỉnh. Nhà trường tập trung đào tạo
các nghề như: kế toán, điện, xây dựng, trồng trọt, chăn nuôi, thú y…; trong đó đào
tạo nghề kế toán là một ưu tiên trong việc thực hiện công tác đào tạo, xây dựng
thương hiệu nhà trường. Tuy nhiên, việc đổi mới quản lý đào tạo, phát triển nguồn
nhân lực nghề kế toán; quản lý hoạt động nghề kế toán theo tiếp cận năng lực thực
hiện chưa thực sự được quan tâm thường xuyên, liên tục, chưa đáp ứng được yêu cầu
đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo. Vì vậy, việc tìm kiếm, đề xuất các
biện pháp quản lý hoạt động đào tạo nghề kế toán theo tiếp cận năng lực thực hiện tại
Trường Trung học Kinh tế Kỹ thuật Tuyên Quang là thực tế mang tính cấp thiết cần

hoạt động đào tạo nghề kế toán theo tiếp cận năng lực thực hiện trong 3 năm gần
đây tại trường Trung học Kinh tế Kỹ thuật tỉnh Tuyên Quang.
5.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động đào tạo nghề kế toán theo tiếp
cận năng lực thực hiện trường Trung học Kinh tế Kỹ thuật tỉnh Tuyên Quang.
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
6.1. Giới hạn về đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt động đào tạo theo tiếp cận
năng lực thực hiện tại trường Trung học Kinh tế Kỹ thuật tỉnh Tuyên Quang.

3


6.2. Giới hạn về khách thể nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu hoạt động đào tạo và quản lý hoạt động đào
tạo nghề kế toán theo tiếp cận năng lực thực hiện tại trường Trung học Kinh tế Kỹ
thuật tỉnh Tuyên Quang.
6.3. Giới hạn về địa bàn và thời gian nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu tại trường Trung học Kinh tế Kỹ thuật tỉnh Tuyên
Quang trong các năm học 2012 - 2013; 2013 - 2014; 2014 - 2015.
7. Các phương pháp nghiên cứu
7.1. Các phương pháp nghiên cứu lý luận
Sử dụng các phương pháp nghiên cứu tài liệu lý luận, các văn bản về đào tạo
và phát triển nguồn nhân lực; đào tạo nguồn nhân lực kế toán theo tiếp cận năng lực
thực hiện. Từ đó xây dựng cơ sở lý luận, xác định khái niệm công cụ, lựa chọn các
tiêu chí, các thang đo và các phương pháp đánh giá hoạt động đào tạo và quản lý
đào tạo theo theo tiếp cận năng lực thực hiện.
7.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp chuyên gia
Lấy ý kiến của các nhà quản lý, các chuyên gia giáo dục, các chuyên gia về
quản lý về hệ thống khái niệm công cụ; về các phương pháp đào tạo tiếp cận năng

Chương 1. Cơ sở lý luận của quản lý hoạt đông đào tạo nghề kế toán theo tiếp
cận năng lực thực hiện ở trường trung học chuyên nghiệp.
Chương 2. Thực trạng đào tạo nghề và quản lý đào tạo nghề kế toán tại
Trường Trung học Kinh tế Kỹ thuật tỉnh Tuyên Quang
Chương 3. Một số biện pháp quản lý đào tạo nghề kế toán theo tiếp cận năng
lực thực hiện của Hiệu trưởng Trường Trung học Kinh tế Kỹ thuật tỉnh Tuyên
Quang.

5


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐÔNG ĐÀO TẠO
NGHỀ KẾ TOÁN THEO TIỂP CẬN NĂNG LỰC THỰC HIỆN
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CHUYÊN NGHIỆP
1.1. Vài nét lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu về đào tạo và quản lý hoạt động đào tạo nghề ở nước ngoài
Giáo dục, trong đó Giáo dục nghề nghiệp (GDNN) bao giờ cũng là yếu tố
quan trọng đối với việc cung cấp và phát triển nhân lực lao động của quốc gia đó cả
về kinh tế và xã hội. Dù quốc gia đó thuộc các nước phát triến hay các nước đang
phát triển, cơ cấu chính trị kiểu Tư bản chủ nghĩa (TBCN) hay Xã hội chủ nghĩa
(XHCN) thì tầm quan trọng của giáo dục đặc biệt là GDNN được khẳng định trong
xã hội, đó là: không một xã hội nào có thể tồn tại mà không có lao động sản xuất.
Trong lao động sản xuất, người lao động biến kiến thức, kỹ năng mà giáo dục nghề
nghiệp cung cấp để sản xuất ra những sản phẩm phục vụ xã hội. Trên thế giới hiện
nay, các nước đang ở mức độ phát triển kinh tế - xã hội khác nhau thì sự phát triển
mức độ GDNN cũng khác nhau với nhiều hình thức phong phú, đa dạng. Đặc biệt,
một số nước đạt nhiều thành công trong lĩnh vực đào tạo nghề như CHLB Đức,
Hàn Quốc, Úc... đã có nghiên cứu điển hình của một số tác giả như:
- Vargas Zuniga, F., (2004) trong cuốn “Quality management in vocational

chương trình, phát triến các quy trình quản lý và đánh giá năng lực người học.
Nhìn chung có rất nhiều công trình nghiên cứu về công tác quản lý đào tạo
nghề. Những nghiên cứu đó đã làm nổi rõ tầm quan trọng của một quy trình quản lý
đào tạo nghề tốt với chất lượng đào tạo nghề. Nhiều công trình đã phân tích các chức
năng quản lý ứng dụng vào công tác quản lý đào tạo nghề, chỉ rõ người quản lý cần
biết cách lập kế hoạch đào tạo nghề dựa trên nhu cầu của xã hội như thế nào, làm thế
nào để quản lý việc thực hiện chương trình đào tạo, kiểm tra đánh giá giáo viên (GV)
và người học như thế nào để khuyến khích sự sáng tạo và đam mê của người dạy và
người học. Kinh nghiệm các nước cho thấy chất lượng sản phẩm phụ thuộc rất nhiều
vào quy trình quản lý, từ việc hoạch định chính sách cho đến việc tạo ra cơ chế, quy
trình quản lý đến việc giám sát, kiểm tra trong quá trình quản lý. Quản lý là yếu tố
sinh ra chất lượng của các yếu tố trên và tạo ra sự gắn kết các yêu tố đó lại với nhau
hướng vào mục tiêu chung thúc đẩy quá trình đảm bảo chất lượng.
Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - kỹ thuật trong những thập niên cuối
thế kỷ XVIII và đầu thế kỷ XIX tạo ra áp lực đòi hỏi phải gia tăng năng suất lao
động. Kinh nghiệm của nhiều nước cho thấy để có lực lượng lao động tương thích

7


với đặc điểm của kinh tế xã hội đương đại nền giáo dục phải hướng tới đào tạo con
người có năng lực sáng tạo trên nên tảng học vấn vững chắc.
Đứng trước áp lực đó, các nhà giáo dục phải suy nghĩ về việc dạy và học như
thế nào cho có hiệu quả để đáp ứng yêu cầu của sản xuất. Người ta cho rằng, để
nâng cao chất lượng giáo dục cần phải dựa trên phân tích quá trình lao động để
khám phá ra các quy tắc, những cách thức tốt nhất giúp cho việc học ngày càng hiệu
quả hơn. Theo Taylor: “Phải phân tích xem trong một công việc có bao nhiêu thành
tố cơ bản, có bao nhiêu thao tác và dạy những công việc đó trong một thời gian nhất
định, không dạy hết những công việc mà chỉ dạy những công việc nào thường xuất
hiện nhiều nhất, tần suất công việc cao nhất, công việc nào ít sử dụng thì không

loạt các tổ chức có tầm cỡ ở Mỹ, Anh, Úc,.... Các tiêu chuẩn năng lực được xây
dựng nhằm đáp ứng các yêu cầu về chính trị, kinh tế và như là cách để chuẩn bị lực
lượng lao động cho nền kinh tế cạnh tranh toàn cầu. Rất nhiều học giả và các nhà
thực hành phát triển nguồn nhân lực xem tiếp cận này là cách hiệu quả nhất để giúp
cho giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu tại nơi làm việc và là cách thức để chuẩn bị
lực lượng lao động cho một nền kinh tế cạnh tranh toàn cầu. Những người chuyên
làm công tác đào tạo và phát triển đang sử dụng mô hình năng lực để xác định một
cách rõ ràng những năng lực cụ thể của từng tổ chức và cá nhân để nâng cao chất
lượng và hiệu quả của việc thực hiện nhiệm vụ và thống nhất các khả năng của cá
nhân với năng lực cốt lõi của tổ chức. Các nhà hoạch định chính sách đang sử dụng
mô hình năng lực như là phương tiện để xác định một cách rõ ràng và để gắn két
giữa những đòi hỏi của thực tiễn với các chương trình giáo dục và đào tạo.
Năm 1995, John. W. Burke đã xuất bản tài liệu “Giáo dục và đào tạo dựa
trên năng lực” [31], trong tài liệu này tác giả đã trình bày nguồn gốc của giáo dục
và đào tạo dựa trên năng lực, quan niệm về năng lực và tiêu chuẩn năng lực, về vấn
đề đánh giá dựa trên năng lực và cải tiến chương trình đào tạo dựa trên năng lực.
Năm 1995, tác giả Shirley Fletcher viết cuốn “Các kỹ thuật đánh giá dựa
trên năng lực thực hiện” [33], trong đó phân tích sự khác biệt về đào tạo theo năng
lực ở Anh và Mỹ, các nguyên tắc và thực hành đánh giá theo tiêu chuẩn, mục tiêu
và sử dụng đánh giá dựa trên năng lực, việc thiết lập các tiêu chí cho sự thực hiện,
thu thập bằng chứng cho đánh giá năng lực. Tuy nhiên, tác giả mới chỉ dừng lại ở
việc nghiên cứu đánh giá dựa trên năng lực, một khâu của quá trình dạy học.
9


Đến 1997, Shirley Fletcher đã cho ra đời tài liệu “Thiết kế đào tạo dựa trên
năng lực thực hiện” [34], trong đó đề cập các cơ sở khoa học của việc thiết lập các
tiêu chuẩn đào tạo, các kỹ thuật phân tích nhu cầu người học và phân tích công
việc, xây dựng mô đun dạy học và khung chương trình.
Nhìn chung, đào tạo theo năng lực đã được nghiên cứu từ rất sớm ở nhiều

quản lý giáo dục và phát triển nguồn nhân lực. Trong đó có nhiều nội dung nghiên
cứu liên quan đến đảo tạo nghề như: Sư phạm kỹ thuật và công nghệ dạy học; phát
triển chương trình giáo dục hiện đại; đo lường và đánh giá kết quả học tập; quản lý
và quản lý giáo dục; chất lượng giáo đục và quản lý chất lượng đào tạo...

- Cùng với tác phẩm trên tác giả Trần Khánh Đức cũng đã xuất bản cuốn
“Giáo dục kỹ thuật - nghề nghiệp và phát triển nguồn nhân lực” năm 2002 [7]. Tác
giả đã nghiên cứu một số vấn đề lý luận và thực tiễn đào tạo nghề nghiệp, phân tích
các nhân tố có ảnh hướng đến chất lượng và hiệu quả của các hoạt động quản lý,
nghiên cứu và giảng dạy trong các trường sư phạm kỹ thuật, cơ sở đào tạo nghề như
phương thức quản lý của nhà trường, phát triển chương trình, phương pháp đào tạo
mới, phương pháp nghiên cứu khoa học sư phạm kỹ thuật...
Các nghiên cứu trên đã đề cập vấn đề biện pháp nâng cao chất lượng giáo
dục, cụ thể là nâng cao chất lượng đào tạo nghề, nghiên cứu nhiều khía cạnh khác
nhau của quá trình quản lý đào tạo, trong đó các tác giả đã đánh giá cụ thể về thực
trạng công tác quản lý đào tạo của từng trường, từng địa phương và đề ra các biện
pháp quản lý phù hợp nhằm giải quyết những vướng mắc ở từng cơ sở giáo dục đào
tạo cụ thể.
Đã có nhiều cuộc hội thảo luận bàn về vấn đề dạy học theo tiếp cận năng lực
trong đó có rất nhiều các bài báo cáo tham luận của các nhà giáo, nhà khoa học,
nhà quản lí như hội thảo khoa học “Quản lý dạy học chuyển từ tiếp cận nội dung
sang tiếp cận năng lực: vấn đề và giải pháp” do học viện Quản lí giáo dục tổ chức
trong đó có 52 báo cáo đề cập đến nhiều bình diện khác nhau về hoạt động dạy học
và giáo dục theo hướng tiếp cận phát triển phẩm chất, năng lực người học. Có thể
kể đến các báo cáo tiêu biểu như: “Mô hình trường học mới tại Việt Nam (VNEN)
xu thế của giáo dục hiện đại”, Đặng Tự Ân, Bộ Giáo dục và Đào tạo; “Vai trò của
việc quản lý giáo dục theo hướng phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người
học ở Việt Nam hiện nay”, Hà Thị Thùy Dương, Học viện Chính trị khu vực IV
cũng đề cập đến công tác quản lí khi chuyển từ dạy học tiếp cận nội dung sang tiếp
cận năng lực “Năng lực nhà giáo và năng lực quản lý nhà trường”. Đỗ Tiến Sỹ,

điều kiện kinh tế thị trường, toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ” [5], tác giả
Nguyễn Minh Đường nêu lên những yêu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH đối
với phát triển nguồn nhân lực, và vai trò của phương thức đào tạo theo năng lực đối
với việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
12


Luận án tiến sĩ lý luận và lịch sử sư phạm học của tác giả Nguyễn Quang
Việt về “Kiểm tra đánh giá trong dạy học thực hành theo tiếp cận năng lực thực
hiện” [28] đã phát triển một số luận điểm cơ bản về đánh giá trong dạy học thực
hành nghề theo tiếp cận năng lực thực hiện như: đặc điểm dạy học thực hành nghề
theo năng lực, nội dung, phương pháp và các nguyên tắc đánh giá; quy trình và các
công cụ đánh giá trong dạy học thực hành nghề theo năng lực.
Năm 2012, dạy học theo tiếp cận năng lực không chỉ dừng lại ở các trường
nghề mà đã được nghiên cứu cả ở các trường Đại học sư phạm kỹ thuật nhằm nâng
cao chất lượng đào tạo đội ngũ giáo viên. Luận án tiến sĩ giáo dục học của tác giả
Cao Danh Chính: “Dạy học theo tiếp cận năng lực thực hiện ở các trường Đại học
sư phạm kỹ thuật” [1]. Luận án này góp phần phát triển cơ sở lý luận về dạy học
theo tiếp cận năng lực ở các trường Đại học Sư phạm kỹ thuật và đánh giá được
hoạt động này theo các tiêu chuẩn năng lực; xây dựng được hệ thống tiêu chuẩn
năng lực của giảng viên dạy nghề và quy trình dạy học theo tiếp cận năng lực ở các
trường Đại học Sư phạm kỹ thuật.
Tóm lại, đã có nhiều công trình nghiên cứu về dạy học theo tiếp cận năng lực
ở trong và ngoài nước. Tuy nhiên, vấn đề quản lý hoạt động đào tạo nghề kế toán
theo tiếp cận năng lực thực hiện ở trường Trung học Kinh tế Kỹ thuật Tuyên Quang
thì chưa có tác giả nào đi sâu nghiên cứu. Do đó, tác giả mạnh dạn nghiên cửu vấn đề
quản lý hoạt động đào tạo nghề kế toán theo tiếp cận năng lực thực hiện ở trường
Trung học Kinh tế Kỹ thuật Tuyên Quang, với mong muốn tìm ra những giải pháp
nâng cao chất lượng đào tạo theo tiếp cận năng lực thực hiện ở trường Trung học
Kinh tế Kỹ thuật Tuyên Quang, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.

Năng lực thực hiện là khả năng cá nhân thực hiện có hiệu quả, thành thục,
chắc chắn một hoạt động theo mục tiêu, yêu cầu, đòi hỏi của chính hoạt động đó
mà cá nhân phải hoàn thành.
1.2.3. Đào tạo nghề theo hướng tiếp cận năng lực thực hiện
Thuật ngữ “tiếp cận” tiếng Anh là “Approach”, nghĩa là “sự lựa chọn chỗ
đứng để quan sát đối tượng nghiên cứu, là cách thức xử sự, xem xét đối tượng
nghiên cứu”.
Theo từ điển Tiếng Việt [26] tiếp cận là: “đến gần, đến sát cạnh, có sự tiếp
xúc từng bước bằng những phương pháp nhất định với một đối tượng nào đó” [26].
Như vậy, tiếp cận bao hàm ý nghĩa: từng bước, bằng những phương pháp nhất định,
tìm hiểu một vấn đề, công việc nào đó.

14


Từ những phân tích trên tác giả cho rằng: Đào tạo nghề theo hướng tiếp cận
năng lực thực hiện trong đào tạo nghề là quá trình đào tạo mà mục tiêu phát triển
năng lực của người học được định hướng bởi kết quả đầu ra của quá trình đào tạo,
phát triển toàn diện phẩm chất nhân cách, chú trọng năng lực vận dụng kiến thức
vào tình huống thực tế, chuẩn bị cho người học năng lực giải quyết các tình huống
của cuộc sống và nghề nghiệp.
1.2.4. Đặc trưng của đào tạo nghề theo tiếp cận năng lực
Đào tạo truyền thống có thể gọi là đào tạo “định hướng nội dung” hay
“định hướng đầu vào” (điền khiển đầu vào). Đặc điểm cơ bản của chương trình
giáo dục định hướng nội dung là chú trọng việc truyền thụ hệ thống tri thức khoa
học theo các môn học đã được quy định, trong chương trình dạy học. Những nội
dung của các môn học này dựa trên các khoa học chuyên ngành tương ứng. Người
ta chú trọng việc trang bị cho người học hệ thống tri thức khoa học khách quan về
nhiều lĩnh vực khác nhau.
Giáo dục định hướng năng lực nhằm đảm bảo chất lượng đầu ra của việc

Trong đào tạo nghề định hướng phát triển năng lực, khái niệm năng lực
được sử dụng như sau:

- Năng lực liên quan đến bình diện mục tiêu của đào tạo: mục tiêu đào tạo
được mô tả thông qua các năng lực cần hình thành;

- Trong các môn học, những nội dung và hoạt động cơ bản được liên kết với
nhau nhằm hình thành các năng lực;

- Năng lực là sự kết nối tri thức, hiểu biết, hành vi...;
- Mục tiêu hình thành năng lực định hướng cho việc lựa chọn, đánh giá mức
độ quan trọng và cấu trúc hóa các nộỉ dung và hoạt động và hành động đào tạo về
mặt phương pháp;

- Năng lực mô tả việc giải quyết những đòi hỏi về nội dung trong các tình
huống: ví dụ như đọc một văn bản cụ thể... Nắm vững và vận dụng được các phép
tính cơ bản;

- Các năng lực chung cùng với các năng lực chuyên môn tạo thành nền tảng
chung cho công việc giáo dục và dạy học;

- Mức độ đối với sự phát triển năng lực có thể được xác định trong các
chuẩn: Đến một thời điểm nhất định nào đó, HS có thể/phải đạt được những gì?
Sau đây là bảng so sánh một số đặc trưng cơ bản của dạy học định hướng
chủ yếu vào nội dung và dạy học định hướng năng lực:
16