Tuần : 1
Tiết: 1
ND:
TiÕt 1
Ch¬ng I: CHUN HãA VËT CHÊT Vµ N¨NG Lỵng
A: CHUN HãA VËT CHÊT Vµ N¨NG Lỵng ë thùc vËt
Bµi 1: sù hÊp thơ níc vµ mi kho¸ng ë rƠ
I . Mơc tiªu bµi d¹y:
1. KiÕn thøc:
- Häc sinh ph¶i tr×nh bµy ®ỵc ®Ỉc ®iĨm h×nh th¸i cđa hƯ rƠ c©y trªn c¹n thÝch nghi víi chøc n¨ng
hÊp thơ níc
- Nắm ®ỵc 2 con ®êng hÊp thơ níc vµ c¸c ion kho¸ng ë rƠ c©y vµ c¬ chÕ.
-Tr×nh bµy ®ỵc mèi t¬ng t¸c gi÷a m«i trêng vµ rƠ trong qu¸ tr×nh hÊp thơ níc vµ c¸c ion kho¸ng.
2. Kü n¨ng:
- RÌn lun kü n¨ng quan s¸t tranh h×nh ph¸t hiƯn kiÕn thøc, ph©n tÝch so s¸nh, kh¸i qu¸t kiÕn thøc,
biÕt vËn dơng kiÕnn thøc gi¶i thÝch c¸c hiƯn tỵng thùc tÕ.
3. Th¸i ®é: Tham gia bảo vệ mơi trường đất và nước, chăm sóc, tưới nước, bón phân hợp lí.
II.Chuẩn bò:
1. Gi¸o viªn:
- Tranh vÏ H×nh 1.1 1.2 1.3 SGK .
- C¸c thiÕt bÞ phơc vơ gi¶ng d¹y( M¸y chiÕu projecto, ®Üa VCD...)
2.Häc sinh: Xem tríc bµi ë nhµ
III. Ph ¬ng ph¸p d¹y häc :
§µm tho¹i, gỵi më, ph¸t huy tÝnh tÝch cùc cđa HS.
IV: TiÕn tr×nh:
1. ỉn ®Þnh tỉ chøc:
- KiĨm tra sÜ sè - Chn bÞ s¸ch vë häc tËp cđa häc sinh.
- Ph¬ng ph¸p häc tËp bé m«n
2 Kiểm tra bài cũ:Giới thiệu chương:
3. Gi¶ng bµi míi:
hÊp thơ níc vµ ion kho¸ng.
*C¬ chÕ vµ sù kh¸c nhau gi÷a hÊp thơ níc vµ
ion kho¸ng ë rƠ?
GV yªu cÇu HS nghiªn cøu SGK hoµn thµnh
phiÕu häc tËp.
HT níc HTion kho¸ng
T§
C§
+ C¸c tÕ bµo néi b× cã ®ai Caspari b¾t dßng n-
íc vµ ion kho¸ng ph¶i ®i qua con ®êng tÕ bµo
chÊt tríc khi vµo m¹ch gç trung trơ
GV? Dßng níc vµ ion kho¸ng sau khi hÊp thơ
vµo l«ng hót®ỵc vËn chun vµo m¹ch gç ntn?
*Tr¶ lêi c©u lƯnh trang 9:
- §é thÈm thÊu, pH, «xy, ®é tho¸ng khÝ…
GV ? H·y nªu c¸c t¸c nh©n MT ¶nh hëng ®Õn
H§ cđa l«ng hót?
MT cã ¶nh hëng ntn ®Õn qu¸ tr×nh hÊp thơ níc
vµ c¸c ion kho¸ng?
thiÕu «xy.
- Ơ nhiễm mơi trường đất, nước, gây tổn
thương lơng hút ở rễ cây, ảnh hưởng đến sức
hút nước và khống của thực vật.
Tham gia
bảo vệ mơi trường đất và nước, chăm sóc, tưới
nước, bón phân hợp lí.
II.C¬ chÕ hÊp thơ n íc vµ ion kho¸ng ë rƠ
c©y:
4. Cđng cè:
- C©y trªn c¹n bÞ ngËp óng l©u sÏ chÕt do rƠ bÞ thiÕu «xy kh«ng h« hÊp ®ỵc ¶nh hëng ®Õn qu¸
tr×nh sinh trëng t¹o l«ng hót míi, qu¸ tr×nh hót níc vµ ion kho¸ng.
4./ Hướng dẫn chuẩn bị bài ở nhà:
- Häc sinh häc bµi theo vë ghi vµ SGK, Tr¶ lêi c©u hái SGK, nghiªn cøu bµi míi,
V/ RÚT KINH NGHIỆM:
2
-Ni dung:
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
-Phng phỏp:
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
-S dng dựng, thit b dy hc:
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
Tun : 2
Tit: 2
ND:
Bài 2: vận chuyển các chất trong cây
I . Mục tiêu bài dạy:
1. Kiến thức:
- Học sinh phải mô tả đợc các dòng vận chuyển vật chất trong cây bao gồm: con đờng vận chuyển,
thành phần của dịch đợc vận chuyển, động lực đẩy dòng vật chất di chuyển.
-Nêu đợc con đờng vận chuyển nớc ở thân và cơ chế.
2. Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng phân tích so sánh, t duy lô gíc khái quát kién thức, vận dụng kiến thức giải
thích các hiện tợng thực tế.
3 Thỏi : Giỏo dc ý thc bo v cõy xanh ( khụng cht phỏ b cnh, ngt ngn,..) lm nh
dÞch m¹ch gç?
GV cho HS quan s¸t tranh h×nh 2.3 vµ 2.4 tr¶
lêi c©u hái:
*Quan s¸t tranh h×nh 2.3 vµ 2.4 em h·y nªu
®éng lùc cđa dßng m¹ch gç?
*Tr¶ lêi c©u lƯnh trang 11:Do ban ®ªm nhiƯt
®é thÊp, ®é Èm trong kh«ng khÝ cao h¬i níc
tho¸t thµnh giät ë ®Çu l¸→ Sù ø giät
Tranh h×nh 2.5
*Quan s¸t tranh h×nh 2.5 em h·y nªu cÊu t¹o
m¹ch r©y.
Em h·y cho biÕt ®éng lùc cđa dÞch m¹ch r©y?
Tranh h×nh 2.6
*Quan s¸t tranh h×nh 2.6 em h·y nªu ®éng lùc
nµo gióp dÞch cđa m¹ch r©y di chun?
1.CÊu t¹o cđa m¹ch gç: (Xilem)
- Gåm c¸c tÕ bµo chÕt xÕp nèi tiÕp nhau s¸t
nhau t¹o èng dµi tõ rƠ lªn l¸, thµnh tÕ bµo ®ỵc
linhin ho¸.
- TÕ bµo m¹ch gç gåm 2 lo¹i lµ qu¶n bµo vµ
m¹ch èng.
2.Thµnh phÇn cđa dÞch m¹ch gç:
- Chđ u lµ níc, ion kho¸ng, c¸c chÊt h÷u c¬
(axit amin, vitamin, hoocm«n xit«kinin..)
3.§éng lùc ®Èy dßng m¹ch gç:
- Cơ chế: khuếch tán, do sự chênh lệnh áp suất
thẩm thấu.
- Nước được vận chuyển từ rễ lên lá nhờ lực
hút do thoát hơi nước của lá, lực đẩy của rễ( do
hoạt động trao đổi chất của rễ), lực liên kết
4
phiÕu häc tËp
M¹ch gç M¹ch r©y
CÊu t¹o
-Lµ c¸c tÕ bµo chÕt t¹o èng
rçng, linhin ho¸
-Lµ c¸c tÕ bµo sèng èng h×nh r©y
vµ tÕ bµo kÌm
Thµnh phÇn dÞch
-Chđ u lµ níc vµ c¸c ion
kho¸ng.
-Chđ u lµ saccar«z¬ vµ giµu ion
K
+
§éng lùc di chun
dßng dÞch
-Do lùc ®Èy, sù liªn kÕt gi÷a
c¸c ph©n tư níc vµ sù tho¸t
h¬i níc qua l¸.
-Dßng di chun nhanh
-ChiỊu di chun tõ díi lªn
trªn
-Do sù chªnh lƯch ¸p st thÈm
thÊu gi÷a 2 ®Çu cđa m¹ch r©y
ngn vµ c¬ quan chøa
-Dßng di chun chem.
-ChiỊu di chun chđ u tõ trªn
xng díi
5/ Hướng dẫn chuẩn bị bài ở nhà:
- Học bài cũ, làm bài tập 1, 2, 3, 4, 5 SGK, xem trước bài mới.
nguyªn tè kho¸ng
- Xây dựng ý thức tự giác và thói quen bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ mơi trường sống , tích
cực trồng cây và bảo vệ cây xanh trong trường học, nơi ở và đường phố.
-Khi bón phân cho cây trồng phải hợp lí, bón đúng và đủ liều lượng. tránh ơ nhiễm nơng sản
II. Chn BÞ:
1/ Gi¸o viªn:
- Tranh vÏ H×nh 3.1- 3.2- 3.3 -3.4 SGK.
2/ Häc sinh:
Häc bµi cò, xem bµi míi
III/ Ph ¬ng ph¸p:
§µm tho¹i, gỵi më, gi¶ng gi¶I, ph¸t huy tÝnh tÝch cùc cđa HS.
IV: TiÕn tr×nh:
1. ỉn ®Þnh tỉ chøc:
- KiĨm tra sÜ sè.
2. KiĨm tra bµi cò:
C©u hái: Sù phï hỵp gi÷a cÊu t¹o vµ chøc n¨ng cđa m¹ch gç. §éng lùc cđa dßng m¹ch gç?
§¸p ¸n: Nªu ®óng Sù phï hỵp gi÷a cÊu t¹o vµ chøc n¨ng 6 ®iĨm, Nªu ®óng §éng lùc cđa dßng
m¹ch gç 4 ®iĨm.
3. Gi¶ng bµi míi:
Ho¹t ®éng cđa thÇy vµ trß Néi dung
Tranh h×nh 3.1
*C©y chØ sư dơng 2% lỵng níc hót ®ỵc ®Ĩ
tỉng hỵp chÊt h÷u c¬ cßn 98% lỵng níc
tho¸t qua l¸-Vai trß?
( NÕu kh«ng cã sù tho¸t h¬i níc qua l¸ c©y
sÏ nh thÕ nµo gi÷a tra hÌ?
*V× sao díi bãng c©y l¹i m¸t h¬n díi m¸i
che b»ng vËt liƯu x©y dùng.T¹i sao?
(VËt liƯu x©y dùng hÊp thơ nhiƯt lµm nhiƯt
®é t¨ng cßn l¸ c©y tho¸t h¬i níc lµm h¹
+Ánh sáng: tác nhân gây đóng mở khí khổng ảnh
hưởng đến thốt hơi nước
6
*Theo em có những yếu tố nào ảnh hởng
đến quá trình thoát hơi nớc qua lá?
*Tác nhân nào giữ vai trò chủ yếu điều tiết
độ mở của khí khổng?
(Hàm lợng nớc có trong khí khổng.Tế bào
đóng nhiều nớc khí khổng mở to và ngợc
lại).
*Muốn tới tiêu hợp lý nớc cho cây cần căn
cứ vào những yếu tố nào?
Tranh hình 4.1
*GV yêu cầu HS Quan sát tranh hình 4.1
trả lời câu hỏi: em rút ra nhận xét gì từ kết
quả thí nghiệm?
1-Đầy đủ các nguyên tố khoáng cây phát
triển bình thờng.
2-Thiếu Nitơ cây phát triển kém và khi thiếu
tất cả các nguyên tố(nớc cất) cây phát triển
rất kém.
Nguyên tố dinh dỡng khoáng thiết yếu là gì?
gồm những loại nào?
GV cho HS quan sát Tranh hình 4.2 trả lời
câu hỏi:
*Tại sao khi thiếu Mg lá cây không còn màu
xanh( da cam, đỏ,tía)
(Mg tham gia cấu trúc nên phân tử diệp lục)
*Quan sát bảng 4 em hãy nêu vai trò của
các nguyên tố dinh dỡng khoáng đối với
-Nguyên tố vi lợng:Fe,Mn,B,Cl,Zn,Cu,Mo..,
2.Vai trò của các nguyên tố dinh d ỡng khoáng
thiết yếu trong cây:
-Các nguyên tố đại lợng thờng tham gia cấu tạo nên
các chất sống.
-Các nguyên tố vi lợng thờng tham gia điều tiết các
hoạt động sống của cơ thể.
- Tăng tính chống chịu đối với điều kện bất lợi của
MT.
3. Nguồn cung cấp các nguyên tố dinh d ỡng
khoáng cho cây:
a)Đất là nguồn chủ yếu cung cấp các nguyên tố
dinh d ỡng khoáng cho cây:
-Rễ cây chỉ hấp thụ đợc muối khoáng ở dạng hoà
tan( dạng ion K
+
,NH
4
+
,NO
3
..)
b)Phân bón cho cây trồng:
-Phân bón là nguồn quan trọng cung cấp các chất
dinh dỡng khoáng cho cây trồng.
-Lợng phân bón phải hợp lý để đảm bảo cho cây
phát triển tốt mà không gây ô nhiễm môi trờng đất
và nớc.
4. Củng cố:
- Hình 5.1, 5.2, Hình 6.1 sách giáo khoa .
2.Học sinh: Đọc bài và chuẩn bị cách trả lời các lệnh SGK trước ở nhà
III. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Quan sát kênh hình + trả lời câu hỏi => Hồn thiên kiến thức của bài.
IV. TIẾN TRÌNH:
1 Ổn định tổ chức lớp:
Kiểm tra sĩ số học sinh
2 Kiểm tra bài cũ:
a. Thế nào là ngun tố dinh dưỡng thiết yếu? ( 3đ)
* Đáp án và biểu điểm:
- HS nêu đúng, đủ 3 ý trong khái niệm ngun tố dinh dưỡng thiết yếu. Mỗi ý ( 1đ)
b. Hồn thành phiếu bài tập sau: ( 4đ).
Ngun tố Dấu hiệu thiếu Vai trò
Nitơ Các lá hố vàng, cây còi cọc, Là thành phần của prơtêin, axit nuclêic.
8
chết sớm.
Photpho Lá có màu lục sẫm, các gân lá
màu huyết dụ, cây còi cọc.
Là thành phần của axit, phôtpholipit,
côenzim.
Magiê Trên phiến lá có các vệt màu
đỏ, da cam, vàng, tím.
Thành phần diệp lục.
Canxi Trên phiến lá có các vệt màu
đỏ, da cam, vàng, tím.
Thành phần của vách Tb, màng TB, hoạt
hoá enzim.
3 Giảng bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG BÀI HỌC
- GV yêu cầu HS quan sát hình 5.1; 5.2 trả lời
Prôtêin enzim
Axit nuclêic
GV lưu ý HS quá trình này thực hiện trong mô
rễ và mô lá có các nguyên tố vi lượng ( Mo, Fe )
là các côfactor hoạt hoá các quá trình khử trên.
Quá trình này có thể xảy ra ở lá, rễ hoặc cả lá và
rễ tuỳ loại cây.
- GV cho HS nghiên cứu mục 2.
NH
3
trong mô thực vật được đồng hoá như
thế nào?
- HS nêu được NH
3
trong mô thực vật được
I. VAI TRÒ SINH LÍ CỦA NGUYÊN TỐ
NITƠ .
- Cây hấp thụ nitơ chủ yếu dưới dạng: nitơ
nitrat (NO
3
-
) và nitơ amôn (NH
4
+
).
- Nitơ có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự
sinh trưởng, phát triển của cây trồng và quyết
định năng suất, chất lượng thu hoạch.
-Vai trò cấu trúc: Nitơ có trong thành phần của
hầu hết các chất trong cây ( prôtêin axit nuclêic,
3
→ axit amin
- Chuyển vị amin:
a.a + axit xêto → axit xêto mới + a.a mới.
9
ng hoỏ theo 3 con ng:
- Amin hoỏ trc tip:
- Chuyn v amin.
- Hỡnh amit.
Hỡnh thnh amit cú ý ngha gỡ?
- HS nờu c:
+ Gii c cho cõy khi NH
3
tớch lu nhiu.
- Ngun d tr nhúm amin cn cho quỏ trỡnh
tng hp a.a, trong c th thc vt khi cn thit.
- Hỡnh thnh amit:
a.a icaboxilic + NH
3
amit
- Amit giỳp gii c NH
3
tt nht.
- Amit l ngun d tr NH
3
cho cỏc quỏ trỡnh
tng hp axit amin trong c th thc vt khi cn
thit.
Vớ d: Axit glutamic + NH
3
4
+
):
A. thc hin thc vt B. l quỏ trỡnh ụxy hoỏ nit trong khụng khớ
C. thc hin nh nitrognaza D. bao gm phn ng khNO
3
-
NO
2
-
5 Hng dn hc sinh t hc bi nh:
- Nắm vững phần in nghiêng trong sách giáo khoa.
- Chuẩn bị câu hỏi : 1, 2, 3, 4, 5 trang 25
Phần bổ sung kiến thức
- Đọc mục em có biết trang 25
V/ RT KINH NGHIM:
-Ni dung:
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
10
-Phng phỏp:
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
-S dng dựng, thit b dy hc:
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
Tun 5 Ngy dy:..
Tiờt : 5
III. NGUN CUNG CP NIT T NHIấN
CHO CY:
1. Nit trong khụng khớ:
11
Copyright: Tài liệu đại học ©