LỜI MỞ ĐẦU:
Trong thời đại ngày nay ,việc toàn cầu hóa nên kinh tế đang diễn ra nhanh
chóng. Thông tin là một công cụ chiến lược của mọi nhà kinh doanh khắp nơi
trên thế giới, nhà kinh doanh cần phải có các thông tin như: thông tin thò trường,
thông tin về giá cả các yếu tố sản xuất, về cước phí vận tải, các phương tiện bảo
hiểm hàng hóa, khả năng về vốn, những yêu cầu của hải quan, các loại thuế
suất...Để nhà kinh doanh có quyết đònh đúng đắn. Tuy nhiên nhiều doanh
nghiệp ở Việt nam, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, vẫn không có khả
năng tiếp cận các thông tin trên thế giới có liên quan đến lónh vực sản xuất kinh
doanh của mình hoặc giới thiệu sản phẩm cho các khách hàng tiềm năng ở nước
ngoài bởi vì họ không có khả năng đầu tư cho việc thu thập thông tin và quảng
bá sản phẩm trên qui mô thò trường quốc tế.
Thương mại điện tử (electronic-commerce) chính là một công cụ hiện đại
sử dụng mạng Internet giúp cho các doanh nghiệp có thể thâm nhập vào thò
trường thế giới, thu nhập các thông tin quản trò nhanh hơn, nhiều hơn, chính xác
hơn. Với Thương mại điện tử, các doanh nghiệp cũng có thể đưa ra các thông tin
về sản phẩm của mình đến các đối tượng khách hàng tiềm năng khác nhau ở
mọi nơi trên thế giới-những nơi mà có thể kết nối Internet. Khi đó với chi phí
đầu tư thấp và nhiều tiện ích khác, các doanh nghiệp có thu được nhiều lợi ích
như:
• Thu thập được các thông tin phong phú về thò trường và đối tác;
• Đưa thông tin của mình trên phạm vi không gian ảo rộng lớn không bò giới
hạn bởi vò trí đòa lý hay biên giới quốc gia và tất cả những người , những
doanh nghiệp kết nối Internet có thể xem được thông tin này vào bất cứ lúc
nào.
• Trao đổi thông tin với khách hàng, đối tác nhanh hơn, nhiều hơn với chi phí
thấp hơn nhiều lần so với các phương pháp truyền thống.
Ở Việt nam , Thương mại điện tử đã được bàn đến rất nhiều trong đời sống
kinh tế xã hội. Đã có nhiều doanh nghiệp Việt nam đi đầu trong việc khai thác
các lợi thế của Thương mại điện tử để tìm kiếm các cơ hội kinh doanh mới,

và thế giới .
Phạm vi nghiên cứu và giới hạn của đề án.
Để thực hiện các mục tiêu đã đề ra, đề án sẽ trình bày và phân tích những
vấn đề cơ bản về việc sử dụng Internet , một số mô hình ứng dụng Thương mại
điện tử cho các doanh nghiệp trên thế giới và ứng dụng trong các doanh nghiệp
vừa và nhỏ ở Việt Nam .

Chương 1:
MỘT SỐ VẤN ĐỀ TỔNG QUAN VỀ INTERNET VÀ THƯƠNG MẠI
ĐIỆN TỬ
1.1 Mạng Internet với các doanh nghiệp.
 Internet: Là một hệ thống gồm các mạng máy tính được liên kết với nhau
trên phạm vi toàn thế giới, tạo điều kiện thuận lợi cho các dòch vụ truyền
thông dữ liệu, như đăng nhập từ xa, truyền các tệp tin, thư tín điện tử và
các nhóm thông tin.
Internet là một phương pháp nối các mạng máy tính hiện hành, phát triển một
cách rộng rãi tầm hoạt động của từng hệ thống thành viên.
Theo số liệu thống kê của trung tâm thông tin mạng Internet Việt Nam – Bộ
Bưu Chính Viễn Thông ta có số liệu như bảng sau: (Bảng 1)
Tình hình phát triển Internet trên thế giới và trong khu vực tính đến tháng 6
năm 2003

Quốc Gia
Dân số
Số người sử dụng
Internet
Phần trăm
%
Singapore 4,225,000 2,300,000 54.44%
Malaysia 24,000,000 8,000,000 33.33%

3,808,790,000 201,079,000 5.28%
Châu Phi
897,600,000 7,950,000 0.89%
Thế Giới
6,315,820,000 591,574,400 9.37%
Từ bảng trên chúng ta thấy rõ rằng Internet càng được nhiều người quan tâm,
sử dụng và khai thác. Rõ ràng đây là một xu hướng không tránh khỏi đối với bất
cứ một quốc gia nào, do đó việc tìm hiểu, nâng cao kiến thức và khai thác
Internet có hiệu quả chính là ở mỗi người, mỗi doanh nghiệp và của mọi cấp
chính quyền.
 Internet với các doanh nghiệp .
Để tạo ra cảm giác an toàn khi sử dụng Internet để liên lạc với các nhà cung
cấp và các khách hàng, một doanh nghiệp cần phải chắc chắn trong việc nhận
dạng đối tác ở phía bên kia của giao dòch và ràng buộc về mặt pháp lý
bằng bất kỳ một thoả thuận nào đó bằng điện tử. Người ta vẫn đang thảo luận
để tìm kiếm các phương thức bảo mật tốt hơn trên Internet và các chủ đề trong
các cuộc thảo luận này là: mã hoá, chữ ký số hoá và chứng chỉ số hoá.
Mã hoá: là một công nghệ ghi lại thành mật mã một thông điệp trước khi
nó được gửi đi và giải mã khi người ta nhận được nó. Mã hoá dùng để bảo vệ
một thông điệp không bò xem và thay đổi trái phép.
Chữ ký số hoá: là một dạng của chữ ký điện tử, sử dụng kó thuật mật mã để
kiểm tra người gửi thông điệp có đúng là người gửi thật không và có nội dung
chưa bò thay đổi từ khi bức thông điệp được gửi đi. Hoa Kỳ là nước đầu tiên
công nhận chữ ký điện tử.
Chứng chỉ số hoá: là một dạng bảo đảm bằng điện tử xác nhận một thông
điệp là xác thực. Điều này cũng như khái niệm về các chứng chỉ bằng giấy như
giấy khai sinh, hộ chiếu và bằng lái xe. Giấy chứng chỉ (như bằng lái xe) được
một bên thứ ba đáng tin cậy (như nhà nước) chỉ ra bằng những thông tin trong
thông điệp (tên, đòa chỉ, ...) là đáng tin cậy.
Hiện nay các doanh nghiệp cũng lo lắng về việc Chính Phủ có thể đánh

Thuật ngữ “thương mại”(Commerce) cần được diễn giải theo nghóa rộng để
bao quát các vấn đề nảy sinh ra từ mọi mối quan hệ mang tính chất thương mại,
dù có hay không có hợp đồng. Các mối quan hệ mang tính chất thương mại
(Commercial) bao gồm, nhưng không phải chỉ bao gồm, các giao dòch sau đây:
“bất cứ giao dòch nào về cung cấp hoặc trao đổi hàng hoá dòch vụ, thoả thuận
phân phối, đại diện hoặc đại lý thương mại, uỷ thác hoa hồng, cho thuê dài hạn,
xây dựng các công trình; tư vấn;kó thuật công trình; đầu tư; cấp vốn; ngân hàng;
bảo hiểm; thoả thuận khai thác hoặc tô nhượng; liên doanh và các hình thức
khác về hợp tác công nghiệp hoặc kinh doanh; chuyên chở hàng hoá hay hành
khách bằng đường biển, đường không, đường sắt hay đường bộ.”
Theo tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Thương mại điện tử bao gồm việc
sản xuất, quảng cáo, bán hàng và phân phối sản phẩm được mua bán và thanh
toán trên mạng Internet, nhưng được giao nhận một cách hữu hình, cả các sản
phẩm được giao nhận cũng như những thông tin được số hoá thông qua mạng
Internet.
Do vậy thương mại trong thương mại điện tử không chỉ buôn bán hàng hoá và
dòch vụ theo cách hiểu thông thường, mà bao quát một phạm vi rộng hơn nhiều,
và do đó việc áp dụng thương mại điện tử sẽ làm thay đổi hình thái hoạt động
của hầu hết các hoạt động kinh tế. Theo ước tính, đến nay có tới trên 1300 lónh
vực ứng dụng thương mại điện tử, trong đó, buôn bán hàng hoá và dòch vụ chỉ là
một lónh vực;
Thương mại điện tử mở ra các hoạt động hiệu quả cho kết quả trong những
khoảng thời gian ngắn hơn, cải thiện sự phản hồi với khách hàng và làm giảm
chi phí điều hành. Hầu hết các công ty đang đầu tư vào thương mại điện tử ngày
nay mong muốn có một hệ thống quản lý được các giao dòch thương mại nội bộ
và qua các kênh phân phối. Một kênh phân phối có thể bao gồm các tổ chức
bán hàng và marketing, các nhà sản xuất, các nhà thầu phụ, các nhà cung cấp
nguyên vật liệu, những người bán lẻ, các nhà sản xuất thiết bò đầu tiên và
những người tiêu dùng. Trong kênh phân phối còn có các cơ quan Chính Phủ để
kiểm soát thuế quan và các nhu cầu an ninh, các công ty bảo hiểm để bảo vệ

5. Tự động hoá trong các giao dòch người – máy,
6. Quá trình thanh toán thực hiện bằng điện tử thông qua các ứng dụng của
thương mại điện tử,
7. Quá trình giao hàng thực hiện bằng điện tử với các mặt hàng số hoá,
Để thấy rõ hơn đặc điểm của thương mại điện tử, ta có thể xem xét một
quá trình mua hàng cho một doanh nghiệp trong hai điều kiện có thể ứng dụng
thương mại điện tử và truyền thống (xem bảng 2). Ta có thể thấy nhiều bước
trong hai hình thức này giống nhau, nhưng phương pháp nhận và truyền thông
tin trong cả hai chu trình lại rất khác nhau. Rất nhiều phương tiện truyền tin
được sử dụng trong hình thức thương mại truyền thống làm cho sự phối hợp trở
nên khó khăn hơn và làm tăng thời gian cần thiết cho cả quá trình. Nhưng khi
ứng dụng thương mại điện tử, các bước đều sử dụng đến kó thuật số, chỉ có các
ứng dụng khác nhau để chuyển và xử lý dữ liệu trong suốt quá trình. Hiệu quả
trong quá trình tăng hơn hẳn do ta có thể có toàn bộ các thông tin ngay lập tức
và cũng có thể mua hàng ngay với chỉ một loại phương tiện truyền tin.
Đây chính là lợi ích mà thương mại điện tử sẽ mang lại. Tuy hàng hoá thông
thường thì không thể chuyển qua Internet, nhưng ngày càng có nhiều hàng hoá
và dòch vụ (như: phần mềm chương trình máy tính, trò chơi, thông tin ...) cho
phép ta truyển tải bằng điện tử làm cho thương mại điện tử thực sự trở nên
mạnh mẽ và cần thiết hơn bao giờ hết.
Bảng 2. So sánh thương mại điện tử và thương mại truyền thống
Các bước
Thương mại truyền
thống (sử dụng nhiều
phương tiện truyền tin)
Thương mại điện tử (sử
dụng một phương tiện
truyền tin duy nhất)
Ưu điểm của
thương mại điện

Nhận đơn hàng (bán
Fax, bưu điện Thư điện tử, EDI Nhanh, chính
xác
Kiểm tra kho hàng Mẫu in sẵn, Điện
Thoại, Fax
Cơ sở dữ liệu trực
tuyến
Số liệu chính
xác do luôn cập
nhật
Lập lòch giao hàng Mẫu in sẵn Thư điện tử, Cơ sở dữ
liệu trực tuyến
Có khả năng tự
động hoá
Viết hoá đơn Mẫu in sẵn Cơ sở dữ liệu trực
tuyến
Tự động
Chuyển hàng Người chuyển hàng Người chuyển hàng
Internet
Gần như tức
thời đối với SP số
hoá
Giấy báo đã nhận
hàng
Mẫu in sẵn Thư điện tử Nhanh
Gửi hoá đơn (bán)
Nhận hoá đơn (mua)
Bưu điện Thư điện tử, EDI Nhanh
Lập lòch thanh toán Mẫu in sẵn EDI, Cơ sở dữ liệu trực
tuyến

- Giảm chi phí tồn kho
- Chi phí bán hàng và chi phí tiếp thò thấp hơn
- Tận dụng được các cơ hội kinh doanh
- Vận tải hậu cần có hiệu quả hơn
- Dòch vụ khách hàng phong phú hơn
- Chu kỳ kinh doanh ngắn hơn
Chương 2. THỰC TRẠNG VỀ ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ Ở
CÁC DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ Ở VIỆT NAM
Con đường tiếp cận thương mại điện tử của mỗi quốc gia thường gồm 3 giai
đoạn: chuẩn bò – chấp nhận – ứng dụng và các giai đoạn này cũng thường đan
xen vào nhau.
Giai đoạn chuẩn bò gồm các hoạt động từ tuyên truyền, nâng cao nhận thức,
kiến thức, xác đònh mức độ sẵn sàng đối với thương mại điện tử để biết những
yếu tố cần thay đổi hoặc hiệu chỉnh, nhằm đảm bảo thích ứng trên mọi bình
diện. Nước ta đang tiến hành những bước đầu tiên của giai đoạn thứ nhất, nhưng
cũng đã xuất hiện bóng dáng của giai đoạn sau. Một mặt, nhận thức về thương
mại điện tử được khơi dậy và nâng cao dần, kiến thức về thương mại điện tử
đang từng bước được phổ biến trên toàn quốc; mặt khác, chấp nhận và ứng dụng
thương mại điện tử đã và đang được một số cơ quan và doanh nghiệp triển khai.
Trên thực tế, sau gần 5 năm hoà mạng Internet, trình độ ứng dụng và phát
triển thương mại điện tử ở các doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam còn thấp là
do các nguyên nhân sau:
Một là, cơ sở hạ tầng về công nghệ thông tin và viễn thông còn yếu kém: số
lượng điện thoại và thuê bao Internet tính trên đầu người còn thấp: 1.903.160
thuê bao chiếm 2.35% dân số (tính đến tháng 6 năm 2003), chất lượng và tốc độ
đường truyền còn thấp, chi phí liên quan còn cao. Về viễn thông, Việt Nam có 3
cổng đi quốc tế và 8 trạm mặt đất có khả năng liên lạc trực tiếp tới gần 30 nước
và gián tiếp tới trên 300 nước. Mạng điện thoại đã được số hoá và tỷ lệ thuê
bao trung bình toàn quốc đạt 4 máy/100 dân.
Việt Nam chính thức tham gia vào mạng Internet toàn cầu ngày 19 tháng 11

FPT
Netnam