Phan Thị Ngoãn- MN Mai Thủy

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: LÀM THẾ NÀO ĐỂ THỰC HIỆN TỐT HOẠT ĐỘNG
TẠO HÌNH “VẼ THEO ĐỀ TÀI” CHO TRẺ 4-5 TUỔI
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Bác Hồ nói: “Không có giáo dục thì không nói gì đến kinh tế văn hóa”. Sản
phẩm của giáo dục chính là con người mà con người là mục tiêu, động lực của sự
phát triển đất nước, trong tương lai, đó chính là thế hệ trẻ. Vì vậy việc chăm sóc giáo
dục trẻ ngay từ khi còn nhỏ là vô cùng quan trọng trong sự nghiệp giáo dục, nhằm
hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ sau này.
Nâng cao chất lượng giáo dục nói chung, hoạt động tạo hình nói riêng và thể
loại dạy trẻ vẽ “theo đề tài” là việc làm cần thiết để phát triển năng khiếu của trẻ
một cách tự nhiên.
Trong chương trình giáo dục mầm non, hoạt động tạo hình luôn hấp dẫn đối
với trẻ lứa tuổi mầm non, giúp trẻ phản ánh thế giới xung quanh cuộc sống con
người một cách đa dạng phong phú và hấp dẫn. Thông qua hoạt động tạo hình trẻ
được thử sức mình trong việc thể hiện và sáng tạo thế giới riêng theo tư duy của
mình.
Hoạt động tạo hình phát triển ở trẻ khả năng quan sát, trí tưởng tượng sáng tạo
khả năng phối hợp giữa mắt và tay, hoàn thiện 1 số kỹ năng cơ bản ( vẽ, phối màu..).
Hơn nữa tư duy của trẻ gắn liền với cảm xúc, ý muốn chủ quan nên trẻ ghi nhớ
những gì trẻ cảm thấy thích thú và say mê thực hiện ý tưởng của mình.
Hoạt động tạo hình có nhiều nội dung, song hiểu rõ được tầm quan trọng của
việc hình thành cho trẻ một số tố chất và thói quen tốt qua giờ học vẽ theo đề tài, tôi
đã suy nghĩ tìm ra các biện pháp để tổ chức cho trẻ hoạt động với tạo hình vẽ theo đề
tài một cách tốt nhất. Đó là lý do tôi chọn đề tài: Một số biện pháp để tổ chức tốt
hoạt động tạo hình “ Vẽ theo đề tài” cho trẻ 4-5 tuổi.
2. Điểm mới, phạm vi áp dụng đề tài:




dưỡng thẩm mỹ hình thành tình yêu đối với vẻ đẹp thiên nhiên, cuộc sống, con
người và yêu cái đẹp.
Tạo hình giúp cho trẻ mở rộng thêm sự hiểu biết cái đẹp trong thiên nhiên, đồ
vật, con vật, màu sắc nhằm tạo cho trẻ những biểu tượng đa dạng về thế giới xung
quanh. Hoạt động vẽ theo đề tài là hoạt động thể hiện rõ nhất, sự sáng tạo của trẻ.
Trẻ rất thích thú khi được vẽ tranh. Khi trẻ được vẽ tranh trẻ thỏa trí tò mò, mong
muốn tạo ra sản phẩm bằng chính đôi tay của mình, khi cho trẻ vẽ tranh cũng là cách
rèn luyện sự kiên trì của trẻ, sáng tạo, rèn luyện các kỹ năng vẽ, cách tô màu, tư thế
ngồi. Vì vậy, trong khi giảng dạy giáo viên không chỉ cung cấp những kiến thức cơ
bản mà còn phải hướng dẫn,mở rộng vấn đề, tạo hứng thú cho trẻ.
Bên cạnh đó có một vấn đề không thể thiếu được, đó chính là sự khích lệ,
động viên kịp thời của giáo viên đối với những sản phẩm mà trẻ làm ra, hay đối với
những trẻ chưa làm tốt hay chưa hoàn thành xong sản phẩm của mình thì một lời
khích lệ sẽ làm cho trẻ cố gắng hơn nữa trong giờ hoạt động lần sau.
Khi tôi chọn đề tài: Làm thế nào để thực hiện tốt hoạt động tạo hình “Vẽ
theo đề tài” cho trẻ 4-5 bản thân tôi gặp phải những khó khăm và thuận lợi sau:
* Thuận lợi:
- Lớp được sự quan tâm, hướng dẫn, giúp đỡ nhiệt tình của ban giám hiệu nhà
trường, phòng GD ĐT tạo điều kiện tối đa , về cơ sở vật chất tương đối đầy đủ để
phục vụ cho dạy và học.
- Bản thân có trình độ chuyên môn đạt trên chuẩn, luôn được nhà trường tạo điều
kiện tham gia đầy đủ các lớp tập huấn do trường, cụm, phòng giáo dục tổ chức.
- Lớp học rộng rãi thoáng mát
- Phụ huynh thường xuyên quan tâm trao đổi việc học tập của con em với giáo viên
Khó khăn:
- Trang thiết bị đồ dùng dạy học theo thông tư 02 chưa phong phú, chưa hấp dẫn trẻ
- Số trẻ trong lớp vẫn chưa đồng đều về chất lượng, nhiều trẻ còn chưa biết cách cầm
bút, chưa ngồi đúng tư thế, chưa biết thể hiện được ý định của mình, sản phẩm của

%

Kỹ năng vẽ

3/20

15

4/20

20

7/20

35

6/20

30

Kỹ năng phối màu

2/20

10

4/20

20


giờ hoạt động góc, hoạt động ngoài trơi, giờ đón trả trẻ…
2. Các giải pháp thực hiện:
2.1. Xây dựng kế hoạch:


Để hoạt động “Vẽ theo đề tài” có hiệu quả thì trước hết giáo viên phải xây
dựng kế hoạch hợp lý, cụ thể. Kế hoạch phải xây dựng từ đơn giản đến phức tạp, từ
dễ đến khó. Khi xây dựng kế hoạch cần chú ý bám sát vào kế hoạch của trường, tình
hình thực tế của lớp, đặc điểm nhận thức và chương trình thực hiện của trẻ, để có
hướng giáo dục phù hợp với độ tuổi. Kế hoạch phải có sự phê duyệt, chỉnh sửa của
nhà trường.
Muốn xây dựng kế hoạch tốt, trước hết bản thân cần nắm vững nguyên tắc và cân
nhắc kỹ nội dung, yêu cầu cần truyền đạt. Với chủ điểm này thì giáo viên cần làm
gì? Yêu cầu trẻ đạt được là gì? Trẻ hiểu được những nội dung gì?
Sau mỗi chủ đề, cô giáo cần đánh giá xem trẻ nắm được những nội dung gì? Thực
hiện những kỹ năng gì?...Từ đó, giáo viên có biện pháp giáo dục thích hợp và đề ra
những yêu cầu, nội dung về kiến thức, kỹ năng cho chủ đề tới.
Bên cạnh đó, để lôi cuốn trẻ đi vào hoạt động “Vẽ theo đề tài” thì giáo viên cần
phải tìm tòi những sáng kiến mới, những thủ thuật sư phạm, phong cách đứng lớp
thật tự tin, vui vẻ gây sự chú ý của trẻ và từ đó dùng ngôn ngữ của mình để truyền
đạt tới trẻ một cách sinh động và lôi cuốn.
Hoạt động tạo hình “Vẽ theo đề tài” là hình thức tạo hình mang tính tự do ít phụ
thuộc vào mẫu. Ở hình thức này, giáo viên trao đổi với trẻ về nội dung đề tài, giúp
trẻ phát triển trí nhớ hình tượng. Dạy trẻ biết lựa chọn đối tượng thể hiện phù hợp
với đề tài đã cho và tạo sản phẩm theo ấn tượng của trẻ, cũng cố những kiến thức kĩ
năng đã học. Hình thức này thể hiện ở ý tưởng của trẻ là chủ yếu vì thế giáo viên chỉ
gợi ý và định hướng cho trẻ, khuyến khích trẻ nói lên ý tưởng của mình là chính.
2.2. Công tác tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ:
Bản thân tốt nghiệp trung cấp sư phạm mầm non song tôi không dừng lại ở
đó, tôi tham gia học lớp Đại học SPMN nhằm nâng cao thêm trình độ chuyên môn

Muốn trẻ tham gia vào hoạt đông tạo hình “Vẽ theo đề tài” có hiệu quả thì
giáo viên phải chuẩn bị những hình mẫu đẹp mắt, chuẩn và mang tính thẩm mỹ, tư
duy của trẻ là tư duy trực quan hình tượng. Trẻ bị thu hút bởi các màu sắc rự rỡ


những hình thù ngộ nghĩnh sinh động dưới con mắt trẻ cái gì mới lạ cũng gợi cho trẻ
sự tò mò. Vì lẽ đó muốn lôi cuốn trẻ vào giờ học vẽ, ngoài các bức tranh bằng màu
nước, sáp tôi còn sưu tầm nhiều tranh nghệ thuật và làm thêm nhiều đồ dùng mẫu
bằng chất liệu khác nhau như : tranh đàn gà bằng đất nặn, tranh ngôi nhà bé bằng lá
cây, hạt…Những đồ dùng đó giúp trẻ tích lũy được nhiều cảm xúc, vốn hiểu biết để
thể hiện trong tranh vẽ của mình.
Trong giờ hoạt động tạo hình có thể lồng ghép các bài hát, bài thơ, câu đố, trò
chuyện cùng trẻ để làm cho giờ hoạt động diễn ra nhẹ nhàng hơn.
Giáo viên cần phải chuẩn bị giáo án thật nhuần nhuyễn, đưa ra mục tiêu phù
hợp với khả năng nhận thức của trẻ. Tác phong lên lớp nhẹ nhàng, tự tin, vui vẻ tạo
sự chú ý của trẻ.
2.4. Phát triển khả năng tạo hình cho trẻ mọi lúc, mọi nơi:
Ngoài việc tạo hứng thú cho trẻ ở tiết học. Tôi còn nghiên cứu tạo hứng thú
cho trẻ mọi lức mọi nơi, trong giờ đón trả trẻ, hoạt động ngoài trời, hoạt động góc.
Ngoài vẽ tôi còn động viên trẻ làm đồ chơi trong giờ hoạt động góc.
Ví dụ: *Giờ hoạt động ngoài trời: Trẻ dùng phấn vẽ hoa, quả, đồ chơi những
biểu tượng mà trẻ thích.
* Giờ hoạt động chiều: Tôi cho trẻ kể về những con vật mà trẻ thích và cho trẻ
vẽ nặn những con vật đó.
Được hoạt động, được chơi với sản phẩm của mình làm ra, trẻ rất thích thú tự
hào, càng say mê với môn học vẽ và làm ra các sản phẩm đồ dùng đồ chơi cho lớp.
Và từ những hoạt động này, khả năng thẩm mỹ, sự khéo léo của đôi tay trẻ đã được
nâng lên rất nhiều.
Bên cạnh dạng tạo hình ở lớp, tôi thường gợi ý cho trẻ tạo hình ở nhà bằng
cách trao đổi với phụ huynh để cùng nhắc nhở, động viên hướng dẫn trẻ thực hiện 1

tượng. Sử dụng tranh vẽ phải chú ý đến đường nét, màu sắc. Đường nét phải rõ ràng,
cụ thể nhằm giúp trẻ dễ định hình. Không nên cầu kỳ hoặc chi tiết quá làm trẻ khó
nắm bắt, khó tưởng tượng. Màu sắc khi sử dụng cũng phải phù hợp như: Màu bút
sáp, màu bút long, màu nước…nói chung là những màu đặc trưng cơ bản mà trẻ biết,


trẻ gọi được tên dễ dàng. Không nên sử dụng các tranh vẽ có màu sắc mang tính
nghệ thuật cao không phù hợp với khả năng, sở thích của trẻ.
b. Nắm vững phương pháp và khả năng nhận thức của trẻ.
Trước khi cho trẻ tham gia vào hoạt động, phải tìm hiểu khả năng nhận thức, đặc
điểm tâm lý của trẻ, của lớp. Nắm vững mục tiêu, nội dung, phương pháp của hoạt
động. Soạn bài, làm đồ dùng và thâm nhập giáo án thật nhuần nhuyễn để truyền đạt
kiến thức cho trẻ một cách có hiệu quả. Vận dụng linh hoạt sáng tạo, thay đổi hình
thức vào bài sao cho sinh động hấp dẫn bằng cách dùng những câu nói nhẹ nhàng,
nét mặt vui tươi, sử dụng các trò chơi, đồ dùng trực quan ..tạo tình huống bất ngờ để
thu hút sự chú ý của trẻ.
Ví dụ: Khi thực hiện đề tài ''Vẽ những bông hoa'', tôi tạo hựng thú cho trẻ
bằng cách đọc mây câu thơ giới thiệu về hoa: Mùa xuân đã đến
Với bầy trẻ thơ
Muôn hoa đua nở
Cây cỏ tốt tươi
Chúng như vui cười
Đón chào các bạn”
Sau đó, tôi cùng trẻ đàm thoại về đặc điểm của một số loại hoa, cách thực hiện đề
tài.
Mặt khác, để phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ trong giờ dạy
cô phải đặc biệt chú ý đến lời giảng. Lời giảng của cô phải rõ ràng, chính xác, dễ
hiểu, lời giảng phải kết hợp với câu hỏi. Vì câu hỏi là một phương tiện để giúp trẻ
tích cực tham gia vào hoạt động, trẻ biết suy nghĩ, tìm ra câu trả lời. Từ đó, trẻ tập
trung chú ý vào vấn đề. Tuy nhiên, câu hỏi đưa ra phải vừa sức với trẻ. Câu hỏi

sẽ biết nhận xét tranh mình và tranh bạn.
3. Kết quả đạt được:
Với những biện pháp như trên tôi đã vận dụng vào tình hình thực tế một cách
hợp lý và đã thu được những kết quả đáng khích lệ.
* Đối với trẻ:


- Trẻ lớp tôi có những chuyển biến rõ nét, từ chỗ trẻ cầm bút chưa đúng cách,
ngồi chưa đúng tư thế, nay đã có 100% trẻ biết cách cầm bút thành thạo và ngồi
đúng tư thế.
- Hầu hết các tiết tạo hình vẽ theo đề tài 100% trẻ đều hoàn thành sản phẩm,
nhiều trẻ còn thể hiện sản phẩm của mình rất sáng tạo. Đặc biệt trẻ rất hứng thú tham
gia vào hoạt động tạo hình vẽ theo đề tài.
- Tôi đã chọn ra những cháu có năng khiếu để bồi dưỡng thêm và kết hợp với
phụ huynh có hướng bồi dưỡng năng khiếu cho trẻ.
- Lớp học, góc tạo hình đã có rất nhiều tranh đẹp, sáng tạo của trẻ để trưng
bày.
Điều đó được thể hiện qua bảng khảo sát:
Nội dung khảo

Tốt
Khá
Trung bình
Yếu
Số trẻ Tỉ lệ Số
Tỉ lệ Số trẻ Tỉ lệ Số trẻ Tỉ lệ
%

sát
Kỹ năng vẽ


6/20

30

7/20

35

8/20

40

5/20

25

%

1/20

5

màu
Bố cục tranh

* Đối với giáo viên:
- Từ những việc làm cụ thể như trên, bản thân đã đúc kết được nhiều kinh
nghiệm, đã nắm chắc được các phương pháp giáo dục trẻ.
- Quá trình thực hiện các biện pháp trên giúp tôi tự tin, vững vàng hơn khi lên

Như chúng ta đã biết, ở trường mầm non tạo hình giữ một vị trí quan trọng
nhằm góp phần giáo dục thẩm mỹ và hình thành nhân cách của trẻ. Thông qua hoạt
động tạo hình đặc biệt là hoạt động “Vẽ theo đề tài” nhằm khơi gợi và phát huy


khiếu thẩm mỹ vốn có ở trẻ. Gây cho trẻ hứng thú trước cái đẹp, tiến tới hình thành
ở trẻ thị hiếu thẩm mỹ. Trẻ được hoạt động tạo hình là giúp trẻ bước đầu làm quen
với các phương tiện và ngôn ngữ tạo hình như: Đường nét, hình dáng, màu sắc, bố
cục…thông qua đó phát triển năng lực quan sát phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng
sáng tạo.
Việc dạy trẻ hoạt động tạo hình “vẽ theo đề tài'' là một điều không phải dễ. Vì
vậy, để trẻ tham gia có hiệu quả thì phải có sự dẫn dắt của giáo viên. Trẻ tham gia
hoạt động tạo hình nói chung và tiết vẽ theo đề tài nói riêng là một việc làm rất cần
thiết nhằm giúp trẻ phát triển về mọi mặt như đức, trí, thể, mỹ. Qua đó, vốn biểu
tượng về thế giới xung quanh của trẻ càng phong phú hơn, trẻ có thể sử dụng các kỹ
năng đơn giản để thể hiện được ý định của mình. Muốn thực hiện đạt hiệu quả cao
khi tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ, giáo viên cần phải nắm chắc phương pháp,
tác phong nhẹ nhàng, linh hoạt, đồ dùng, đồ chơi, tranh ảnh đẹp, bắt mắt với trẻ.
Phải dạy trẻ ở mọi lúc mọi nơi, phối hợp với phụ huynh để cùng giúp đỡ trẻ.
Trên đây là những kinh nghiệm nhỏ tôi đã áp dụng có kết quả trong các giờ
dạy vẽ thể loại “ Vẽ theo đề tài” . Trẻ tôi rất thích thú khi tham gia giờ học vẽ. Tuy
kinh nghệm còn khiêm tốn nhưng được đúc rút trong quá trình giảng dạy, tôi muốn
tổng hợp lại để cùng trao đổi với bạn bè, đồng nghiệp. Mong rằng những biện pháp
này sẽ áp dụng có hiệu quả hơn khi được các cấp lãnh đạo, các bạn đồng nghiệp góp
ý, bổ sung thêm và tích cực đổi mới trong quá trình vận dụng để đưa chất lượng
chăm sóc giáo dục trẻ được ngày càng phát triển nhằm đáp ứng với yêu cầu giáo dục
Mầm non mới trong giai đoạn hiện nay.
2. Kiến nghị, đề xuất:
- Nhà trường, PGD tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên. Tăng cường công
tác dự giờ, thao giảng học hỏi chuyên môn ở đồng nghiệp để nâng cao trình độ