ĐỀ TÀI:

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI
KHÁM PHÁ KHOA HỌC QUA HOẠT ĐỘNG THÍ NGHIỆM,
QUAN SÁT HIỆN TƯỢNG”

1. Phần mở đầu:
1.1. Lý do chọn đề tài:
Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình
cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị
cho trẻ em vào lớp một; hình thành và phát triển ở trẻ những chức năng tâm sinh lí,
năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kĩ năng sống cần thiết phù hợp
với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng
cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời.
Đối với giáo dục mẫu giáo, phương pháp giáo dục phải tạo điều kiện cho trẻ
được trải nghiệm, tìm tòi, khám phá môi trường xung quanh dưới nhiều hình thức
đa dạng, đáp ứng nhu cầu, hứng thú của trẻ theo phương châm “chơi mà học, học
bằng chơi”. Chú trọng đổi mới tổ chức môi trường giáo dục nhằm kích thích và tạo
cơ hội cho trẻ tích cực khám phá, thử nghiệm và sáng tạo ở các khu vực hoạt động
một cách vui vẻ. Kết hợp hài hoà giữa giáo dục trẻ trong nhóm bạn với giáo dục cá
nhân, chú ý đặc điểm riêng của từng trẻ để có phương pháp giáo dục phù hợp. Tổ
chức hợp lí các hình thức hoạt động cá nhân, theo nhóm nhỏ và cả lớp, phù hợp


với độ tuổi của nhóm /lớp, với khả năng của từng trẻ, với nhu cầu và hứng thú của
trẻ và với điều kiện thực tế.
Chính vì vậy khám phá khoa học là một hoạt động quan trọng trong việc
giáo dục trẻ ở trường mầm non, đặc biệt là đối với trẻ 5-6 tuổi, nó có tác dụng góp
phần tích cực vào việc giáo dục toàn diện cho trẻ . Qua hoạt động khám phá khoa
học, trẻ được trực tiếp quan sát, được thử nghiệm, được thực hành, điều đó giúp trẻ
nhớ sâu hơn và nắm chắc kiến thức đã học hơn, thông qua đó sẽ giúp trẻ phát triển

trong giai đoạn hiện nay.
2.Phần nội dung
2.1. Thực trạng của nội dung cần nghiên cứu.
“ Khám phá khoa học”- một thuật ngữ nghe qua tưởng chừng như xa vời và
quá tầm nhận thức đối với trẻ. Nhưng thực chất đó chỉ là những gì hết sức quen
thuộc, gần gũi thường diễn ra xung quanh cuộc sống của trẻ hằng ngày. Trong
những năm qua việc dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi khám phá khoa học qua hoạt động
thí nghiệm, quan sát hiện tượng hầu như chưa được chú trọng nên chưa phát huy


c tớnh tớch cc, sỏng to ca tr, có phần ảnh hởng đến việc chăm
sóc giáo dục trẻ .Với yêu cầu dy hc Ly tr lm trung tõm thỡ vic cho tr
khỏm phỏ khoa hc qua hot ng thớ nghim, quan sỏt hin tng l vic lm ht
sc cn thit v quan trng ca mi mt giỏo viờn mm non nhm nõng cao cht
lng chm súc giỏo dc tr phự hp vi tỡnh hỡnh hin nay.
Nm hc 2012 2013 tụi c phõn cụng dy lp mu giỏo 5-6 tui, qua
quỏ trỡnh thc hin vic chm súc giỏo dc tr, bn thõn tụi ó gp mt s thun
li v khú khn sau:
2.1.1. Thun li:
Bn thõn nhn c s quan tõm giỳp , ch o sõu sỏt ca ban giỏm hiu
nh trng tụi thc hin tt nhim v ca mỡnh, c nh trng u t v c
s vt cht to iu kin cho tụi tớch cc tham gia vo cỏc lp hc o to nờn
trỡnh chuyờn mụn khỏ vng vng.
Mt s ph huynh cú ý thc trỏch nhim, quan tõm n vic hc tp ca con
em mỡnh, phi hp thng xuyờn vi giỏo viờn.
Cỏc giỏo viờn trong trng luụn quan tõm, giỳp ln nhau.
Bn thõn ó nhiu nm dy tr mu giỏo 5-6 tui nờn phn no hiu c
c im tõm sinh lý, kh nng tip thu kin thc ca tr la tui ny.
2.1.2. Khú khn:
Trỡnh nhn thc, tip thu kin thc, k nng ca tr cũn hn ch, li

10/27 = 37%

LVPTTM 2/27 = 7,4%

5/27 = 18,5%

8/27 = 29,6%

12/27 = 44,4%

LVPTNN 2/27 = 7,4%

5/27 = 18,5%

7/27 = 25,9%

13/27 = 48,1%

LVPTTC 4/27 = 14,8%

8/27 = 29,6%

10/27 = 37%

5/27 = 18,5%

Qua kết quả trên, bản thân tôi nhận thấy chất lượng trên trẻ của lớp tôi còn
quá thấp so với yêu cầu của một trường đóng trên địa bàn khá thuận lợi. Điều đó
làm tôi luôn trăn trở và rút ra những nguyên nhân sau:


- Thí nghiệm phải phù hợp với nội dung chủ đề mà trẻ đang học.
- Dựa vào nguyên vật liệu thiên nhiên, phế liệu sẵn có trong địa phương để
lên kế hoạch nội dung cho thí nghiệm đó.
Ví dụ: Chủ đề “Nước và các hiện tượng thiên nhiên” cô giáo cho trẻ hoạt
động khám phá vật nào nổi, vật nào chìm. Chuẩn bị một chậu nước, một miếng sắt,
một miếng gỗ, một miếng nhựa, một cục nam châm.
+Bước 1: Cho trẻ tiếp xúc nhiều lần với đối tượng sắp thả vào nước, sau đó
cho trẻ gọi tên các đồ vật đó bằng câu hỏi: Đây là cái gì? Được làm bằng gì?
+Bước 2: Cho trẻ lần lượt thả các đồ vật đó vào chậu nước, trẻ được quan
sát và phát hiện vật nào nổi ( gổ, nhựa), vật nào chìm (nam châm, sắt)
+Bước 3:Lựa chọn và phân loại vật nào nổi để sang một bên, vật nào chìm
để sang một bên sau đó cô giáo giải thích vì sao vật này lại nổi, vật kia lại chìm.
+Bước 4: Cô giáo tổng hợp đánh giá, hôm nay trẻ đã làm được gì, phát hiện
điều gì?


Giải pháp 2: Tìm kiếm, nghiên cứu các thí nghiệm và chọn nguyên vật
liệu.
Tư duy của trẻ là tư duy trực quan hình tượng, nên việc sử dụng các hoạt
động thí nghiệm trong trong giảng dạy trẻ khám phá khoa học là rất quan trọng.
Đặc biệt, trẻ ở độ tuổi này rất thích tự tìm tòi, khám phá những điều mới lạ trong
cuộc sống, qua thao tác với các đồ vật thí nghiệm, trẻ sẽ tích lũy thêm kinh nghiệm
và hiểu biết nhiều hơn. Nếu trong một tiết học, cô không sử dụng đồ dùng trực
quan thì sẽ không thu hút được sự chú ý của trẻ và trẻ chóng chán, khiến chất
lượng dạy và học không cao. Hơn thế nữa đồ dùng trực quan là một minh họa sinh
động để giúp trẻ chú ý và tiếp thu một cách nhanh chóng nội dung vấn đề cô cần
truyền đạt. Chính vì vậy khi tìm kiếm, nghiên cứu các thí nghiệm và chọn nguyên
vật liệu phải đảm bảo được những tính sau:
- Lựa chọn các hoạt động thí nghiệm vừa sức với trẻ.
- Góc dành riêng cho trẻ khám phá gồm sách, các dụng cụ thí nghiệm đơn

hoạt động học, hoạt động ngoài trời, sinh hoạt chiều.


- Tạo cơ hội để trẻ tự học, nếu có điều kiện cho trẻ lặp lại thí nghiệm vài lần
để kiểm chứng, đồng thời tập cho trẻ tính kiên trì để tìm ra câu trả lời điều gì sẽ
xảy ra nếu…
- Cô có thể tổ chức cho cả lớp cùng khám phá hoặc tổ chức theo nhóm để
tạo mối thân thiện, đoàn kết trong lớp học.
- Cô giáo tôn trọng nhân cách của trẻ, phải chấp nhận những câu trả lời khác
nhau của trẻ (Luôn khen ngợi kịp thời với những câu trả lời đúng; nhẹ nhàng uốn
nắn, chỉnh sửa những câu trẻ lời chưa chính xác với tinh thần động viên, khuyến
khích là chính), chú ý quan tâm những trẻ yếu, nhút nhát, động viên kịp thời
những tiến bộ của trẻ.
Giải pháp 4: Khuyến khích trẻ trực tiếp làm thí nghiệm cùng cô.
Công việc này tuy đơn giản nhưng có giá trị rất lớn. Nó khắc sâu kiến thức,
kỹ năng cho trẻ, đồng thời giúp trẻ mạnh dạn, tự tin và đoàn kết với bạn.
Tạo hứng thú cho trẻ khi được chính tay mình làm thí nghiệm
Giáo dục trẻ ý thức biết trân trọng và giữ gìn đồ dùng, sản phẩm từ thí
nghiệm mình làm ra. Cung cấp thêm đồ dùng đồ chơi cho lớp.
Ví dụ: Để phục vụ cho các trò chơi âm nhạc ở góc nghệ thuật tôi tổ chức
cho trẻ cùng cô thả vào mỗi chai nhựa một vật khác nhau như viên sỏi, gạo, lá
khô…sau đó cho trẻ cùng cô lắc lần lượt các chai nhựa xem nó có gì khác. Lúc đó
trẻ sẽ phát hiện được âm thanh khác nhau phát ra từ những chai nhựa, từ đó tôi sẽ
lưu lại để sử dụng cho các trò chơi âm nhạc.


Hoặc cô có thể cho trẻ cùng cô làm thí nghiệm “Gieo hạt” xuống đất, sau
vài ngày cô cho trẻ ra quan sát xem điều gì đã xảy ra…
Giải pháp 5: Công tác tuyên truyền phối kết hợp với phụ huynh.
Để hoàn thành tốt công tác chăm sóc và giáo dục trẻ thì cần có sự phối hợp

công việc này nó xuyên suốt cả quá trình hoạt động học và chơi của trẻ ở bất cứ độ
tuổi nào. Do đó mỗi một giáo viên phải hiểu rõ mục đích, ý nghĩa hoạt động khám
phá khoa học, hoạt động thí nghiệm. Đối với trẻ, người lớn chúng ta cần phải xây
dựng kế hoạch chọn thí nghiệm phù hợp và tình hình thực tế, biết tìm ra các giải
pháp sáng tạo trong khi làm thí nghiệm để thực hiện tốt chất lượng chăm sóc giáo
dục trẻ.
Là một giáo viên phải thực sự đam mê, tâm huyết với việc dạy học của
mình, thường xuyên quan tâm tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho trẻ học tập,
phải quan tâm đúng mức, luôn theo dõi động viên, khuyến khích nhằm tạo điều
kiện cảm xúc giúp trẻ phấn khởi trong các hoạt động học tập.


Ngoài việc giáo viên nắm vững phương pháp đổi mới truyền thụ cho trẻ,
sáng tạo trong giảng dạy, linh hoạt trong các hoạt động, tích cực tham khảo tài
liệu, học hỏi chị em đồng nghiệp, giáo viên cần phải tích cực hóa đứa trẻ, tạo hứng
thú cho trẻ trong mọi hoạt động. Tôi còn phải sáng tạo trong việc tìm kiếm các
hoạt động cho trẻ thử nghiệm, nhằm thúc đẩy sự phát triển trí tuệ của trẻ trong giai
đoạn đầu đời của trẻ mới giúp trẻ phát triển toàn diện hơn.
Cần có sự phối kết hợp với phụ huynh một cách khéo léo, lôi cuốn phụ
huynh để phụ huynh cùng đóng góp các vật liệu sẳn có ở địa phương.
Bên cạnh đó, thông qua hoạt động khám phá khoa học trẻ được sử dụng các
giác quan và trực tiếp thực hiện, trẻ cùng tham gia thí nghiệm, cùng chơi cùng trải
nghiệm. Hình thành cho trẻ trí tưởng tượng và phát triển tư duy, ngôn ngữ trí nhớ
lâu bền . Mục đích cuối cùng là tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm, đó là việc
hình thành và rèn luyện kỹ năng dự đoán, quan sát, làm việc nhóm, chia sẻ kinh
nghiệm của bản thân với các bạn.
Như chúng ta biết lứa tuổi mẫu giáo, tuy trẻ còn nhỏ nhưng trẻ luôn luôn tìm
hiểu thế giới xung quanh vốn muôn vàn câu hỏi thắc mắc: Tại sao cái này lại nổi?,
Cái kia lại chìm?, Tại sao âm thanh phát ra từ 2 cái chai giống nhau lại khác nhau?
Tại sao? Tại sao?...

10/27 = 37%

7/27 = 26%

LVPTTM

11/27 = 40,7%

12/27 = 44,4%

4/27 = 14,9%

LVPTNN

10/27 = 37%

12/27 = 44,4%

5/27 = 18,6%

LVPTTC

15/27 = 55,6%

8/27 = 29,6%

4/27 = 14,8%

Xếp loại Yếu