Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non Họa Mi
ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO
TRẺ 4 – 5 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON HỌA MI
Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU
I. Đặt vấn đề
+ Lý do lý luận
Sức khoẻ là vốn tài sản quý giá nhất của mỗi con người và của quốc
gia, có nhiều yếu tố liên quan mật thiết với nhau, tác động ảnh hưởng đến
sức khoẻ con người trong đó chăm sóc sức khoẻ cho trẻ Mầm non là việc
làm hết sức cần thiết. Mỗi cá nhân, gia đình, cộng đồng đều có vai trò quan
trọng trong việc chăm sóc giáo dục hình thành ở trẻ một số kĩ năng sống đơn
giản ban đầu, góp phần tạo cơ hội cho trẻ sống, phát triển một cách khoẻ
mạnh. Nếu được chăm sóc tốt và hình thành những thói quen vệ sinh cá
nhân cần thiết từ nhỏ thì sẽ tạo thành nền móng vững chắc cho trẻ sau này.
Để đạt được điều đó thì việc chăm sóc giáo dục trẻ phải có sự chung
tay góp sức của nhà trường, gia đình và xã hội. Nhưng trước sự phát triển
mạnh mẽ không ngừng của nền kinh tế hiện nay thì rất nhiều bậc phụ huynh
có rất ít thời gian để quan tâm đến con cái, chính vì vậy trẻ hay thu mình và
rất ít khi giao tiếp với thế giới bên ngoài. Điều này làm ảnh hưởng mạnh mẽ
đến sự phát triển nhận thức, tình cảm và sự phát triển toàn diện của trẻ, đặc
biệt là hầu hết trẻ không có vốn kỹ năng sống. Vì vậy việc giáo dục kỹ năng
sống cho trẻ là điều rất cần thiết để giúp trẻ khám phá thế giới tâm hồn mình
một cách có định hướng, khiến trẻ biết quý trọng bản thân, nuôi dưỡng
những giá trị sống làm nền tảng và hình thành những kỹ năng sống tích cực
trong trẻ, giúp trẻ cân bằng cuộc sống trên bốn lĩnh vực : Thể chất, tình cảm
kỹ năng xã hội và thẫm mỹ, nhận thức, ngôn ngữ. Từ đó xây dựng cho trẻ
những kỹ năng sống hòa nhập với thế giới xung quanh. Ở mỗi lứa tuổi thì trẻ
cần có những sự tác động khác nhau đến kỹ năng sống của trẻ. Chăm sóc và
giáo dục trẻ từ lứa tuổi mầm non chính là cơ sở giúp trẻ phát triển toàn diện
về cả thể chất lẫn tinh thần, là nền tảng giúp cho quá trình học tập lâu dài
Năm học này, tôi được phân công đứng lớp chồi 1 hầu hết các cháu
là con nông dân nên việc quan tâm đến con em còn nhiều hạn chế. Bên cạnh
đó còn có các cháu được gia đình luôn nuông chiều thái quá. Một số phụ
huynh chưa hiểu tầm quan trọng của giáo dục kỹ năng sống cho con em ở
lứa tuổi Mẫu giáo, nên thường giao phó hết cho giáo viên.
Thời gian đầu trẻ đến lớp với thói quen tự do, ra vào lớp tự nhiên,
hay nói leo, trả lời không trọn câu hay một số cháu rất ít nói và rụt rè trong
giao tiếp...
Môi trường sống của trẻ ở gia đình và môi trường sống, học tập vui
chơi của trẻ ở trường là hai nơi mà trẻ luôn được tiếp cận. Nhưng lại trái
ngược nhau qúa nhiều cho nên với tình hình như vậy, là một giáo viên Mầm
non trăn trở với những thực trạng trên tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp
dạy kỹ năng sống cho trẻ phù hợp nhằm góp phần hình thành nhân cách ban
đầu cho trẻ, để trường học thực sự thân thiện, văn minh và thanh lịch.
II. Mục đích( mục tiêu) nghiên cứu
Mục tiêu: “ Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 - 5
tuổi” nhằm phát huy nâng cao tính tích cực, năng động, sáng tạo, mạnh dạn,
2
Người thực hiện : Thủy Thị Hồng Hạnh
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non Họa Mi
tự tin trong mọi hoạt động và mọi hoàn cảnh của trẻ nhằm củng cố, rèn
luyện cho trẻ những kỹ năng sống cơ bản thông qua các hoạt động học,
chơi, hoạt động ăn, ngủ của trẻ nhằm thúc đẩy, nâng cao hiệu quả giáo dục
trong nhà trường nói riêng và nâng cao chất lượng đổi mới giáo dục nói
chung. Đề tài cũng là cơ hội để bản thân tôi cũng như các giáo viên mầm
non trong toàn ngành có cơ hội được chia sẻ, học hỏi, trao đổi tìm ra những
biện pháp mới trong việc rèn kỹ năng kỹ năng sống cho trẻ 4 - 5 tuổi giúp trẻ
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non Họa Mi
Tuy nhiên trên thực tế điều mình muốn không phải lúc nào cũng
thực hiện được dễ dàng: Khi trẻ chưa biết về các kỹ năng sống thì trẻ chưa
thể mạnh dạn xử lý những tình huống bất ngờ xảy ra, trẻ chưa biết tự tin
trong giao tiếp, chưa có kỹ năng ứng xử, chưa có hành vi văn minh trong
giao tiếp và đặc biệt trẻ chưa thể tự phục vụ bản thân mình. Qua tìm hiểu
đánh giá thực trạng các hoạt động ở trường MN Họa Mi và trao đổi với đồng
nghiệp tôi thấy được một số tồn tại trên thực tế như sau:
Do số lượng trẻ trong nhóm lớp còn đông, trẻ được gia đình phục vụ
nên nhiều trẻ còn chưa mạnh dạn, tính tự phục vụ bản thân chưa cao và tự
giác tham gia vào các hoạt động của trẻ chưa có nề nếp thói quen, kỹ năng
sinh hoạt tập thể và kỹ năng sống chưa cao. Trẻ thích tự ý làm những điều
mình muốn, chưa tập trung chú ý lắng nghe và thực hiện những hướng dẫn
yêu cầu của cô, chưa biết kết hợp cùng các bạn hoạt động theo nhóm.
Trẻ thường được gia đình cưng chiều nên rất muốn tự khám phá mọi
thứ xung quanh, trẻ muốn mọi thứ mình thích thuộc về riêng của mình chưa
có ý thức giữ gìn môi trường chung. Khi tiếp xúc với môi trường mới trẻ
ngắm nhìn, muốn tự tay sờ vào những hình ảnh, đồ dùng, tự tay cậy, bóc
khám phá thậm chí còn tự ý lấy những thứ mà trẻ thích để nó thuộc về mình.
Vì số lượng cháu đông, trẻ lại hiếu động nên giáo viên còn gặp khó
khăn trong việc rèn trẻ kỹ năng sống cho trẻ. Thường thì giáo viên hay tổ
chức hướng dẫn trẻ theo tập thể hoặc theo nhóm lớn, những trẻ chậm chạp
chưa có kỹ năng sống, chưa có kỹ năng xử lý tình huống, chưa thể tự mình
tự phục vụ bản thân, chưa có hành vi văn minh trong giao tiếp, trẻ chóng
chán khi tham gia các hoạt động vì chưa tự mình có thể giải quyết các vấn
đề khó khăn khi xảy đến.... Khi khả năng thể hiện cảm xúc của mình còn bị
hạn chế. Điều này cũng làm cho trẻ chưa mạnh dạn tự tin tham gia vào các
hoạt động rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ.
học
2017
2018
năm
Đạt
Chưa
đạt
Số
lượng
Tỷ lệ Số
%
lượng
Tỷ
%
Khảo
sát
đầu
22,3%
36/46
78%
10/46
23%
2. Kỹ năng tự lập, tự phục vụ.
34/45
75,5%
11/45
24,5%
35/46
76%
11/46
24%
2.Kỹ năng hợp tác, hoạt động
11/46
24%
5. Kỹ năng nhận thức
28/45
62%
17/45
38%
30/46
65%
16/46
35%
6. Kỹ năng vận động
29/45
64,4%
16/45
30/45
66,6%
15/46
33,4%
31/46
67%
15/46
33%
theo nhóm
+ Về phía giáo viên.
- Giáo viên còn chưa chú trọng đến việc giáo dục kỹ năng sống cho
trẻ.
5
Người thực hiện : Thủy Thị Hồng Hạnh
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non Họa Mi
- Không mạnh dạn tự tin, chưa nhiệt tình trong việc giáo dục kỹ
năng sống cho trẻ
Gíup cho trẻ hứng thú khi tham gia hoạt động rèn các kỹ năng sống
cơ bản và cần thiết cho trẻ, nhằm tìm ra các biện pháp phù hợp với tình hình
6
Người thực hiện : Thủy Thị Hồng Hạnh
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non Họa Mi
thực tế của trẻ tại lớp để khắc phục các hạn chế của trẻ và phát huy được các
đăc điểm nỏi bật của trẻ nhằm phát triển toàn diện cho trẻ.
2. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp.
- Giải pháp 1: Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ qua bồi
dưỡng, chia sẽ với bạn bè đồng nghiệp.
+ Biện pháp 1: Học hỏi chia sẻ với bạn bè đồng nghiệp trau dào
kiến thức cho bản thân.
Bồi dưỡng chuyên môn, nâng cao nghiệp vụ là việc mà bất kỳ giáo
viên nào cũng nên làm và phải làm thường xuyên. Tôi thường trao đổi đồng
nghiệp tiếp cận những cái mới tìm ra những hình thức, phương pháp tổ chức
các hoạt động sao cho trẻ không bị nhàm chán, phù hợp với khả năng của trẻ
mình phụ trách. Trẻ 4- 5 tuổi có những khả năng nhận thức, trẻ bắt đầu biết
được ý thức của những việc mình làm hàng ngày, muốn tự thể hiện mình
trước bạn bè và những người xung quanh... để nắm bắt được điều này tôi
phải tranh thủ học hỏi đồng nghiệp lớn tuổi về tâm lý lứa tuổi, gần gũi tìm
hiểu cá tính, khả năng của từng trẻ để đưa ra những yêu cầu, hình thức phù
hợp với nhận thức và tâm lý của trẻ. Tôi cũng tìm tòi, học hỏi thêm các hình
thức tổ chức giúp trẻ có điều kiện làm quen với các kỹ năng sống cơ bản, tạo
cho trẻ biết tự thể hiện khả năng của bản thân dần dần trẻ thấy vui và yêu
thích lĩnh vực rèn kỹ năng sống. Ngoài ra tôi cũng chú ý học hỏi, tự mầy mò
thêm cách làm cho trẻ hứng thú với môn học.
Để có thể thực hiện tốt “Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 45 tuổi” trước hết giáo viên mầm non không chỉ nghiên cứu nắm vững mục
đã nắm vững được các phương pháp để dạy trẻ một số kỹ năng cơ bản nhất.
Nhận thấy đây là việc quan trọng và cần thiết đối với trẻ nên trong các buổi
họp sinh hoạt chuyên môn của khối tôi chia sẻ với đồng nghiệp về các biện
pháp “ Dạy kỹ năng sống cho trẻ”. Để dạy trẻ được những kỹ năng sống thì
việc đầu tiên cô giáo phải là tấm gương để trẻ soi vào, để trẻ học làm người.
Chính vì vậy, không phương pháp nào hiệu quả bằng phương pháp “ Dùng
nhân cách để giáo dục nhân cách”. Những người dạy nội dung giá trị và kỹ
năng sống càng cần là tấm gương mẫu mực về hành vi, lời ăn, tiếng nói,
cách ứng sử, cách giải quyết vấn đề…Đây là những yêu cầu rất cao và đòi
hỏi các cô giáo cũng luôn phải tự rèn luyện mình để công tác giáo dục trẻ
hiệu quả hơn.
- Giải pháp 2: Tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống thông
qua các hoạt động hàng ngày
+ Biện pháp 1: Giáo dục kỹ năng sống thông qua các hoạt động
học.
Thông qua hoạt động làm quen văn học: Với tiết kể chuyện “ Tích
chu”
Tôi kể cho trẻ nghe, đặt câu hỏi đàm thoại để trẻ trả lời, cho trẻ nhập
vào vai các nhân vật trong câu truyện. giáo dục trẻ làm việc theo nhóm,
không tham lam ích kỷ, biết lắng nghe ý kiến của người khác, tôn trọng hợp
tác với bạn bè, với những người xung quanh.
8
Người thực hiện : Thủy Thị Hồng Hạnh
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non Họa Mi
Thông qua hoạt động nghệ thuật: Như nhảy múa, ca hát, vẽ tranh…
Tôi sẽ kích thích trẻ bộc lộ những suy nghĩ, bộc lộ tình cảm, khả năng tưởng
( Trẻ ném trúng đích nằm ngang)
( Bò thấp chui qua cổng bật qua 3 vòng)
Thông qua hoạt động “ làm quen với toán” đề tài “ Sắp xếp theo quy
tắc” tôi sử dụng trò chơi gắn các dụng cụ của nghề sắp xếp theo quy tắc, đội
nào gắn đúng nhanh đội đó sẽ chiến thắng. Như vậy buộc trẻ phải thảo luận
với nhau, hợp tác mới hoàn thành bài tập. và trong giờ học nào tôi cũng sưu
tầm những đồ dùng sáng tạo.
Hay thông qua góc chơi “trọng tâm là” tạo hình: Tôi thường xuyên
sưu tầm những đồ dùng, những phế liệu, những lá cây khô, giấy màu… Để
trẻ tự tạo nên những bức tranh, những đồ dùng. Từ đó trẻ có những kỹ năng
cầm kéo và cắt khóe léo, kỹ năng tô màu, kỹ năng vẽ, kỹ năng phân công
công việc cho bạn trong nhóm mình. Ví dụ như giờ tao hình ở chủ đề
nhánh“Lễ hội mùa thu” Tôi cho trẻ cắt dán lồng đèn. Trẻ làm rất thuần thục
và khéo léo.
10
Người thực hiện : Thủy Thị Hồng Hạnh
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non Họa Mi
( Giờ hoạt động tạo hình cắt dán lồng đèn)
+ Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
đưa vào các chủ đề.
Để dạy kỹ năng sống cho trẻ đạt hiệu quả ngay từ đầu năm tôi đã phối
hợp với giáo viên trên nhóm lớp xây dựng kế hoạch và thống nhất đưa vào
các chủ đề, các hoạt động ở lớp, tùy thuộc vào từng chủ đề, từng thời điểm
Ví dụ: Khi tổ chức một tiết học âm nhạc với bài dạy vận động múa minh
họa cho bài hát “ Chú bộ đội” tôi tổ chức cho trẻ dưới hình thức làm đồ dùng
minh họa cho bài hát như súng để vác trên vai như chú bộ đội, mũ tai bèo để
trẻ đội…Từ đó trẻ có ước mơ về nghề trong tương lai, yêu thích các nghề
của bố mẹ.
Chủ đề: “ phương tiện giao thông” Dạy trẻ kỹ năng tuân thủ một số
quy định giao thông khi đi trên đường, những hành vi văn hóa nơi công cộng
như: Đi nhẹ, nói khẽ, không chen lấn xô đẩy nhau…
Chủ đề: “Tết và mùa xuân” Dạy trẻ kỹ năng giao tiếp, lịch sự, lễ phép,
yêu thiên nhiên, trồng và chăm sóc cây xanh, bảo vệ môi trường.
( Trẻ cham sóc cây xanh)
Chủ đề: “ Quê hương - đất nước” Dạy trẻ kính yêu Bác Hồ, quan tâm
đến những di tích lịch sử, địa danh, cảnh đẹp, lễ hội của quê hương, đất
nước, giữ gìn bảo vệ môi trường.
+ Biện pháp 3: Giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động vui
chơi.
12
Người thực hiện : Thủy Thị Hồng Hạnh
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non Họa Mi
Như chúng ta đã biết ở trẻ mẫu giáo hoạt động vui chơi giữ vai trò chủ
đạo, thông qua hoạt động này bộc lộ rõ nét những hành vi tốt và không tốt.
Vì vậy tôi luôn uốn nắn và sử sai ngay cho trẻ trong khi chơi đặc biệt qua
các trò chơi ở góc phân vai.
Ví dụ: Qua góc chơi “ bán hàng” thông qua trò chơi này ngoài việc trẻ
hiểu được công việc của người bán hàng và mua hàng trẻ còn phải biết thưa
gửi lễ phép. Giai đoạn đầu trẻ còn chưa mạnh dạn trong khi chơi, tôi nhập
Mỗi trẻ sẽ được phân công theo nhóm để nhận nhiệm vụ: bạn nào đồ
chữ, bạn nào xếp chữ bằng hột hạt, bạn nào học thẻ số, thẻ chữ….Từ đó trẻ
sẽ học và làm việc cùng nhau theo nhóm và biết tuân thủ theo mệnh lệnh của
nhóm trưởng. Với hoạt động này tôi thường xuyên tổ chức cho trẻ chơi các
trò chơi như: Cô giáo, bác sỹ, xây dựng doanh trại, xây dựng ngã tư đường
phố…Các trò chơi đóng kịch, Cây tre trăm đốt, hai anh em, quả bầu tiên…
Thông qua đó để giáo dục những kỹ năng sống cho trẻ, bởi trong các trò
chơi xã hội này trẻ sẽ được hình thành và phát triển trí tưởng tượng, sáng
tạo.
+ Biện pháp 4: Giáo dục kỹ năng sống qua góc thực hành kỹ năng
sống cho trẻ.
Ngoài ra tôi còn xây dựng góc thực hành kỹ năng sống cho trẻ chơi
thường xuyên như: Cách đóng mở cửa, lấy và uống nước, cách gắp bằng các
loại kẹp, quét rác trên sàn, cách sâu dây qua các đối tượng có khuyết nhỏ,
cách đan nong mốt{ 5 nan}, cách tự tết tóc cho mình, cho bạn.
Đây là cơ hội tốt nhất để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ. Vì vậy tôi đã
thường xuyên tổ chức cho trẻ các trò chơi mang tính lành mạnh để trẻ được
tham gia học tập và vui chơi.
14
Người thực hiện : Thủy Thị Hồng Hạnh
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non Họa Mi
Ngoài hoạt động chung, hoạt động vui chơi ra tôi còn hướng dẫn dạy
trẻ kỹ năng sống thông qua các hoạt động khác như:
Trong giờ đón trả trẻ: Tôi cùng các giáo viên khác trò chuyện với trẻ,
giáo dục trẻ kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tự cất giầy dép, ba lô đúng nơi quy
định ngoài ra tôi còn dạy trẻ biết chào hỏi, biết nói lời xin lỗi, biết nói cảm
ơi, không nói leo khi người khác nói, không tự tiện lấy đồ và sử dụng đồ của
cách sử dụng những đồ dùng, vật dụng trong ăn uống một cách đúng đắn,
biết ăn hết xuất, không làm rơi vãi khi ăn, khi ăn nhai nhỏ nhẹ không gây
tiếng ồn, ngậm miệng khi nhai thức ăn, biết mời trước khi ăn, biết tự dọn, cất
bát thìa đúng nơi quy định, biết giúp người lớn dọn dẹp, ngồi ngay ngắn
không làm ảnh hưởng đến người khác…. Ngoài ra trước những giờ ăn tôi
thường lồng ghép các bài hát, bài thơ “ Giờ ăn” “Bé ơi nhớ nhé”: Dạy lồng
ghép kỹ năng vệ sinh và giờ ăn cho trẻ.
16
Người thực hiện : Thủy Thị Hồng Hạnh
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non Họa Mi
( Giờ ăn của trẻ)
Trong giờ hoạt động ngoài trời: Tôi đưa kỹ năng sống tự tin: Một
trong những kỹ năng đầu tiên mà giáo viên cần chú tâm là phát triển sự tự
tin, lòng tự trọng của trẻ. Nghĩa là giúp trẻ cảm nhận được mình là ai, cả về
cá nhân cũng như trong mối quan hệ với những người khác. Kỹ năng sống
này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin trong mọi tình huống ở mọi nơi.
Ví dụ: Cô tổ chức cho 2 đội chơi trò chơi“Kéo co”ở trò chơi này cháu
thực hiện đúng luật chơi. Mỗi đội luôn tự tin mình sẽ chiến thắng và tìm mọi
cách động viên khích lệ trong nhóm cố gắng có ý chí vươn lên.
(Chơi trò chơi kéo co)
- Giải pháp 3: Phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ.
Cách giao tiếp không chỉ quan trọng trong những năm trẻ đi học mà
còn rất quan trọng đối với cuộc sống sau này của trẻ. Kỹ năng giao tiếp là
một kỹ năng nền tảng để giúp trẻ nhận biết giá trị sống và hình thành kỹ
năng sống. Vì thế cần quan tâm và giúp trẻ một cách tự nhiên từng bước một
Giờ chơi đến rồi
Chờ bạn cùng chơi
Bạn lấy đồ chơi
Cô thấy cô mừng
Tôi ra trước nhé
Cô khen ngoan thế.
Ngoài ra tôi còn dạy trẻ “ Giao tiếp” bằng mắt và nở một nụ cười thân
thiện, tự nhiên. Dạy trẻ phải luôn luôn giữ lời hứa khiến cho buổi nói chuyện
trở nên thật thoải mái thật chân thành khi tham gia những hoạt động vui chơi
ở lớp.
+ Biện pháp 2: Kỹ năng khi giao tiếp với người lớn.
Như ở phần đặt vấn đề tôi đã nêu các cháu hầu hết chưa có các kỹ
năng, giao tiếp, kỹ năng chào hỏi… lí do phụ huynh đều là thuần nông và
điều quan trọng họ chưa có khái niệm dạy kỹ năng cho trẻ, mà chủ yếu là
nuông chiều với suy nghĩ đơn giản là trẻ nhỏ chưa biết gì, chiều nó chút
cũng không sao. Nhưng điều đó sẽ tạo nên những hành vi và nhận thức sai
lệch của trẻ mà dần dần sẽ biến thành thói quen khó thay đổi.
Vì vậy đối với trẻ người lớn cần tập cho trẻ những lời nói lễ phép và
tự nhiên, không quá màu mè và hình thức, cũng không được phép cộc lốc và
xuồng xã. Điều này trẻ sẽ học được một cách hiệu quả thông qua cách giao
tiếp và ứng sử của bố, mẹ, người thân trong gia đình, cô giáo và người khác.
18
Người thực hiện : Thủy Thị Hồng Hạnh
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non Họa Mi
( Có thói quen chào hỏi khi đến lớp)
Ngoài ra tôi còn cho trẻ tham gia trò chơi đóng vai để trải nghiệm
những kỹ năng chào hỏi và giao tiếp.
Tạo tình huống cụ thể để giúp trẻ giải quyết và chọn cách giao tiếp với
người lớn cho phù hợp
+ Biện pháp 3: Xây dựng nề nếp, thói quen hoạt động và cung cấp
cho trẻ các kĩ năng sống cơ bản.
Làm việc có nề nếp, có thói quen và có kỹ năng thực hiện hoạt động là
điều rất cần thiết khi tham gia vào hoạt động.
Vào đầu năm học, đa số trẻ chưa có thói quen tập trung trong các hoạt
động vì thời gian nghỉ hè của trẻ đã được tự do rong chơi với gia đình, có
những trẻ mới đến trường nên khi tham gia vào các hoạt động trẻ cũng chưa
thật sự chú ý, trẻ còn khóc, hay nói chuyện hoặc tự do đi lại theo ý thích của
mình. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến khả năng tập trung tư duy, kỹ năng
thực hiện hoạt động của trẻ. Do vậy nếu tôi không đưa trẻ vào nề nếp thì khi
trẻ tham gia vào các hoạt động sẽ không đạt hiệu quả cao. Khi trẻ có nề nếp
tốt thì trẻ sẽ có sự tập trung chú ý cao, hứng thú, say mê, chú ý quan sát,
lắng nghe, có trí tưởng tượng sáng tạo trong hoạt động. Trẻ cần có nề nếp
trong hoạt động, biết thực hiện nề nếp giờ nào việc nấy, có thói quen chú ý
lắng nghe thì trẻ mới có thể hiểu được những hướng dẫn, yêu cầu của cô dần
dà trẻ mới có được các kỹ năng cần thiết khi thực hiện các hoạt động. Thời
gian đầu tôi phải đưa ra những nội quy của lớp, yêu cầu trẻ phải cùng nhau
nhớ nội quy của cô, thực hiện và kiểm soát lẫn nhau. Tôi chia lớp ra thành
tổ, các nhóm nhỏ để dễ kiểm soát và có điều kiện hướng dẫn các kỹ năng tới
từng trẻ. Tôi sắp xếp xen kẽ những trẻ nhanh nhẹn gần trẻ nhút nhát, chậm
chạp, giao nhiệm vụ cho trẻ khá kèm trẻ yếu, có nhận xét động viên kịp thời
những trẻ tích cực có tiến bộ. Hướng dẫn trẻ cách chú ý lắng nghe, hiểu và
cùng trò chuyện với trẻ về cách giải quyết.... thì tôi cùng trẻ trò chuyện các
bước tiến hành để giải quyết.
Những giờ hoạt động góc, hoạt động chiều tôi thường cho trẻ chia
nhóm rèn các kỹ năng chuẩn bị cho hoạt động sau đạt kết quả. Để thực hiện
được điều này tôi cũng phải thay đổi nhiều hình thức khác nhau để cung cấp
kiến thức, rèn kỹ năng cho trẻ
+ Biện pháp 4: Tuyên truyền, phối kết hợp với các bậc phụ huynh
cùng giáo dục kỹ năng sống cho trẻ.
Hiểu rõ được vai trò của các bậc phụ huynh cũng góp phần không nhỏ
trong việc giáo dục các kỹ năng sống cho trẻ. Vì vậy ngay từ đầu năm khi tổ
chức họp phụ huynh tôi đã đưa sáng kiến và ý tưởng về ý nghĩa giáo dục kỹ
năng sống của mình áp dụng vào trẻ. Và thống nhất với các phụ huynh về
những biện pháp giáo dục ở nhà và khi họp phụ huynh giữa năm tôi đã nêu
tiêu chí nào trẻ đã thực hiện được và làm được hay chưa làm được, còn
những tiêu chí nào chưa làm được tôi nêu ra cuộc họp để cùng bàn luận và
cùng uốn nắn trẻ ngay và kịp thời. Đặc biệt những phụ huynh ít quan tâm
đến con cái, tôi tìm cách để gặp và trao đổi về thành tích học tập của cháu ở
lớp và đồng thời hỏi thăm về nề nếp sinh hoạt, sở thích…của cháu ở nhà.
Với việc làm kiên trì đó tôi đã tác động việc học của cháu ở lớp cũng như
việc rèn nề nếp ở nhà, vì tôi thấy rằng một số trẻ có khó khăn trong việc kết
bạn hoặc chia sẻ với bạn trong nhóm lớp lại có thể hình thành mối liên kết
21
Người thực hiện : Thủy Thị Hồng Hạnh
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non Họa Mi
thân thiết mới trong môi trường gia đình của trẻ. Chính vì vậy cha mẹ có thể
giúp trẻ phát triển kỹ năng cảm xúc bằng cách tạo các mối liên kết bạn bè
tại gia đình, cha mẹ không nên bực bội khi trẻ đi chơi với bạn khác và tham
Tôi luôn tạo cho trẻ cơ hội tham gia các trò chơi trong các giờ học
một cách thoải mái và phù hợp với khả năng vận động của trẻ, văn học được
xem là một trong những phương tiện giáo dục trẻ phát triển toàn diện, giúp
22
Người thực hiện : Thủy Thị Hồng Hạnh
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non Họa Mi
trẻ tham gia hoạt động tích cực, tự giác, đạt hiệu quả cao trong các tiết học,
để đạt được mục tiêu của giáo dục phát triển vận động, đáp ứng được tinh
thần giáo dục “lấy trẻ làm trung tâm”.
Việc giáo dục “Một số biện pháp giáo dục kĩ năng sống” cho trẻ mầm
non cần đảm bảo yêu cầu về nội dung trong chương trình giáo dục mầm non.
Không những thế chúng ta còn dựa vào hiểu biết, kinh nghiệm của trẻ và các
điều kiện cụ thể ở từng địa phương.
V. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
1. Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu đề tài tại lớp chồi
1, phận hiệu chính trường mầm non Họa Mi.
2. Đối tượng nghiên cứu: Qua thời gian một năm tôi
nghiên cứu đề tài "Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống
cho trẻ 4 – 5 tuổi” tôi nhân thấy trẻ hứng thú tham gia hoạt
động, trẻ đã có được các kỹ năng sống cơ bản tại lớp chổi 1
lớp tôi quản lí, phân hiệu chính trường mầm non Họa Mi.
3. Kết quả cụ thể khi áp dụng SKKN
Sau khi kết hợp với đồng nghiệp tìm tòi suy nghĩ và thực hiện những
biện pháp của mình tôi nhận thấy trẻ lớp tôi đã có những tiến bộ rõ ràng.
Trẻ rất thích đi học, vui vẻ hồn nhiên khi tới lớp, yêu mến lớp học của
mình, có ý thức giữ gìn môi trường lớp học.
Trẻ luôn có hứng thú khi tham gia các hoạt động, có một số kỹ năng
viên và trẻ làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trẻ ở lớp...
+ Về phía trẻ.
- Trẻ đều được cô giáo và cha mẹ tạo mọi điều kiện khuyến khích,
khơi dậy tính tò mò, phát triển trí tưởng tượng và óc sáng tạo, năng động,
mạnh dạn, tự tin.
- Trẻ có thói quen lao động tự phục vụ, được rèn luyện kỹ năng tự lập,
nhận thức, kỹ năng vận động thô, vận động tinh thông qua các hoạt động
hàng ngày trong cuộc sống của trẻ.
- Trẻ được rèn luyện kỹ năng xã hội, kỹ năng về cảm xúc, giao tiếp,
chung sống hòa bình, và tuyệt đối không sảy ra xúc phạm và bạo hành trẻ
- Trẻ được giáo dục, chăm sóc nuôi dưỡng tốt, được bảo vệ sức khỏe,
được bảo đảm an toàn, phòng bệnh, được theo dõi cân đo.
- Trẻ đi học đều hơn, đạt tỷ lệ chuyên cần từ 90% trở lên và ít gặp khó
khăn khi đến lớp, có kỹ năng lao động tự phục vụ, trực nhật, sắp xếp bàn ăn,
tự chuẩn bị khăn và số lượng bát trong nhóm...Biết trải bạt, kê bàn, trải
chiếu, gấp chăn...
- Trẻ luôn có kết quả tốt trong học tập thông qua bảng đánh giá ở lớp
sau mỗi giai đoạn và cuối độ tuổi, qua kiểm tra đánh giá chất lượng sau mỗi
tiêu chí, đối với trẻ như sau.
Bảng so sánh kết quả cuối năm học 2017 - 2018 và cuối năm học 2018 2019.
24
Người thực hiện : Thủy Thị Hồng Hạnh
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non Họa Mi
Cuối năm học 2017- 2018
Đạt
vụ.
34/45
75,5%
2.Kỹ năng hợp tác, hoạt
động theo nhóm
31/45
4. Trẻ mạnh dạn tự tin
Tỷ lệ
%
Đạt
Số
trẻ/
Tổng
số
Chưa đat
Tỷ lệ
Số
trẻ/
Tỷ lệ
31,2%
44/46
95,6%
2/46
4,4%
33/45
73%
12/45
27%
41/46
89 %
5/46
11%
5. Kỹ năng nhận thức
28/45
9%
7. Kỹ năng thích nghi
32/45
71%
13/45
19%
39/46
85%
7/46
15%
8. Kỹ năng vệ sinh
30/45
66,6%
15/46
33,4%