TR

NG

I H C S PH M HÀ N I 2
KHOA SINH ậ KTNN
----------------***--------------

L i Th Ph

ng ThƠnh

L A CH N VÀ XỂY D NG H TH NG
CỄC
KI M TRA ỄNH GIỄ CHO CH
NG TRỊNH
SỄCH GIỄO KHOA SINH H C 10 (2006) THEO H
NG
I M I PH
NG PHỄP D Y H C

KHOÁ LU N T T NGHI P
Chuyên ngành: Ph
Ng

ih

IH C

ng pháp gi ng d y



L I CAM OAN

1


Tôi xin kh ng đ nh đơy lƠ k t qu nghiên c u c a cá nhơn tôi, đ tƠi
nghiên c u nƠy không trùng v i công trình nghiên c u c a các tác gi khác.

Tác gi :
L i Th Ph

ng Thành

M CL C
L IC M N
L I CAM OAN
M CL C
DANH M C CỄC Kụ HI U VI T T T
2

Trang
1
2
3
5


PH N 1: M
U

1.9. Qui trình biên so n đ ki m tra đánh giá
2.C s th c ti n
CH NG 2: K T QU NGHIểN C U VÀ TH C NGHI M
1. K t qu nghiên c u.
1.1.
ki m tra 15 phút dùng cho kì I
1.2. Các đ ki m tra gi a kì I
1.3.
thi h c kì I
1.4. Các đ ki m tra 15 phút dùng cho kì II
1.5. Các đ ki m tra gi a kì II

3

6
6
7
7
8
8
8
8
8
8
8
8
8
9
9
10

2.2. Ph ng pháp th c nghi m
2.3. K t qu th c nghi m
2.4. Nh n xét
PH N 4: K T LU N VÀ
NGH
1.K t ku n
2.
ngh
DANH M C TÀI LI U THAM KH O
ỄP ỄN

4

48
52
52
52
52
53
54
54
55
56
57


DANH M C CỄC Kụ HI U VI T T T
01. Sách giáo khoa

: SGK


: GD

10. Giáo d c- Ơo t o

: GD- T

11. Tr c nghi m khách quan

: TNKQ

12. Tr c nghi m t lu n

: TNTL

13. Ki m tra đánh giá

: KT G

5


PH N 1 : M

U

1. Lý do ch n đ tƠi.
Chúng ta đang s ng trong th i kì phát tri n nh v bƣo c a khoa h c vƠ
công ngh , cùng v i s phát tri n đó lƠ kh i l


ng pháp d y h c không có ngh a lƠ ch đ i m i

ng pháp mƠ ph i đ i m i t t c thƠnh t c a quá trình d y h c: m c

tiêu, n i dung, ph

ng pháp, ph

ng ti n d y h c, hình th c t ch c, KT G.

Vi c đ i m i ph

ng pháp ph i đ

c ti n hƠnh đ ng b trên c 3 khơu: t

khơu nghiên c u tƠi li u m i, c ng c hoƠn thi n tri th c, đ n khơu ki m tra
đánh giá ch t l

ng l nh h i tri th c c a h c sinh. Khơu nghiên c u tƠi li u

m i lƠ khơu quan tr ng nh t quy t đ nh đ n ch t l

ng l nh h i tri th c c a

h c sinh; c ng c hoƠn thi n tri th c giúp h c sinh ôn t p, h th ng hoá ki n
th c; khơu ki m tra đánh giá s lƠm sáng t tình tr ng n m ki n th c, phát
tri n k n ng, k x o c a h c sinh, t đó giúp h c sinh rút ra đ
pháp h c, t đánh giá đ


ng.

Trong th c t gi ng d y
đ

c nh ng đ ki m tra có

ph thông hi n nay, vi c KT G v n ch a

c coi tr ng đúng m c, m t s giáo viên ch a th c s đ u t th i gian đ

xơy d ng các đ KT G vƠ vi c KT G ch lƠ hình th c l y đi m đ x p lo i
h c sinh, đi u đó đƣ lƠm nh h
M t khác, t tr

ng đ n ch t l

ng d y vƠ h c .

c đ n nay chúng ta v n th

ng s d ng các hình th c

ki m tra đƠnh giá đó lƠ: ki m tra vi t (t lu n) vƠ ki m tra v n đáp (mi ng).
Nh

c đi m c a các hình th c ki m tra nƠy lƠ m t nhi u th i gian ki m tra,

ch m bƠi, ch a đ m b o tính khách quan, bƠi ki m tra không th hi n h t các
ki n th c các em đƣ đ

có ý ngh a quan tr ng.
Vì nh ng lí do trên đơy, tôi đƣ ch n đ tƠi: ắL a ch n vƠ xơy d ng h
th ng các đ ki m tra đánh giá cho ch
(2006) theo h

ng đ i m i ph

ng trình sách giáo khoa Sinh h c 10

ng pháp d y h c”.

2. M c đích vƠ nhi m v nghiên c u.
2.1. M c đích nghiên c u.
-T pd

t ph

ng pháp nghiên c u khoa h c.

7


- Ti p c n v i vi c đ i m i ph

ng pháp d y h c Sinh h c, đ c bi t lƠ

quy trình vƠ k thu t ra đ KT G theo ph
đánh giá k t qu h c t p

ng pháp truy n th ng vƠ đ i m i

THPT.
3.

it

ng, ph m vi nghiên c u.

it

3.1.

ng nghiên c u.

- SGK Sinh h c 10 ban c b n.
- SGV Sinh h c 10.
- Phơn ph i ch

ng trình Sinh h c 10.

3.2. Ph m vi nghiên c u.
M t s l p 10 tr

ng THPT Tam

o II thu c huy n Tam

o ậ V nh

Phúc.
4. ụ ngh a khoa h c vƠ ý ngh a th c ti n c a đ tƠi.

- Phơn tích k ho ch gi ng d y, m c tiêu, n i dung, tr ng tơm c a t ng
bƠi, c a t ng ch

ng đ xơy d ng các đ ki m tra cho phù h p v i th i gian,

n i dung c a bƠi, vƠ v i t ng đ i t
5.2. Ph

ng h c sinh.

ng pháp đi u tra c b n, quan sát s ph m.

- D gi , trao đ i kinh nghi m v i giáo viên b môn v kinh nghi m
biên so n đ ki m tra theo h
tr

ng truy n th ng vƠ đ i m i.

c tham kh o vƠ phơn tích m t s đ ki m tra Sinh h c 10

ng THPT đ xác đ nh tính kh thi vƠ hi u qu c a đ ki m tra.

6. Th i gian nghiên c u.
T tháng 9 n m 2006 đ n tháng 5 n m 2007.

PH N 2: T NG QUAN

9

các


các n

c ph

ng Tơy. T đ u th k XIX

ng pháp nƠy đ phát hi n n ng khi u, xu h

h c sinh. Sang đ u th k XX, E.Thorndike lƠ ng
nghi m nh m t ph

cs

Hoa K ng

i ta

ng ngh nghi p c a

i đ u tiên đƣ dùng tr c

ng pháp ắkhách quan vƠ nhanh chóng” đ đo trình đ

ki n th c c a h c sinh.

n n m 1940,

Hoa K đƣ có nhi u h th ng tr c


nh ng nhơn tƠi ph c v cho T qu c ng

c trên th gi i mu n ch n đ

c

i ta đƣ t ch c thi tuy n. Nh v y

ki m tra đánh giá đƣ có t lơu đ i.
Hi n nay vi c ki m tra đánh giá đƣ tr thƠnh công vi c thi t y u trong
quá trình d y h c. Bên c nh các nhƠ khoa h c nghiên c u v các b môn khác

10


thì v i b môn Sinh h c có th k đ n m t s tác gi tiêu bi u nh : Nguy n
Quang Vinh, Tr n Doƣn Bách, Tr n Bá HoƠnh, Tr n Kiên,ầ các tác gi đƣ
nêu rõ khái ni m, vai trò c a ki m tra đánh giá m t cách khá toƠn di n.
HoƠ chung v i xu h

ng phát tri n vƠ đ i m i giáo d c trên quy mô toƠn

c u, giáo d c Vi t Nam đƣ nhanh chóng ti p c n vƠ đ i m i ph

ng pháp d y

h c trong đó có vi c c i ti n ra đ KT G. T i các t nh phía Nam, tr

c ngƠy


- M t s giáo viên ph thông còn ch a có nhi u kinh nghi m ra đ ho c
ng i ra đ k t h p gi a t lu n vƠ TNKQ vì m t nhi u th i gian, m t nhi u
công s cầ
- Các đ ki m tra đ
m i ch đ

c xơy đ ng vƠ s d ng theo quy trình biên so n đ i

c các S GD áp d ng trong các đ t ki m tra ch t l

ng.

PH N 3: N I DUNG VÀ K T QU NGHIểN C U

11


CH

NG 1: C

S

Lệ LU N VÀ TH C TI N

1. C s lí lu n
1.1. Khái ni m ki m tra.
Ki m tra trình đ ki n th c, k n ng, k x o c a h c sinh lƠ m t ho t
đ ng s ph m đ c bi t nh m phát hi n vƠ n m v ng trình đ ki n th c c a
h c sinh, giúp cho giáo viên đi u ch nh ho t đ ng d y, giúp h c sinh t đi u

ng trình hay m t h c kì.
Ki m tra đ nh kì giúp cho giáo viên vƠ h c sinh nhìn l i k t qu d y vƠ

h c sau nh ng kì h n nh t đ nh.
l

ng ki n th c, k n ng k x o t

ánh giá trình đ h c sinh n m m t kh i
ng đ i l n.

1.1.3. Ki m tra t ng k t.
c th c hi n

cu i m i giáo trình, cu i n m h c nh m đánh giá k t

qu chung, c ng c m r ng ch

ng trình toƠn n m h c c a môn h c, chu n

b đi u ki n đ ti p t c h c n m sau.
1.2. Khái ni m đánh giá.

12


LƠ quá trình hình thƠnh nh ng nh n đ nh, phán đoán v k t qu công
vi c, d a vƠo s phơn tích các thông tin thu đ

c đ i chi u v i m c tiêu, tiêu


x p k t qu h c t p c a h c sinh theo th t vƠ phơn lo i.
Ơnh giá theo tiêu chí: Nh m xác đ nh m c đ k t qu c a h c sinh
theo m c tiêu GD, k t qu h c t p c a h c sinh đ
h ct pđ

c xác đ nh trong các ch

c so sánh v i các m c tiêu

ng trình GD c a các môn h c. Trong đó

nêu rõ nh ng ki n th c, k n ng vƠ thái đ nƠo h c sinh ph i đ t đ

c sau khi

h c t p.
1.3. Quan h gi a ki m tra vƠ đánh giá.
Trong nhƠ tr

ng, vi c đánh giá k t qu h c t p c a HS đ

c th c hi n

ch y u qua vi c t ch c ki m tra, thi m t cách có h th ng theo qui đ nh ch t
ch . Nói cách khác ki m tra lƠ ph
ki m tra vƠ đánh giá th

ng ti n vƠ hình th c c a đánh giá, vì th


1.4. Vai trò c a ki m tra đánh giá
1.4.1.

i v i h c sinh.
Vi c KT G, đòi h i HS ph i tái hi n đ

c các ki n th c đƣ h c vƠ xơy

d ng nó thƠnh m t h th ng ki n th c hoƠn ch nh. Chính vì v y t o đi u ki n
cho các em ho t đ ng trí tu c a mình nh : tái hi n, ghi nh , kh c sơu, so
sánh, phơn tích, h th ng hoá ki n th cầ
c p thông tin ng

ng th i thông qua KT G cung

c trong, giúp cho HS t bi t mình ti p thu tri th c ra sao, t

đó có th t đi u ch nh ho t đ ng h c c a mình. NgoƠi ra, vi c KT G còn
giúp HS phát huy tinh th n h c t p, có ý chí ph n đ u v
1.4.2.

n lên.

i v i giáo viên.

KT G giúp GV thu đ
Nh KT G, GV n m đ

c nh ng thông tin nh m i liên h ng



- Xét v hình th c trong th c ti n d y h c, có th phơn bi t:
+ Ki m tra mi ng.
+ Ki m tra vi t.
+ Ki m tra th c hƠnh.
Trong n i dung đ tƠi nƠy, tôi ch nghiên c u sơu vƠo cách phân chia
th hai: Xét v hình th c trong th c ti n d y h c.
1.5.1. Ki m tra mi ng.
c áp d ng v i hình th c ki m tra th

ng xuyên. Dùng khi ki m tra

bƠi c , d y h c bƠi m i, c ng c cu i ti t h c. Ki m tra mi ng giúp GV đánh
giá m t cách s b m c đ n m v ng ki n th c c a HS t đó GV đi u ch nh
cách d y trong các bƠi ti p sau.
Trong m t ti t h c, th i gian ki m tra mi ng không nhi u, do đó GV
ph i h t s c l u ý k thu t s ph m t khơu chu n b cơu h i, công b cơu
h i, đ n đánh giá cơu tr l i c a HS.
- V cơu h i:
+ Ph i có dung l

ng v a ph i, sát v i ch

ng trình c ng nh trình đ

c a HS.
+ Cơu h i ph i chính xác, rõ rƠng.
+ GV ph i chu n b cơu h i b sung đ i v i nh ng HS gi i vƠ c HS y u
t


đ

nƠo đó.

c ít. đôi khi không ch đ ng

c k ho ch d ki n.

1.5.2. Ki m tra vi t:
Ki m tra vi t th
ch

ng ho c sau các ch

không thông báo tr

ng đ

c ti n hƠnh sau m t s bƠi ho c cu i m i

ng vƠ chung cho c l p. Có th ki m tra 15 phút

c ho c ki m tra c m t ti t.

Trong ki m tra vi t th

ng s d ng hai lo i cơu h i lƠ cơu h i tr c

nghi m t lu n (HS vi t cơu tr l i g m nhi u dòng) vƠ cơu h i TNKQ (V i
b n d ng chính lƠ: đúng sai, ghép đôi, lo i đi n khuy t thi u vƠ lo i cơu h i

- Ki m tra đ

c đ ng lo t HS trong c l p v i cùng bƠi ki m tra s

đánh giá chính xác v trí c a HS, n ng l c nh n th c trong c l p,
đánh giá trình đ chung c a l p h c.
-

ki m tra có th đ c p đ n nhi u v n đ nh m đánh giá HS
nhi u m t h n so v i ki m tra mi ng.

- Qua bƠi vi t GV có th đánh giá s phát tri n ngôn ng , kh n ng
di n đ t b ng v n vi t c a HS.
Nh

c đi m:

- Ch ki m tra đ

c m t s ki n th c m u ch t.

- Th i gian ki m tra dƠi, ch m bƠi m t nhi u th i gian, đôi khi không
chính xác.
1.5.3. Th c hƠnh ki m tra.
S d ng th c hƠnh trong khơu ki m tra nh m m t m t đánh giá m c đ
n m v ng ki n th c c a HS. M t khác, quan tr ng h n lƠ ki m tra k n ng k
x o c a các em trong các thao tác thí nghi m, l p ráp các d ng c , s d ng
các thi t b , x lý các s li u qua quan sát vƠ th c hi n. ó lƠ nh ng k n ng
c n thi t c a ng



-

vi c nh n xét đánh giá c a m i GV,

ph n ánh đ y đ các m t nh n th c c a HS đó lƠ: ki n th c, k n ng, thái đ .
Th hi n

vi c ki m tra v s l

nh t lƠ ch t l

ng, ch t l

ng tri th c. Trong đó quan tr ng

ng tri th c b i nó lƠ đi u ki n đ HS phát tri n trí tu , n ng

l c ho t đ ng, lƠ ngu n g c c a đ ng c h c t p vƠ h ng thú h c t p.
m b o tính th

-

ng xuyên vƠ h th ng

ph n ánh đúng th c tr ng k t qu , mu n phát tri n vƠ đi u ch nh ho t
đ ng nh n th c, đ ng c h c t p, h ng thú h c t p thì vi c ki m tra ph i đ
ti n hƠnh th

ng xuyên vƠ có h th ng.

th l p giúp HS nh n ra s ti n b c a mình, đ ng viên HS h c t p, phát tri n
n ng l c t đánh giá c a HS.
1.6.2. Nh ng yêu c u s ph m c a đ ki m tra.
ki m tra c n ph i có nh ng yêu c u sau:
- Cơu h i đ a ra ph i rõ rƠng, chính xác đ tránh d n đ n hi u sai hay
tr l i nh m
-

HS.

m b o tính m c tiêu:
m i bƠi, m i ch

ó chính lƠ nh ng m c tiêu c th đ i v i

ng, m i ph n, m i l p.

18


m b o tính v a s c: đ ki m tra không đ

-

c quá d , c ng không

quá khó đ i v i HS.
m b o tính phơn hoá:

-

Trong các đ ki m tra hi n nay th

ng s d ng ch y u hai d ng cơu

h i:
- Tr c nghi m t lu n (TNTL).
- Tr c nghi m khách quan(TNKQ).
1.7.2. S t

ng đ ng gi a tr c nghi m t lu n vƠ tr c nghi m khách

quan.
-

u có s đo l

-

uđ

ng k t qu h c t p c a HS b ng đi m s .

c s d ng đ khuy n khích HS h c t p nh m nơng cao s hi u

bi t t ch c vƠ ph i h p các ý t

ng , ng d ng, k thu t gi i quy t v n đ .

- Giá tr c a m i lo i đ u ph thu c vƠo tính khách quan vƠ đ tin c y.
1.7.3. S phơn bi t gi a TNTL vƠ TNKQ.

S

l

ng cơu h i ít, nên ch

- S l

ng cơu h i nhi u nên ki m

c m t ph n nh ki n

tra đ

c m t cách h th ng vƠ toƠn

ki m tra đ

th c vƠ k n ng c a HS, d gơy tình

di n ki n th c, k n ng, tránh h c

tr ng h c t , h c l ch.

l ch, h c t .

-

Có th đánh giá đ



ph h p nên khó phơn bi t rõ rƠng

nên có th phơn bi t rõ rƠng trình

trình đ c a HS.

đ c a HS.

-

H n ch

vi c đánh giá kh

- HS có đi u ki n b c l kh n ng

n ng sáng t o c a HS.

sáng t o, do đó có th đánh giá kh
n ng sáng t o c a HS.

1.8. K thu t vi t cơu h i tr c nghi m khách quan.
1.8.1. D ng cơu nhi u l a ch n.
- C u t o: Cơu h i g m 2 ph n: Ph n d n vƠ ph n tr l i (l a ch n).
+ Ph n d n: Có th lƠ m t cơu h i hay m t cơu ch a hoƠn ch nh.

20



+ Hình th c r t đa d ng.
+ Có th ki m tra đ

c nhi u m c đ nh n vƠ hình th c t duy (hi u,

v n d ng, gi i quy t v n đ ,ầ )
- Nh

c đi m:
 Biên so n khó.
 Chi m nhi u ch trong gi y ki m tra.
 D nh c nhau khi lƠm bƠi (tr

ng h p đ gi ng nhau)

- Ph m vi s d ng:
 Có th s d ng cho m i lo i hình KT G.
 Thích h p cho vi c đánh giá phơn lo i.
- L u ý khi vi t cơu h i nhi u l a ch n:
+

i v i ph n d n:
 Ph i có n i dung rõ rƠng.
 Tránh dùng ph đ nh, n u dùng ph i in đ m ch không.
 Nên vi t d

i d ng m t ph n c a cơu, ch dùng cơu h i khi mu n

nh n m nh.
+


ng án đúng.

m b o đ ph n d n vƠ ph n l a ch n khi ghép

l i ph i thƠnh m t c u trúc đúng ng pháp vƠ chính t .
1.8.2. D ng cơu đúng sai.
c trình bƠy d

-

i d ng m t cơu phát bi u, HS tr l i b ng cách l a

ch n đúng ho c sai.
Ví d : Các cơu sau lƠ đúng hay sai? N u cho lƠ đúng thì vi t ch

, còn

cho lƠ sai thì vi t ch S vƠo m i ô tr ng.
1. Khi t ng nhi t đ quá nhi t đ t i u c a enzim thì enzim s b
bi n tính vƠ m t ch c n ng xúc tác.
2. Khi c n t ng h p nhanh m t ch t nƠo đó v i s l

ng l n, t

bƠo có th s d ng nhi u lo i enzim khác nhau.
áp án: 1. ; 2.S
-

u đi m c a cơu đúng sai.

 Nh ng cơu phát bi u ph i có tính đúng, sai ch c ch n.
 Không nên chép nguyên v n các cơu trong SGK. M i cơu
ch nên di n t m t ý t

ng đ c l p.

 Không nên b trí các cơu đúng b ng các cơu sai.
1.8.3. D ng cơu ghép đôi.
ơy lƠ m t d ng cơu h i đ c bi t c a cơu h i nhi u l a ch n, ng
bƠi ph i ch n n i dung đ
dung đ

c trình bƠy

c trình bƠy

i lƠm

c t ph i sao cho thích h p v i n i

c t trái.

Ví d : Ghép n i dung

c t 2 phù h p v i n i dung

c t 1 vƠ ghi k t

qu vƠo c t 3.
Bào quan


4.L

i n i ch t tr n.

C. Th c hi n qua trình hô h p.

4-

D. óng gói các s n ph m hay ch t th iầ r i ti t
ra ngoƠi nh các bóng n i bƠo b ng con đ

ng

xu t bƠo.
E. Tham gia vƠo s hình thƠnh thoi phơn bƠo.

23


F. T ng h p Lipit, chuy n hoá đ

ng vƠ phơn hu

các ch t đ c h i đ i v i c th .
áp án: 1.C; 2.D; 3.B; 4.F;
-

u đi m c a cơu ghép đôi:
 D biên so n.

nh t.
Ví d : Ch n t ho c c m t phù h p đi n vƠo ch tr ng đ hoƠn ch nh
các câu sau:
Enzim lƠ m tầ(1)ầđ

c t o ra trong c th s ng. Nh enzim mƠ

cácầ(2)ầc th s ng x y ra r t nhanh trong đi u ki n bình th
24

ng.