PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TỈNH QUẢNG NGÃI TRONG
BỐI CẢNH CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0 HIỆN NAY
(Bài đăng Tạp chí Phát triển kinh tế - xã hội Đà Nẵng, ISSN 1859-3437. Số
126, tr.33-37)

ThS. Lê Đức Thọ
Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng

1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ, tác động
rộng lớn, tạo nên những chuyển biến sâu sắc và toàn diện trong đời sống xã
hội, thúc đẩy sự phát triển trên nhiều lĩnh vực, tạo ra cả thời cơ và thách
thức đối với các quốc gia cũng như đối với Việt Nam nói chung và tỉnh
Quảng Ngãi nói riêng. Trong đó, việc ứng dụng thành tựu, đưa ra giải pháp
hạn chế tác động tiêu cực của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, thì vai trò
của đội ngũ trí thức là rất quan trọng. Để thích ứng với cuộc cách mạng
công nghiệp 4.0, đòi hỏi tính sáng tạo, chủ động của các nhà quản lý, nhà
khoa học, trí thức, doanh nghiệp. Đội ngũ trí thức Quảng Ngãi cần có tâm
thế chủ động nhập cuộc, chấp nhận xem xét cái mới, cái khác biệt và chấp
nhận sự bài bản, kỷ luật cao. Nhận thức được tầm quan trọng đó, trong
những năm qua, Quảng Ngãi đã rất chú trọng xây dựng và phát triển đội
ngũ trí thức, đặc biệt là trí thức trẻ. Nhờ vậy, đội ngũ trí thức khoa học và
công nghệ đã tích cực phát huy trí tuệ, sáng tạo, đề xuất triển khai nhiều đề
tài, dự án, đề án khoa học đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của
tỉnh. Tuy nhiên, công tác xây dựng và phát triển đội ngũ trí thức của Quảng
Ngãi vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế cần khắc phục trong thời gian tới.
2. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
1


2.1. Vai trò của đội ngũ trí thức trong thời kỳ cuộc cách mạng

dân tộc sâu sắc, luôn gắn bó với sự nghiệp cách mạng do Ðảng lãnh đạo vì
mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Bằng hoạt
động sáng tạo, trí thức nước ta đã có đóng góp to lớn trên tất cả các lĩnh
vực xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Tuy nhiên, trí thức nước ta còn nhiều mặt
hạn chế cần sớm được khắc phục để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và
bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới.
Đối với mọi quốc gia, trong mọi giai đoạn lịch sử thì trí thức luôn là
nền tảng, là động lực tạo nên tiến bộ xã hội. Đội ngũ trí thức chính là lực
lượng nòng cốt, tiên phong trong quá trình vận động và phát triển xã hội.
Ngày nay, cùng với sự phát triển nhanh chóng của cách mạng khoa học kỹ
thuật, đội ngũ trí thức càng trở thành nguồn lực đặc biệt quan trọng, tạo nên
sức mạnh của mỗi quốc gia trong chiến lược phát triển. Để đạt được mục
tiêu sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, cơ bản trở thành
một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020 đòi hỏi phải lựa
chọn con đường phát triển rút ngắn, phát huy đến mức cao nhất mọi nguồn
lực, tiềm năng trí tuệ của dân tộc, đặc biệt là năng lực sáng tạo của đội ngũ
trí thức.
Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, đội ngũ trí thức là
tinh hoa của xã hội phải là nhân tố tiên phong, nhận trách nhiệm dẫn dắt xã
hội thích ứng và nắm bắt những cơ hội mà cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
mang lại. Đội ngũ trí thức sẽ là những người tiên phong nắm lấy khoa học
kỹ thuật hiện đại và truyền bá, động viên cho các nhóm xã hội khác [2].
2.2. Tình hình xây dựng và phát triển đội ngũ trí thức ở Quảng
Ngãi hiện nay
Trong mọi thời đại, tri thức luôn là nền tảng tiến bộ xã hội, đội ngũ trí
thức là lực lượng nòng cốt sáng tạo và truyền bá tri thức. Ngày nay, cùng
3


với sự phát triển nhanh chóng của cách mạng khoa học và công nghệ hiện

sáng tạo, đề xuất triển khai nhiều đề tài, dự án, đề án khoa học đóng góp
vào sự phát triển kinh tế- xã hội của tỉnh. Trung bình mỗi năm, tham gia tư
vấn, phản biện và giám định xã hội từ 40-50 dự án, đề án; thẩm định hàng
trăm báo cáo đánh giá tác động môi trường nhằm cung cấp những luận cứ,
làm cơ sở khoa học và thực tiễn cho các chương trình, dự án quan trọng của
tỉnh. Nhiều sáng kiến, cải tiến kỹ thuật của đội ngũ trí thức khoa học và
công nghệ đã làm lợi cho nhà nước, doanh nghiệp hàng tỷ đồng.
Quảng Ngãi ban hành được chính sách đào tạo, tuyển chọn, chuẩn
hóa, thu hút cán bộ một cách đồng bộ, đầy đủ và đủ sức tạo sự yên tâm cho
cán bộ đã khẳng định quyết tâm của tỉnh trong công tác này. Chủ trương
phát triển đảng trong trí thức trẻ tình nguyện một lần nữa khơi dậy quyết
tâm, lòng tự hào của mỗi bạn trẻ tình nguyện. Trên cơ sở nắm vững năng
lực, trình độ của các trí thức trẻ tình nguyện, qua theo dõi quá trình phấn
đấu, nỗ lực học tập của từng học viên, Đảng bộ Trường Chính trị tỉnh đã
chỉ đạo thành lập chi bộ sinh viên, cử đảng viên là cán bộ của trường trực
tiếp tham gia chi bộ sinh viên, cùng sinh hoạt, hướng dẫn, đồng thời qua đó
kịp thời giúp đỡ, tạo nguồn để phát triển đảng trong trí thức tình nguyện.
Như vậy, đội ngũ trí thức, nhất là trí thức trẻ ở Quảng Ngãi đã không
ngừng nỗ lực, cố gắng học tập, lao động sáng tạo, đóng góp cho sự phát
triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Ngãi. Tuy nhiên, bên cạnh đó, công
tác xây dựng và phát triển đội ngũ trí thức ở Quảng Ngãi còn tồn tại nhiều
hạn chế cần khắc phục. Nhận thức của các cấp ủy, chính quyền về vị trí, vai
trò của đội ngũ trí thức và trách nhiệm đối với đội ngũ trí thức chưa đầy đủ,
sâu sắc; chưa gắn việc thực hiện nhiệm vụ xây dựng đội ngũ trí thức vào
nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trong kế hoạch hằng năm cũng như dài
hạn của địa phương.

5



Nhận thức được tầm quan trọng của đội ngũ trí thức trong phát triển
kinh tế - xã hội của tỉnh, Quảng Ngãi đã khẳng định, phát triển nguồn nhân
lực là một trong ba nhiệm vụ đột phá của tỉnh, điều đó đã được khẳng định
và cụ thể hóa tại Nghị quyết số 05-NQ/TU ngày 13/10/2011 của Tỉnh ủy,
Nghị quyết của HĐND tỉnh, kế hoạch và các chính sách thực hiện việc đẩy
mạnh phát triển nguồn nhân lực tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2011-2015 và
định hướng đến năm 2020.
Quan điểm của tỉnh Quảng Ngãi là, việc phát triển nguồn nhân lực trẻ
phải gắn với công tác qui hoạch, đào tạo, bố trí, sử dụng phù hợp với yêu
cầu của tỉnh, của từng cấp, từng ngành nhằm đáp ứng với thời kỳ đẩy mạnh
công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Cho nên phải xây dựng
đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trong hệ thống chính trị vững mạnh theo
hướng "Trí thức hóa đội ngũ cán bộ cấp xã, chuyên môn hóa cán bộ cấp
huyện và đào tạo cán bộ cấp tỉnh có tầm chiến lược", thì mới có thể khắc
phục được tình trạng thiếu hụt cán bộ khoa học kỹ thuật có trình độ chuyên
môn sâu, quản lý giỏi trong thời kỳ đẩy mạnh Công nghiệp hóa - hiện đại
hóa, đặc biệt là đội ngũ cán bộ cấp xã ở các huyện miền núi.
Thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 06/8/2008 Hội nghị lần thứ
7 Ban Chấp hành Trung ương khóa X về xây dựng đội ngũ trí thức trong
thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Tỉnh ủy đã ban
hành Chương trình hành động số 28-CTr/TU. Theo đó, đến năm 2020, phấn
đấu xây dựng đội ngũ trí thức của tỉnh không ngừng lớn mạnh, có số lượng
và cơ cấu hợp lý, có chất lượng đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội
của tỉnh. Đó phải là bộ phận nhân lực có phẩm chất đạo đức, tư tưởng
chính trị tốt, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ và lý luận chính trị ngang
tầm với nhiệm vụ, trung thành với sự nghiệp đổi mới của Đảng, tận tụy
phục vụ quê hương, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; là một lực lượng

7



lực quan trọng nhưng chỉ khi biết sử dụng có hiệu quả tiềm lực ấy thì mới
phát huy được hiệu quả cho địa phương. Nhất là có cơ chế thu hút lựa chọn
nhân tài ở cương vị đứng đầu, cấp trưởng.
Ba là, tạo chuyển biến căn bản trong đào tạo, bồi dưỡng trí thức. Công
tác giáo dục - đào tạo, ciao dục nghề nghiệp đã được định hướng, đáp ứng
yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong điều kiện kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Theo đó, đổi mới
căn bản chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, nâng cao chất
lượng và hiệu quả đào tạo đại học. Thực hiện tốt kiểm định chất lượng đào
tạo, tăng cường vai trò của các tổ chức kiểm định độc lập. Thực hiện tốt
chính sách khuyến khích, hỗ trợ và tạo điều kiện cho trí thức thường xuyên
nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tạo điều kiện cho trí thức định
kỳ được bồi dưỡng, đào tạo lại chuyên môn đáp ứng yêu câu đòi hỏi của
thực tiễn.
Bốn là, đổi mới mạnh mẽ công tác tập hợp trí thức trong và ngoài tỉnh,
nhất là trí thức khoa học trẻ, trí thức nắm giữ công nghệ mới của thời kỳ
công nghiệp 4.0; đẩy mạnh khởi nghiệp sáng tạo của trí thức. Tiếp tục
nghiên cứu, tham mưu cho tỉnh các cơ chế, chính sách về tạo môi trường,
điều kiện thuận lợi cho trí thức làm việc và cống hiến. Tổ chức tốt các hội
thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh, giải thưởng sáng tạo khoa học và công nghệ để
kịp thời tôn vinh, khen thưởng, động viên các trí thức có những công trình,
giải pháp sáng tạo khoa học kỹ thuật mang lại hiệu quả kinh tế, xã hội thiết
thực cho tỉnh Quảng Ngãi nói riêng và cả nước nói chung.
Năm là, thực hiện chính sách trọng dụng, đãi ngộ và tôn vinh trí thức.
Có kế hoạch bố trí sử dụng đội ngũ trí thức một cách hợp lý, có chính sách
thu hút trí thức trẻ được đào tạo chính quy thực sự có năng lực, có đạo đức
tốt về công tác tại địa phương và khuyến khích đội ngũ trí thức tăng cường
9




tổ chức nơi mình làm việc. Ngoài những kỹ năng nghề nghiệp, mỗi trí thức
trẻ khi còn ngồi trên ghế nhà trường cần bổ sung cho mình những kỹ năng
khác như kỹ năng ngoại ngữ, kỹ năng tin học và đặc biệt là các kỹ năng
mềm cần thiết đáp ứng được yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
[3].
3. KẾT LUẬN
Đội ngũ trí thức dù công tác ở ngành nghề, lĩnh vực, vùng miền nào
cũng đều là nguồn lực đặc biệt, là tinh hoa, nguyên khí quốc gia, vốn quý
của đất nước nói chung, là nguồn lực quan trọng bậc nhất cho sự nghiệp
phát triển kính tế - xã hội của tỉnh Quảng Ngãi nói riêng. Mỗi trí thức phải
xác định việc nghiên cứu, ứng dụng thành tựu của cuộc cách mạng công
nghiệp 4.0 là trách nhiệm xã hội giao cho mình, đặc biệt là đội ngũ trí thức
có trình độ cao và đội ngũ trí thức trong các cơ quan đảng, nhà nước, các tổ
chức chính trị - xã hội càng cần phải nâng cao vai trò, trách nhiệm. Đội ngũ
trí thức phải ra sức thi đua học tập, lao động, sáng tạo để thực sự trở thành
một lực lượng hùng hậu, ngày càng lớn mạnh, có chất lượng cao, đáp ứng
yêu cầu phát triển đất nước nói chung và tỉnh Quảng Ngãi nói riêng trong
kỷ nguyên Cách mạng công nghiệp 4.0.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1]. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2008), “Nghị quyết Hội nghị
lần thứ bảy BCH TW khóa X về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy
mạnh CNH-HĐH đất nước”, Hà Nội.

11