i

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của Đề tài
Đổi mới và nâng cao hiệu quả của DNNN là chủ trương lớn của Đảng và
Nhà nước đã được triển khai từ nhiều năm nay, thể hiện qua các Nghị quyết
Trung ương Đảng, các văn bản luật và dưới luật được ban hành.
Trong quá trình đổi mới DNNN hiện nay, một trong những nội dung được
nhiều doanh nghiệp quan tâm là tăng cường quản trị doanh nghiệp, đặc biệt là
việc thiết lập một HTKSNB hữu hiệu tại doanh nghiệp. Tuy nhiên, muốn xây
dựng một chế độ quản trị doanh nghiệp hiện đại thì cần thiết phải xây dựng
tốt chế độ quản trị tài chính, chỉ có quản trị tài chính mới có tính tổng hợp cao
nhất, nắm bắt được quản trị tài chính mới có thể nắm bắt được trọng tâm của
quản trị doanh nghiệp. Do đó, HTKSNB ngày càng thể hiện rõ vai trò và vị trí
quan trọng đối với công tác quản trị tài chính doanh nghiệp.
Qua nghiên cứu lý luận về HTKSNB với việc tăng cường quản trị tài chính
kết hợp với tổng kết thực tiễn hoạt động tại Công ty Cổ phần Thiết bị Bưu
điện, Tôi đã lựa chọn Đề tài: “Hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ với việc
tăng cường quản trị tài chính tại Công ty Cổ phần Thiết bị bưu điện”.
2. Kết cấu của Đề tài
Đề tài bao gồm 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về hệ thống kiểm soát nội bộ và
quản trị tài chính doanh nghiệp
Chương 2: Thực trạng hệ thống kiểm soát nội bộ với hoạt động quản trị
tài chính tại Công ty Cổ phần Thiết bị bưu điện
Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện hệ thống kiểm soát
nội bộ với việc tăng cường quản trị tài chính tại Công ty Cổ phần Thiết bị
bưu điện


ii


Quản trị doanh nghiệp là một hoạt động phức tạp, các nhà quản trị phải tổ
chức mọi hoạt động kinh doanh từ khâu đầu đến khâu cuối của chu kỳ kinh
doanh.
1.1.4.2. Vai trò của quản trị doanh nghiệp
1.1.4.3. Các nguyên tắc quản trị
Nguyên tắc quản trị định hướng mục tiêu; Nguyên tắc định hướng kết quả
dựa trên cơ sở đã xác định trước mục tiêu; Nguyên tắc ngoại lệ; Nguyên tắc
quản trị trên cơ sở phân chia nhiệm vụ; Nguyên tắc chuyên môn hoá; Nguyên
tắc kết hợp hài hoà các lợi ích kinh tế.
1.1.4.4. Các chức năng quản trị
1.2. Đặc điểm quản trị tài chính doanh nghiệp ảnh hưởng tới hệ thống
kiểm soát nội bộ
1.2.1. Khái niệm quản trị tài chính doanh nghiệp
Quản trị tài chính dựa trên quy luật vận động vốn, đồng thời cần tuân thủ
theo quy định của pháp luật. Thực hiện dự đoán, quyết sách, lên kế hoạch,
giám sát, hạch toán và phân tích sự hình thành vốn, sử dụng và phân phối vốn.
1.2.2. Mục tiêu của quản trị tài chính doanh nghiệp
* Tối đa hoá giá trị sản lượng
* Tối đa hoá lợi nhuận
* Tối đa hoá tài sản doanh nghiệp
1.2.3. Quy trình quản trị tài chính doanh nghiệp
* Lập kế hoạch tài chính
* Tổ chức thực hiện và điều hành hoạt động tài chính
* Quyết toán hoạt động tài chính
1.3. Hệ thống kiểm soát nội bộ với hệ thống quản trị tài chính doanh
nghiệp
1.3.1. Khái niệm hệ thống kiểm soát nội bộ



v

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI
BỘ VỚI HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH
TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ BƯU ĐIỆN
2.1. Đặc điểm tổ chức và hoạt động quản trị tài chính của Công ty Cổ
phần Thiết bị bưu điện
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty
Giai đoạn I: Từ năm 1954 đến năm 1986.
Giai đoạn II: Từ năm 1986 đến nay.
2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức bộ máy của Công ty
Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức bộ máy của Công ty có quan hệ
mật thiết với HTKSNB, là cơ sở để Công ty thiết kế và vận hành HTKSNB.
Để kiểm tra, kiểm soát các hoạt động của Công ty một cách có hiệu quả nhất
thì các quy định, trình tự, thủ tục kiểm soát phải được xây dựng dựa trên cơ sở
là chức năng, nhiệm vụ của bộ máy quản lý.
2.1.3. Hoạt động quản trị tài chính tại Công ty
Bên cạnh những kết quả đã đạt được hoạt động quản trị tài chính tại Công
ty vẫn còn tồn tại một số hạn chế sau: cơ chế quản lí, điều hành nguồn vốn và
các chi phí sản xuất kinh doanh chưa được chú trọng, các khoản vay ngắn,
trung và dài hạn của Công ty chủ yếu là của các tổ chức tín dụng. Công ty
chưa tìm kiếm và tận dụng những ưu thế của các nguồn vốn đầu tư trên thị
trường vốn, thị trường tài chính.
2.2. Hệ thống kiểm soát nội bộ với hoạt động quản trị tài chính tại Công
ty Cổ phần Thiết bị Bưu điện
2.2.1. Môi trường kiểm soát
2.2.1.1. Đặc thù về quản lý
Công ty hoạt động theo Điều lệ Tổ chức và Hoạt động của Công ty Cổ
phần Thiết bị Bưu điện do Đại hội đồng cổ đông nhất trí thông qua.




vii

2.2.2. Hệ thống kế toán
Hệ thống kế toán ở Công ty Cổ phần Thiết bị Bưu điện được tổ chức khá
bài bản và hoàn chỉnh từ Công ty tới các đơn vị thành viên. Điều này cho thấy
nhận thức của Ban Lãnh đạo Công ty về vai trò và chức năng của hệ thống
thông tin kế toán trong việc ra các quyết định quản trị, giúp cho HTKSNB tại
Công ty chặt chẽ hơn, đầy đủ hơn và hoàn thiện hơn.
Bên cạnh những mặt đã đạt được, Hệ thống kế toán vẫn còn tồn tại một số
hạn chế sau: việc cung cấp thông tin kế toán lên Công ty có độ trễ về thời
gian, thông tin kế toán từ các đơn vị thành viên cung cấp nhiều khi không
trung thực nhưng Công ty không phát hiện được, bộ phận kế toán quản trị
hiện nay vẫn ghép và chưa có quy định rõ ràng về việc tách độc lập tương đối
với kế toán tài chính.
2.2.3. Thủ tục kiểm soát nội bộ
Các loại thủ tục kiểm soát do Ban Lãnh đạo Công ty xây dựng dựa trên ba
nguyên tắc cơ bản: nguyên tắc bất kiêm nhiệm, nguyên tắc phân công, phân
nhiệm rõ ràng và chế độ uỷ quyền. Các thủ tục kiểm soát nội bộ của Công ty
đã khá đầy đủ trên các lĩnh vực song vẫn chưa đồng bộ và đạt hiệu quả như
mong muốn của Ban Lãnh đạo.
2.3. Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ với việc quản trị tài chính tại
Công ty Cổ phần Thiết bị Bưu điện
2.3.1. Những kết quả đạt được của hệ thống kiểm soát nội bộ
Thứ nhất: Thái độ và nhận thức của Ban Lãnh đạo về vai trò và vị trí của
HTKSNB với việc tăng cường quản trị tài chính trong Công ty đã và đang
thay đổi theo hướng tích cực. Những thay đổi này đã được thể hiện rất rõ
trong những quyết định quản trị của Ban Lãnh đạo Công ty. Đây là nhân tố
hết sức quan trọng, là tiền đề để hoàn thiện, bổ sung các quy chế, thủ tục kiểm



ix

Thứ tư: Hệ thống thông tin kế toán chưa thực sự là một căn cứ quan trọng
cho việc ra các quyết định quản trị của Ban Lãnh đạo.
Thứ năm: Việc xây dựng và triển khai các quy trình, thủ tục kiểm soát
trong đơn vị còn hạn chế, hiệu quả chưa cao và kém tính hiệu lực.
Thứ sáu: Hiện nay Công ty chưa có Kiểm toán nội bộ. Việc thiếu kiểm toán
nội bộ là thiếu một mắt xích vô cùng quan trọng trong môi trường kiểm soát,
ảnh hưởng trực tiếp đến HTKSNB, đến hoạt động quản trị tài chính của Công
ty.
2.3.2. Nguyên nhân của những hạn chế
Thứ nhất: Nhận thức của các cấp quản lí về HTKSNB, về quản trị tài chính
trong Công ty có sự khác nhau.
Thứ hai: Công tác phân cấp, phân quyền tại Công ty chưa được chú trọng,
làm giảm hiệu lực, hiệu quả của các quyết định quản trị, làm giảm hiệu quả
của hoạt động quản trị tài chính, giảm tác dụng của cơ chế quản lý.
Thứ ba: Chính sách nhân sự của Công ty chưa hợp lý dẫn đến chất lượng
lao động chưa đồng đều, hiệu quả công việc chưa cao, ảnh hưởng đến việc
vận hành và hiệu quả của HTKSNB, làm giảm hiệu quả của hoạt động quản
trị tài chính.
Thứ tư: Hoạt động quản trị tài chính vẫn còn yếu ở một số khâu như: công
tác lập kế hoạch chưa tốt, hoạt động tài chính - kế toán hiệu quả chưa cao,
công tác thu hồi công nợ còn nhiều hạn chế.
Thứ năm: Cơ chế kiểm tra giám sát việc thực hiện các quy chế, thủ tục
kiểm soát của Công ty chưa hiệu quả.
Ở một số phòng ban, đơn vị thành viên của Công ty phát hiện có sự vi
phạm nội quy, quy chế, thủ tục kiểm soát nhưng việc xử lý các vi phạm đó lại
không được đề cập bởi một mặt thiếu chế tài, mặt khác vẫn còn tồn tại quan

cao tay nghề.


xi

Thứ tư: Hoàn thiện HTKSNB với việc tăng cường quản trị tài chính trên cơ
sở nâng cao chất lượng của hệ thống thông tin kế toán và nâng cao hiệu quả
hoạt động của bộ phận kế toán quản trị.
Thứ năm: Hoàn thiện HTKSNB với việc tăng cường quản trị tài chính trên
cơ sở nâng cao chất lượng của công tác kế hoạch tài chính.
Thứ sáu: Hoàn thiện HTKSNB với việc tăng cường quản trị tài chính trên
cơ sở nâng cao vai trò của Ban Kiểm soát và thành lập bộ phận Kiểm toán nội
bộ tại Công ty.
3.2. Các giải pháp hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ với việc tăng
cường quản trị tài chính tại Công ty Cổ phần Thiết bị Bưu điện
3.2.1. Hoàn thiện môi trường kiểm soát
3.2.1.1. Nâng cao nhận thức về HTKSNB, đặc biệt là HTKSNB về tài chính
Ban Lãnh đạo cần nêu tấm gương sáng hơn nữa về hành vi ứng xử, hiệu
quả công việc và việc tuân thủ các chuẩn mực đã được xây dựng, đặc biệt
trong lĩnh vực tài chính để nhân viên noi theo.
3.2.1.2. Điều chỉnh cơ cấu tổ chức theo mô hình công ty mẹ - công ty con
Khai thác tối đa những lợi thế, thế mạnh của từng vùng miền là mục đích
của việc điều chỉnh lại cơ cấu Công ty. Đây là cơ sở cho việc giao quyền hạn
nhiều hơn cũng như trách nhiệm lớn hơn đối với các đơn vị thành viên. Từ đó
sẽ góp phần nâng cao hiệu quả của HTKSNB Công ty.
3.2.1.3. Điều chỉnh chính sách nhân sự phù hợp với cơ chế thị trường
Xây dựng được một chính sách nhân sự phù hợp đem lại rất nhiều lợi ích
cho Công ty. Thiết lập được các tiêu chuẩn là chìa khoá cho mối quan hệ tốt
đẹp giữa Ban Lãnh đạo và đội ngũ nhân viên. Bên cạnh việc nâng cao uy tín,
thu hút thêm nhân tài, nó còn giúp Công ty giảm chi phí sản xuất, và là cơ sở

từng bước hoàn thiện HTKSNB thì cần phải xây dựng một hệ thống kiểm
toán nội bộ phù hợp với điều kiện cụ thể và đặc thù riêng của Công ty.


xiii

Việc xây dựng và vận hành Bộ phận Kiểm toán nội bộ của Công ty cần được
tiến hành theo những bước sau: về cơ cấu tổ chức bộ máy kiểm toán nội bộ;
Các hoạt động của kiểm toán nội bộ; Thiết lập điều lệ Kiểm toán nội bộ;
Công ty cần thiết lập cơ chế quản lí chất lượng và đánh giá hoạt động của
kiểm toán nội bộ.
3.2.4. Hoàn thiện thủ tục kiểm soát nội bộ
Để nâng cao hiệu quả của HTKSNB, trong thời gian tới cần phải xây dựng
hệ thống quy chế kiểm soát nội bộ một cách đồng bộ và thống nhất trong toàn
Công ty. Xây dựng một hệ thống quy chế kiểm soát nội bộ vừa chặt chẽ, vừa
đồng bộ là một trong những giải pháp ưu tiên hàng đầu trong quá trình hoàn
thiện HTKSNB tại Công ty.
3.2.5. Các biện pháp đảm bảo hiệu lực của hệ thống kiểm soát nội bộ
Đây là quá trình theo dõi và đánh giá chất lượng thực hiện việc kiểm soát
nội bộ để đảm bảo nó được triển khai, điều chỉnh khi môi trường thay đổi,
cũng như được cải thiện khi có khiếm khuyết. Các quy trình hoạt động và
kiểm soát nội bộ được văn bản hoá rõ ràng và được truyền đạt rộng rãi trong
nội bộ Công ty. Xác định rõ các hoạt động tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao. Mọi
hoạt động quan trọng phải được ghi lại bằng văn bản. Bất kì thành viên nào
của Công ty cũng phải tuân thủ HTKSNB. Quy định rõ ràng trách nhiệm kiểm
tra và giám sát. Tiến hành định kì các biện pháp kiểm tra độc lập. Định kì
kiểm tra và nâng cao hiệu quả của các biện pháp kiểm soát nội bộ.
3.3. Kiến nghị, điều kiện thực hiện giải pháp
Về phía Nhà nước cần hoàn thiện chế độ kế toán, chuẩn mực kế toán,
chuẩn mực kiểm toán và chính sách pháp luật.